DEMOKRATİK KONGO CUMHURİYETİ'NDE EBOLA VİRÜSÜ HASTALIĞI

13 Haziran 2018 Çarşamba

10 Mayıs 2018'den 12 Haziran'a kadar olan ilk Hastalık Salgını Haberlerinden bu yana, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Ebola Virüsü hastalığına (EVD) verilen yanıtın esas odak noktası, Equateur Eyaleti'nin kentsel bölgelerinden uzak ve ulaşılması zor yerlere kaymıştır.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Ebola Virüsü Hastalığı

Hastalık Salgını Haberleri

13 Haziran 2018  

 

10 Mayıs 2018'den 12 Haziran'a kadar olan ilk Hastalık Salgını Haberlerinden bu yana, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Ebola Virüsü hastalığına (EVD) verilen yanıtın esas odak noktası, Equateur Eyaleti'nin kentsel bölgelerinden uzak ve ulaşılması zor yerlere kaymıştır. Bu değişim, Sağlık Bakanlığı, DSÖ ve ortakları tarafından uygulanan bir dizi uyumlu eylem ve etkili önlemden sonra olmuştur.

DSÖ, 5 Mayıs 2018 tarihinde Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin Equateur Eyaletinde bir Ebola Virüsü Hastalığı (EVH) salgınının bildirilmesinin ardından, genel riskin bölgesel düzeyde yüksek olduğunu belirleyen formal ve hızlı bir risk değerlendirmesi gerçekleştirmiştir.

 

EVH yanıtının ilk aşaması, nüfusun yoğun olduğu Bikoro kentini ve Mbandaka kentini, ülkedeki büyük şehirleri ve nehir boyunca komşularını potansiyel olarak tehdit edebilecek vakalardaki artışlardan korumaya odaklanmıştır. Bir sonraki aşama, seferberlik sürveyansının uygulanması, temaslıların izlenmesi ve   Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki İtipo ve İboko köylerinin etrafında yaşayan yerli topluluklar dahil olmak üzere ücra bölgelerde yer alan toplulukların katılımının sağlanmasına odaklanmıştır.

 

17 Mayıs 2018'den buyana, Bikoro ve Wangata sağlık bölgelerinde doğrulanmış yeni EVH vakaları bildirimi olmamış olup Iboko'da en son teyit edilen vakada 2 Haziran 2018'de semptomlar gelişmiştir (Şekil 1).

 

1 Nisan - 10 Haziran 2018 tarihleri arasında, Equateur Eyaletindeki 3 sağlık bölgesinden 28 ölüm olmak üzere toplam 55 EVH vakası (1) rapor edilmiştir.

Üç sağlık bölgesinden bildirilen toplam vaka sayısına 38 doğrulanmış, 14 muhtemel ve 3 şüpheli vaka dahildir:

Bikoro (n = 22; 10 doğrulanmış, 11 olası ve 1 şüpheli vaka), Iboko (n = 29; 24 doğrulanmış, 3 olası ve 2 şüpheli vaka) ve Wangata (n = 4; 4 doğrulanmış) (Şekil 2). Vakaların yaş ortalaması   41 (yaş aralığı: 8 -80 yaş) olup 31'i (% 60) erkeklerden oluşmaktadır. (Şekil 3). Sağlık çalışanlarında 5 vaka bildirilmiştir. 10 Haziran 2018 itibariyle aktif takip altında toplam 634 temaslı bulunmaktadır.

 

Şekil 1: 4 Nisan ile 10 Haziran 2018 tarıheri arasında hastalık başlangıcına göre doğrulanmış ve olası Ebola Virüsü Hastalığı vakaları (n = 52)

http://www.who.int/csr/don/fig1.png

 

Şekil 2: Demokratik Kongo Cumhuriyeti, 4 Nisan ile 10 Haziran 2018 tarihleri arasında Equateur eyaletindeki Sağlık Bölgesi başına Ebola vakaları

 

http://www.who.int/csr/don/fig22.png

 

Şekil 3: 4 Nisan ile 10 Haziran 2018 tarihleri arasında yaş ve cinsiyete göre doğrulanmış ve olası Ebola Virüsü Hastalığı vakaları (n = 51)

http://www.who.int/csr/don/Picture1graph2.png

Bir vakanın yaşı bilinmemektedir.

 

Halk Sağlığı Yanıtı

 

Sağlık Bakanlığı, DSÖ ve ortaklarının desteğiyle, etkilenen sağlık bölgelerinde salgın yanıtına liderlik etmektedir. Öncelikler arasında sürveyans ve sözleşme takibi, laboratuvar kapasitesi, enfeksiyon önleme ve kontrolü, vaka yönetimi, toplum katılımı, güvenli ve temkinli defin, yanıt koordinasyonu ve aşılamanın güçlendirilmesi yer almaktadır.

Ek olarak, etkilenen vilayetlerden etkilenmemiş illere ve diğer ülkelere hastalığın yayılmasını önlemek için, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, giriş noktalarında sınır geçişleri sürveyans geçmiştir (komşu ve risk altındaki bölgeler, iller, ülkeler ve yolcuların önemli toplanma noktalarında).

 

DSÖ, uluslararası yayılma riskini azaltmak için hazırlılığı güçlendirmek amacıyla 9 komşu ülkeden Sağlık Bakanlıkları ile yakın bir şekilde çalışmaya devam etmektedir.

 

  • 11 Haziran 2018'de, DSÖ Genel Müdürü ve Sağlık Bakanı, yanıt operasyonlarını desteklemek için Iboko Sağlık Bölgesinde İtipo sağlık bölgesini ziyaret etmiştir.
  • 21 Mayıs'ta  aşılama müdahalesinin başlamasından bu yana, Wangata (713), Iboko (1.054) ve Bikoro (498) 'da toplam 2.295 kişi aşılanmıştır. Ring aşılaması için uygun olan popülasyonlar, ön saf sağlık profesyonelleri, doğrulanmış EVH vakalarına maruz kalmış kişiler (temaslılar) ve temaslıların temaslılarıdır.
  • Bu faaliyetleri desteklemek için Erken Uyarı Alarm ve Yanıt (EWAR) Sistemleri ve destekleyici elektronik alan veri toplama araçları stratejik yerlere konuşlandırılmıştır.
  • Geçtiğimiz hafta, Sağlık Bakanlığı, UNICEF ve DSÖ 60'dan fazla Kongolu ordu personeli, 65 kadın lider, 50 eyalet ve Pigme lideri ve 100 gençlik liderini Mbandaka, Bikoro ve Iboko'da EVH'nin önlenmesi konusunda yetiştirmiştir.
  • İtipo'da 11 köyde antropolojik değerlendirmeler, bilgi, tutum ve uygulamalar (KAP) sürveyansları yürütülmektedir. Itipo, Besefe ve Loondo köylerinde sosyal seferberlik ve toplum diyalogu çalışmaları devam etmektedir.
  • Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü (MSF), Mbandaka'nın ana hastanesinde (20 yatak) ve Bikoro hastanesinde (15 yatak) izolasyon tesisleri kurmuştur. İboko ve İtipo'da 2 Ebola tedavi merkezi (ETM) kurulmuştur.
  • Vaka yönetimi ve Enfeksiyon Önleme ve Kontrol (IPC) faaliyetleri, etkilenen bölgelerde Ebola Tedavi Merkezlerinin kurulması, malzeme ve personel temini ile artırılmaya devam etmektedir. DSÖ, Ebola Tedavi Merkezlerini (ETM), vaka sevk sistemini ve sağlık tesislerinin Ebola dışındaki vakaların bakımı için açık kalmasını desteklemek üzere çoklu sağlık ekiplerinin görevlendirilmesini koordine etmektedir. 
  • DSÖ, 12 Haziran 2018 tarihi itibariyle, Küresel Salgın Uyarısı ve Yanıt Ağı'na (GOARN) ortak kurumlardan 37 uzman da dahil olmak üzere, EVH salgınına verilen yanıtı desteklemek üzere, Olay Yönetim Sisteminin (OYS) çeşitli kritik işlevlerinde toplam 271 teknik personel görevlendirmiştir. Bir DSÖ antropologu ve risk iletişimi uzmanları güvenli  defin ve temaslı takibi de dahil olmak üzere, Ebola yanıt ekiplerini topluluk katılımı konusunda eğitmiştir.
  • DSÖ, Uluslararası Göç Örgütü (IOM), Afrika Hastalık Kontrol Merkezi ve diğer ortaklar ile işbirliği içinde, Demokratik Kongo Cumhuriyeti Hükümeti, giriş noktaları (PoE'ler) için kapsamlı bir stratejik yanıt planı geliştirmiştir.
  • Amaç, hastalığın diğer illere ve uluslararası düzeye yayılmasını önlemektir. Mbandaka, Bikoro, Iboko, Ntonde, Igende, Equateur Province, Kinshasa ve Kisangani de dahil olmak üzere 3 güvenlik kuşağı boyunca toplam 30 giriş noktası (liman ve havaalanları) ve toplanma yerleri (marketler, okullar, kiliseler ve otoparklar) belirlenmiştir (2).
  • 6 Haziran 2018'den bu yana, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin POE'lerin sürveyansı alt komisyonu, Kongo nehri üzerindeki limanlar, Kinshasa uluslararası ve Mbandaka havaalanları da dahil olmak üzere 30 öncelikli yerde EVH'lerin taranmasını ve EVH’ye karşı duyarlı olunmasını gözden geçirmek ve güçlendirmek amacıyla her gün bir araya gelmeye devam etmektedir.
  • EVH Operasyonlarına Hazır Olma ve Hazırlık için DSÖ Bölgesel Stratejik Planı, DSÖ tarafından Üye Devletler ve ortaklarla geliştirilmiştir. Herhangi bir importe EVH vakasının olması halinde ülkelerin yanıt verme kapasitelerinin arttırılması için önümüzdeki 3 ay içinde Planın 1'inci aşamasının uygulanması hedeflemektedir. Planın 2'inci aşaması, devam eden uzun vadeli acil durum hazırlıkları ve UST çekirdek kapasitelerinin uygulanmasıyla ilgili operasyonel hazır olma kapasitelerinin sürdürülebilirliğini sağlamak için hazırlık faaliyetlerinin artırılmasını amaçlamaktadır.

DSÖ Risk Değerlendirmesi

 

DSÖ, hastalığın ciddi yapısı ve salgının büyüklüğünü ve coğrafi boyutunu değerlendirmeyi zorlaştıran yetersiz epidemiyolojik bilgi ve ilk vakaların saptanmasındaki güçlükten dolayı halk sağlığı riskinin ulusal düzeyde çok yüksek olacağını düşünmektedir. DSÖ halk sağlığı riskinin bölgesel düzeyde yüksek olacağını değerlendirmiştir. Kongo Cumhuriyeti ve Orta Afrika Cumhuriyeti de dahil olmak üzere 9 komşu ülke yüksek risk altında oldukları konusunda bilgilendirilmiş ve bu ülkelere hazırlık çalışmalarını gerçekleştirmeleri tavsiye edilmiştir. Küresel düzeyde risk şu anda düşüktür. Daha fazla bilgi mevcut olduğunda risk değerlendirmesi gözden geçirilecektir.

 DSÖ Tavsiyesi

Uluslararası Sağlık Tüzüğü Acil Durum Komitesi, DSÖ Genel Müdürü tarafından 18 Mayıs 2018'de toplanmış ve mevcut Ebola salgınına ilişkin olarak Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ne yönelik herhangi bir seyahat veya ticaret kısıtlaması uygulanmasını önermemiştir. Ebola salgınıyla ilgili olarak Demokratik Kongo  Cumhuriyeti'ne yönelik uçak seferlerinin iptalleri gibi diğer seyahat kısıtlamalarının uygulanmasını, uluslararası halk sağlığı yanıtını engelleyebileceği gibi ve etkilenen ülkeye önemli ekonomik zararlar da verebilir. Acil Durum Komitesi ayrıca, Kongo nehri üzerindeki havaalanları ve limanlar da dahil olmak üzere ülkeden çıkışlarda tarama yapılmasının büyük önem taşıdığını belirtmiştir. Ancak, özellikle uzak yerlerde bulunan  havaalanlarında giriş taraması,  halk sağlığı veya maliyet-fayda açısından bir değer taşımamaktadır. Acil Durum Komitesi, Uluslararası Önemi Haiz bir Halk Sağlığı Riski ile ilgili koşulların oluşmadığını belirtse de Komite kapsamlı bir halk sağlığı tavsiyesi (3) yayınlamıştır.

Etkilenen bölgelere yapılan bir ziyaret sırasında bir yolcunun Ebola virüsü ile enfekte olma riski ve geri dönüşten sonra hastalık gelişmesi riski, yolcu birincil vakaların bildirildiği bölgelere seyahat etse bile son derece düşük olduğu gözönünde bulndurularak, DSÖ 29 Mayıs 2018'de (4) WHO seyahat tavsiyesi yayınlınmış olup, hastalığa maruz kalma riskinin nasıl azaltacağına ve olası maruziyetin ardından EVH benzeri semptomlar görülmesi halinde uygun tıbbi yardıma nasıl ulaşılacağı konularında yolcuları duyarlılaştırmayı amaçlamaktadır.

Buna ek olarak, DSÖ ulaşım ve seyahat ortakları (ICAO, IATA) ile işbirliği içinde, UST gerekliliğine göre çok sektörlü bir yaklaşımla giriş noktalarında bir halk sağlığı acil durum planının tesis edilmesi ve sürdürülmesinin önemi konusunda seyahat edenlerin farkındalıklarını, taşıtlarda dikkatli olma ve giriş noktaları konusundaki ihtiyatlılığı arttırmak için birlikte çalışmaktadır.

Etiketler: