DEMOKRATİK KONGO CUMHURİYETİ'NDE EBOLA VİRÜSÜ HASTALIĞI İÇİN KOMŞU ÜLKELERDE OPERASYONEL HAZIRLIK VE TEYAKKUZ

14 Ağustos 2018 Salı

Kuzey Kivu'daki EVH salgını için, DSÖ Afrika Bölge Ofisi operasyonel hazırlık ve teyakkuzu geliştirmek için  Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ne komşu olan 9 ülkenin (Burundi, Ruanda, Güney Sudan ve Uganda) 4 tanesini önceliklendirmiştir . Ayrıca hazırlık faaliyetleri için Kinshasa, Mai-Ndombe, Tshuapa, Tshopo, Güney Kivu, Ituri, Bas-Uéle, Sankuru ve Maniema eyaletleri önceliklendirilmiştir. Bu güncellemede özellikle öncelikli 9 ülkenin 4'üne odaklanılacaktır.

 

Hastalık Salgını Haberi

14 Ağustos 2018  

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin Kuzey Kivu Eyaletinde yeni bir Ebola virüsü hastalığı (EVH) salgınının 1 Ağustos 2018 tarihinde bildiriminden sonra DSÖ resmi bir risk değerlendirmesi yapmış ve bu salgın için halk sağlığı riskinin bölgesel düzeyde yüksek olduğunu belirlemiştir. Bu değerlendirme, sekiz milyon nüfusuyla, Kuzey Kivu'nun ülkedeki en yoğun nüfuslu illerden biri olduğunu dikkate almıştır. Kuzey Kivu, Uganda ve Ruanda'nın yanı sıra dört eyalet (Ituri, Güney Kivu, Maniema ve Tshopo) ile komşudur. Dahası, eyalet bir milyondan fazla ülke içinde yerlerinden edilmiş insanlarla ve komşu ülkelere ve komşu ülkelerden sınır ötesi yoğun nüfus hareketleriyle güvenlik sorunları ve kötüleşen insani kriz yaşamaktadır.

 

5 Mayıs 2018'de, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin Equateur Eyaletindeki bir önceki EVH salgını esnasında, DSÖ Afrika Bölge Ofisi 9 komşu ülkeyi (Angola, Burundi, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo Cumhuriyeti, Ruanda, Güney Sudan, Tanzanya,  Zambiya ve Uganda) belirlemiş olup bu ülkelere  Dünya Sağlık Örgütü'nün standardize edilmiş kontrol listesini kullanarak ülkelerin hazır bulunuşluklarını değerlendirmek için Hazırlık Destek Takımları'nın görevlendirilmiş ve ortaklarla işbirliği içinde Ulusal Acil Durum planlarının geliştirilmesi ve başlatılması için teknik destek sağlanmıştır.

 

Şu anda Kuzey Kivu'daki EVH salgını için, DSÖ Afrika Bölge Ofisi operasyonel hazırlık ve teyakkuzu geliştirmek için  Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ne komşu olan 9 ülkenin (Burundi, Ruanda, Güney Sudan ve Uganda) 4 tanesini önceliklendirmiştir (Şekil 1). Önceliklendirme, bu 4 ülkenin EVH ve viral hemorajik ateş (VHA) salgınlarını yönetme kapasitelerine ve EVH vakaları bildiren bölgelere yakınlıklarına göre yapılmıştır. Ayrıca hazırlık faaliyetleri için Kinshasa, Mai-Ndombe, Tshuapa, Tshopo, Güney Kivu, Ituri, Bas-Uéle, Sankuru ve Maniema eyaletleri önceliklendirilmiştir. Bu güncellemede özellikle öncelikli 9 ülkenin 4'üne odaklanılacaktır.

 

Şekil 1: Gelişmiş operasyonel hazırlık ve teyakkuz faaliyetleri için belirlenen ülkeler

http://www.who.int/csr/don/mapdonprep.png

DSÖ, Équateur Eyaletindeki önceki EVD salgını esnasında olduğu gibi, bu ve diğer komşu ülkelere Hazırlık Destek Ekipleri yerleştirmektedir. Bu misyonlar, ülkelerin bir DSÖ kontrol listesi kullanarak hazır bulunuşluklarını değerlendirmeyi ve ülkelerin ortaklarla işbirliği içinde Ulusal Acil Durum Planlarını geliştirip uygulamaya koymaları için teknik destek sağlamayı amaçlamaktadır. Operasyonel ve hazırlıklı faaliyetler aşağıdaki tematik alanlara odaklanacaktır:

Koordinasyon:

  • DSÖ, hazırlık ve teyakkuz çalışmalarını uygulamak ve artırmak için ülkeleri destekleyen sağlık sektöründen ve sağlık sektörü dışından bir ortaklar ağı kurmuştur.
  • Küresel Salgın Uyarı ve Yanıt Ağı (GOARN) bu faaliyetleri desteklemeye devam etmektedir. Laboratuvar, vaka yönetimi, sürveyans, klinik yönetim, Enfeksiyon Önleme ve Kontrol (IPC) ve risk iletişimi konularında uzmanlar talep edilmiş ve sistematik olarak konuşlandırılmıştır.
  • Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol Merkezi (CDC), DSÖ Genel Merkezi ekibinin yanıt üzerinde çalışmasını desteklemek için Cenevre'ye uzmanlar yerleştirilmiştir. Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF) ve Uluslararası Kızılhaç Federasyonu (IFRC), Cenevre'deki DSÖ Genel Merkezi ile irtibat kurmak için üst düzey koordinatörleri görevlendirmektedir.
  • DSÖ, eğitimi desteklemek ve vaka yönetimine hazırlıklı olmayı güçlendirmek için Acil Tıp Ekiplerinden uzmanlarla çalışmaktadır.
  • Polio İletimini Durdur Programından 5 ekip Uganda'da destek sağlamak üzere adapte edilmiştir.
  • Burundi, bir EVH koordinasyon komitesi kurmuş ve standartlaşmış DSÖ kontrol listesine dayanarak EVH faaliyetlerini takip için 7 alt komite görevlendirmiştir.
  • Ruanda'da hazırlık faaliyetlerini desteklemek için bir Ebola ortakları koordinasyon forumu kurulmuştur.

Sürveyans:

 

  • Hedeflenen tüm ülkeler yüksek sürveyans uygulamış olup  uyarı ve şüpheli VHA vakalarını kolayca tespit etmekte ve  incelemektedirler.
  • Ruanda'daki Ulusal Elektronik Erken Uyarı ve Yanıtı (EWAR) sistemi şüpheli VHA vakalarını tespit etmek için kullanılmaya devam edilmektedir.

Hızlı Müdahale Ekipleri (HME'ler):

  • Temmuz 2018'de Uganda'daki ortak HME'ler, koordinasyon, gözetim, risk iletişimi ve olası vaka incelemeleri konularında eğitilmiştir. Bu eğitimden birkaç ekip 2 Ağustos 2018'de Uganda'nın yüksek riskli 4 bölgesine konuşlandırılmıştır: Kabarole (Fort Portal), Kasese, Ntoroko ve Bundibugyo.
  • 10 Ağustos'a kadar, HME'ler 4 öncelikli ülkede yer almıştır: Uganda, Güney Sudan, Ruanda ve Burundi. Ruanda'da multidisipliner bir hızlı müdahale eğitimi için planlar geliştirilmektedir.

Giriş Noktaları (GN'ler):

  • Demokratik Kongo Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı (SB) Kuzey Kivu'daki 18 uluslararası Giriş Noktasında Sürveyans kapasitelerini güçlendirmektedir. Diğer kolay zarar görebilecek eyaletlerdeki Giriş Noktalarında da benzer çabalarda bulunulacaktır. Yolcular, göçmenler ve yerinden edilmiş kişiler için 30'dan fazla ek iç bağlantı noktası tespit edilmiştir; el hijyeni, yolcu taraması, uyarı yönetimi ve risk iletişimi de dahil olmak üzere bu noktalarda benzer gözetim faaliyetleri devam etmektedir. Sağlık Bakanlığı ayrıca mülteci transit merkezlerindeki ve diğer toplantı bölgelerindeki sürveyans faaliyetlerini de geliştirecektir.
  • Giriş Noktaları taraması aşağıdaki komşu ülkelerde tanımlanmış ve uygulanmıştır: Burundi, Orta Afrika Cumhuriyeti, Ruanda, Güney Sudan, Uganda ve Zambiya.

Laboratuvar:

  • İlk 25 hızlı tanı testi (HTT) Ruanda'ya gönderilmiştir. Laboratuvar kapasitesini güçlendirmek için 50 HTT ve ek kaynaklar gönderilecektir.
  • Önceliklendirilen 4 ülkeden sadece Uganda, Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) ile EVH ve diğer VHA'larla ilgili testleri yapabilecek laboratuar kapasitesine sahiptir. Kalan 3 ülke, HTT'leri kullanarak test etme ve bir DSÖ Referans Laboratuvarına numune göndermek için yerinde mekanizmalara sahiptir. Ancak, 15 Ağustos 2018'de laboratuvar etkinliklerine ve hazırlıklarına destek olmak için CDC'den iki laboratuvar uzmanı gelecektir.
  • Güney Sudan'da, DSÖ, biyogüvenlik ve EVH teşhis testleri konusunda 20 tıbbi laboratuar personelini eğitmiş ve GeneXpert kullanarak EVH testi için sondalar sağlamıştır.

 

Vaka Yönetimi, Enfeksiyon Önleme ve Kontrol- IPC

  • Demokratik Kongo Cumhuriyetindeki Ebola'dan etkilenmeyen eyaletlerde ve çevre ülkelerde operasyonel hazırlık ve teyakkuz için yardım talebi ile ilgili vaka yönetimi ve Enfeksiyon Önleme ve Kontrol- IPC uzmanlarının uzman ağları uyarılmıştır.
  • EVH semptomlarının nasıl tespit edileceğine dair afişler İngilizce (Uganda ve Ruanda) ve Fransızca (Rwanda ve Burundi) sağlık tesislerinde mevcuttur.
  • DSÖ Yeni Görülen Hastalıklarla İlgili Klinik Değerlendirme ve Müdahale Ağı (EDCARN) üyesi IMAI-IMCI birliği, bu yılın başlarında Uganda'da sağlık çalışanlarına yönelik bir klinik eğitime ev sahipliği yapmıştır.
  • Öncelik verilen 4 ülkenin tümü şüpheli vakaların izolasyonu ve tedavisi için kullanılacak sağlık tesislerini belirlemiştir.

Risk iletişimi:

  • 2018 Haziran itibariyle, 32 Risk İletişimi Uzmanı Uganda'da eğitilmiştir; Ek risk iletişimi faaliyetleri başlatılmıştır.
  • Ruanda'da risk iletişimi mesajları ulusal radyo ve televizyon yayınları aracılığıyla yayınlanmıştır.
  • Güney Sudan'da EVH ve Rift Vadisi Ateşi (RVA) için risk iletişimi eğitimi planlanmaktadır.
  • Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF), Kızılhaç ve Uluslararası Kızılhaç Komitesi, Kongo Cumhuriyeti ve Orta Afrika Cumhuriyeti'nde risk iletişimi, topluluk seferberliği ve Enfeksiyon Önleme ve Kontrol- IPC 'ye yatırım yapmıştır.

Lojistik

  • Uganda, yüksek riskli bölgelerde 5 adet VHA kiti, 25 adet RDT, klor, kişisel koruyucu ekipman (KKE) kitleri ve 58 adet dijital kızılötesi termometre ile donatılmıştır.
  • Şüpheli vakalara hazırlık olarak tüm çevre ülkelerde KKE kitleri, termos matara ve HTT'ler önceden yerleştirilmiştir.
  • Kongo Cumhuriyeti ve Orta Afrika Cumhuriyeti'ne lojistik, ulaşım ve gıda desteğini Dünya Gıda Programı (WFP) vermiştir.

EVH Operasyonel Hazırlık ve Teyakkuz için DSÖ Bölgesel Stratejik Planı

Yukarıda sözü edilen faaliyetlere, daha önce gerçekleşmiş olan ve daha önce meydana gelen olağandışı olaylara yanıt olarak hazır bulunan operasyon hazırlık ve teyakkuz faaliyetlerine ek olarak başlanmıştır. Bu yılın başlarında, DSÖ ve ortaklar, ülke sağlık bakanlıkları ile işbirliği içinde 9 aylık (Haziran 2018 - Şubat 2019) bir Stratejik Plan (1) geliştirmiş olup bu planın amacı faaliyetleri düzenlemek ve şüpheli EVH vakaların tespit edilmesi durumunda Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ne komşu ülkelerin hazır olmasını sağlamak, operasyonel olarak zamanında ve etkin risk azaltma, tespit ve müdahale tedbirlerinin uygulanmasıdır.

DSÖ Hazırlık Destek Ekibi görevlerinin bulguları, temel EVH acil durum planlarının geliştirilmesinin yanı sıra temel zorlukları ve öncelikleri belirlemede yardımcı olmuştur. Sağlık Bakanlıklarının liderliğinde, ulusal bütçeler, DSÖ ve ortakların sağladığı teknik ve mali destekle 9 ülkede hazırlık faaliyetleri halihazırda uygulanmaktadır. Mevcut salgının ortaya çıkardığı özel risklere yanıt olarak, Burundi, Ruanda, Güney Sudan ve Uganda,  gözden geçirilmekte olan revize edilmiş bir plan çerçevesinde Öncelik Seviyesi 1 ülkeler olarak yeniden sınıflandırılacaktır.

DSÖ Tavsiyesi

SB, DSÖ ve ortaklar, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde salgının kontrol altına alınması için yanıt faaliyetlerini güçlendirirken, komşu illerin ve ülkelerin operasyonel hazırlık ve teyakkuz faaliyetlerini geliştirmeye devam etmesi önemlidir.

DSÖ, şu anda mevcut olan bilgilere dayanarak, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ne seyahat etme ve ticaretle ilgili herhangi bir kısıtlama getirilmesini tavsiye etmemektedir. DSÖ, bu olay ile ilgili olarak seyahat ve ticaret tedbirlerini gerektiğinde  izlemeyi ve doğrulamayı sürdürmektedir.

Ayrıntılı bilgi için:

 

 

1-Demokratik Kongo Cumhuriyeti Komşu Ülkelerde EVH Operasyonel Hazırlık ve Teyakkuz için DSÖ Bölgesel Stratejik Planı (Hüziran 2018 – Şubat 2019).

Aşağıdaki linkte bulabilirsiniz:

http://www.who.int/csr/resources/publications/ebola/preparedness/WHO-regional-strategic-EVD-operational-readiness.pdf?ua=1

Etiketler: