PANAMA’DA HANTA VİRÜSÜ HASTALIĞI

04 Ocak 2019 Cuma

Panama Sağlık Bakanlığı, Los Santos eyaletindeki hantavirüsü enfeksiyonu vakalarında bir artış olduğunu PanAmerikan Sağlık Örgütü / Dünya Sağlık Örgütü'ne (PAHO / WHO) bildirmiştir. 1 Ocak - 22 Aralık 2018 tarihleri arasında ulusal düzeyde 103 doğrulanmış hantavirüsü vakası bildirilmiş olup bunun 99'u Los Santos Eyaletinde rapor edilen hantavirüsü vakalarıdır.

 

Hastalık Salgını Haberi

4 Ocak 2019  

 Panama Sağlık Bakanlığı, Los Santos eyaletindeki hantavirüsü enfeksiyonu vakalarında bir artış olduğunu PanAmerikan Sağlık Örgütü / Dünya Sağlık Örgütü'ne (PAHO / WHO) bildirmiştir. 1 Ocak - 22 Aralık 2018 tarihleri arasında ulusal düzeyde 103 doğrulanmış hantavirüsü vakası bildirilmiş olup bunun 99'u Los Santos Eyaletinde rapor edilen hantavirüsü vakalarıdır. Los Santos eyaletinde, 51 vaka akciğer sendromu olmayan hantavirüsü ateşi¹ (HF), 48 vaka ise hantavirüs akciğer sendromu² (HPS) olarak sınıflandırılmış olup buna 4 ölüm dahildir.

  • 51 HF vakasının% 41'i kadın,% 55'i 20-59 yaşları arasında olup % 76'sı Haziran 2018 ile Kasım 2018 arasında gerçekleşmiştir.
  • 48 HPS vakasının% 56'sı kadın,% 67'si 20-59 yaşları arasında olup vakaların yarısı Şubat 2018'de (% 17) ve Haziran 2018 ile Eylül 2018 arasında (% 42) meydana gelmiştir.
  • HPS vakalarında 4 ölüm rapor edilmiştir (2 kadın, 2 erkek, hepsi 60 yaş üstü).

Vakalar seroloji ve polimeraz zincir reaksiyonu (PCR)³ testleriyle ile doğrulanmıştır. Sekanslama ile bu salgınla ilişkili virüs tipinin Choclo virüsü olduğu tespit edilmiştir. Choclo virüsü ilk olarak 1999'da Panama'nın batı kesiminde izole edilmiştir.

Panama’da 1999'dan beri Hantavirüs vakası bildirilmektedir (Şekil 1). Son 5 yılda, iletim Los Santos, Herrera, Veraguas ve Cocle eyaletlerinde belgelenmiştir. 2018 yılında Los Santos'ta (99 vaka, Şekil 2), Herrera'da (2vaka), Cocle'da (1 vaka) ve Veraguas'da (1 vaka) vakalar bildirilmiştir (Şekil 3) . Hantavirüs rezervuarı orman kemirgenleri olduğundan ve buluşma insanların kemirgen habitatlarıyla temasından kaynaklanabileceğinden, Panama'da hantavirüs vakalarındaki mevcut artış, kemirgen türlerinin bolluğu ve dağılımındaki değişikliklerle ve ayrıca eyalet düzeyinde güçlendirilmiş sürveyans ve laboratuvar kapasitesiyle ilgili olabilir. Kemirgen popülasyonlarını etkileyen çevresel ve ekolojik faktörler hastalık eğilimlerini mevsimsel olarak etkileyebilir.

 

 

Şekil 1.  Panama’da 1999 - Kasım 2018 tarihleri arasında HF ve HPS vakalarının yıllara göre dağılımı

 

 

Kaynak: Panama Sağlık Bakanlığı tarafından sağlanmış ve PAHO / DSÖ tarafından çoğaltılmıştır

 

Şekil 2. Panama'nın Los Santos eyaletinde Ocak - Aralık 2018 tarihleri arasında doğrulanmış hantavirüs vakalarının epidemiyolojik haftaya göre dağılımı

 

 

Kaynak: Panama Sağlık Bakanlığı tarafından sağlanmış ve PAHO / DSÖ tarafından çoğaltılmıştır

 

Şekil 3. Panama'da Ocak-Kasım 2018 tarihleri arasında doğrulanmış hantavirüs vakalarının coğrafi dağılımı

 

 

Kaynak: Panama Sağlık Bakanlığı tarafından sağlanmış ve PAHO / DSÖ tarafından çoğaltılmıştır

 

 

Halk Sağlığı Yanıtı

 

Halen uygulanmakta olan halk sağlığı yanıtları arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Vaka yönetimi dahil vakaların araştırılması ve izlenmesi.
  • Gelişmiş sürveyans ve aktif vaka bulma.
  • Kemirgen kontrolü ve azaltma önlemleri.
  • Etkilenen bölgelerde farkındalığın ve sağlığın teşviki ve geliştirilmesi.

 

DSÖ Risk Değerlendirmesi

 

HPS, zoonotik, viral solunum hastalığıdır. Sebep olan ajan, Bunyaviridae familyası olan Hantavirus cinsine aittir. Enfeksiyonlar temel olarak aerosollerin solunması veya enfekte olmuş kemirgenlerin dışkı, vücut sıvıları veya salya ile temas yoluyla elde edilir. İnsan hantavirüs enfeksiyonu vakaları genellikle virüsü barındıran kemirgenlerin bulunabileceği kırsal alanlarda (ormanlar, tarlalar, çiftlikler vb.) ortaya çıkar. Enfekte olan kişiler baş ağrısı, baş dönmesi, üşüme, ateş ve miyalji yaşayabilir. Ayrıca, bulantı, kusma, karın ağrıları ve ishal gibi gastrointestinal (GI) semptomlarla karşılaşabilir, bunu takiben ani solunum sıkıntısı ve hipotansiyon başlar. HPS semptomları tipik olarak ilk maruziyetten 2 ila 4 hafta sonra ortaya çıkar, ancak semptomların ortaya çıkması maruziyetten sonra en az bir hafta veya en geç sekiz hafta kadar sürebilir. Vaka ölüm oranı% 50'ye ulaşabilir.

 

Amerika'da birçok ülkede HPS vakaları bildirilmiştir. Ocak 2019'da, Dünya Gençlik Günü4 Panama Cumhuriyeti'nde gerçekleşecektir. Bu kitlesel toplantılar, ağırlıklı olarak Panama Şehri'nde gerçekleşecek olup diğer illerde ise yan etkinlikler yapılacaktır5. Ocak ayındaki hantavirüsün mevsimsel bir artışı daha önce belgelenmemiş olsa da, kırsal alanlardaki açık ve tarımsal faaliyetlerle ilgili vakalardaki artışlar söz konusudur. Bununla birlikte, Dünya Gençlik Günü katılımcılarına, enfeksiyon risklerini azaltmak için uygun ihtiyati tedbirlerin nasıl alınacağı hakkında tavsiyeler ve rehberlik sağlanmalıdır. Önümüzdeki haftalar için sağlık personeli ve halk için sağlık bilinçlendirme kampanyaları planlanmaktadır. Organizatörler ve halk sağlığı yetkilileri, eğitim materyallerini yerleştirmek ve stratejik yerlere ve giriş noktalarına (örneğin havaalanları, toplu taşıma istasyonları, seyahat acentası ofisleri) uygun tabela yerleştirmek için seyahat ve turizm sektörleriyle işbirliği yapmalıdır. Uçaklarda, gemilerde ve kamu radyolarında kamu hizmeti duyurularını içeren eşdeğer kitle iletişim  türleri de dikkate alınmalıdır.

 

Mevcut epidemiyolojik verilere ve halk sağlığı yanıtına dayanarak, DSÖ'nün risk değerlendirmesi, bu olayla ilgili olarak HPS'nin uluslararası yayılma riskinin önemli olmadığı yönündedir.

 

DSÖ Tavsiyesi

 

PAHO / DSÖ, Üye Devletlerin hantavirüsün neden olduğu enfeksiyonların önlenmesi ve kontrolü için tespit, inceleme, raporlama ve vaka yönetimi çabalarına devam etmelerini önermektedir.

Erken teşhis ve zamanında sağlık hizmeti klinik sonuçları iyileştirebileceğinden, etkilenen bölgelerden dönen ve seyahat öykülerini bildirmeleri tavsiye edilen yolcular için özel dikkat gösterilmelidir.

Hastalığın ilk evrelerinde hastanın bakımında gerektiğinde antipiretik ve analjezik kullanılmalıdır. Bazı durumlarda, hastalar etiyolojik ajanı doğrulandığında geniş spektrumlu antibiyotik almalıdırlar. HPS'nin hızlı ilerlemesi göz önüne alındığında, klinik yönetim hastanın hemodinamik takibi, sıvı yönetimi ve ventilasyon desteğine odaklanmalıdır. Ağır vakalar derhal yoğun bakım ünitelerine (YBÜ) nakledilmelidir. Sağlık bilinci kampanyaları, hastalığın tespitini ve zamanında tedavisini arttırmayı ve insanların kemirgenlerle temasını azaltarak ortaya çıkmasını önlemeyi amaçlamalıdır. Koruyucu önlemler, mesleki ve eko-turizm ile ilgili tehlikeleri kapsamalıdır. En çok gerçekleştirilen turizm faaliyetlerinin, seyahat edenleri kemirgenlere ya da dışkı maddelerine maruz bırakma riski çok az olsa ya da hiç olmasa da, kamp ya da yürüyüş gibi açık hava etkinlikleri yapan insanlar potansiyel olarak bulaşıcı malzemelere maruz kalma olasılığını azaltmak için önlemler almalıdır. HPS sürveyansı, kapsamlı bir ulusal sürveyans sisteminin bir parçası olmalı ve klinik, laboratuvar ve çevresel bileşenleri içermelidir. DSÖ, kemirgen popülasyonlarını azaltmak amacıyla entegre çevre yönetiminin uygulanmasını önermektedir. Dünya Gençlik Günü etkinliği boyunca, sendromik sürveyansı,  kamu makamlarını kitlesel toplantı katılımcıları arasında grip benzeri ve GI semptomlarının artması konusunda uyarabilir.

Bu arada, DSÖ mevcut hantavirüs salgını için eldeki bilgilere dayanarak Panama'ya seyahat ve / veya ticaretle ilgili herhangi bir kısıtlama önermemektedir.

Yararlanılan kaynaklar:

 

 

Etiketler: