DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 23.06.2020 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) DURUM RAPORU

23 Haziran 2020 Salı

COVID-19 salgını sonrasında spora “yeni bir başlangıç” getirmeye yönelik önlemler, hukuk, halk sağlığı ve iş sağlığı uzmanlarına danışarak ve epidemiyolojik bağlamda, spor etkinliklerinin türü ve bunların gerçekleşeceği yerler dikkate alınarak geliştirilmelidir.

 

23 Haziran 2020 Orta Avrupa Zaman Dilimine göre saat 10.00’da bildirilen veriler

ÖNEMLİ GELİŞMELER

 

  • DSÖ Genel Müdürü Dr Tedros, düzenli olarak gerçekleşen medya brifinginde,  halklarını korumak ve pandeminin neden olduğu sosyal ve ekonomik hasarı en aza indirmek arasında hassas bir denge ile karşı karşıya kalan ülkeleri temel halk sağlığı önlemlerini ikiye katlamaya çağırmıştır. “Bu yaşamak ve geçimi sağlamak arasında bir seçim değildir. Ülkeler her ikisini birden yapabilir.”

 

  • DSÖ, Soru-Cevap sayfasını deksametazon ve COVID-19 hakkında bilgi içerecek şekilde güncellemiştir.

 

  • Bugünün 'Odak Noktadaki Konu'nun' içeriğinde, Spor etkinlikleri ve COVID-19 ile ilgili bir internet seminerinin özeti yer almaktadır: Sokağa çıkma yasağından yeni bir başlangıca.

 

Sayılarla Durum (DSÖ Bölgelerine Göre)

Toplam (son 24 saatteki yeni vaka sayıları)

Küresel

8 993 659 vaka (133 326)

469 587 ölü (3 847)

Afrika

   232 215 vaka (7 542)

    5 117 ölü (121)

Amerika

4 437 946 vaka (67 425)

224 207 ölü (2 436)

Doğu Akdeniz

   933 052 vaka (18 534)

  20 997 ölü (466)

Avrupa

2 562 642 vaka (18 864)

193 794 ölü (428)

Güney-Doğu Asya

   620 115 vaka (19 924)

  18 119 ölü (385)

Batı Pasifik  

    206 948 vaka (1 037)

    7 340 ölü (11)

 

ODAK NOKTADAKİ KONU: Spor etkinlikleri ve COVID-19: Sokağa çıkma yasağından yeni bir başlangıca

18 Haziran 2020'de DSÖ'nün Salgın Bilgi Ağı (EPI-WIN) “Spor etkinlikleri ve COVID-19: Sokağa çıkma yasağından yeni bir başlangıca” konulu bir web seminerine ev sahipliği yapmıştır. Konferansa 6 DSÖ Bölgesinden 500'den fazla katılımcı katılmıştır.

Spor, fiziksel aktiviteyi, sağlığı ve toplum katılımını teşvik eder. Aynı zamanda yerel ve ulusal ekonomilerde önemli bir rol oynamaktadır ve çeşitli geçim kaynaklarını desteklemektedir. Sporun erişim alanı ve çekiciliği göz ardı edilemez: örneğin, dünya çapında dört milyar futbol taraftarı olduğu tahmin edilmektedir. Spor salonları, müzik konserleri ve diğer işlevleri de dahil olmak üzere spor etkinlikleri ile sınırlı olmayan daha geniş bir ekonomik ve sosyal işleve hizmet etmektedir.

Bununla birlikte, COVID-2019 salgını sırasında, birçok ülke, spor etkinliklerine katılım ve bu etkinliklere devam etme de dahil olmak üzere, kitlesel toplantıları kısıtlayan veya yasaklayan halk sağlığı ve sosyal tedbirleri uygulamıştır. Söz konusu önlemler birçok ülkede yumuşatıldığı için, ulusal hükümetler, spor dernekleri, takımlar ve mekânlar, ilgili herkesin sağlık ve güvenliğini sağlarken nasıl “yeni bir başlangıca”  doğru ilerlemelidir?

Söz konusu internet seminerinde DSÖ Genel Merkezi ve bölge ofisleri, Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), Güney Afrika Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü, Avustralya'daki Adelaide Oval spor sahası, Uluslararası Futbol Federasyonu (FIFA), Avustralya Flinders Üniversitesi , Avustralya Griffith Üniversitesi ve Dünya Rugby Federasyonu-World Rugby'den konuşmacılar yer almıştır.

Spor etkinliklerine devam edilmesi ve yeniden açılan yerler, mevcut epidemiyolojik durumdan ve yetkililer tarafından önerilen mevcut halk sağlığı önlemlerinden, beklenen kalabalıkların büyüklüğüne ve bireysel etkinlikler için mekan kapasitesine kadar bir dizi faktöre bağlıdır. Organizasyonların devam edip etmeyeceği ve nasıl yapılacağına dair kararlar, tüm bu faktörleri içeren bir risk değerlendirmesine dayanmalıdır ve karar verme süreci, değişen bağlamı hesaba katacak kadar esnek olmalıdır.

Her ne kadar çeşitli sporlar doğada çok farklı olsa da, DSÖ'nün önerisi aynıdır: bir olayın devam edip iptal edilebileceği kararı her zaman riske dayalı bir yaklaşıma dayanmalıdır. Söz konusu yaklaşım üç şarta bağlıdır: Risk değerlendirmesi, riski kontrol altına alma ve hafifletme va paydaşlarla ilgili risk iletişimi ve kararlar. Bu süreci desteklemek için DSÖ, birkaç ortağın belirli amaçlar için uyarladığı bir dizi risk değerlendirme aracı yayınlamıştır.

Panel katılımcıları bulaşma riskini ortadan kaldırmak veya azaltmak için hangi önlemlerin uygulanabileceğini tartıştılar. Bazı spor ligleri seyirci olmadan maçlar düzenlerken, diğer ülkelerdeki mekanlar, aşağıdakileri içeren bir dizi önlemle yeniden açılmıştır: fiziksel mesafeyi korumayı kolaylaştırmak için metrekare başına düşen seyirci sayısının sınırlandırılması, el yıkama istasyonlarının kurulması, giriş ve çıkışlarda kişi sayılarının sınırlandırılması ve mobil elektronik bilet kullanımı. Örneğin, Adelaide Oval Stadyumun'da, seyirci sayısı çevrimiçi bir piyango ile sınırlıdır ve her olaydan üç saat önce COVID-19 semptomları yaşarlarsa katılmamalarını hatırlatmak için mesajlar gönderilir. Tüm bu önlemler aynı zamanda seyircilerin mekana nasıl gidip geldiklerini de dikkate almalıdır.

IOC, FIFA ve World Rugby gibi spor federasyonları, risklerin değerlendirilmesinde ve standartların belirlenmesinde kilit rol oynamaktadır. World Rugby, 27 Nisan 2020'de COVID-19 Salgını Bağlamında Rugby'ye Güvenli Dönüş için önerilerini yayınlamıştır. Bir temas sporu olan rugby, oyuncular arasında doğal ancak sınırlı bir COVID-19 iletim riski taşır ve World Rugby bu riskleri değerlendirmede ve güvenli antrenman ve maçlar için kılavuzlar geliştirmede öncülük etmiştir. IOC gibi diğer federasyonlar, risk azaltma stratejileri için her biri kendi düşüncelerine sahip birçok farklı sporu bünyesinde barındırmaktadır.

Geçmişteki bulaşıcı hastalık salgınlarına verilen yanıtlar, COVID-19'un getirdiği risklerle yüzleşmeye yönelik yaklaşımları hakkında bilgi verebilir. Güney Afrika Ulusal Bulaşıcı Hastalıklar Enstitüsü'nden bir panel katılımcısı, yaklaşık 4 milyon seyirci ve 350.000 yabancı ziyaretçi çeken 2010 FIFA Dünya Kupası'na ev sahipliği yapmış olan Güney Afrika'nın deneyimini anlatmıştır. O tarihte, H1N1 (2009) grip virüsü salgını, Uluslararası Önemi Haiz Bir Halk Sağlığı Acil Durumu ilan edilmiş olup ülke aynı zamanda 17.000 vaka görülen kızamık salgını ile karşı karşıya kalmıştır. Risk azaltma önlemleri arasında 2010 başlarında tamamlanan bir kızamık toplu aşılama kampanyası ve ülkenin ulusal bulaşıcı hastalıklar sürveyans programının güçlendirilmesi yer almıştır.

COVID-19 salgını sonrasında spora “yeni bir başlangıç” getirmeye yönelik önlemler, hukuk, halk sağlığı ve iş sağlığı uzmanlarına danışarak ve epidemiyolojik bağlamda, spor etkinliklerinin türü ve bunların gerçekleşeceği yerler dikkate alınarak geliştirilmelidir.

SÜRVEYANS

Şekil 1. Son yedi gün içinde, ülke veya bölgeye göre bildirilen doğrulanmış COVID-19 vakası sayısı, 13 Haziran – 23 Haziran **

(**) Veri, tablo ve şekil notları için Ek 1'e bakınız.

Şekil 2. Rapor tarihi ve DSÖ bölgesine göre doğrulanmış COVID-19 vakalarının sayısı, 30 Aralık 2019 – 23 Haziran 2020**

 

(**) Veri, tablo ve şekil notları için Ek 1'e bakınız.

Tablo 1. DSÖ bölgesine göre, laboratuvarda doğrulanmış COVID-19 vakaları ve ölümleri bildirilen ülkeler veya bölgeler. Orta Avrupa Zaman Dilimine göre sabah 10.00 itibarıyla bildirilen veriler, 23 Haziran 2020**

(*) Pending: Beklemede

Community transmission: Genel bulaşma

Clusters of cases: Vaka kümeleri

Sporadic cases: Sporadik vakalar

No cases: Vaka yok

 

(**) Veri, tablo ve şekil notları için Ek 1'e bakınız.

 

TEKNİK REHBER VE DİĞER KAYNAKLAR

 

 

HALK İÇİN ÖNERİLER VE TAVSİYELER

 

 

VAKA TANIMLARI

 

DSÖ, sürveyans tanımlarını içeren "koronavirüs hastalığı (COVID-19) olan insan enfeksiyonu Global Sürveyans" belgesini periyodik olarak güncellemektedir: https://www.who.int/publications-detail/global-surveillance-for-human-infection-with-novel-coronavirus-(2019-ncov)

 

COVID-19 kaynaklı ölümün tanımı

 

COVID-19 kaynaklı ölüm, gözetim amacıyla, COVID hastalığı ile ilişkili olmayan (örn. Travma) açık bir alternatif ölüm nedeni olmadığı sürece, şüpheli veya doğrulanmış bir COVID-19 vakasına klinik olarak uyumlu bir hastalıktan kaynaklanan ölüm olarak tanımlanmaktadır. Hastalık ve ölüm arasında tam bir iyileşme dönemi olmamalıdır.

Ölüm nedeni olarak COVID-19'un sertifikalandırılması ve sınıflandırılması (kodlanması) için daha fazla rehberliği https://www.who.int/classifications/icd/covid19/en/ adresinde bulabilirsiniz.

 

EK 1

 

Sunulan tüm veriler yorumlanırken dikkatli olunmalıdır. DSÖ tarafından yayınlanan bilgi dokümanları, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve birbirinden farklı dahil etme kriterleri ve veri kesme süreleri kullanan diğer kaynaklar arasında farklılıklar olması beklenmektedir. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişikliğe tabidir. Vaka tespiti, tanımlar, test stratejileri, raporlama uygulamaları ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Diğerlerinin yanı sıra bu faktörler, gerçek vaka ve ölüm sayılarının değişken eksik tahmini ile sunulan sayımları ve bu verileri küresel düzeyde yansıtmaya yönelik değişken gecikmeleri etkilemektedir.

Kullanılan isimler ve bu yayındaki materyalin sunumu, DSÖ tarafından herhangi bir ülkenin, bölgenin, şehrin veya otoritenin yasal statüsü, yetkileri veya hudutlarının sınırlandırılması ile ilgili herhangi bir fikrin ifade edildiği anlamına gelmemektedir. Haritalardaki noktalı ve kesik çizgiler, henüz tam olarak anlaşmaya varılamayan yaklaşık sınır çizgilerini temsil etmektedir. Ülkeler ve bölgeler, DSÖ yönetim bölgesi altında düzenlenmiştir.

Belirli şirketlerin veya üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, DSÖ tarafından onaylandığını veya söz konusu benzer nitelikteki diğer ürünlerin yerine önerildiğini ima etmemektedir. Hatalar ve eksiklikler hariç olmak üzere, tescilli ürünlerin isimleri, baş harfleri büyük olacak şekilde ayırt edilmektedir.

(2) Kosova'ya yapılan tüm atıflar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 (1999) sayılı kararı bağlamında anlaşılmalıdır. Haritada Sırbistan ve Kosova vakalarının sayısı (UNSCR 1244, 1999) görselleştirme amacıyla hazırlanmıştır.

Sayımlar, aksi belirtilmedikçe DSÖ vaka tanımlarına (https://www.who.int/publications-detail/global-surveillance-for-human-infection-with-novel-coronavirus-(2019-ncov) ) dayanarak laboratuvar tarafından onaylanan vakaları ve ölümleri yansıtmakta (bkz. Ülkeye veya bölgeye özgü güncellemeler ve yazım hataları) ve hem ülke içindeki, hem de ülkesine geri gönderilen vakaları içermektedir.

Diğer*: Uluslararası taşıt (Diamond Princess) kapsamında bildirilen vakaları ve ölümleri içermektedir.

Ülkelerin, toplam sayılarından, çok sayıda vaka veya ölümleri ortadan kaldıran veri uzlaştırma uygulamaları yapma eğilimi nedeniyle, DSÖ artık bu verileri uygun şekilde "yeni vakalar"/"yeni ölümler" sütunlarında negatif sayılar olarak gösterecektir. Bu, okuyucuların bu tür uzlaştırma uygulamalarının ne zaman gerçekleştiğini belirlemelerine yardımcı olacaktır. İleride çıkarmaların önceki günlere dağıtılmasına izin veren ek ayrıntılar kullanıma sunuldukça, sayılar buna göre güncellenecektir. Önceki durum raporları geriye dönük olarak güncellenmeyecektir; en güncel veriler her zaman covid19.who.int adresinde bulunabilir.

 

Ek tablo notları

 

  1. Bulaşma sınıflandırması, ülkelerin/bölgelerin kendilerini raporlama sürecine dayanmaktadır. Sınıflandırmalar, haftalık olarak gözden geçirilmekte ve yeni bilgiler elde edildikçe düzeltilmektedir ve bildirilen en yüksek kategoriye dayanmaktadır. Ülkeler/Bölgeler arasında farklı bulaşma dereceleri olabilir. Kategoriler:

 

  • Vaka yok: Doğrulanmış vakası olmayan ülkeler/bölgeler
  • Sporadik vakalar: İmporte veya yerel olarak tespit edilen bir veya daha fazla vakanın bulunduğu ülkeler/bölgeler
  • Vaka kümeleri: Zaman, coğrafi konum ve/veya ortak maruziyetlerle kümelenmiş vakalar yaşayan ülkeler/bölgeler
  • Genel bulaşma:  Bulaşma zincirlerine bağlanamayan çok sayıda vaka,  gözlemci laboratuvar sürveyansından çok sayıda vaka ve ülkenin/bölgenin çeşitli yerlerinde, birden fazla ilişkisiz vaka kümesi durumlarının dahil olduğu, ancak bunlarla sınırlı olmayarak faktörlerin değerlendirilmesi yoluyla tanımlanan, daha büyük yerel bulaşma salgınları yaşayan ülkeler/bölgeler
  • Beklemede: DSÖ’ye bulaşma sınıflandırmasını henüz rapor etmeyen ülkeler/bölgeler

 

(**) "Bölgeler", bölgeleri, alanları, denizaşırı bağımlılıkları ve benzer statüye sahip diğer yetki alanlarını içermektedir.

 

Ülkeye veya bölgeye özgü güncellemeler ve yazım hataları

 

  • Gine ile ilgili 23 Haziran 2020 tarihli güncelleme: Ulusal makamlar tarafından geriye dönük olarak düzeltilmiş sayılar: 38 vaka toplam vaka sayısından çıkartılmıştır.
  • Turks ve Caicos Adaları ile ilgili 20 Haziran 2020 tarihli yazım hatası: 22 Haziran Durum Raporu'nun orijinalinde 2 yeni vaka hesaba katılmamıştır. Sayılar ulusal makamlarla uyumlu olacak şekilde düzeltilmiştir.
Etiketler: