TANZANYA’DA TANISI KONMAMIŞ ATEŞLİ HASTALIK VAKALARI

21 Eylül 2019 Cumartesi

10 Eylül 2019'da, olaya dayalı düzenli sürveyans süreci boyunca, DSÖ, Tanzanya'nın Darüsselam şehrinde şüpheli Ebola Virüsü hastalığı (EVH) vakası olan bir kişinin ölümüyle ilgili resmi olmayan raporlardan haberdar olmuştur. Ölen kişinin tespit edilen temaslarının, gayri resmi olarak ülkenin çeşitli bölgelerinde karantinaya alındığı bildirilmiştir.

 

Hastalık Salgını Haberleri: Güncelleme

 

21 Eylül 2019  

 

Aşağıda,  bir dizi hastalık vakasının resmi olmayan raporlarıyla ilgili olarak Tanzanya'daki mevcut durumun tanımı ve DSÖ'nün bu durum hakkında bilgi edinme çabalarının bir özeti yer almaktadır.

 

Uluslararası Sağlık Tüzüğü'nün (IHR) 9. Maddesinde belirtildiği gibi, DSÖ, Üye Devletlerden gelen bildirimler dışındaki kaynaklardan gelen raporları göz önünde bulundurabilir ve bu raporları UST kapsamında belirlenmiş epidemiyolojik ilkelere göre değerlendirebilir.

 

10 Eylül 2019'da, olaya dayalı düzenli sürveyans süreci boyunca, DSÖ, Tanzanya’nın Darüsselam şehrinde şüpheli Ebola Virüsü hastalığı (EVH) vakası olan bir kişinin ölümüyle ilgili resmi olmayan raporlardan haberdar olmuştur.

Ölen kişinin tespit edilen temaslılarının, gayri resmi olarak ülkenin çeşitli bölgelerinde karantinaya alındığı bildirilmiştir. UST'nin  9. ve 10. Maddelerine göre, DSÖ ülkenin Ulusal UST Odak Noktasına (UON) bir doğrulama talebi göndermiştir.

 

            11 Eylül'de  olaya dayalı düzenli sürveyans süreci boyunca, DSÖ, Tanzanya Ulusal Sağlık Laboratuvarı'nda EVH için yapılan bir RT-PCR testinin bu hasta için pozitif sonuçlandığı  resmi olmayan raporlardan haberdar etmiştir. Aynı gün, DSÖ, daha sonra EVH için yapılan testlerin negatif çıktığı, Tanzanya'nın kuzey bölgesinde yer alan Mwanza'da şüpheli başka bir EVH vakası hakkında resmi olmayan raporlar almıştır. DSÖ, UST'ye göre bu işaretleri doğrulamak için, Tanzanya'nın sağlık otoritelerine yardım etmeyi sürdürmüştür.

 

            12 Eylül 2019'da, DSÖ, Darüsselam'daki bir hastaneye başvuran ve laboratuvar testleri ve sonuçları hakkında ayrıntılı bilgi bulunmayan, EVH'den şüphelenilen 27 yaşındaki bir hastayla ilgili gayri resmi kaynaklar tarafından bilgilendirilmiştir. Çeşitli taleplere rağmen, DSÖ, Tanzanya makamlarından bu vakaların hiçbiriyle ilgili olarak daha fazla bilgi alamamıştır.

 

            Söz konusu durumla ilgili olarak: (i) Bu aşamada DSÖ'nün Tanzanya'dan aldığı ayrıntılı bir bilginin olmaması, (ii) EVH / şüpheli EVH'nin UST'ye göre bildirimi zorunlu bir hastalık olması ve (iii) varsayımsal bir EVH vakasının potansiyel halk sağlığı açısından önem arz etmesini  dikkate alarak DSÖ aşağıdaki adımları atmıştır:

 

  • UST'ye kapsamında söylentilerin doğrulanması için Tanzanya UST Ulusal Odak Noktasına (UON) yardımı devam etmiştir.
  • Dahili bir Hızlı Risk Değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir. Olayla ilgili belirsizlikler nedeniyle, herhangi bir resmi bilginin olmaması ve bunun doğrulanması halinde, bu ülkede bildirilen ilk EVH salgını olacağı ve bu varsayımsal vakanın Tanzanya'da büyük bir alanda dolaştığı göz önüne alındığında, Ulusal düzeyde riskin çok yüksek olduğu değerlendirilmiştir. Potansiyel sınır ötesi yolculuklar ve önemli nüfus hareketlerinin yanı sıra potansiyel bilinmeyen hastalık iletim zincirleri nedeniyle bölgesel düzeyde risk yüksek olarak kabul edilmiştir. Küresel düzeyde riskin düşük olduğu kabul edilmiştir.
  • UST UON için DSÖ Etkinlik Bilgi Sitesi (EBS) aracılığıyla tüm Üye Devletlerin UST Ulusal Odak Noktaları (UON), sorular, endişeler ve tavsiyeler dahil mevcut tüm bilgilerden haberdar edilmiştir. Bu, UST'ye göre Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve  Üye Devletler arasında bilgi paylaşımına adanmış şifreyle sınırlandırılmış olan güvenli ve  web tabanlı bir platformdur.
  • DSÖ Afrika Bölge Ofisi'nin internet sitesinde bir basın açıklaması yayınlanmıştır.
  • DSÖ ülke ofisinde yanıt kapasitesini artırmak için Tanzanya'ya çok disiplinli bir hızlı yanıt ekibi kurulmuştur. Ekip ayrıca, talep edilmesi halinde ulusal yetkililere daha inceleme konusunda daha fazla teknik yardım sağlamaya hazırdır.

 

14 Eylül'de, Tanzanya ülkede EVH vakası olmadığını teyit ettiğini resmen DSÖ'ye bildirmiştir. Bir basın açıklamasında Sağlık Bakanlığı tarafından verilen bilgilere göre, 2 şüpheli vaka tespit edilmiş ve her ikisine de ulusal bir laboratuvarda EVH için yapılan RT-PCR testi sonucu negatif çıkmıştır. Bilgiler, hastalığın nedeni ile ilgili potansiyel bir ayırıcı tanı içermemektedir.

 

16 Eylül'de DSÖ, Tanzanya sağlık otoritelerinin DSÖ İşbirliği Merkezi'nde EVH için ikincil onay testini değerlendirmediği konusunda resmi olarak bilgilendirilmiştir. DSÖ, yapılması gereken ikincil onay testi önerisini tekrarlamış ve DSÖ'nün VHA İşbirliği Merkezi ile irtibat kurmaya yardımcı olmak için teklifini yenilemiştir. DSÖ işbirliği merkezleri, Kurumun programlarını desteklemek üzere faaliyetler yürütmek için Genel Müdür tarafından belirlenen araştırma enstitüleri, üniversitelerin bölümleri veya akademiler gibi kurumlardır.

 

18 Eylül'de DSÖ, tüm Üye Devletlerin UST UON'sini EBS platformu aracılığıyla, Tanzanya’nın ulusal bir laboratuarda yapılan testlere dayanarak ülkede EVH vakasının doğrulanmadığını resmi olarak bildirdiğini haber vermiştir. Bu bilgi, aynı gün DSÖ Afrika bölge ofisinin internet sitesinde kamuoyuna da bildirilmiştir. Açıklamada, daha fazla bilgi bulunmadığı belirtilmiştir.

 

Olaya dayalı düzenli sürveyans sürecinde, 19 Eylül 2019'da DSÖ, hasta olduğu ve hastaneye yatırıldığı bildirilen, olası EVH vakasının temaslısıyla ilgili resmi olmayan raporlardan haberdar edilmiştir. UST'nin 10. Maddesi uyarınca, DSÖ derhal Tanzanya’nın  Ulusal UST Odak Noktası (UON) aracılığıyla resmi bir doğrulama talebi göndermiştir. Tanzanya'nın UST UON’nin yanıtı aynı gün alınmış ve yanıtta 19 Eylül 2019 itibariyle "Tanzanya'da herhangi bir EVH vakası olmadığı” ve “herhangi bir yere başvuran herhangi bir şüpheli vakanın olmadığı” belirtilmiştir.

 

Bununla birlikte, bugüne kadar klinik veriler, araştırmaların sonuçları, olası temaslılar ve bu hastaların ayırıcı tanısı için yapılan olası laboratuvar testleri DSÖ'ye bildirilmemiştir. Bu bilgiler, DSÖ'nün bu olayın yol açtığı potansiyel riski tam olarak değerlendirebilmesi için gereklidir. 20 Eylül'de DSÖ, Etkinlik Bilgi Sitesi (EBS) platformu üzerinden tüm Üye Devletlerin UST Ulusal Odak Noktaları'nı bilgilendirmiştir.

 

 

 

Halk sağlığı yanıtı

 

  • Tanzanya, ulusal bir EVH Acil Durum Planının geliştirilmesine yol açan EVH hazırlık statüsü değerlendirmesinin ardından Mayıs 2018 itibariyle EVH hazırlığı uygulanmasını başlatmıştır. Önerilen EVH hazırlık faaliyetlerinin bir parçası olarak, Darüsselam'da bir Halk Sağlığı Acil Operasyon Merkezi (HSAOM) kurulmuş, bir Ebola Tedavi Merkezi (ETM) faaliyete geçirilmiş, 3 hızlı yanıt ekibinin eğitimi tamamlanmış, uyarılar için bir Çağrı Merkezi faaliyete geçirilmiş hem sesli hem de yazılı medya için EVH ile ilgili kilit mesajlar geliştirilmiş ve devam eden EVH duyarlılığı ile yerel dillere çevrilmiştir. Bununla birlikte, Tanzanya'da Ağustos 2019'da gerçekleştirilen bir EVH simülasyonunda iyileştirmeyle ilgili alanlar belirlenmiştir.
  • DSÖ, herhangi bir EVH şüphesinin önlenmesi, tespiti ve doğrulanması için kapasitelerin arttırılması amacıyla ulusal sağlık otoriteleri tarafından yürütülen hazırlık çalışmalarını desteklemek amacıyla Tanzanya ile çalışmaya devam etmektedir.
  • EVH salgınında ön saf sağlık çalışanlarının aşılanmasıyla ilgili hazırlık aşamasında, bir aşılama protokolü için (rVSV-ZEBOV-GP) ulusal makamlardan geçici olarak onay alınmıştır. 13 Eylül'de, DSÖ 1000 kişisel koruyucu ekipman (PPE) seti ve ek lojistik ekipmanı göndermiştir. DSÖ ayrıca aşılamayı desteklemek için malzeme de göndermiştir.
  • DSÖ ve ortaklar ulusal makamlarla birlikte çalışmaya devam etmektedir.

 

DSÖ risk değerlendirmesi

 

Tanzanya makamlarından elde edilen sınırlı resmi bilgi, bu olayın yol açtığı riski değerlendirmenin bir sorun olduğunu göstermektedir.

 

Bugüne kadar, bu hastaların ayırıcı tanısı için yapılan laboratuvar testleri de dahil olmak üzere klinik detaylar ve araştırmanın sonuçları DSÖ ile paylaşılmamıştır. DSÖ tarafından alınan yetersiz bilgi, hastalığın olası nedeni ile ilgili hipotezlerin oluşturulmasına imkan sağlamamaktadır. Bu aşamada DSÖ, bu vakalarla ilgili herhangi bir hastalığın yaygın bir şekilde bulaştığına dair haber almamıştır ancak DSÖ İşbirliği Merkezlerinin desteği de dahil olmak üzere araştırmalar bir tanıya ulaşmaya çalışmalı ve risk değerlendirmesi birimini daha fazla bilgilendirmelidir.

 

 

DSÖ tavsiyesi

 

17 Temmuz 2019'da, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki EVH salgınının Uluslararası Önemi Haiz Bir Halk Sağlığı Acil Durumu oluşturduğu ilan edilmiş ve bölgesel düzeyde genel EVH riskinin çok yüksek olduğu değerlendirilmiştir. Bu bağlamda, DSÖ bölgedeki Üye Devletleri, herhangi bir EVH şüphesiyle ilgili olarak zamanında tespit, doğrulama, raporlama ve laboratuvar onayı dahil olmak üzere operasyonel teyakkuz ve hazırlık faaliyetlerini güçlendirmeye davet etmektedir.

 

EVH laboratuvar teşhisine ilişkin DSÖ Geçici Kılavuzları doğrultusunda, DSÖ, Üye Devletlere, özellikle EVH testlerinin rutin olarak uygulanmadığı Üye Devletlerde ikincil doğrulama testi için Viral Hemorajik Ateş (VHA) için DSÖ İşbirliği Merkezi ile irtibat kurmasını şiddetle tavsiye etmektedir. Bu kılavuzun ilkelerine uygun olarak EVH için negatif sonuçlanan bir laboratuar tanısına ulaşıldığında, DSÖ, hastalığın nedeni ile ilgili kesin bir tanıya ulaşmak için daha ileri araştırmaların ve laboratuvar testlerinin yapılmasını önermektedir.

 

DSÖ, UST kapsamında, EVH şüpheleriyle ilgili tüm işaretleri tespit etmek ve doğrulamak için EVH durumunu küresel düzeyde izlemeye devam etmektedir.

 

            DSÖ Seyahat tavsiyesi

 

DSÖ, mevcut durumdaki bilgilere dayanarak, yukarıdaki durumla ilgili olarak Tanzanya'ya yönelik herhangi bir seyahat veya ticaret kısıtlaması getirilmesini önermemektedir.

 

Ebola virüsü hastalığı hakkında daha fazla bilgi için, lütfen aşağıdaki bağlantılara bakınız:

 

 

 

Etiketler: