DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 14.08.2020 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) DURUM RAPORU
13 Ağustos 2020'de DSÖ, COVID-19 olduğundan şüphelenilen veya doğrulanan hastalar için evde bakım ve bunların temaslılarının yönetimine ilişkin kılavuzu güncellemiştir.
14 Ağustos 2020 Orta Avrupa Zaman Dilimine göre saat 10.00’da bildirilen veriler
ÖNEMLİ GELİŞMELER
- Daha önce (203. Durum Raporu'nda) belirtildiği gibi, önümüzdeki Pazartesi'den - 17 Ağustos - itibaren, günlük durum raporu, gelişen epidemiyolojik durumun analizi ve yorumlanmasına odaklanacak bir "COVID-19 Haftalık Epidemiyolojik Güncelleme" ile değiştirilecektir. Tüm sayısal veriler, küresel COVID-19 kontrol panelinde (covid19.who.int) günlük olarak güncellenmeye devam edecektir. Önemli anlatı güncellemeleri "Devam eden güncellemeler" sayfalarında görünecektir (https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/events-as-they-happen). Operasyonel güncellemeler "COVID-19 için Haftalık Operasyonel Güncelleme" aracılığıyla paylaşılmaya devam edecektir (https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/strategies-and-plans).
- Pek çok ülkede COVID-19 pandemisine gösterilen müdahale, toplumları Ebola virüsü hastalığına karşı koruma çalışmaları gibi diğer hastalık yaklaşımlarından alınan dersleri birleştirmiştir. Nijerya'nın Nijer Deltası'nda sağlık çalışanları, kızamık, sarıhumma ve COVID-19 gibi bulaşıcı hastalıkların tespitini ve raporlanmasını iyileştirmek için sürveyans stratejilerini birleştirmiştir (https://www.afro.who.int/news/covid-19-response-southern-nigeria-boosts-surveillance-other-diseases).
- Bugünün "Odak Noktadaki Konu"su, COVID-19 olduğundan şüphelenilen veya doğrulanan hastalar için evde bakım ve bunların temaslılarının yönetimine ilişkin güncellenmiş rehbere dikkat çekmektedir (https://www.who.int/publications/i/item/home-care-for-patients-with-suspected-novel-coronavirus-(ncov)-infection-presenting-with-mild-symptoms-and-management-of-contacts). Belge, COVID-19 hastalarına evde bakım verilip verilmeyeceğine karar verirken dikkate alınması gereken konular hakkında rehberlik sağlamakta ve bu bakımı sağlayan sağlık çalışanları ve bakıcılar için tavsiyeler sunmaktadır.
|
Sayılarla Durum (DSÖ Bölgelerine Göre) |
||
|
Toplam (son 24 saatteki yeni vaka sayıları) |
||
|
Küresel |
20.730.456 doğrulanmış (286.710) |
751.154 ölüm (6713) |
|
Afrika |
925.297 doğrulanmış (8653) |
17.904 ölüm (347) |
|
Amerika |
11.109.443 doğrulanmış (157.676) |
402.734 ölüm (4472) |
|
Doğu Akdeniz |
1.696.890 doğrulanmış (13.379) |
45.004 ölüm (343) |
|
Avrupa |
3.702.640 doğrulanmış (31.585) |
218.662 ölüm (384) |
|
Güney-Doğu Asya |
2.900.347 doğrulanmış (69.943) |
57.756 ölüm (1120) |
|
Batı Pasifik |
395.098 doğrulanmış (5474) |
9081 ölüm (47) |
ODAK NOKTADAKİ KONU: Şüpheli veya doğrulanmış COVID-19 hastaları için evde bakım ve temaslılarının yönetimi
13 Ağustos 2020'de DSÖ, COVID-19 hastalarına evde bakım sağlanmasına ilişkin kılavuzu güncellemiştir. Bu, 17 Mart 2020'de yayınlanan kılavuzun önceki versiyonunun yerini almaktadır.
Bu kılavuz, COVID-19 için DSÖ vaka tanımları sürveyansında yapılan son güncellemelerle ve COVID-19 için klinik yönetimle ilgili DSÖ kılavuzuyla uyumlu olacak şekilde güncellenmiştir. Ayrıca, uygulama yönlerinin yanı sıra, evde bakım alabilecek hastaları belirleme ve destekleme hususları ve COVID-19'a neden olan SARS-CoV-2 virüsü ile enfekte kişilerin uygun ve güvenli evde bakımı için enfeksiyon, önleme ve kontrol (IPC) gereksinimlerini içerecek şekilde genişletilmiştir.
Bu virüs yayılmaya devam ettiği ve sağlık sistemleri bakım sağlama kapasitesi bulmakta zorlandığı için, bazı COVID-19 hastalarına evde bakılabilir. Evde SARS-CoV-2 ile enfekte bir kişiye bakım sağlama kararı verilirken hastanın, bakıcının, hane halkının ve toplumun ihtiyaçları dikkate alınmalıdır. DSÖ, ev ortamında COVID-19 hastalarına güvenli bir şekilde bakım sağlama yeteneğini değerlendirmek ve onu uygun araç, gereç, kaynak ve talimatlarla desteklemek için, karar alıcılara ve sağlık uzmanlarına güncellenmiş rehberlik sağlamıştır.
İdeal olan, COVID-19'u olan tüm hastaların bir sağlık tesisinde bakılmasıdır, ancak evde de güvenle bakılabilecekleri belirli durumlar vardır. Rehber, COVID-19'lu bir hastanın evde bakılıp bakılamayacağını belirlerken sağlık hizmeti sağlayıcısı tarafından değerlendirilmesi gereken birkaç faktörü özetlemektedir. Bunlar arasında hastayı ciddi hastalık geliştirme açısından daha yüksek risk altına sokan klinik durumu ve altta yatan tıbbi durumların varlığı, IPC ve diğer gerekliliklerin karşılanabilmesini sağlamak için ev ortamının değerlendirilmesi (temel hijyen ve yeterli havalandırma gibi), bakıcının bakım sağlama ve hastanın ne zaman kötüleşebileceğini fark etme yeteneği, bakıcı için yeterli destek (örneğin yiyecek, malzeme, psikolojik destek) ve toplumda eğitimli bir sağlık çalışanının desteği bulunmaktadır. Bu özel gereklilikler karşılanamıyorsa, o zaman hasta ve bakıcı ile alternatif veya başka bir amaca uygun hale getirilmiş bir tesiste izolasyon gibi, alternatif düzenlemeler görüşülmelidir.
Güncellenen kılavuz kapsamında DSÖ, sağlık çalışanı veya bakıcıyı korumak ve COVID-19 virüsünün bulaşmasını önlemek için alınacak IPC önlemleri dahil olmak üzere, bir hastanın evinde bakım sağlayan veya destekleyen sağlık çalışanları ve bakıcılar için özel tavsiyeler sunmaktadır.
Ek olarak, sosyal bilimler uzmanlarından gelen girdilerle geliştirilen evde bakım planları ve kılavuzlarının uygulanmasına ilişkin yeni bir ek, hastalar, aileler, toplum ve sağlık çalışanlarının ev ortamında güvenli bakım sağlamak için gerekli desteklere, kaynaklara ve iletişime sahip olmalarını sağlamaya yönelik bazı pratik yaklaşım örnekleri sunmaktadır.
Teknik rehberin tamamına https://apps.who.int/iris/handle/10665/333782 adresinden ulaşabilirsiniz.
Sağlık çalışanları ve genel halk için evde bakımla ilgili bilgilere aşağıdaki adreslerden ulaşabilirsiniz:
Soru-Cevap: Sağlık çalışanları ve yöneticileri için evde bakım ve COVID-19 (https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-home-care-and-covid-19-for-health-workers-and-administrators)
Soru-Cevap: Aileler ve bakıcılar için evde bakım ve COVID 19 (https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/question-and-answers-hub/q-a-detail/q-a-home-care-and-covid-19-for-families-and-caregivers)
COVID-19 hastaları için evde bakım hakkında genel halk için bilgilere https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public adresinden ulaşabilirsiniz.
SÜRVEYANS
Şekil 1. Son yedi gün içinde, ülke veya bölgeye göre bildirilen doğrulanmış COVID-19 vakası sayısı, 8 – 14 Ağustos**

(**) Veri, tablo ve şekil notları için Ek 1'e bakınız.
Şekil 2. Rapor tarihi ve DSÖ bölgesine göre doğrulanmış COVID-19 vakalarının sayısı, 30 Aralık 2019 – 14 Ağustos 2020**

(**) Veri, tablo ve şekil notları için Ek 1'e bakınız.
Tablo 1. DSÖ bölgesine göre, laboratuvarda doğrulanmış COVID-19 vakaları ve ölümleri bildirilen ülkeler veya bölgeler. Orta Avrupa Zaman Dilimine göre sabah 10.00 itibarıyla bildirilen veriler, 14 Ağustos 2020**










(*) Pending: Beklemede
Community transmission: Genel bulaşma
Clusters of cases: Vaka kümeleri
Sporadic cases: Sporadik vakalar
No cases: Vaka yok
(**) Veri, tablo ve şekil notları için Ek 1'e bakınız.
TEKNİK REHBER VE DİĞER KAYNAKLAR
- COVID-19 ile ilgili tüm teknik rehberlik belgelerini görüntülemek için lütfen bu adresi ziyaret edin: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance
- DSÖ bölge ofislerinden güncellemeler:
- DSÖ Afrika Bölge Ofisi: https://www.afro.who.int/healthtopics/coronavirus-covid-19
- DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Ofisi: http://www.emro.who.int/healthtopics/corona-virus/index.html
- DSÖ Avrupa Bölge Ofisi: http://www.euro.who.int/en/healthtopics/health-emergencies/coronavirus-covid-19
- DSÖ Amerika Bölge Ofisi: https://www.paho.org/en/topics/coronavirusinfections/coronavirus-disease-covid-19
- DSÖ Güney Doğu Asya Bölge Ofisi: https://www.who.int/southeastasia/outbreaksand-emergencies/novel-coronavirus-2019
- DSÖ Batı Pasifik Bölge Ofisi: https://www.who.int/westernpacific/emergencies/covid19
- Araştırma ve Geliştirme: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/global-research-on-novel-coronavirus-2019-ncov
- COVID-19 hakkında çevrimiçi kurslar: https://openwho.org/channels/covid-19 ; ve mevcut olan diğer ulusal diller: https://openwho.org/channels/covid-19-national-languages
- Uluslararası toplumun, tüm ülkelere virüse hazırlanması ve müdahale etmesi konusunda sağladığı desteği özetleyen Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı (SPRP): https://www.who.int/publications-detail/strategic-preparedness-and-response-plan-for-the-new-coronavirus
- DSÖ Acil Sağlık Durumu tablosu: https://covid19.who.int/
- Haftalık COVID-19 İşlem Güncellemeleri: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/strategies-plans-and-operations
HALK İÇİN ÖNERİLER VE TAVSİYELER
- Kendinizi koruyun: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public
- Sorular ve Cevaplar: https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses
- Seyahat önerileri: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/travel-advice
- EPI-WIN: bireyler, kuruluşlar ve topluluklara uyarlanmış bilgiler: https://www.who.int/teams/risk-communication
VAKA TANIMLARI
DSÖ, sürveyans tanımlarını içeren "koronavirüs hastalığı (COVID-19) olan insan enfeksiyonu Global Sürveyans" belgesini periyodik olarak güncellemektedir: https://www.who.int/publications-detail/global-surveillance-for-human-infection-with-novel-coronavirus-(2019-ncov)
COVID-19 kaynaklı ölümün tanımı
COVID-19 kaynaklı ölüm, gözetim amacıyla, COVID hastalığı ile ilişkili olmayan (örn. Travma) açık bir alternatif ölüm nedeni olmadığı sürece, şüpheli veya doğrulanmış bir COVID-19 vakasına klinik olarak uyumlu bir hastalıktan kaynaklanan ölüm olarak tanımlanmaktadır. Hastalık ve ölüm arasında tam bir iyileşme dönemi olmamalıdır.
Ölüm nedeni olarak COVID-19'un sertifikalandırılması ve sınıflandırılması (kodlanması) için daha fazla rehberliği https://www.who.int/classifications/icd/covid19/en/ ve https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-mortality-reporting-2020-1 adreslerinde bulabilirsiniz.
EK 1
Sunulan tüm veriler yorumlanırken dikkatli olunmalıdır. DSÖ tarafından yayınlanan bilgi dokümanları, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve birbirinden farklı dahil etme kriterleri ve veri kesme süreleri kullanan diğer kaynaklar arasında farklılıklar olması beklenmektedir. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişikliğe tabidir. Vaka tespiti, tanımlar, test stratejileri, raporlama uygulamaları ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Diğerlerinin yanı sıra bu faktörler, gerçek vaka ve ölüm sayılarının değişken eksik tahmini ile sunulan sayımları ve bu verileri küresel düzeyde yansıtmaya yönelik değişken gecikmeleri etkilemektedir.
Kullanılan isimler ve bu yayındaki materyalin sunumu, DSÖ tarafından herhangi bir ülkenin, bölgenin, şehrin veya otoritenin yasal statüsü, yetkileri veya hudutlarının sınırlandırılması ile ilgili herhangi bir fikrin ifade edildiği anlamına gelmemektedir. Haritalardaki noktalı ve kesik çizgiler, henüz tam olarak anlaşmaya varılamayan yaklaşık sınır çizgilerini temsil etmektedir. Ülkeler ve bölgeler, DSÖ yönetim bölgesi altında düzenlenmiştir.
Belirli şirketlerin veya üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, DSÖ tarafından onaylandığını veya söz konusu benzer nitelikteki diğer ürünlerin yerine önerildiğini ima etmemektedir. Hatalar ve eksiklikler hariç olmak üzere, tescilli ürünlerin isimleri, baş harfleri büyük olacak şekilde ayırt edilmektedir.
(2) Kosova'ya yapılan tüm atıflar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 (1999) sayılı kararı bağlamında anlaşılmalıdır. Haritada Sırbistan ve Kosova vakalarının sayısı (UNSCR 1244, 1999) görselleştirme amacıyla hazırlanmıştır.
*Az sayıda ülke/bölge/alan kombine şüpheli ve laboratuvar tarafından doğrulanmış vakaları birlikte rapor etmektedir; bunları veri tablosunda göstermek için tanımlama çabaları devam etmektedir.
Diğer*: Uluslararası taşıt (Diamond Princess) kapsamında bildirilen vakaları ve ölümleri içermektedir.
Ülkelerin, toplam sayılarından, çok sayıda vaka veya ölümleri ortadan kaldıran veri uzlaştırma uygulamaları yapma eğilimi nedeniyle, DSÖ artık bu verileri uygun şekilde "yeni vakalar"/"yeni ölümler" sütunlarında negatif sayılar olarak gösterecektir. Bu, okuyucuların bu tür uzlaştırma uygulamalarının ne zaman gerçekleştiğini belirlemelerine yardımcı olacaktır. İleride çıkarmaların önceki günlere dağıtılmasına izin veren ek ayrıntılar kullanıma sunuldukça, sayılar buna göre güncellenecektir. Önceki durum raporları geriye dönük olarak güncellenmeyecektir; en güncel veriler her zaman covid19.who.int adresinde bulunabilir.
Ek tablo notları
(1) Bulaşma sınıflandırması, ülkelerin/bölgelerin kendilerini raporlama sürecine dayanmaktadır. Sınıflandırmalar, haftalık olarak gözden geçirilmekte ve yeni bilgiler elde edildikçe düzeltilmektedir ve bildirilen en yüksek kategoriye dayanmaktadır. Ülkeler/Bölgeler arasında farklı bulaşma dereceleri olabilir. Kategoriler:
- Vaka yok: Doğrulanmış vakası olmayan ülkeler/bölgeler
- Sporadik vakalar: İmporte veya yerel olarak tespit edilen bir veya daha fazla vakanın bulunduğu ülkeler/bölgeler
- Vaka kümeleri: Zaman, coğrafi konum ve/veya ortak maruziyetlerle kümelenmiş vakalar yaşayan ülkeler/bölgeler
- Genel bulaşma: Bulaşma zincirlerine bağlanamayan çok sayıda vaka, gözlemci laboratuvar sürveyansından çok sayıda vaka ve ülkenin/bölgenin çeşitli yerlerinde, birden fazla ilişkisiz vaka kümesi durumlarının dahil olduğu, ancak bunlarla sınırlı olmayarak faktörlerin değerlendirilmesi yoluyla tanımlanan, daha büyük yerel bulaşma salgınları yaşayan ülkeler/bölgeler
- Beklemede: DSÖ’ye bulaşma sınıflandırmasını henüz rapor etmeyen ülkeler/bölgeler
(**) "Bölgeler", bölgeleri, alanları, denizaşırı bağımlılıkları ve benzer statüye sahip diğer yetki alanlarını içermektedir.
Ülkeye veya bölgeye özgü güncellemeler ve yazım hataları
- Güncelleme, 14 Ağustos 2020, Belçika: Sayılar, ulusal yetkililer tarafından geriye dönük olarak düzenlenmiştir: 13 Mayıs-13 Ağustos arasındaki vaka sayıları veı 8-13 Ağustos arasındaki ölüm sayıları düzenlenmiştir.
- Güncelleme, 14 Ağustos 2020, İsrail: Sayımlar, ulusal yetkililer tarafından geriye dönük olarak düzenlenmiştir: 13 Ağustos için vaka ve ölüm sayıları düzenlenmiştir.
- Güncelleme, 14 Ağustos 2020, Ekvador: Sayımlar, ulusal yetkililer tarafından geriye dönük olarak düzenlenmiştir: 13 Ağustos için vaka ve ölüm sayıları düzenlenmiştir.
- Güncelleme, 14 Ağustos 2020, Papua Yeni Gine: Sayımlar, ulusal yetkililer tarafından geriye dönük olarak düzenlenmiştir: 13 Ağustos için vaka sayıları düzenlenmiştir.
- Güncelleme, 14 Ağustos 2020, Monako: Sayımlar, ulusal yetkililer tarafından geriye dönük olarak düzenlenmiştir: 29 Şubat-13 Ağustos arasındaki vaka ve ölüm sayıları düzenlenmiştir.

