Hastalık salgını haberi: Güncelleme 
18 Nisan 2019

Bu hafta, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Ebola virüsü hastalığı (EVH) vakalarının görülme sıklığı artmaya devam etti; ancak, Kuzey Kivu ve Ituri eyaletlerini içeren  bir coğrafi bölgeyle sınırlı kaldı. Bu son eğilimin, kısmen geçmişte ve halen devam eden güvenlik sorunlarına, bazı yerel topluluklar arasında huzursuzluk ve toplumun salgın müdahale ekiplerine karşı güvensizliğine  bağlı olduğu söylenebilir. Daha önce erişilemeyen noktalarda  vaka tespiti ve müdahale faaliyetlerinde gelişme gözlenmiştir.

27 Mart - 16 Nisan 2019 tarihleri ​​arasındaki 21 günde, 11 sağlık bölgesindeki 55 sağlık alanından yeni vakalar bildirildi; 143 sağlık alanının % 39'u bugüne kadar etkilenmiştir (Tablo 1 ve Şekil 2). Bu dönemde Katwa (124), Vuhovi (40), Mandima (28), Butembo (24), Beni (16), Oicha (6), Mabalako (5), Kalunguta (2), Masereka (2), Musienene (1) ve Lubero (1)’ dan toplam 249  teyit edilmiş vaka bildirilmiştir.

16 Nisan itibariyle, 833 ölüm dahil (vaka ölüm oranı % 65) toplam 1.290 onaylanmış ve muhtemel EVH vakası bildirilmiştir. Bildirilen 1.290 vakanın yaş ve cinsiyeti; % 56'sı (725) kadın, % 28'i (361) 18 yaşından küçük çocuklar şeklindeydi. Etkilenen sağlık çalışanlarının sayısı, 32 ölüm dahil, 89'a (toplam vakaların % 7'si) yükselmiştir. Bugüne kadar Ebola Tedavi Merkezlerinden (ETM) bakım alan toplam 379 EVH  hastası taburcu edildi.

12 Nisan 2019'da, Uluslararası Sağlık Yönetmeliği (UST) Acil Durum Komitesi, EVH salgınının Uluslararası Halk Sağlığı Acil Durumu (PHEIC) olup olmadığını görüşmek ve yanıt önerilerini sunmak için İsviçre'nin Cenevre kentinde toplandı. Acil Durum Komitesi ve DSÖ Genel Müdürü, çeşitli teknik uzmanlarla görüşerek ve mevcut epidemiyolojik verilerin daha fazla gözden geçirilmesinin ardından, vaka sayısındaki son artış ve bölgesel yayılma riskinin yüksek olması konusundaki ciddi kaygılarını yinelemiş olsa da, mevcut salgın Uluslararası Halk Sağlığı Acil Durumu olarak değerlendirilmedi.

Geçtiğimiz hafta devam eden aşılama çalışmalarının sonuçları umut vericiydi. 12 Nisan 2019'da, DSÖ ve Recherche Biomédicale Ulusal Enstitüsü(INRB), şu anda bu salgında kullanılan rVSV-ZEBOV-GP aşısının etkinliğine ilişkin bir ön analiz yayınladı. Veriler, aşının aşılanmış bireylerde aşılanmayanlara kıyasla Ebola enfeksiyonlarının önlenmesinde dikkate değer bir etkinlik olduğunu ortaya koydu. 2-4 Nisan 2019 tarihleri ​​arasında Stratejik Danışma Uzmanları Grubu (SAGE), epidemiyolojik verileri gözden geçirmek ve devam eden aşılama çalışmalarına daha fazla öneride bulunmak için bir toplantı düzenledi. Aşılama için uygun olanların, özellikle yüksek hastalığa yakalanma ve yüksek vaka ölüm oranlarına sahip olduğu gözlemlenen iki popülasyon olan 6 aydan daha büyük çocukları ve emziren kadınları içerecek şekilde daha da genişletilmesi istendi. 

Dünya Sağlık Örgütü ve ortakları mevcut aşı stratejisini bulgular ışığında geliştirmektedir. Vakaların yoğun temaslı takibi ve bilinen yakın temaslılarını kesinleştirilmesinin yanı sıra, temaslı temaslılarının izlenmesi ve bu risk altındaki kişilerin Ebola'ya karşı aşılanmasının sağlanması üzerinde daha fazla durulmaktadır. Şu anda aşağıdakiler dahil risk altındaki kişileri aşılamak için çeşitli yaklaşımlar kullanılmaktadır:

• İkamet yerlerinde ve daha önce vakalar tarafından ziyaret edilen diğer yerlerde saha bazında aşılamalar
• Sağlık ve ön saf çalışanlarının (HCW / FLW) ve sağlık tesislerinde daha fazla risk altında olan kişilerin eşzamanlı aşılanması
• Risk altındakilerin ikamet ettikleri yerin dışında kararlaştırılan bir yere davet edildikleri pop-up aşılama
• Köylerin hedeflenmiş coğrafik aşılaması için temaslılar ve temaslıların temaslıları güvenlik kısıtlamaları nedeniyle açıkça tespit edilemiyorsa ancak aşılama için önceden kararlaştırılmış bir alana davet edilirler.

Bu stratejiler sayesinde, 23 operasyonel aşılama ekibi, rapor edilen vakaları çevreleyen aşılama halkalarında daha önce gözlemlenen boşlukları etkili bir şekilde kapattı; 28 Mart - 16 Nisan 2019 tarihleri ​​arasında onaylanan 257 vakanın 10'u için halkalar beklemededir. 16 Nisan itibariyle, toplam 102.501 temaslı ve temaslı temaslısı aşılanmıştır, bunlardan 29.720'si HCWs / FLWs ile aşılandı. Demokratik Kongo Cumhuriyeti dışında, 16 Nisan 2019'da komşu Ruanda'da, hali hazırda ön saflardaki sağlık çalışanlarının 176’sı  HCWs/FLWs ile aşılandı. Aşı stratejisinin, EVH salgınının yayılmasını yavaşlatmanın etkili bir yolu olması beklenmektedir.

Enfeksiyon önleme ve kontrol (EÖK) çalışmalarında geçtiğimiz hafta kayda değer bir ilerleme sağlanmıştır. Şubat - Mayıs 2019 dönemi için operasyonel çalışma planına sahip gözden geçirilmiş bir EÖK stratejisi Sağlık Bakanlığı (SB) tarafından onaylanmıştır. 

Strateji ve çalışma planının, Ebola yanıtının EÖK Görev Gücü'nün ulusal koordinasyon faaliyetlerine ve EÖK komisyonları ve ortakların faaliyetlerinin uygulanmasına rehberlik etmesi amaçlanmaktadır.

Bu operasyonel değişimi desteklemek ve EÖK koordinasyon faaliyetleri tarafından ele alınabilecek iletim yollarını daha iyi anlamak için Risk İletişimi ve Topluluk Katılımı araştırma girişimleri geliştirilmektedir. EÖK çalışmalarının  toplum düzeyinde daha iyi nasıl uygulanabileceğine dair topluluk diyalogu yoluyla geri bildirim toplanarak ek destek sağlanacaktır. EVH  salgını ve vaka sayısındaki artışın önümüzdeki haftalarda devam etmesi muhtemel olmakla birlikte, yanıt stratejilerini sürekli gelişen duruma adapte etmek konusunda önemli ilerlemeler kaydedilmesi dikkat çekicidir.

Bu EVH salgınının devam ettiği güç koşullarda etkili bir salgın yanıtı oluşturmanın zorluklarına rağmen, DSÖ ve ortakları  Kuzey Kivu ve Ituri illerinde EVH salgınının daha fazla yayılmasını azaltmak amacıyla müdahale çalışmalarının tüm yönlerini kuvvetlendirmeye devam etmektedirler.

Şekil 1: 16 Nisan 2019 tarihi itibariyle hastalık başlangıcı haftasına göre doğrulanmış ve olası Ebola virüsü hastalığı vakalarıyla ilgili veriler*

* Son haftalardaki veriler, onaylama ve raporlama durumunda ve devam eden veri temizliğinde ki gecikmelere tabidir .

Şekil 2: 15 Nisan 2019 tarihi itibariyle Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki North Kivu ve Ituri eyaletlerinde sağlık bölgelerine göre bildirilen doğrulanmış ve olası Ebola Virüsü Hastalığı vakaları

Tablo 1: 16 Nisan 2019 tarihli verilere göre Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin Kuzey Kivu ve Ituri eyaletlerinde sağlık bölgelerinde etkilenen sağlık alanları ve doğrulanmış ve olası Ebola virüsü hastalığı vaka sayıları**

** Son 21 gün boyunca etkilenen toplam vaka ve alanlar, vaka uyarısının başlangıç ​​tarihine dayanmaktadır ve Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanma ve günlük raporlama tarihinden farklı olabilir.

Halk sağlığı yanıtı

Sağlık Bakanlığı, DSÖ ve ortaklarının halk sağlığı yanıtı çalışmaları hakkında daha ayrıntılı bilgi için,  DSÖ Afrika Bölge Ofisi tarafından yayınlanan en son durum raporlarına bakınız:          

• Ebola situation reports: Democratic Republic of the Congo

DSÖ risk değerlendirmesi

DSÖ, yanıta verilen desteğin gelişen koşullara adapte olmasını sağlamak için epidemiyolojik durumdaki ve salgın bağlamındaki değişiklikleri sürekli izlemektedir. Son değerlendirme, ulusal ve bölgesel risk seviyelerinin çok yüksek kalırken, küresel risk seviyelerinin düşük kaldığı şeklindedir.

Şubat 2019'un sonlarından bu yana yeni vaka sayısındaki haftalık artışlar devam etmektedir. Güvenlik durumunun genel olarak kötüleşmesi ve toplumun isteksizliği ve siyasi gerilimler, güvensizliğin neden olduğu toplum direnişinin sürmesi, müdahalelerin genel etkinliğini azaltarak, tekrarlayan geçici askıya alma ve etkilenen bölgelerde vaka incelemesi ve yanıt faaliyetlerinin gecikmesiyle sonuçlanmıştır.

Ancak, son toplum görüşmeleri, sosyal yardım girişimleri, ve belirli sıcak nokta alanlarına erişimin iyileştirilmesi, toplumun yanıt faaliyetlerini kabul etmesinde ve vaka incelemesi çabalarında bazı gelişmelere neden olmuştur. Doğrulanmış vakalar arasında toplum ölümlerinin yüksek oranı, gözlem altında ki bilinen temaslılarda nispeten düşük  yeni vaka oranı, hastane enfeksiyonuna bağlı iletim zincirlerinin varlığı, ETM’lerde tespit ve izolasyonda kalıcı gecikmeler ve zamanında raporlama ve müdahaleye ilişkin zorluklar, etkilenen topluluklarda daha fazla bulaşma zincirleri olasılığını artıran ve hem Demokratik Kongo Cumhuriyeti hem de komşu ülkelere coğrafi yayılma riskini artıran faktörlerdir. Güvensizliği daha çok arttıran bu risklerin yoğunlaştığı dönemlerde, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin salgından etkilenen bölgelerinden ve diğer bölgelerden, komşu ülkelerle olan geçirgen sınırlar boyunca salgından kaynaklanan yüksek nüfus hareket oranları görülmektedir. Mevcut salgının uzun sürmesi, müdahale ekibi arasında yorgunluk ve sınırlı kaynakların devam etmesi nedeniyle ilave riskleri ortaya çıkarmaktadır. 

Buna karşılık, öncelikli sağlık tesislerinde HCW ve FLW aşılaması da dahil olmak üzere, bazı komşu ülkelerdeki temel operasyonel hazırlık ve hazırlıklılık çalışmaları, vakaları hızlı bir şekilde tespit etme ve yerel yayılmayı hafifletme kapasitesini arttırmış olabilir; bu ölçeklendirilmeye devam edilmelidir.

DSÖ tavsiyesi

Uluslararası trafik: Dünya Sağlık Örgütü, halihazırda mevcut bilgilere dayanarak, Demokratik Kongo  Cumhuriyeti'ne seyahat ve ticaretle ilgili olarak herhangi bir kısıtlama getirilmesini tavsiye etmemektedir. Şu anda insanları Ebola virüsünden korumak için lisanslı bir aşı bulunmamaktadır. Bu nedenle, Ebola aşısı sertifikalarıyla ilgili herhangi bir gereklilik, sınırların ötesine geçen hareketi sınırlamak veya Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden ayrılan yolcular için vize vermekle ilgili makul bir temel değildir. DSÖ, bu durumla ilgili olarak seyahat ve ticaret önlemlerini izlemeyi sürdürmektedir. Şu anda hiçbir ülke Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ne yönelik her hangi bir seyahat kısıtlaması uygulamamıştır. Yolcular seyahat etmeden önce tıbbi tavsiyeler almalı ve iyi hijyen kurallarına uymalıdır.

Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki bağlantılara bakınız:

• WHO Director-General reiterates commitment to Ebola response despite another attack
• WHO expresses concern over damage to Ebola treatment facilities in DRC
• Ebola response in Democratic Republic of the Congo risks slowdown
• SAGE interim recommendations on vaccination against EVD, 20 February 2019
• Statement on the October 2018 meeting of the IHR Emergency Committee on the Ebola virus disease outbreak in the Democratic Republic of the Congo
• WHO Interim recommendation Ebola vaccines
• WHO recommendations for international travellers related to the Ebola Virus Disease outbreak in the Democratic Republic of the Congo
• Ebola virus disease in the Democratic Republic of the Congo – Operational readiness and preparedness in neighbouring countries
• Ebola virus disease fact sheet