18 Haziran 2020 Orta Avrupa Zaman Dilimine göre saat 10.00’da bildirilen veriler

ÖNEMLİ GELİŞMELER

• Pekin'deki toptan satış pazarıyla ilgili bir COVID-19 vakası kümesi araştırması devam etmektedir. 18 Haziran sabah saat 10.00 (CEST) itibariyle, Çinli yetkililer 11 Haziran'dan bu yana Pekin'de 158, Hebei Eyaletinde 10 bağlantılı, Liaoning Eyaletinde 2, Sichuan Eyaletinde 1 ve Zhejiang Eyaletinde 1 vaka olmak üzere toplam 172 vaka bildirdirmiştir. GISAID veritabanına Xinfadi kümesi ile ilişkili üç genetik dizi yüklenmiştir. DSÖ durumu yakından takip etmekte ve Çin'deki ulusal makamlarla yakın temas halindedir.
• Şili, son 24 saat içinde 36.179 vaka bildirmiştir. Bu 36.179 vakanın 4.757'si yeni vakalara karşılık gelmektedir ve geriye kalan 31.422 vaka, veri teyit etme faaliyetinin ardından ulusal makamlar tarafından eklenmiştir. DSÖ durumu yakından takip etmekte ve ulusal makamlarla yakın temas halindedir.
• Aşağıdaki "Odak Noktadaki Konu" bölümünde COVID-19 olan annelerin bebeklerine ve küçük çocuklarına bakımı konusunda tavsiyelerde bulunmaktayız.

ODAK NOKTADAKİ KONU: COVID-19 olan annelerin bebekleri ve küçük çocukları için beslenme ve bakım önerileri

DSÖ, 27 Mayıs 2020'de, 13 Mart 2020'de yayınlanan önceki rehberin yerini alan, COVID-19'lu annelerin bebekleri ve küçük çocukları için beslenme ve bakım da dahil olmak üzere, klinik bakım konusunda güncellenmiş bir rehber yayınlamıştır (https://www.who.int/publications/i/item/clinical-management-of-covid-19).

DSÖ, COVID-19 olduğundan şüphelenilen veya hastalığı doğrulanmış annelerin emzirmeye başlaması ve devam etmesi için teşvik edilmesini tavsiye etmektedir. Mevcut kanıtlardan elde edilen bilgilere göre, anneler, emzirmenin yararlarının, potansiyel bulaşma risklerinden önemli ölçüde daha ağır bastığı konusunda bilgilendirilmelidir.

Anne ve bebeğin, gece ve gündüz boyunca birlikte kalması ve kanguru anne bakımı da dahil olmak üzere, özellikle doğumdan hemen sonra ve ilk kez emzirmeye başladıklarında, kendileri veya bebekleri şüpheli veya doğrulanmış COVID-19 vakası olsun olmasın, birbirlerine temas etme olanağı olmalıdır.

Güncellenen rehberde (https://www.who.int/publications/i/item/clinical-management-of-covid-19) nelerin yer aldığını aşağıda görebilirsiniz:

Doğumdaki anne-bebek teması üzerine tavsiyeler

• Anne bebeğine bakamayacak kadar hasta olmadığı sürece, anneler bebeklerinden ayrılmamalıdır. Eğer anne bebeğe bakamıyorsa, yetkili olan başka bir aile bakıcısı tanımlanmalıdır.
• Şüpheli veya doğrulanmış COVID-19 hastası olan annelerden doğan yeni doğanların, doğumdan sonraki bir saat içinde emzirilmesi gerekmektedir. Enfeksiyonun önlenmesi ve kontrolü (IPC) için gerekli önlemleri uygularken, anneler ve bebekler arasındaki erken ve kesintisiz ciltten cilde temas, doğumdan sonra mümkün olan en kısa sürede kolaylaştırılmalı ve teşvik edilmelidir.
• Yeni doğan veya bebek hasta ise ve uzman bakımı (yeni doğan ünitesi gibi) gerektiriyorsa, annenin uygun enfeksiyon önleme ve kontrol (IPC) önlemleri ile üniteye serbestçe erişmesine izin verecek düzenlemeler yapılmalıdır.

Hastalığı şiddetli geçiren anneler için tavsiyeler

• Bir annedeki ciddi hastalığın, bebeğiyle ilgilenmesini veya doğrudan emzirmeye devam etmesini engellediği durumlarda, anneler süt sağmaya teşvik edilmeli ve desteklenmeli; anne sütü, uygun IPC önlemleri uygulanırken bebeğe güvenli bir şekilde sağlanmalıdır.
• Annenin emzirmek veya anne sütünü sağmak için fazla rahatsız olması durumunda, donör anne sütü ile beslenmenin viyabilitesini inceleyiniz. Bu mümkün değilse, fizibilite, güvenlik, sürdürülebilirlik, kültürel bağlam, anneye kabul ettirilebilirlik ve hizmet kullanılabilirliği ile bildirilen sütanneliği (çocuğu emziren başka bir kadın olarak tanımlanır) veya uygun anne sütü ikamelerini değerlendiriniz.
• Doğumdan sonraki ilk saat içinde emzirmeye başlayamayan anneler, mümkün olan en kısa sürede emzirmeye teşvik edilmelidir. Sütü yeniden elde etmek ve emzirmeye devam etmek için, yeniden süt verecek iyileşmeden sonra yardım sağlanmalıdır.

Tüm bebek ve çocuk bakımı sırasında anneler için genel tavsiyeler

• Emzirmeden önce öksürüyorsa, emziren annelerin göğsünü sabun ve su ile temizlemelerine yardımcı olunmalıdır. Her emzirmeden önce göğüslerini yıkamalarına gerek yoktur.
• Annelere tıbbi maske takmaları tavsiye edilirken, annenin tıbbi maskesi yoksa da, emzirmenin yararları, diğer IPC önlemlerini uygularken, emzirme sırasında virüsün bulaşma riskinden daha ağır olduğundan, emzirmeye devam etmesi konusunda teşvik edilmelidir.

Emzirme için en iyi uygulamalar

• Annelik ve yeni doğan hizmetleri sunan tesislerin herhangi bir bölümünde veya personeli tarafından anne sütü yedeği, biberon ve biberon emziği ve diş kaşıma halkası tanıtımı yapılmamalıdır. Sağlık tesisleri ve personeli, bebeklere, Uluslararası Anne Sütü İkamesinin Pazarlaması Kanunu ve buna müteakip ilgili DSA (Dünya Sağlık Asamblesi - WHA) kararları kapsamında biberon ve emzik veya diğer ürünleri vermemelidir.

COVID-19 olan annelerin bebeklerinin ve küçük çocuklarının beslenmesi ve bakımı konusunda, sağlık çalışanları veya halk için daha fazla tavsiyeye "hamilelik, Doğum ve COVID-19" (https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-on-covid-19-and-breastfeeding) ve "sağlık çalışanları için emzirme ve COVID-19" (https://www.who.int/docs/default-source/maternal-health/faqs-breastfeeding-and-covid-19.pdf?sfvrsn=d839e6c0_5) hakkındaki SSS'leri ziyaret ederek ulaşabilirsiniz. Buna ek olarak, sağlık çalışanları, iPhone veya android telefon ve tabletler için emzirme ve doğum ile ilgili eğitim materyallerine de erişebilmektedir.

• Bilgi Görselleri (posterler) konu: emzirme ve COVID-19:

• https://www.who.int/images/defaultsource/infographics/pregnancy-childbirth-breastfeeding-and-covid-19/pregnancy-5-1200x1200.png?sfvrsn=a9443d35_6
• https://www.who.int/images/defaultsource/infographics/pregnancy-childbirth-breastfeeding-and-covid-19/pregnancy-6-1200x1200.png?sfvrsn=77765469_6
• https://www.who.int/images/defaultsource/infographics/pregnancy-childbirth-breastfeeding-and-covid-19/pregnancy-4-1200x1200.png?sfvrsn=c6ae660f_6

• COVID-19 olan kadınlar emzirebilir (video):

• https://www.who.int/healthtopics/breastfeeding#tab=tab_1
• https://www.facebook.com/WHO/videos/1652111638273546/ veya
• https://www.youtube.com/watch?v=OFGiy6t7k5E

SÜRVEYANS

Şekil 1. Son yedi gün içinde, ülke veya bölgeye göre bildirilen doğrulanmış COVID-19 vakası sayısı, 12 Haziran – 18 Haziran **

(**) Veri, tablo ve şekil notları için Ek 1'e bakınız.

Şekil 2. Rapor tarihi ve DSÖ bölgesine göre doğrulanmış COVID-19 vakalarının sayısı, 30 Aralık 2019 – 18 Haziran 2020**

 (**) Veri, tablo ve şekil notları için Ek 1'e bakınız.

Tablo 1. DSÖ bölgesine göre, laboratuvarda doğrulanmış COVID-19 vakaları ve ölümleri bildirilen ülkeler veya bölgeler. Orta Avrupa Zaman Dilimine göre sabah 10.00 itibarıyla bildirilen veriler, 18 Haziran 2020**

(**) Veri, tablo ve şekil notları için Ek 1'e bakınız.

TEKNİK REHBER VE DİĞER KAYNAKLAR

• COVID-19 ile ilgili tüm teknik rehberlik belgelerini görüntülemek için lütfen bu adresi ziyaret edin: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance
• DSÖ bölge ofislerinden güncellemeler:

• DSÖ Afrika Bölge Ofisi: https://www.afro.who.int/healthtopics/coronavirus-covid-19
• DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Ofisi: http://www.emro.who.int/healthtopics/corona-virus/index.html
• DSÖ Avrupa Bölge Ofisi: http://www.euro.who.int/en/healthtopics/health-emergencies/coronavirus-covid-19
• DSÖ Amerika Bölge Ofisi: https://www.paho.org/en/topics/coronavirusinfections/coronavirus-disease-covid-19
• DSÖ Güney Doğu Asya Bölge Ofisi: https://www.who.int/southeastasia/outbreaksand-emergencies/novel-coronavirus-2019
• DSÖ Batı Pasifik Bölge Ofisi: https://www.who.int/westernpacific/emergencies/covid19

• Araştırma ve Geliştirme: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/global-research-on-novel-coronavirus-2019-ncov
• COVID-19 hakkında çevrimiçi kurslar: https://openwho.org/channels/covid-19 ; ve mevcut olan diğer ulusal diller: https://openwho.org/channels/covid-19-national-languages
• Uluslararası toplumun, tüm ülkelere virüse hazırlanması ve müdahale etmesi konusunda sağladığı desteği özetleyen Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı (SPRP): https://www.who.int/publications-detail/strategic-preparedness-and-response-plan-for-the-new-coronavirus
• DSÖ Acil Sağlık Durumu tablosu: https://covid19.who.int/
• Haftalık COVID-19 İşlem Güncellemeleri: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/strategies-plans-and-operations

HALK İÇİN ÖNERİLER VE TAVSİYELER

• Kendinizi koruyun: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public
• Sorular ve Cevaplar: https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses
• Seyahat önerileri: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/travel-advice
• EPI-WIN: bireyler, kuruluşlar ve topluluklara uyarlanmış bilgiler: https://www.who.int/teams/risk-communication

VAKA TANIMLARI

DSÖ, sürveyans tanımlarını içeren "koronavirüs hastalığı (COVID-19) olan insan enfeksiyonu Global Sürveyans" belgesini periyodik olarak güncellemektedir: https://www.who.int/publications-detail/global-surveillance-for-human-infection-with-novel-coronavirus-(2019-ncov)

COVID-19 kaynaklı ölümün tanımı

COVID-19 kaynaklı ölüm, gözetim amacıyla, COVID hastalığı ile ilişkili olmayan (örn. Travma) açık bir alternatif ölüm nedeni olmadığı sürece, şüpheli veya doğrulanmış bir COVID-19 vakasına klinik olarak uyumlu bir hastalıktan kaynaklanan ölüm olarak tanımlanmaktadır. Hastalık ve ölüm arasında tam bir iyileşme dönemi olmamalıdır.

Ölüm nedeni olarak COVID-19'un sertifikalandırılması ve sınıflandırılması (kodlanması) için daha fazla rehberliği https://www.who.int/classifications/icd/covid19/en/ adresinde bulabilirsiniz.

EK 1

Sunulan tüm veriler yorumlanırken dikkatli olunmalıdır. DSÖ tarafından yayınlanan bilgi dokümanları, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve birbirinden farklı dahil etme kriterleri ve veri kesme süreleri kullanan diğer kaynaklar arasında farklılıklar olması beklenmektedir. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişikliğe tabidir. Vaka tespiti, tanımlar, test stratejileri, raporlama uygulamaları ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Diğerlerinin yanı sıra bu faktörler, gerçek vaka ve ölüm sayılarının değişken eksik tahmini ile sunulan sayımları ve bu verileri küresel düzeyde yansıtmaya yönelik değişken gecikmeleri etkilemektedir.

Kullanılan isimler ve bu yayındaki materyalin sunumu, DSÖ tarafından herhangi bir ülkenin, bölgenin, şehrin veya otoritenin yasal statüsü, yetkileri veya hudutlarının sınırlandırılması ile ilgili herhangi bir fikrin ifade edildiği anlamına gelmemektedir. Haritalardaki noktalı ve kesik çizgiler, henüz tam olarak anlaşmaya varılamayan yaklaşık sınır çizgilerini temsil etmektedir. Ülkeler ve bölgeler, DSÖ yönetim bölgesi altında düzenlenmiştir.

Belirli şirketlerin veya üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, DSÖ tarafından onaylandığını veya söz konusu benzer nitelikteki diğer ürünlerin yerine önerildiğini ima etmemektedir. Hatalar ve eksiklikler hariç olmak üzere, tescilli ürünlerin isimleri, baş harfleri büyük olacak şekilde ayırt edilmektedir.

(2) Kosova'ya yapılan tüm atıflar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 (1999) sayılı kararı bağlamında anlaşılmalıdır. Haritada Sırbistan ve Kosova vakalarının sayısı (UNSCR 1244, 1999) görselleştirme amacıyla hazırlanmıştır.

Sayımlar, aksi belirtilmedikçe DSÖ vaka tanımlarına (https://www.who.int/publications-detail/global-surveillance-for-human-infection-with-novel-coronavirus-(2019-ncov) ) dayanarak laboratuvar tarafından onaylanan vakaları ve ölümleri yansıtmakta (bkz. Ülkeye veya bölgeye özgü güncellemeler ve yazım hataları) ve hem ülke içindeki, hem de ülkesine geri gönderilen vakaları içermektedir.

Diğer*: Uluslararası taşıt (Diamond Princess) kapsamında bildirilen vakaları ve ölümleri içermektedir.

Ülkelerin, toplam sayılarından, çok sayıda vaka veya ölümleri ortadan kaldıran veri uzlaştırma uygulamaları yapma eğilimi nedeniyle, DSÖ artık bu verileri uygun şekilde "yeni vakalar"/"yeni ölümler" sütunlarında negatif sayılar olarak gösterecektir. Bu, okuyucuların bu tür uzlaştırma uygulamalarının ne zaman gerçekleştiğini belirlemelerine yardımcı olacaktır. İleride çıkarmaların önceki günlere dağıtılmasına izin veren ek ayrıntılar kullanıma sunuldukça, sayılar buna göre güncellenecektir. Önceki durum raporları geriye dönük olarak güncellenmeyecektir; en güncel veriler her zaman covid19.who.int adresinde bulunabilir.

Ek tablo notları

(1) Bulaşma sınıflandırması, ülkelerin/bölgelerin kendilerini raporlama sürecine dayanmaktadır. Sınıflandırmalar, haftalık olarak gözden geçirilmekte ve yeni bilgiler elde edildikçe düzeltilmektedir ve bildirilen en yüksek kategoriye dayanmaktadır. Ülkeler/Bölgeler arasında farklı bulaşma dereceleri olabilir. Kategoriler:

• Vaka yok: Doğrulanmış vakası olmayan ülkeler/bölgeler
• Sporadik vakalar: İmporte veya yerel olarak tespit edilen bir veya daha fazla vakanın bulunduğu ülkeler/bölgeler
• Vaka kümeleri: Zaman, coğrafi konum ve/veya ortak maruziyetlerle kümelenmiş vakalar yaşayan ülkeler/bölgeler
• Genel bulaşma:  Bulaşma zincirlerine bağlanamayan çok sayıda vaka,  gözlemci laboratuvar sürveyansından çok sayıda vaka ve ülkenin/bölgenin çeşitli yerlerinde, birden fazla ilişkisiz vaka kümesi durumlarının dahil olduğu, ancak bunlarla sınırlı olmayarak faktörlerin değerlendirilmesi yoluyla tanımlanan, daha büyük yerel bulaşma salgınları yaşayan ülkeler/bölgeler
• Beklemede: DSÖ’ye bulaşma sınıflandırmasını henüz rapor etmeyen ülkeler/bölgeler

(**) "Bölgeler", bölgeleri, alanları, denizaşırı bağımlılıkları ve benzer statüye sahip diğer yetki alanlarını içermektedir.

Ülkeye veya bölgeye özgü güncellemeler ve yazım hataları

• 17 Haziran 2020 Düzeltmesi, İsrail: Sayılar, geriye dönük olarak ulusal makamlarla uyumlu hale getirilmiştir: 217 yeni vaka dahil edilmiştir.
• 18 Haziran 2020, Sao Tome ve Principe Güncellemesi: Sayılar, ulusal makamlar tarafından geriye dönük olarak düzeltilmiştir: 10 vaka hariç tutulmuştur.
• 18 Haziran 2020, Şili Güncellemesi: Sayılar, biriken vakaları açıklamak için ulusal makamlar tarafından geriye dönük olarak düzeltilmiştir. Ek olarak 31.422 vaka eklenmiştir.