DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 5.04.2022 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) HAFTALIK DURUM RAPORU

05 Nisan 2022 Salı

Mart 2022'nin ilk yarısında gözlemlenen artışın ardından, yeni COVID-19 vakalarının sayısı art arda ikinci hafta da azalmış ve 28 Mart - 3 Nisan 2022 haftasında önceki haftaya göre %16'lık bir düşüş olmuştur.

Bu raporda aşağıda yer alan başlıklar halinde COVID-19 ile ilgili en son veriler paylaşılmaktadır:

  • Küresel Epidemiyolojik Durum
  • Özel konu: önemli ve endişe verici SARS-CoV-2 varyantları  hakkında güncelleme
  • DSÖ Bölgelerine Göre Genel Durum

KÜRESEL EPİDEMİYOLOJİK DURUM

3 Nisan Mart 2022 itibariyle veriler

Mart 2022'nin ilk yarısında gözlemlenen artışın ardından, yeni COVID-19 vakalarının sayısı art arda ikinci hafta da azalmış ve 28 Mart - 3 Nisan 2022 haftasında önceki haftaya göre %16'lık bir düşüş olmuştur ( Şekil 1). Yeni haftalık ölüm vakalarının sayısı da, ölümlerde yapay bir artışın gözlemlendiği bir önceki haftaya kıyasla keskin bir şekilde (-%43) azalmıştır (bakınız WEU 85).

Altı DSÖ bölgesinde, dokuz milyondan fazla yeni vaka ve 26.000'den fazla yeni ölüm bildirilmiştir. Tüm bölgeler hem haftalık yeni vaka sayısında hem de yeni haftalık ölüm sayısında azalma eğilimi bildirmiştir (Tablo 1). 3 Nisan 2022 itibariyle, küresel olarak 489 milyondan fazla vaka ve 6 milyondan fazla ölüm vakası rapor edilmiştir.

Birkaç ülke COVID-19 test stratejilerini aşamalı olarak değiştirdiğinden, bu eğilimler dikkatle yorumlanmalıdır, bu da daha düşük toplam test sayısı ve sonuç olarak daha düşük vaka sayısı ile sonuçlanmaktadır.

Şekil 1: DSÖ bölgeleri tarafından haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının sayısı,  3 Nisan 2022**

 

** Ek 1,veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

Ülke düzeyinde, en fazla haftalık yeni vaka sayısı Güney Kore (2 058 375 yeni vaka; -%16), Almanya (1 371 270 yeni vaka; -%13), Fransa'dan (959 084 yeni vaka; +%13), Vietnam (796 725 yeni vaka; -%29) ve İtalya’dan (486 695 yeni vaka; -%3) bildirilmiştir.

Haftalık yeni ölüm vakalarının en yüksek olduğu ülkeler; Amerika Birleşik Devletleri (4 435 yeni ölüm; -%10), Rusya Federasyonu (2357 yeni ölüm; -%18), Güney Kore (2 336 yeni ölüm; -5%), Almanya (1 592 yeni ölüm; +%5) ve Brezilya (1 436 yeni ölüm; -%19) olmuştur.

Tablo 1. DSÖ Bölgelerine göre, son yedi günde bildirilen ve kümülatif COVID-19 vakalarının ve COVID-19 kaynaklı ölümlerin sayısı,  3 Nisan 2022 verileri**

* Yedi gün öncesine kıyasla son yedi gün içinde yeni doğrulanmış vaka/ölüm sayısındaki yüzdelik değişim.

** Ek 1,veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

COVID-19 ile ilgili en son veriler ve bilgiler için lütfen aşağıdaki adresleri ziyaret ediniz:

•  DSÖ COVID-19 Paneli

•  DSÖ COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncelleme ve Haftalık Epidemiyolojik Güncelleme

 

Şekil 2. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 vakaları, 28 Mart – 3 Nisan 2022 **

** Ek 1, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız 

 

Şekil 3. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 ölüm vakaları, 28 Mart – 3 Nisan 2022 **

 ** Ek 1, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

Özel Konu: SARS-CoV-2 önemli varyantlar ve endişe verici varyantlar hakkında güncelleme

DSÖ, ulusal makamlar, kurumlar ve araştırmacılarla işbirliği içinde, SARSCoV-2 varyantlarının bulaşma veya hastalık özelliklerini değiştirip değiştirmediğini veya hastalığın yayılmasını kontrol etmek için uygulanan aşıların, terapötiklerin, teşhislerin veya halk sağlığı ve sosyal önlemlerinin (PHSM) etkinliğini etkileyip etkilemediğini rutin olarak değerlendirmektedir. Potansiyel endişe verici varyantlar (VOC'ler), önemli varyantlar (VOI'ler) veya izleme altındaki varyantlar (VUM'ler), küresel halk sağlığına yönelik riske dayalı olarak düzenli olarak değerlendirilmektedir.

Kanıtlar ortaya çıktıkça, varyantların sınıflandırmaları, dolaşımdaki varyantların sürekli evrimini ve değişen epidemiyolojilerini yansıtacak şekilde revize edilecektir. Varyant sınıflandırması için kriterler ve mevcut VOC, VOI ve VUM listeleri, DSÖ SARS-CoV-2 varyantları izleme web sitesinde mevcuttur. Ulusal yetkililer, yerel önemli/endişe verici diğer varyantları belirlemeyi seçebilir ve bu değişkenlerin etkilerini araştırmak ve raporlamak için teşvik edilir. İlk vakalardan (Aralık 2019) tanımlanan SARS-CoV-2'nin genomik dizilimine atıfta bulunulurken, 'indeks virüsü' terimi kullanılmalıdır.

Endişe Verici Koronavirüs varyantlarının (VOC) coğrafi yayılımı ve prevelansı

Omicron varyantı, GISAID'e yakın zamanda bildirilen neredeyse tüm dizileri hesaba katarak, küresel olarak dolaşan baskın varyant olmaya devam etmektedir. Son 30 günde toplanan örneklerle GISAID'e yüklenen 417.147 dizinin arasında (i), 416.175 (%99,8) Omicron, 141 (<%0,1) Delta ve 562 Pango soyuna atanamamış dizi (< %0.2) yer almıştır. Gönderilen Omicron dizilerinin toplam sayısı, Omicron soyundan gelen varyantların her biri için gözlemlenen bir eğilim olarak azalmaya devam etmektedir. Omicron soyundan gelen türler arasında, BA.2'nin nispi oranı %93,6'ya yükselirken, tüm Omicron soylarının; BA.1.1 %4,8'ini ve BA.1 ve BA.3 ise <%0,1'ini oluşturmaktadır (şekil 4, panel A ve B). BA.2, altı WHO bölgesinin tamamında (şekil 4, panel C) ve dizi verilerinin mevcut olduğu 68 ülkede baskın hale gelmiştir. Ancak BA.2'nin yükselişinde alt-bölgesel farklılıklar olmuştur; özellikle Güney Amerika'da: BA.2, diğer alt bölgelere kıyasla daha geç ve daha yavaş bir oranda yükselmeye başlamış ve 11. haftada (14 - 20 Mart 2022) Omicron soylarının %28'ini oluşturmuştur. Bu eğilimler, ülkeler arasındaki sıralama kapasitesi ve örnekleme stratejilerindeki farklılıklar ve ayrıca sıralama için laboratuvar geri dönüş süreleri ve raporlamadaki gecikmeler dahil olmak üzere sürveyans sistemlerinin sınırlamaları dikkate alınarak yorumlanmalıdır.

Şekil 4. Örnek toplama haftasına göre GISAID'e sunulan diziler için Omicron soylarının küresel dağılımı ve nispi oranı

 

 

 

 

 

 

 

Panel A. Örnek toplama haftasına göre son dört haftadaki Omicron soylarının nispi oranları

(i) Düşük kapsamlı diziler hariç olmak üzere, 2 ila 31 Mart 2022 tarihleri arasında (veri çıkarımı sırasında rapor edilen son örnek) numune toplama tarihleriyle GISAID'e gönderilen dizileri içermektedir. Toplam 100'den fazla dizi gönderen ülkeler için oranlar tahmin edilmektedir. Son 30 gün içinde, 45 ülke GISAID'e toplam 100 ve daha fazla dizi göndermiştir.

Panel B. Örnek toplama haftasına göre Omicron soylarının insidansı.

GISAID'e gönderilen dizilerden ve meta verilerden Omicron soylarının küresel dağılımı.

Veriler GISAID'den 22 Mart 2022 saat 14:00 CET'de alınmıştır; rakamlar baskı sırasında doğrudur.

Panel C. DSÖ bölgesine göre Ocak 2021'den bu yana Omicron soyundan gelen BA.2 soyunun oranı

Kamuya açık veri tabanında azaltılmış SARS-CoV-2 dizisi sayısı

GISAID'de en yüksek haftalık dizilim sayısının (284.061 dizilim) bildirildiği 2022'nin ilk epidemiyolojik haftasından bu yana, haftalık dizilerin sayısı giderek azalmıştır. 12. hafta boyunca (21-27 Mart 2022), sadece 65.381 dizi toplanmış ve GISAID'e gönderilmiştir. Haftalık dizi toplama ve göndermede ortalama %12 azalma olmuştur. Sekanslardaki düşüş, küresel olarak gözlemlenen yeni vakalardaki genel eğilimle tutarlı olmakla birlikte, bazı ülkelerdeki örnekleme ve sıralama stratejilerindeki değişiklikler dahil olmak üzere epidemiyolojik sürveyans politikalarındaki değişiklikleri yansıtabilir, bu da gerçekleştirilen toplam test sayısının ve dolayısıyla tespit edilen vaka sayısının daha düşük ortaya çıkmasına neden olabilir.

Rekombinantlar hakkında güncelleme

SARS-CoV-2 virüsü gelişmeye devam etmektedir. Dünya çapındaki mevcut yüksek iletim seviyesi göz önüne alındığında, rekombinantlar dahil olmak üzere daha fazla varyantın ortaya çıkmaya devam etmesi muhtemeldir. Rekombinasyon, koronavirüsler arasında yaygındır ve beklenen bir mutasyon olayı olarak kabul edilmektedir. DSÖ, hem Delta (AY.4) hem de Omicron (BA.1) rekombinantları (ör. XD Pango soyu) ve ayrıca BA.1 ve BA.2 rekombinantları (ör. XE Pango soyu) rekombinant varyantlarını izlemektedir. XD rekombinantı, yayılımı şu anda sınırlı kalmış gibi görünse de (GISAID'de 26 dizi), DSÖ tarafından bir VUM olarak izlenmektedir. Halihazırda mevcut kanıtlar, diğer dolaşımdaki varyantlardan daha bulaşıcı olduğunu göstermez. XE rekombinantı, Omicron varyantının bir parçası olarak izlenmektedir. Bu rekombinant ilk olarak 19 Ocak'ta Birleşik Krallık'ta tespit edilmiş ve 29 Mart 2022 itibariyle yaklaşık 600 sekans rapor edilip doğrulanmıştır. Erken tahminler, XE'nin 1.1'lik bir topluluk büyüme oranı avantajına sahip olduğunu göstermektedir (%10'luk bir aktarım avantajını temsil ediyor). BA.2 ile karşılaştırıldığında; ancak, bu bulgu daha fazla doğrulama gerektirmektedir. Evrim oranı ve rekombinantlar da dahil olmak üzere yeni varyantların ortaya çıkma riski hala çok yüksektir. Üye Devletler tarafından zamanında veri paylaşımının yanı sıra sürekli, kapsamlı ve temsili topluluk örnekleme ve sıralama stratejilerinin uygulanması, SARS-CoV-2'nin davranışını izlemek ve anlamak için kritik olmaya devam etmektedir (bakınız WEU 85). DSÖ, diğer SARS-CoV-2 varyantlarının yanı sıra rekombinant varyantlarla ilişkili halk sağlığı riskini yakından izlemeye ve değerlendirmeye devam etmektedir ve daha fazla kanıt elde edildiğinde güncellemeleri paylaşacaktır.

 

Omicron'un Özellikleri

VOC'lerin fenotipik etkilerine ilişkin mevcut kanıtlar, COVID-19 Haftalık Epidemiyolojik Güncelleme'nin önceki sürümlerinde rapor edilmiştir. 22 Mart 2022'deki son güncellemeden bu yana, Omicron literatürü de dahil olmak üzere VOC'lerin fenotipik özellikleri hakkında birkaç yeni yayın yapılmıştır (Tablo 2). Bu çalışmalardan bazıları akran incelemesinden geçmemiştir ve bu nedenle bulgular bu sınırlama dikkate alınarak yorumlanmalıdır.

Tablo 2: Omicron ile ilgili mevcut kanıtların özeti

Alan

Gösterge / İndikatör

Ana Sonuçlar

Epidemiyoloji

Hastalık prevelansı/insidansı üzerindeki etkisi

Mart 2022'nin ilk yarısındaki artışın ardından, yeni COVID-19 vakalarının sayısı art arda ikinci hafta da azalmış ve 28 Mart - 3 Nisan 2022 haftasında bir önceki haftaya göre %16'lık bir düşüş yaşanmıştır. Test politikalarındaki son değişikliklerin rapor edilen vakaların sayısını etkileyebileceğini belirtmek önemlidir. Omicron varyantı, 2 ve 31 Mart 2022 (GISAID) arasında toplanan örneklerin %99,8'ini temsil eden, küresel olarak baskın dolaşımdaki varyant iken, Delta varyantı <%0,1'i temsil eder. Omicron Pango soyları arasında BA.2 en yaygın olanıdır (%93,6), bunu BA.1.1 (%4,8), BA.1 ve BA.3 <%0,1 ile takip etmektedir.

 

Bulaşıcılık üzerindeki etkisi

GISAID verilerinin güncellenmiş bir analizinde1 Omicron, 4 Nisan 2022'ye kadar mevcut yeterli dizi verileriyle 67 ülkede Delta'ya göre bir büyüme avantajı göstermeye devam etmekte olup bu da değişmeyen bir üretim süresi varsayımı altında, epidemiyolojik bağlamlarda %110'luk bir havuzlanmış ortalama aktarım avantajı anlamına gelmek-tedir.

Bununla birlikte, Omicron'un azaltılmış bir üretim süresine ilişkin kanıtlar, iletim avantajının daha düşük olabileceğini düşündürmek-tedir; %20 daha kısa üretim süresi için, Omicron'un Delta'ya göre tahmini havuzlanmış ortalama iletim avantajı %91'dir (%95 GA: %71-%112).

Aynı analiz, Omicron Pango soyu BA.2'nin Pango soyu BA.1'e göre büyüme oranı avantajına ilişkin önceki yinelemeyle aynı sonuçları vermiş olup değişmeyen bir üretim süresi varsayımı altında havuzlanmış ortalama iletim avantajı %72’dir (%95 GA: %55-%82) ). Omicron dizilerinin kümülatif sayısı arttıkça ve daha fazla ülkeden veriler elde edildikçe bu tahminler stabil hale gelmektedir.

Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Kurumu2 tarafından 25 Mart 2022'de yayınlanan ve 15 Aralık 2021 ile 15 Mart 2022 arasında toplanan örneklere ilişkin verileri kullanan güncellenmiş bir analiz, BA.2'yi BA.1'e kıyasla daha yüksek bir büyüme oranına sahip olduğunu desteklemektedir (medyan: 75.3 % haftada).

 

Hastalık şiddeti üzerindeki etkisi

Omicron, farklı ortamlarda Delta ile karşılaştırıldığında sürekli olarak daha düşük önem derecesiyle ilişkilen-dirilmiştir. (3-6) Amerika Birleşik Devletleri'nde 0-4 yaş arası çocuklar arasında rapor edilen hastaneye yatış oranları, Delta baskınlığına kıyasla Omicron baskın olduğu dönemlerde yaklaşık beş kat daha yüksek olmasına rağmen (100.000'de 14.5'e karşı 2.9), hastanede kalış süresi daha kısa olup (2 1.5 güne karşı, p = 0.002) ve Omicron baskınlığı sırasında yoğun bakım ünitesine kabul gerektiren çocukların oranı daha düşük olarak gerçekleşmiştir (%27'ye karşı %21, p = 0.02). (7) Güncellenmiş bir analiz, Birleşik Krallık'ta BA.1 ile enfekte olmuş kişiler arasında BA.2'ye (HR=0.94; %95 GA: 0.88-1.0) kıyasla hastaneye yatış riskinde hiçbir fark bulamamıştır. (2)

 Bağışıklık Tepkisi

Tekrar enfekte olma üzerindeki etkisi

Diğer SARS-CoV-2 varyant-larına kıyasla Omicron için daha yüksek yeniden enfeksiyon oranları bildiril-miştir. BA.1'i takiben BA.2 ile yeniden enfeksiyon Danimarka'da (8) hafif hasta-lıkla ilişkilendirilirken, Katar'da Omicron Pango soylarından biriyle önceki enfeksiyonun potansiyel olarak diğer Omicron Pango soylarıyla enfeksiyona karşı koruma sağladığı bulun-muştur: %94,9 (%95) CI: BA.1 ile enfeksiyonun ardından BA.2'ye karşı %88,4-97,8) ve BA.2 ile enfeksiyonun ardından BA.1'e karşı %85,6 (%95 GA: %77,4-90,9) koruma. (9)

Aşılama üzerindeki etkisi

Aşı etkinliği (VE) çalış-malarının sonuçları dikkatle yorumlanmalıdır, çünkü tahminler uygulanan aşı tipine ve doz sayısına ve zamanlamaya (farklı aşıların ardışık uygulaması) göre değişmektedir. Daha fazla bilgi için, Omicron varyantı için VE sonuçlarının yorumlanması bölümüne bakınız.

Antikor tepkileri üzerindeki etki

22 Mart 2022'de yayınlanan epidemiyolojik güncelleme-den bu yana Omicron'a karşı antikor yanıtları hakkında yeni veri yok. 23 labo-ratuvardan alınan nötralizas-yon verilerinin analizi, Omicron varyantı ile ilişkili nötralizasyonda 20 kat azalma bulmuştur. (10) Bu bulgular, vahşi tip SARS-CoV-2 ile karşılaştırıldığında BA.1 ve BA.2'ye daha düşük nötralize edici antikor titreleri ve BA.1 ve BA.2 için benzer tepkiler bildiren son çalışmaların sonuçlarıyla tutarlıdır. (11,12) Yakın zamanda yapılan bir başka çalışma, aşılanmış bireylerde BA.1 ve BA.2'ye benzer nötralize edici olmayan antikor tepkileri bulmuştur. (13) Genel olarak, bu sonuçlar BA.1 ve BA.2 arasında benzer hümoral tepkileri göstermektedir.

Tanı Araçları

PCR testleri üzerindeki etkisi

BA.2 dizilerinin çoğu, S geni hedef başarısızlığından sorumlu 69-70 delesyonun-dan yoksundur ve 69-70 delesyonuna (GISAID) sahip yalnızca sınırlı sayıda dizi (693 654'ten %0.24) vardır. Birden fazla gen hedefini içeren SARS-CoV-2 için PCR testlerinin değerlendirilmesi, Omicron varyantının bu testlerin doğruluğu üzerinde sınırlı etkisi olduğunu tahmin etmiştir. (14,15)

Hızlı tanı testleri üzerindeki etkisi

Amerika Birleşik Devlet-leri'nde yakın zamanda yürütülen bir araştırmadan elde edilen kanıtlara dayanarak, Ag-RDT testleri-nin Omicron'u tespit etme duyarlılığı Delta ve vahşi tip SARS-CoV-2 ile benzerdir. (16)

Tedavi Üzerindeki Etkisi

Antiviraller üzerindeki etkisi

Omicron varyantına karşı antiviral ajanların etkinliğinde hiçbir fark göstermeyen ön verilerle tutarlı olarak, yakın tarihli bir inceleme, antiviral ajanların Omicron ve önceki SARS-CoV-2 varyantlarına karşı benzer etkinliği olduğunu bildirmiştir. (17)

Biyolojikler üzerindeki etkisi

Başlangıçta, monoklonal antikorların hastaları Omicron ile tedavi etme etkinliği üzerine yapılan çalışmalar, üç geniş ölçüde nötralize edici monoklonal antikor (sotroviimab, S2X259 ve S2H97) için korunmuş nötralize edici aktivite ve diğer monoklonal antikorların etkinliğinde bir azalma bildirmiştir. (18–21) Bununla birlikte, ek preklinik kanıtlar, sotrovimab'ın BA.2 Pango soyuna karşı azaltılmış nötralize edici aktivitesini ve casirivimab-imdevimab'ın BA.1 Omicron Pango soyuna karşı etkinliğinin olmadığını göstermektedir. (22)

Diğer tedavi seçenekleri

Şiddetli Omicron hastalarının tedavisi için Interleukin-6 reseptör blokerlerinin ve kortikosteroidlerin etkinliğine dair herhangi bir kanıt bulunmamaktadır.

 

Ek Kaynaklar:

Şekil 5. Birincil serilerin aşı etkinliği (VE) ve Endişe Verici Delta varyantına karşı hatırlatma  aşılaması

Şekil 6. Birincil serilerin aşı etkinliği (VE) ve Endişe Verici Omicron varyantına karşı hatırlatma aşılaması

Şekil 5 ve 6, sırasıyla Delta ve Omicron varyantlarının, hem birincil seri aşılar hem de hatırlatma aşılamaları için zaman içinde ürüne özgü aşı etkinliği (VE) üzerindeki etkisini özetlemektedir. Son güncellemeden bu yana, biri VE'yi Delta'ya karşı değerlendiren, ikisi VE'yi Omicron'a karşı değerlendiren ve biri VE'yi hem Delta hem de Omicron'a karşı değerlendiren dört yeni çalışma şekillere eklenmiştir.(23–26) Çalışmaların Omicron'da, bir hakemli çalışma, Janssen-Ad26.COV2.S23, Moderna-Spikevax24'te bir (henüz hakemli değil) ve Pfizer BioNTech-Comirnaty'te (24,26) iki (biri henüz hakemli değil) yeni VE verileri sağlamıştır. VOC'lere karşı aşı performansı hakkında ek bilgiler Ek 4'te de bulunabilir.

Omicron varyantı için VE sonuçlarının yorumlanması

Bugüne kadar, Omicron varyantına karşı VE tahminlerini bildiren on iki çalışma, tüm sonuçlar (ağır hastalık, semptomatik hastalık ve enfeksiyon) için birincil seri COVID-19 aşılarının diğer VOC'ler için gözlemlenenden daha düşük koruma sağladığını göstermektedir. Önemli olarak, Omicron varyantına karşı VE tahminleri şiddetli hastalık için en yüksek seviyede kalmaktadır. Hatırlatma aşılaması, tüm aşı ürünleri için tüm sonuçlar için VE'yi önemli ölçüde iyileştirmektedir. Bununla birlikte, kısa takip süresi nedeniyle, tüm sonuçlar için bir hatırlatma dozun ardından VE süresini karakterize etmek için daha fazla veriye ihtiyaç duyulmaktadır.

Şiddetli hastalığa karşı koruma için, birincil seri aşılamanın ilk üç ayında, mRNA aşıları (Moderna-Spikevax ve Pfizer BioNTech-Comirnaty) için sekiz VE tahmininden dördü (%50) ≥%70; vektör aşıları için sadece iki VE mevcutken (AstraZeneca-Vaxzevria ve Janssen-Ad26.COV2.S), her ikisi de <%50 VE bildirmiştir. Birincil seri aşılamadan sonraki üç aydan fazla bir sürede, mRNA aşıları için 17 (%35) VE tahmininden altısı ve vektör aşıları için mevcut beş VE tahmininden hiçbiri ≥%70 olmamıştır.Bir hatırlatma dozu, 12 çalışmanın tümünde ciddi hastalığa karşı VE'yi iyileştirmiş olup sadece Janssen-Ad26.COV2.S için hatırlatma dozunun alınmasından sonraki 14 gün ile üç ay arasında VE <%70 olmuştur (17 VE tahminleri bir mRNA hatırlatma dozunu değerlendirmiştir) ve iki tahmin, bir  Janssen-Ad26.COV2.S dozunu değerlendirmiştir). mRNA rapel dozundan üç ila altı ay sonra, mevcut dokuz tahminin tümü, birincil seri olarak bir mRNA aşısının verildiği altı çalışma ve AstraZenecaVaxzevria'nın birincil seri olarak verildiği üç çalışma dahil olmak üzere VE’yi ≥%70 olarak göstermiştir.

Semptomatik hastalık ve enfeksiyona karşı ilk VE tahminleri, şiddetli hastalığa göre daha düşük olma eğiliminde olmuş olup VE zaman içinde önemli ölçüde azalmıştır. Primer seri aşılamanın ilk üç ayında semptomatik hastalık için, mRNA aşıları için sekiz VE tahmininden ikisi (%25) ≥%70 ve AstraZeneca-Vaxzevria için tek VE tahmini <%70 olmuştur. Aşılamadan üç ay sonra, 14 VE tahminlerinin hiçbiri ≥%50 olmamıştır.  Bir mRNA aşısının veya bir vektör aşısının birincil serisinin tamamlanmasından sonra bir mRNA hatırlatma dozu, VE tahminlerinin 13'ünden dördü (%31) VE tahmininden ≥%70 ve 13'ünden 11'i (%85) VE tahmininden dördü ile semptomatik hastalığa karşı VE'yi hatırlatma dozundan sonraki 14 gün ile üç ay arasında ≥%50 iyileştirmiştir. Bununla birlikte, destekleyici doz korumasının aşılamadan bu yana zaman içinde azaldığı görülmüştür ve mevcut dört (%25) tahminden biri, bir mRNA hatırlatma dozunun alınmasını takiben üç ila altı ayda bir VE'nin ≥%50 olduğunu göstermektedir. Enfeksiyona karşı VE, semptomatik hastalığa karşı benzer bir patern göstermiştir.

Delta varyantı için VE sonuçlarının yorumlanması

Bugüne kadar 41 çalışma, COVID 19 aşılarının Delta varyantı nedeniyle hastalık ve enfeksiyona karşı etkinliğinin kanıtına katkıda bulunmaktadır. Delta'ya karşı VE tahminleri, Omicron'a kıyasla önemli ölçüde daha yüksektir ve semptomatik hastalık ve enfeksiyon için zaman içinde daha kademeli olarak azalmaktadır. Delta'nın neden olduğu ciddi hastalıklara karşı VE tahminlerinde zaman içinde yalnızca hafif düşüşler vardır.

Birincil seri ile aşılamanın ilk üç ayında Delta varyantı ile ciddi hastalık sonuçları için, mRNA aşıları için mevcut 10 VE tahmininin tümü (Moderna-Spikevax ve Pfizer BioNTech-Comirnaty) ve aşağıdakiler için beş VE tahmininden dördü (%80) vektör aşıları (AstraZeneca-Vaxzevria ve Janssen-Ad26.COV2.S) ≥%70 olmuştur. Ek olarak, Delta indeks vakalarının yakın temaslılarının yüksek riskli popülasyonu arasında yapılan bir çalışmada inaktive aşılar (Pekin CNBG-BBIBP-CorV ve Sinovac CoronaVac) için mevcut iki VE tahmininden biri ≥%70 olmuştur. (27) Aşılamadan sonraki üç aydan fazla bir sürede, mRNA aşıları için mevcut 23 VE tahmininin tümü ve vektör aşıları için 10 (%50) VE tahmininden beşi ≥%70 olmuştur. Bir hatırltma dozu, şiddetli hastalığa karşı VE'yi iyileştirmiş ve 25 VE tahminlerinin tümü, bir hatırlatma dozun alınmasından sonraki 14 gün ile üç ay arasında ≥%70 olarak gerçekleşmiştir (22 tahmin bir mRNA hatırlatma dozunu değerlendirmiş, biri bir AstraZeneca-Vaxzevria’nın hatırlatma dozunu değerlendirmiş ve bir tahmin Sinovac-CoronaVac'ın hatırlatma dozunu değerlendirmiştir). mRNA hatırlatma dozundan sonraki üç ila altı ay arasında, beş tahminden dördü (%80) ≥%70'lik bir VE göstermiştir.

Semptomatik hastalık ve enfeksiyon için, ilk VE tahminleri şiddetli hastalığa göre daha düşük olma eğiliminde olmuştur ve VE tahminleri zamanla daha önemli ölçüde azalmıştır. Bununla birlikte, birincil serilerle aşılamanın ilk üç ayındaki semptomatik hastalık sonuçları için, mRNA aşıları için mevcut 11 VE tahmininin tümü ≥%70 olmuştur; vektör aşıları için dörtten ikisinin (%50) VE tahminleri ≥%70 olmuştur. Delta indeks vakaların yüksek riskli yakın temaslıları arasında inaktive aşılar için her iki VE tahmini de <%50 olmuştur. Aşılamadan üç ay sonra, mRNA aşıları için 15 VE tahmininden yedisi (%47) ve AstraZeneca-Vaxzevria için üç VE tahmininden hiçbiri ≥%70 olmamıştır. Bir mRNA aşısının birincil serisinin tamamlanmasından sonra bir mRNA hatırlatma dozu veya AstraZeneca Vaxzevria, bir hatırlatma dozun ardından üç ay içinde VE'yi semptomatik hastalığa karşı tüm çalışmalarda (18 VE tahminleri) ≥%70'e getirmiştir. Bu, dört VE tahmininin tümü ≥%70 ile hatırlatma dozundan sonraki altı ay boyunca devam etmiştir. Semptomatik hastalığa karşı inaktive aşıların VE için sınırlı veri mevcut olmuş olup zaman içinde enfeksiyona karşı inaktive aşıların VE tahminlerinde benzer bir model görülmüştür: Sinovac-CoronaVac için tamamlamanın ilk üç ayındaki tek VE tahmini ≥%70 olmuş, üç ila altı ay arasında <%50'ye düşen; bununla birlikte, SinovacCoronaVac birincil serisini takiben çeşitli platformlarla bir hatırlatma doz, herhangi bir rapel dozun alınmasından sonraki ilk üç ay içinde tüm çalışmalarda (altı VE tahmini) VE'yi ≥%70'e getirmiştir.

DSÖ BÖLGELERİNE GÖRE DURUM

 

Afrika Bölgesi

 

Afrika Bölgesi'nde Ocak 2022'den bu yana vakalarda gözlemlenen azalma eğilimi, bir önceki haftaya göre %19'luk düşüşle 24.000’den fazla yeni vakanın bildirilmesiyle birlikte devamlılık göstermiştir. Buna rağmen, Bölgedeki dokuz (%18) ülke vakalarda %20'nin üzerinde bir artış bildirmiştir ve en büyük oransal artışlardan bazıları Moritanya (39'a karşı 4 yeni vaka; %875 artış), Seyşeller (442'ye karşı 206 yeni vaka; %115 artış) ve Namibya’da (97'ye karşı 63 yeni vaka; %54 artış) gözlemlenmiştir. En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler sırasıyla; Güney Afrika (9802 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 16,5 yeni vaka; %10 artış), Réunion (9756 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 1089,7 yeni vaka; %15 artış) ve Mauritius (794 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 62,4 yeni vaka; %90 azalma) olmuştur.

Bölge,  haftalık yeni ölüm vakalarında bir önceki haftaya göre %21’lik düşüş ile 100’ün üzerinde yeni ölüm vakası bildirmiştir. En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; Güney Afrika (81 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %6 azalma), Etiyopya (12 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %300 artış) ve Zimbabve (9 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %18 azalma) olmuştur.

 

 

 

DSÖ Afrika Bölge Ofisi: https://www.afro.who.int/health-topics/coronavirus-covid-19

Amerika Bölgesi

 

Amerika Bölgesi, Ocak 2022'nin ortasından bu yana vaka sayılarında düşüş eğilimi göstermektedir. Bölge’de bir önceki haftaya göre %15’lik düşüşle 538.000'den fazla yeni vaka bildirilmiştir. Bununla birlikte, Bölgedeki on üç (%23) ülke yeni vakalarda %20 veya daha fazla artış bildirmiştir, en yüksek artışlar; Saba (55'e karşı 3 yeni vaka; %1733 artış), Aruba (123E karşı 26 yeni vaka; %373 artış) ve Saint Barthélemy’de (186'ya karşı 78 yeni vaka; %139 artış) gözlenmiştir. En çok yeni vaka bildiren ülkeler; Amerika Birleşik Devletleri (205.433 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 62,1 yeni vaka; %2 artış), Brezilya (172.908 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 81,3 yeni vaka; %25 azalma) ve Kanada (48.853 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 129,4 yeni vaka; % 16 artış) olmuştur.

Bölgede, yeni haftalık ölüm vakalarının sayısı Şili'deki ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki COVID-19 ölümlerinin tanımındaki değişikliklerden kaynaklı yapay artışın gözlendiği bir önceki haftaya %61 azalmıştır. En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; Amerika Birleşik Devletleri (4435 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,3 yeni ölüm; %10 azalma), Brezilya (1436 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %19 azalma) ve Bolivya (Çokuluslu Devlet) (408 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 3,5 yeni ölüm; %8060 artış- birikmiş iş yükü raporlaması nedeniyle ölümlerde keskin bir artış görülmüştür) olmuştur.

 

DSÖ Amerika Bölge Ofisi: https://www.paho.org/en/topics/coronavirus-infections/coronavirus-disease-covid-19-pandemic

Doğu Akdeniz Bölgesi

 

Doğu Akdeniz Bölgesi'nde, Şubat 2022'nin başlarında ulaşılan pik seviyenin ardından yeni haftalık vakalar düşüş eğilimi göstermeye devam etmiştir. Bölge, bir önceki haftaya göre %9’luk düşüş ile  haftalık 45.000’in biraz üzerinde yeni vaka bildirmiştir. Bununla birlikte, Bölgedeki iki (%9) ülke yeni vakalarda %20 veya daha fazla artış bildirmiştir ve en yüksek artışlar İran (17.582'ye karşı 9572 yeni vaka; %84 artış) ve Irak’tan (2379'a karşı 1956 yeni vaka;  %22 artış) bildirilmiştir.

En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler; İran (100.000 nüfus başına 20,9 yeni vaka), Bahreyn (5198 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 305,5 yeni vaka; %20 azalma) ve Mısır (4375 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 4,3 yeni vaka; % 21 azalma) olmuştur.

Bölge, haftalık yeni ölüm vakalarında bir önceki haftaya göre %16’lık düşüş ile 600'ün biraz üzerinde yeni ölüm  vakası bildirmiştir. En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; İran (306 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %27 azalma ), Tunus (158 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına 1,3 yeni ölüm, %58 artış) ve Mısır (56 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %33 azalma) olmuştur.

 

 

DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Ofisi: http://www.emro.who.int/health-topics/corona-virus/index.html

 

Avrupa Bölgesi

 

Avrupa Bölgesi, Mart 2022'nin ilk yarısında gözlemlenen vakalardaki artışın ardından, üst üste iki haftadır yeni haftalık vakalarda düşüş bildirmektedir ve bir önceki haftaya göre %16'lık düşüş ile haftalık 4.6 milyondan fazla yeni vaka bildirmiştir. Bölgedeki dört (%7) ülke, yeni vakalarda %20 veya daha fazla artış bildirmiştir ve en yüksek artışlar: Malta (4243'e karşı 2434 yeni vaka; %74 artış), Özbekistan (212'ye karşı 165 yeni vaka; %28 artış) ve Kırgızistan’da (89'a karşı 70 yeni vaka; %27 artış) gözlenmiştir. En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler; Almanya (1.371.270 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 1648,8 yeni vaka; %13 azalma), Fransa (959.084 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 1474,6 yeni vaka; %13 artış) ve İtalya (486.695 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 816,0 yeni vaka; % 3 azalma) olmuştur.

Bölgede, yeni ölüm vakalarının sayısı azalmaya devam etmiştir ve bir önceki haftaya göre %15’lik bir düşüşle 10.000'den fazla yeni ölüm vakası bildirilmiştir. En çok ölüm vakası bildiren ülkeler; Rusya (2357 yeni ölüm; 100.000  nüfus başına 1,6 yeni ölüm, %18 azalma), Almanya (1592 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,9 yeni ölüm; %5 artış) ve İtalya (966 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,6 yeni ölüm; %4 azalma) olmuştur.

 

 

 

DSÖ Avrupa Bölge Ofisi: https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-emergencies/coronavirus-covid-19.

 

Güneydoğu Asya Bölgesi

 

Güneydoğu Asya Bölgesi’nde Ocak 2022’nin ortasından bu yana yeni vakalarda gözlenen düşüş eğilimi,  221.000’den fazla yeni vakanın bildirilmesiyle birlikte bir önceki haftaya göre %5’lik azalma ile devam etmektedir. Bununla birlikte, Bhutan, yeni haftalık vakalarda %107'lik bir artış bildirmiştir (6357'e karşı 3076 yeni vaka)  En çok yeni vaka bildiren üç ülke; Tayland (182.510 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 261,5 yeni vaka;%4 artış), Endonezya (21.028 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 7,7 yeni vaka; %42 azalma) ve Hindistan (8678 yeni vaka; 100.000 nüfus başına <1 yeni vaka; %25 azalma) olmuştur.

Bölge, Hindistan'dan bildirilen geriye dönük düzeltmeler nedeniyle yapay bir ani yükselmenin gözlemlendiği bir önceki haftaya göre %73’lük düşüş ile 1600’den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; Endonezya  (618 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına  <1 yeni ölüm, %34 azalma), Tayland (616 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, %11 artış) ve Hindistan (341 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; % 92 azalma) olmuştur.

 

DSÖ Güney Doğu Asya Bölge Ofisi: https://www.who.int/southeastasia/outbreaks-and-emergencies/novel-coronavirus-2019.

Batı Pasifik Bölgesi

 

Batı Pasifik Bölgesi, Aralık 2021'in sonundan bu yana gözlemlenen artış eğiliminin ardından yeni haftalık vakalarda art arda iki haftadır azalma olduğunu bildirmiştir ve bir önceki haftaya göre yeni haftalık vakalarda %16’lık bir düşüş ile 3,8 milyondan fazla yeni vaka bildirmiştir. Bununla birlikte, Bölgedeki yedi (%23) ülke %20 veya daha fazla bir artış bildirmiştir ve en yüksek artışlardan bazıları Moğolistan (1628'e karşı 622 yeni vaka; %162 artış), Solomon Adaları (1044'e karşı 668 yeni vaka ; %56 artış) ve Cook Adaları’nda (828'e karşı 554 yeni vaka; %49 artış) gözlenmiştir. En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler; Kore (2.058.375 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 4014,8 yeni vaka; %16 azalma), Vietnam (796.725 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 818,5 yeni vaka; %29 azalma) ve Avustralya (399.479 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 1566,6 yeni vaka; % 9 artış) olmuştur.

 

Bölge, haftalık yeni ölüm vakalarında bir önceki haftaya göre %16'lık bir düşüş ile 5600’ün hemen altında yeni ölüm vakası bildirmiştir. En fazla yeni ölüm vakası rapor eden üç ülke; Kore (2336 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 4,6 yeni ölüm, %5 azalma), Çin (960 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, % 34 azalma) ve Japonya (549 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; % 16 azalma) olmuştur.

 

 

DSÖ Batı Pasifik Bölge Ofisi: https://www.who.int/westernpacific/emergencies/covid-19

 

Ekler:

 

Ek 1. Veri, tablo ve şekil notları

 

Sunulan veriler, ülkelerden/bölgelerden DSÖ'ye bildirilen, büyük ölçüde DSÖ vaka tanımlarına (https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV Surveillance_Case_Definition-2020.2) ve sürveyans klavuzuna (https://www.who.int/publications/i/item/who-2019-nCoV-surveillanceguidance-2020.8) dayanan resmi laboratuvar onaylı COVID-19 vaka ve ölümlerine dayanmaktadır. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişikliğe tabidir; ve bu verileri yorumlarken, gerçek vaka ve ölüm oranı insidansının olduğundan düşük tahmin edilmesi ve bu verileri küresel düzeyde yansıtmada değişken gecikmeler gibi, sunulan sayıları etkileyen birkaç faktör nedeniyle dikkatli olunmalıdır. Vaka tespiti, dahil etme kriterleri, test stratejileri, raporlama uygulamaları ve veri kesme ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Az sayıda ülke/bölge, şüpheli ve laboratuvar onaylı vakaları birlikte rapor etmektedir. DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenmektedir.

Halk sağlığı yetkililerinin çok sayıda vakayı veya ölümü toplam sayımlarından çıkaran veri uyuşturma çalışmaları yürütmesi nedeniyle, yeni vakalar/ölümler sütunlarında uygun şekilde negatif sayılar gösterilebilir. Çıkarmaların önceki günlere uygun şekilde paylaştırılmasına olanak tanıyan ek ayrıntılar ortaya çıktığında, grafikler buna göre güncellenecektir. epi-data-support@who.int adresine e-posta gönderilerek yapılan geçmiş veri düzenlemesinin bir kaydı talep edilebilmektedir. Talep ederken lütfen ilgilendiğiniz ülke (ler)i, süreyi ve talep / kullanım amacını belirtiniz. Önceki durum raporları düzenlenmeyecektir; en güncel veriler için https://covid19.who.int/ adresine bakınız. Ülkeler, bölgeler ve alanlar ve DSÖ Bölgeleri (önceki sayılarda rapor edilmiştir) tarafından son yedi gün içinde bildirilen doğrulanmış COVID-19 vakaları ve ölümleri  “https://covid19.who.int/table” adresinde mevcuttur: 'Ülkeler', benzer statüdeki ülkeleri, bölgeleri, alanları veya diğer yargı yetkilerini ifade edebilmektedir.

Kullanılan isimler ve bu yayındaki materyalin sunumu, DSÖ tarafından herhangi bir ülkenin, bölgenin, şehrin veya otoritenin yasal statüsü, yetkileri veya hudutlarının sınırlandırılması ile ilgili herhangi bir fikrin ifade edildiği anlamına gelmemektedir. Haritalardaki noktalı ve kesik çizgiler, henüz tam olarak anlaşmaya varılamayan yaklaşık sınır çizgilerini temsil etmektedir.

Ülkeler ve bölgeler, DSÖ yönetim bölgesi altında düzenlenmiştir. Belirli şirketlerin veya üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, DSÖ tarafından onaylandığını veya söz konusu benzer nitelikteki diğer ürünlerin yerine önerildiğini ima etmemektedir. Hatalar ve eksiklikler hariç olmak üzere, tescilli ürünlerin isimleri, baş harfleri büyük olacak şekilde ayırt edilmektedir.

(1) Kosova'ya yapılan tüm atıflar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 (1999) sayılı kararı bağlamında anlaşılmalıdır. Haritada Sırbistan ve Kosova vakalarının sayısı (UNSCR 1244, 1999) görselleştirme amacıyla hazırlanmıştır.

 

 

Ek 2. VOC'nin aşılar üzerindeki etkilerine ilişkin ilave notlar

 

VE'deki azalmalar, mutlak VE tahmininin gösterdiği gibi, mutlaka koruma kaybı anlamına gelmez. Örneğin, mRNA aşıları için semptomatik hastalığa karşı VE'de yüzde 10'luk bir azalma, yine de ~%85'lik yüksek aşı etkinliği anlamına gelmektedir. Benzer şekilde, aşılar şiddetli hastalığa karşı daha yüksek VE göstermiştir; bu nedenle, VOC'lere bağlı ciddi hastalıklara karşı VE'de küçük azalmalar hala önemli koruma anlamına gelmektedir.

Ek 4, azalma olmaksızın VOC'lerin COVID-19 aşı performansı üzerindeki etkisini özetlemektedir ve bu nedenle,  son doz uygulamasının akabindeki 4 aydan sonrasındaki VE'yi değerlendiren çalışmaları içermez.

Tam aşılama (nihai dozdan ≥ 7 gün sonra) için VOC'ye özgü aşı etkinliği veya etkililiği (VE) tahminlerini sunan çalışmalar, VE'deki azalma düzeyini belirlemek için o aşı ürünü için bir karşılaştırmalı VE tahminiyle değerlendirilir. Semptomatik hastalık için VOC VE, VOC olmayan ortamlardan elde edilen faz 3 randomize RCT sonuçlarıyla karşılaştırılır.

Bu sonuçlara ilişkin kararsızlık veya faz 3 RCT tahminlerinin olmaması nedeniyle şiddetli hastalık ve enfeksiyon için, VOC VE, mümkün olduğunda aynı çalışmadan elde edilen VOC VE olmayan tahminlerle (veya Beta, Gama veya Delta değerlendirilirken aynı çalışmadan Alpha VE ile) karşılaştırılır; enfeksiyon için, AstraZeneca Vaxzevria hariç tutularak,  (VOC olmayana bağlı enfeksiyona karşı VE'nin faz 3 tahmini mevcut olduğunda ve karşılaştırıcı olarak kullanılır) karşılaştırılır. Bazı durumlarda, bir VOC'ye karşı çok yüksek bir VE tahmini rapor edilirse (yani >%90) bir karşılaştırıcı olmadan bile şiddetli hastalık veya enfeksiyon sonucu için bir çalışma dahil edilebilir.

Çalışmaların popülasyon, sonuç tanımları, çalışma tasarımı ve farklı çalışmalar arasında bir ürün için VE tahminlerini karşılaştırırken farklılıkları kısmen açıklayabilecek diğer metodolojik hususlarda farklılık gösterdiğini belirtmek de önemlidir. Ek olarak, tabloda özetlenen azalmalar VE nokta tahminlerini temsil eder ve çalışmalar arasında önemli ölçüde farklılık gösteren bu tahminler etrafındaki belirsizlik aralıklarını temsil etmez. VE'de belirtilen azalmalar, bu sınırlamalar göz önünde bulundurularak yorumlanmalıdır.

Tam aşılamanın ardından >7 gün ve <6 ay süre sonra toplanan örnekleri kullanan ve referans olarak ana suşu kullanan nötralizasyon çalışmaları tabloya dahil edilmiştir.

 

Ek 3. Şekil 5 ve Şekil 6 için Yöntemler

 

Şekiller, VE'yi Omicron varyantına karşı değerlendiren Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Finlandiya, İsrail, Katar, Güney Afrika, Birleşik Krallık ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan 14 çalışmayı ve VE'yi Delta varyantına karşı değerlendiren Avrupa Bölgesi, Amerika Bölgesi ve Güneydoğu Asya Bölgesi''ndeki çeşitli ülkelerin yanı sıra Katar ve Tayland'dan 31 çalışmayı içermektedir.

Grafiğe dahil edilen VE çalışmaları, COVID-19 aşı etkinliği çalışmalarının devam etmekte olan sistematik bir incelemesinden tanımlanmıştır. Tüm çalışmalar kohort veya test negatif çalışmalardır. Sistematik inceleme ve dahil etme/hariç tutma kriterleri için belirlenen yöntemler view-hub.org'da mevcuttur. Çalışmalar, Delta veya Omicron varyantının dolaşımda baskın varyant olduğu bir dönemde gerçekleştirilmiştir. Omicron veya Delta varyantınının laboratuvar tarafından doğrulanmış vakalarına ilişkin tahminler dahil edilmiştir. Ek olarak, birincil seri VE için, yalnızca aşılamadan bu yana ayrık zaman aralıkları için VE tahminleri sağlayan ve zaman içinde VE'deki değişiklikleri değerlendiren çalışmalar dahil edilmiştir.

Birincil VE serisi için, tahminler yalnızca VE'yi birden fazla zaman periyodu için rapor eden çalışmaların grafiğine dahil edilir.

 

Ek 4. Endişe Verici Varyantlara karşı birincil seri aşı performansının özeti (31 Mart 2022 itibariyle VE verileri; 28 Mart 2022 itibariyle Nötralizasyon verileri)

 

 

VOC'nin aşılar üzerindeki etkilerine ilişkin ilave notlar

 

VE'deki azalmalar, mutlak VE tahmininin gösterdiği gibi, mutlaka koruma kaybı anlamına gelmez. Örneğin, mRNA aşıları için semptomatik hastalığa karşı VE'de yüzde 10'luk bir azalma, yine de ~%85'lik yüksek aşı etkinliği anlamına gelmektedir. Benzer şekilde, aşılar şiddetli hastalığa karşı daha yüksek VE göstermiştir; bu nedenle, VOC'lere bağlı ciddi hastalıklara karşı VE'de küçük azalmalar hala önemli koruma anlamına gelmektedir.

Ek 4, azalma olmaksızın VOC'lerin COVID-19 aşı performansı üzerindeki etkisini özetlemektedir ve bu nedenle,  son doz uygulamasının akabindeki 4 aydan sonrasındaki VE'yi değerlendiren çalışmaları içermez.

Tam aşılama (nihai dozdan ≥ 7 gün sonra) için VOC'ye özgü aşı etkinliği veya etkililiği (VE) tahminlerini sunan çalışmalar, VE'deki azalma düzeyini belirlemek için o aşı ürünü için bir karşılaştırmalı VE tahminiyle değerlendirilir. Semptomatik hastalık için VOC VE, VOC olmayan ortamlardan elde edilen faz 3 randomize RCT sonuçlarıyla karşılaştırılır.

Bu sonuçlara ilişkin kararsızlık veya faz 3 RCT tahminlerinin olmaması nedeniyle şiddetli hastalık ve enfeksiyon için, VOC VE, mümkün olduğunda aynı çalışmadan elde edilen VOC VE olmayan tahminlerle (veya Beta, Gama veya Delta değerlendirilirken aynı çalışmadan Alpha VE ile) karşılaştırılır; enfeksiyon için, AstraZeneca Vaxzevria hariç tutularak,  (VOC olmayana bağlı enfeksiyona karşı VE'nin faz 3 tahmini mevcut olduğunda ve karşılaştırıcı olarak kullanılır) karşılaştırılır. Bazı durumlarda, bir VOC'ye karşı çok yüksek bir VE tahmini rapor edilirse (yani >%90) bir karşılaştırıcı olmadan bile şiddetli hastalık veya enfeksiyon sonucu için bir çalışma dahil edilebilir.

Çalışmaların popülasyon, sonuç tanımları, çalışma tasarımı ve farklı çalışmalar arasında bir ürün için VE tahminlerini karşılaştırırken farklılıkları kısmen açıklayabilecek diğer metodolojik hususlarda farklılık gösterdiğini belirtmek de önemlidir. Ek olarak, tabloda özetlenen azalmalar VE nokta tahminlerini temsil eder ve çalışmalar arasında önemli ölçüde farklılık gösteren bu tahminler etrafındaki belirsizlik aralıklarını temsil etmez. VE'de belirtilen azalmalar, bu sınırlamalar göz önünde bulundurularak yorumlanmalıdır.

Tam aşılamanın ardından >7 gün ve <6 ay süre sonra toplanan örnekleri kullanan ve referans olarak ana suşu kullanan nötralizasyon çalışmaları Ek 4'te yer almaktadır.

 

 

Teknik Rehber ve Diğer Kaynaklar

  • Teknik rehberler: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance
  • DSÖ Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) Paneli: https://covid19.who.int/
  • Haftalık COVID-19 Operasyonel Güncellemeleri: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/strategies-and-plans
  • DSÖ COVID-19 Vaka Tanımları: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-Surveillance_Case_Definition-2020.2
  • COVID-19 Tedarik Zinciri Kurumlar Arası Koordinasyon Hücresi Haftalık Durum Güncellemesi: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/covid-19-operations
  • Araştırma ve Geliştirme: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/global-research-on-novel-coronavirus-2019-ncov
  • COVID-19 hakkında çevrimiçi kurslar: https://openwho.org/channels/covid-19; ve mevcut olan diğer ulusal diller: https://openwho.org/channels/covid-19-national-languages
  • DSÖ Akademi COVID-19 mobil öğrenim uygulaması: https://www.who.int/about/who-academy/the-who-academy-s-covid-19-mobile-learning-app
  • Uluslararası toplumun, tüm ülkelere virüse hazırlanması ve müdahale etmesi konusunda sağladığı desteği özetleyen Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı (SPRP): https://www.who.int/publications/i/item/strategic-preparedness-and-response-plan-for-the-new-coronavirus
  • EPI-WIN: bireyler, kuruluşlar ve topluluklara uyarlanmış bilgiler: https://www.who.int/teams/risk-communication

 

  • Halk İçin Öneriler Ve Tavsiyeler

 

Referanslar

 

1. Campbell F, Archer B, Laurenson-Schafer H, et al. Increased transmissibility and global spread of SARS-CoV-2 variants of concern as at June 2021. Eurosurveillance. 2021;26(24). doi:10.2807/1560-7917.ES.2021.26.24.2100509

2. UK Health Security Agency. Technical Briefing 39: SARS-CoV-2 Variants of Concern and Variants under Investigation in England.; 2022. Accessed April 4, 2022. https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1063424/Tec h-Briefing-39-25March2022_FINAL.pdf

3. Ferguson N, Ghani A, Hinsley W, Volz E. Report 50: Hospitalisation Risk for Omicron Cases in England. Imperial College London; 2021. Accessed December 23, 2021. https://www.imperial.ac.uk/media/imperialcollege/medicine/mrc-gida/2021-12-22-COVID19-Report-50.pdf

4. Lewnard JA, Hong VX, Patel MM, Kahn R, Lipsitch M, Tartof SY. Clinical Outcomes among Patients Infected with Omicron (B.1.1.529) SARS-CoV-2 Variant in Southern California. Epidemiology; 2022. doi:10.1101/2022.01.11.22269045

5. Ulloa AC, Buchan SA, Daneman N, Brown KA. Early Estimates of SARS-CoV-2 Omicron Variant Severity Based on a Matched Cohort Study, Ontario, Canada. Epidemiology; 2021. doi:10.1101/2021.12.24.21268382

6. Wolter N, Jassat W, DATCOV-Gen author group, von Gottberg A, Cohen C. Clinical Severity of Omicron Sub-Lineage BA.2 Compared to BA.1 in South Africa. Infectious Diseases (except HIV/AIDS); 2022. doi:10.1101/2022.02.17.22271030

7. Marks KJ, Whitaker M, Agathis NT, et al. Hospitalization of Infants and Children Aged 0–4 Years with LaboratoryConfirmed COVID-19 — COVID-NET, 14 States, March 2020–February 2022. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2022;71(11):429-436. doi:10.15585/mmwr.mm7111e2

8. Stegger M, Edslev SM, Sieber RN, et al. Occurrence and Significance of Omicron BA.1 Infection Followed by BA.2 Reinfection. Infectious Diseases (except HIV/AIDS); 2022. doi:10.1101/2022.02.19.22271112

9. Chemaitelly H, Ayoub HH, Coyle P, et al. Protection of Omicron Sub-Lineage Infection against Reinfection with Another Omicron Sub-Lineage. Epidemiology; 2022. doi:10.1101/2022.02.24.22271440

10. Netzl A, Tureli S, LeGresley E, Muhlemann B, Wilks SH, Smith DJ. Analysis of SARS-CoV-2 Omicron Neutralization Data up to 2021-12-22.; 2022. Accessed January 9, 2022. https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2021.12.31.474032v1.full.pdf

11. Iketani S, Liu L, Guo Y, Liu L, Huang Y, Wang M. Antibody Evasion Properties of SARS-CoV-2 Omicron Sublineages. :12.

12. Yu J, Collier A ris Y, Rowe M, et al. Comparable Neutralization of the SARS-CoV-2 Omicron BA.1 and BA.2 Variants. Infectious Diseases (except HIV/AIDS); 2022. doi:10.1101/2022.02.06.22270533

13. Bartsch YC, Cizmeci D, Kang J, et al. BA.2 Evasion of Vaccine Induced Binding and Functional Non-Neutralizing Antibodies. Infectious Diseases (except HIV/AIDS); 2022. doi:10.1101/2022.02.25.22271511

14. U.S. Food and Drug Administration. SARS-CoV-2 Viral Mutations: Impact on COVID-19 Tests. Published 2021. Accessed December 17, 2021. https://www.fda.gov/medical-devices/coronavirus-covid-19-and-medicaldevices/sars-cov-2-viral-mutations-impact-covid-19-tests#omicron

15. Metzger CM, Lienhard R, Seth-Smith HM. PCR performance in the SARS-CoV-2 Omicron variant of concern? Swiss Med Wkly. 2021;151(49-50). doi:10.4414/smw.2021.w30120

16. Drain PK, Bemer M, Morton JF, et al. Accuracy of Rapid Antigen Testing across SARS-CoV-2 Variants. Infectious Diseases (except HIV/AIDS); 2022. doi:10.1101/2022.03.21.22272279

17. Takashita E, Kinoshita N, Yamayoshi S, et al. Efficacy of Antiviral Agents against the SARS-CoV-2 Omicron Subvariant BA.2. N Engl J Med. Published online March 9, 2022:NEJMc2201933. doi:10.1056/NEJMc2201933

18. Planas D, Saunders N, Maes P, et al. Considerable Escape of SARS-CoV-2 Variant Omicron to Antibody Neutralization. Immunology; 2021. doi:10.1101/2021.12.14.472630

19. VanBlargan LA, Errico JM, Halfmann PJ, et al. An Infectious SARS-CoV-2 B.1.1.529 Omicron Virus Escapes Neutralization by Several Therapeutic Monoclonal Antibodies. Microbiology; 2021. doi:10.1101/2021.12.15.472828

20. Cameroni E, Saliba C, Bowen JE. Broadly neutralizing antibodies overcome SARS-CoV-2 Omicron antigenic shift. Published December 14, 2021. Accessed December 23, 2021. https://www.biorxiv.org/content/10.1101/2021.12.12.472269v1

21. Roche. Ronapreve does not retain neutralising activity against the Omicron variant. Published 2021. Accessed December 17, 2021. https://www.roche.com/dam/jcr:dfe6dcb4-d787-45d6-9b1dffc17d667e4c/2021216_Roche%20statement%20on%20Ronapreve%20Omicron.pdf 22. World Health Organization. Therapeutics and COVID-19: living guideline-3 March 2022. Published online 2022. Accessed March 7, 2022. https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-therapeutics-2022.2

23. Natarajan K. Effectiveness of Homologous and Heterologous COVID-19 Booster Doses Following 1 Ad.26.COV2.S (Janssen [Johnson & Johnson]) Vaccine Dose Against COVID-19–Associated Emergency Department and Urgent Care Encounters and Hospitalizations Among Adults — VISION Network, 10 States, December 2021–March 2022. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2022;71. doi:10.15585/mmwr.mm7113e2

24. Hansen C, Schelde A, Moustsen-Helm I, et al. Vaccine effectiveness against infection and COVID-19-associated hospitalisation with the Omicron (B.1.1.529) variant after vaccination with the BNT162b2 or mRNA-1273 vaccine: A nationwide Danish cohort study. Published online April 1, 2022. doi:10.21203/rs.3.rs-1486018/v1

25. Starrfelt J, Danielsen AS, Buanes EA, et al. Age and product dependent vaccine effectiveness against SARS-CoV-2 infection and hospitalisation among adults in Norway: a national cohort study, July – November 2021. Published online March 30, 2022:2022.03.29.22273086. doi:10.1101/2022.03.29.22273086

26. Price AM, Olson SM, Newhams MM, et al. BNT162b2 Protection against the Omicron Variant in Children and Adolescents. N Engl J Med. Published online March 30, 2022. doi:10.1056/NEJMoa2202826

27. Wu D, Zhang Y, Tang L, et al. Effectiveness of Inactivated COVID-19 Vaccines Against Symptomatic, Pneumonia, and Severe Disease Caused by the Delta Variant: Real World Study and Evidence — China, 2021. China CDC Weekly. 2022;4(4):57-65. doi:10.46234/ccdcw2022.009

28. Ella R, Reddy S, Blackwelder W, et al. Efficacy, safety, and lot to lot immunogenicity of an inactivated SARS-CoV-2 vaccine (BBV152): a, double-blind, randomised, controlled phase 3 trial. Published online July 2, 2021:2021.06.30.21259439. doi:10.1101/2021.06.30.21259439

 

Etiketler: