DSÖ'nün Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Ebola Hastalığının Uluslararası Endişe Verici Halk Sağlığı Acil Durumu Olduğunun İlanı

17 Temmuz 2019 Çarşamba

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde görülen Ebola virüsü hastalığına ilişkin Uluslararası Sağlık Tüzüğü (2005) Acil Durum Komitesi tarafından 17 Temmuz 2019 tarihinde toplantı yapılmış ve Uluslararası Endişe Verici Halk Sağlığı Acil Durumu Olduğunun dair karar alınmıştır.

 

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde görülen Ebola virüsü hastalığına ilişkin Uluslararası Sağlık Tüzüğü (2005) Acil Durum Komitesi Toplantısı hakkındaki 17 Temmuz 2019 tarihli açıklama

 

DSÖ Genel Müdürü tarafından Uluslararası Sağlık  Tüzüğü (UST) (2005) kapsamında Demokratik Kongo Cumhuriyeti-DKC'de görülen Ebola virüsü hastalığına ilişkin toplantı,17 Temmuz 2019 Çarşamba günü 12:00-16:30 saatleri (Cenevre saati (CEST)) arasında gerçekleşmiştir.

 

Toplantının tutanakları

 

Acil Durum Komitesi üyeleri ve danışmanları telekonferans ile toplanmıştır.

 

Genel Müdür Komiteyi memnuniyetle karşılamış ve destekleri için onlara teşekkür etmiştir. Toplantıyı Başkan Dr. Robert Steffen'e devretmiştir.

 

Dr Steffen de Komiteyi memnuniyetle karşılamış ve sözü Sekreterya’ya vermiştir.

 

DSÖ’nün temsilcileri Hukuk departmanı ve uyum, risk yönetimi ve etik departmanı, Komite üyelerine rolleri ve sorumlulukları ile UST'nin gereklilikleri ve Uluslararası Önemi Haiz Bir Halk Sağlığı Acil Durumunu tanımlayan kriterler, diğer ülkelere uluslararası yayılma yoluyla halk sağlığı riski oluşturan ve potansiyel olarak koordineli uluslararası bir yanıt gerektiren bir durum olduğu hakkında bilgi vermiştir . Komitenin rolü,  Uluslararası Önemi Haiz Bir Halk Sağlığı Acil Durumunun belirlenmesi konusunda nihai kararı veren Genel Müdüre tavsiyelerde bulunmaktır. Komite ayrıca halk sağlığı tavsiyesinde veya uygun olan resmi geçici tavsiyelerde bulunur.

 

Komite üyelerine görevlerinin gizliliği ve çıkar çatışması teşkil ettiği düşünülen kişisel, finansal veya profesyonel bağlantıların ifşa edilmesiyle ilgili sorumlulukları hatırlatılmıştır. Toplantıya katılan her üye araştırılmış ve toplantı ile ilgili olarak çıkar çatışması bulunmadığına karar verilmiştir.

 

Başkan daha sonra toplantı gündemini gözden geçirmiş ve sunum yapanları tanıtmıştır.

 

Demokratik Kongo Sağlık Bakanlığı temsilcileri ve DSÖ Sekreteryası tarafından sunumlar yapılmıştır.

 

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki mevcut durum gözden geçirilmiştir. Butembo ve Mabalako'da artan sayıda vakalar görülmüş ve salgının merkez üssü Mabalako'dan Beni'ye taşınmış olup  Goma'da importe bir vaka tespit edilmiştir.  Salgını etkileyen faktörler arasında yoğun nüfuslu bölgelerde nüfus hareketi; birçok sağlık kurumunda zayıf enfeksiyon ve önleme kontrol uygulamaları; karmaşık politik çevre; toplulukta isteksizliğin devam etmesi ve en son iki toplum sağlığı çalışanının  cinayetlerine yol açan devam eden dengesiz asayiş durumu yer almaktadır.  70'ten fazla giriş noktası izlenmekte  ve 75 milyon tarama yapılmakta olup bu şekilde 22 vaka tespit edilmiştir.  Beni salgının merkez üssüdür; diğer bölgelerdeki vakalar azalmaktadır. Etkilenen 136 sağlık çalışanı dahil olmak üzere 2.512 doğrulanmış ya da olası vaka bulunmakta olup bunlara 40 ölüm dahildir.

Beni, son 3 haftadaki vakaların % 46'sı ile salgının merkez üssü olmaya devam etmektedir. Mangina vakaların % 18'ine sahiptir ve Beni'den gelen Goma'daki yeni bir vaka, hastanın bir sağlık tesisine gelmesinden bir saat sonra teşhisle teyit edilmiştir. Temaslı olduğu bilinmeyen hasta, bir otobüste bulunan birkaç kişi ile Goma'ya gitmiştir. Araç bozulduğunda, motosikletle sağlık tesisine ulaşmış, bir Ebola  Tedavi Merkezi'ne transfer edilmiş ancak daha sonra ölmüştür. Goma'daki vakaya cevap 72 saat içinde gerçekleşmiştir.  Temaslı izlemi yapılmış, 75 temaslı aşılanmış, ayrıca birlikte seyahat ettiği yolcular ve aile üyeleri takip edilmiştir. Sürveyans ve hazırlılık durumu güçlendirilmektedir.  Goma, Ruanda ile önemli bir ekonomik faaliyet merkezi olduğundan, her gün 15.000 kişi Goma'dan Ruanda'ya sınırı geçmektedir. Bu sınırın kapatılması, Goma popülasyonunu güçlü bir şekilde etkileyecek ve yanıt için olumsuz etkileri olacaktır.  Salgından etkilenen  nüfusta artırılmış farkındalığa ve  doktora başvurma  davranışlarına daha fazla bağlı kalınmasıyla ilgili devam eden bir ihtiyaç bulunmaktadır.

BM Ebola Acil Yanıt Koordinatörü, durum ve salgın yanıtını desteklemek için uygun bir ortam sağlama çabaları hakkında bir güncelleme yapmıştır. Tüm alanlarda topluluğun katılımına ve erişimine, çok sektörlü işbirliğinin ve daha fazla finansal ve insan kaynağına olan ihtiyacın altını çizmiştir. Özellikle geçen hafta 2 toplum sağlığı çalışanının öldürülmesinden sonra asayişin sağlanamaması en büyük endişe kaynağıdır.  Güvenliği arttırma çalışmaları sürmektedir. Hem yanıtın eksiklikleri hem de yanıtların kalitesine odaklanmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

DSÖ Sekreteryası en son hızlı risk değerlendirmesi hakkında ayrıntılı bilgi vermiştir. Sekreterlik yanıtın etkinliğinin altını çizmiştir; sürveyansta iyileştirmeler yapılmıştır ve virüs bulaşının şiddeti azalmış, ancak bir coğrafi bir genişleme mevcuttur. Bu alanlarda yerel bir iletim olmamıştır, ancak yeni alanlara yayılan virüs,  riskin daha fazla büyümesini sabit bir şekilde temsil eder.

Risk ulusal ve bölgesel düzeyde çok yüksek olup  küresel düzeyde hala düşüktür.  Şehir, uluslararası uçuşların yapıldığı bir havalimanına sahip bir eyalet başkenti olması nedeniyle, Goma'daki son vakayla bağlantılı endişeler vardır.

Epidemiyolojik durumun şiddeti değişken olup haftada 80 yeni vaka bildirilmektedir. Sorunlu bölgeler ve bunlara bağlı riskler değişkenlik göstermektedir. Yeni veya daha önce temizlenmiş alanlarla ilgili sınıflandırmalar yapılmakta olup şimdiye kadar devam eden yerel iletime rastlanmamıştır. Uganda'ya seyahat öyküsü olan ve daha sonra Ebola'dan ölen yerel bir tüccarın son seyahatleri, sınır komşu ülkeler için riskin yüksek olduğunu göstermektedir. Virüs coğrafi olarak genişlemiş olup bulaşma bu genişlemeye kıyasla çok yoğun değildir. Bununla birlikte, Beni'deki durum, özellikle toplumdaki ölümlerin oranı arttıkça, zor ve endişe verici bir hal almaktadır. Devam eden zorluklar arasında asayiş sorunları, toplumsal kabul, vaka tespit ve izolasyonundaki gecikmeler, temaslı takibindeki zorluklar, oldukça hareketli bir nüfus ve hastalığın birden fazla bulaşma yolunun olması yer almaktadır.  Nozokomiyal iletim, cenaze defin uygulamaları ve geleneksel şifacıların kullanımı, etkilenen topluluklarda hastalık iletimini arttırmaktadır. Goma'daki hazırlık düzeyi ve Ruanda'ya yönelik mevcut öncelikli eylemler bir dizi kilit temel hazırlık çalışmalarında (sürveyans, Ebola Tedavi Merkezleri vb.) önemli gelişmeler olduğunu göstermiştir. Özellikle ilçe düzeyinde eksiklikler ve sorunlar devam etmektedir.

Halka (ring) aşılama stratejisi verimli ve başarılı olduğunu kanıtlamaktadır. Aşı tedariki ile ilgili konular incelenmiştir. Aşı tedariki ve bulunabilirlik verileri sunulmuş olup aşı tedarikinin hâlihazırda yetersiz olduğunu ve bu nedenle belirlenmiş bir doz aşının başlanılmasının gerekliliğini göstermiştir. Sekretarya, 2020 yılında rVSV-EBOV tedarikini etkin bir şekilde iki katına çıkaracak olan Merck tarafından planlanan artmış üretimi memnuniyetle karşılamıştır. Ayrıca, SAGE'nin  EVH Çalışma Grubu, aşı tedariklerini izleyecek ve yeterli dozları garanti altına almak için gerekli olan herhangi bir doz ayarlamasını daha fazla aşı üretimi mevcut olana kadar önerecektir.

 

Bağlam ve Tartışma

 

Komite, DKC Sağlık Bakanlığı liderliğinde ve DSÖ, BM kurumları, STK'lar ve diğer ortaklar tarafından desteklenmiş olan bugüne kadar verilen salgın yanıtı konusunda övgülerini dile getirmiştir. Yanıt, bu virüsün DKC'deki birçok alanda yayılması ve etkisinin zor koşullarda sınırlandırılmasına katkıda bulunmuştur.

Tüm ön saf çalışanlarının cesaret ve kararlılıkları Komite tarafından özel olarak övgüye layık görülmüştür. Bununla birlikte, Komite salgında bir yıla yaklaşırken salgının olası yayılmasına dair işaretler bulunduğundan endişe duymaktadır. Birçok yerde önemli iyileşmelere ve Goma'da yeni bir vaka olmamasına rağmen, Goma'dan hastalığın yayılma potansiyeli konusunda endişeler bulunmaktadır. Komite, daha önce virüsün başka birçok yere bulaştırılmasıyla ilişkilendirilmiş Beni'deki enfeksiyonun tekrar görülmesi ve devam eden hastalık iletimiyle ilgili endişelidir. Ayrıca, iki sağlık çalışanının öldürülmesi, güvenlik durumu nedeniyle yanıt verenler için sürekli bir risk olduğunu göstermektedir.

 

Sonuçlar ve Tavsiyeler

 

Komite, Uluslararası Sağlık Tüzüğü (2005) uyarınca koordineli uluslararası bir yanıtın gerekli olduğu görüşündedir. Böylelikle, UST (2005) uyarınca Uluslararası Önemi Haiz Bir Halk Sağlığı Acil Durumunun şartları yerine getirilmiştir.

 

Komite,  Uluslararası Önemi Haiz Bir Halk Sağlığı Acil Durumu bildiriminin yanıt üzerindeki etkisini, olası istenmeyen sonuçları ve bunların nasıl yönetilebileceğini tartışmıştır. Küresel topluluk, olası olumsuz sonuçları tahmin etmeli ve 2014 yılında Batı Afrika'daki Ebola ile olan deneyimini göz önünde bulundurarak proaktif olarak bunların oluşmasını engellemelidir.

 

Uluslararası Önemi Haiz Bir Halk Sağlığı Acil Durumu bildirimi, yanıt ekibinin performansının bir yansıması değil, aksine olası artan ulusal ve bölgesel riskleri ve bunları yönetmek için yoğunlaştırılmış ve koordine eylemlere duyulan ihtiyacı tanıyan bir önlemdir. 

 

UST (2005) kapsamında resmi Geçici Tavsiye Kararları olarak verilmesi için Genel Direktöre aşağıdaki tavsiyelerde bulunmuştur.

 

Etkilenen ülkeler için:

 

  • Giriş noktaları dahil olmak üzere, özellikle yanıta katılımlarına engel teşkil eden kültürel normları ve inançları belirlemek ve ele almak için, risk altındaki topluluklarla birlikte toplum bilincinin angaje olmasını ve katılımını güçlendirmeye devam edin.

 

  • Hiçbir temaslının kaçırılmamasını sağlamak için ana iç yollarda ve sınır  geçişlerinde taramayı ve gözetim ekipleriyle bilgi paylaşımını iyileştirerek tarama kalitesini arttırmayı sürdürün.

 

  • Güvenlik tehditlerini azaltmak, güvenlik risklerini azaltmak ve hastalık kontrolü çabalarını hızlandırmak için temel bir platform olarak halk sağlığı operasyonları için uygun bir ortam yaratmak üzere BM ve ortaklarıyla birlikte çalışmaya ve koordinasyonu arttırmaya devam edin.

 

  • Toplumsal ölümlerin oranını ve tespit ile izolasyon arasındaki süreyi azaltmak ve hastalığın bulaşma dinamiklerini daha iyi anlamak için gerçek zamanlı genetik sekanslamayı uygulamak amacıyla sürveyansı güçlendirin.

 

  • DSÖ’nün Stratejik Danışma Grubu (SAGE) tarafından önerilen şekilde salgının azaltılması üzerinde azami etkiye sahip olan optimum aşı stratejileri hızla uygulanmalıdır.

 

  • Sağlık tesislerinin sistematik olarak haritalandırılması, Enfeksiyon Önleme ve Kontrol müdahalelerinin seçilmesi ve bu tesislere desteğin izlenme ve sürekli denetlenme yoluyla sürdürülmesi dahil olmak üzere hastane enfeksiyonlarının önlenmesi için tedbirlerin güçlendirilmesi.

 

Komşu ülkeler için:

 

  • Risk altındaki ülkeler, sağlık tesislerinin haritalandırılması ve sıfır raporlama ile aktif sürveyans dahil olmak üzere importe vakaların tespit edilmesine ve yönetilmesine hazır olmalarını geliştirmek için ortaklarla acilen çalışmalıdır.

 

  • Ülkeler, hastalığın yayılma riskini tahmin edebilecek nüfus hareketlerini ve sosyolojik kalıpları haritalamaya devam etmelidir.

 

  • Özellikle giriş noktalarında risk iletişimi ve toplum katılımı arttırılmalıdır.

 

  • Risk altındaki ülkeler, salgın yanıta hazırlık için acil bir öncelik olarak araştırma aşamasında olan ilaçlar ve aşılar için onay vermelidir.

 

Tüm Devletler için:

 

  • Hiçbir ülke sınırlarını kapatmamalı veya seyahat ve ticarete herhangi bir kısıtlama getirmemelidir. Bu tür önlemler genellikle korkudan uygulanır ve bilimde bir temeli yoktur. İnsanların ve malların hareketini, izlenmeyen gayri resmi sınır geçişlerine iterler, böylece hastalığın yayılma şansı artar. En önemlisi, bu kısıtlamalar yerel ekonomileri de tehlikeye atabilir ve yanıt operasyonlarını güvenlik ve lojistik perspektifinden olumsuz yönde etkileyebilir.

 

  • Ulusal makamlar, DSÖ’nün uluslararası trafik konusundaki tavsiyelerini ihlal etmemek için havayolları ve diğer taşımacılık ve turizm endüstrileri ile birlikte çalışmalıdır.

 

  • Komite, bölge dışındaki havaalanlarındaki veya diğer giriş limanlarındaki giriş taramasını gerekli görmemektedir.

 

 

  • Komite, üreticinin 2020 yılına kadar üretimi ikiye katlama çabalarına rağmen rVSV ZEBOV GP aşısı arz eksikliğinin farkında olup DSÖ'nün üye devletler ve üreticilerle birlikte çalışmak ve Sözleşmeli Üretim Organizasyonları (CMO'lar) ve teknoloji transferi ile sarf malzemelerini artırmak için tüm önlemleri almasını önermektedir .

 

  • Komite,  bu tavsiyelerin etkili bir şekilde uygulanması ve izlenmesine yönelik DSÖ ve diğer ulusal ve uluslararası ortakların desteğinin önemini vurgulamıştır.

 

  • Bu tavsiyeye, etkilenen Taraf Devlet tarafından düzenlenen raporlar ve şu anda mevcut olan bilgilere dayanarak, Genel Müdür, Komitenin değerlendirmesini kabul etmiş ve 17 Temmuz 2019'da, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki Ebola salgınının Uluslararası Önemi Haiz Bir Halk Sağlığı Acil Durumu olduğunu ilan etmiştir.

 

  • Genel Müdür, Komitenin tavsiyelerini onaylamış ve 17 Temmuz 2019’da yürürlüğe giren Ebola’nın uluslararası yayılmasını azaltmak için UST (2005) kapsamında Geçici Öneriler olarak yayınlamıştır. Genel Müdür, Komite Üyelerine ve Danışmanlarına tavsiyeleri için  teşekkür etmiş ve söz konusu durumu 3 ay içinde tekrar değerlendirmelerini talep etmiştir.

 

 

Etiketler: