DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 01.11.2020 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) HAFTALIK DURUM RAPORU

01 Kasım 2020 Pazar

Geçen hafta, dünya çapında 3,3 milyondan fazla yeni vaka bildirilmiştir. 1 Kasım itibariyle, dünya çapında yaklaşık 46 milyon vaka ve 1,2 milyon ölüm bildirilmiştir.

DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 01.11.2020 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) HAFTALIK DURUM RAPORU - 12

1 Kasım 2020 Orta Avrupa Zaman Dilimine göre saat 10.00’da bildirilen veriler

COVID-19 ile ilgili en son veriler ve bilgiler için lütfen aşağıdaki adresleri ziyaret ediniz:

KÜRESEL EPİDEMİYOLOJİK DURUM

Geçen hafta, dünya çapında 3,3 milyondan fazla yeni vaka bildirilmiştir (Şekil 1). 1 Kasım itibariyle, dünya çapında yaklaşık 46 milyon vaka ve 1,2 milyon ölüm bildirilmiştir. Yeni vakaların insidansındaki fazla hızlanma, en çok, küresel yeni vakaların yarısını bildiren Avrupa Bölgesi'nde dikkat çekmiştir (1,7 milyondan fazla vaka - önceki haftaya göre %22 artış. Ayrıca bölge, Avrupa ve Amerika'nın artık her biri son 7 günde 17.000'den fazla yeni ölüm bildirmesi ile yeni ölümlerin sayısında da önemli bir artış (önceki haftaya göre %46 artış) bildirmiştir). Amerika ve Doğu Akdeniz Bölgeleri de rapor edilen vaka sayısında nispeten daha küçük artışlar görmüştür. Güneydoğu Asya Bölgesi, yeni vaka ve ölümlerde düşüş rapor etmeye devam ederken, vaka insidansı Afrika ve Batı Pasifik Bölgelerinde son haftalara kıyasla benzer oranlarda dalgalanmaya devam etmektedir (Tablo 1).

Şekil 1: DSÖ bölgeleri tarafından haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının sayısı, 30 Aralık – 1 Kasım 2020**

**Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

Bölgesel farklılıklara rağmen, geçen hafta en çok vaka bildiren ülkeler, önceki dört hafta ile aynı kalmıştır: Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan ve Fransa. Pandeminin başlangıcından bu yana, dokuz ülke 1 milyondan fazla doğrulanmış vaka bildirmiştir: Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan, Brezilya, Rusya Federasyonu, Fransa, İspanya, Arjantin, Kolombiya ve Birleşik Krallık. Bunlardan beşi, 40.000'den fazla kümülatif ölüm bildirmiştir: Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya, Hindistan, Meksika ve Birleşik Krallık.

Afrika, Amerika, Doğu Akdeniz, Avrupa, Güney-Doğu Asya, Batı Pasifik bölgelerine özgü bilgileri aşağıda bulabilirsiniz.

Tablo 1. DSÖ Bölgelerine göre, son yedi günde bildirilen doğrulanmış COVID-19 vakalarının ve COVID-19 kaynaklı ölümlerin sayısı,  1 Kasım 2020 verileri**

 

DSÖ Bölgesi

Son yedi gündeki yeni vakalar (%)

Son 7 gündeki yeni vakalarda yüzde değişim*

Toplam vakalar (%)

Son yedi gündeki yeni ölümler (%)

Son 7 gündeki yeni ölümlerde yüzde değişim*

Toplam ölümler (%)

Avrupa

1.732.918 (%52)

%24

11.088.612 (%24)

17.396 (%39)

%46

285.402 (%24)

Amerika

996.652 (%30)

%13

20.477.535 (%45)

17.267 (%38)

%2

639.353 (%54)

Güneydoğu Asya

381.422 (%11)

-%14

9.251.788 (%20)

4657 (%10)

-%19

144.194 (%12)

Doğu Akdeniz

181.857 (%5)

%14

3.092.037 (%7)

4693 (%10)

%16

78.599 (%7)

Afrika

32.943 (%1)

%3

1.324.258 (%3)

640 (%1)

-%23

29.785 (%2)

Batı Pasifik

26.473 (%1)

-%3

733.828 (%2)

398 (%1)

-%9

15.565 (%1)

Küresel

3.355.265 (%100)

%14

45.968.799 (%100)

45.051 (%100)

%13

1.192.911 (%100)

* Yedi gün öncesine kıyasla son yedi gün içinde yeni doğrulanmış vaka/ölüm sayısındaki yüzde değişim. Bölgesel yüzdeler en yakın tam sayıya yuvarlanır, böylece genel toplamlar %100'e eşit olmayabilir.

** Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız

Şekil 2. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 1 milyon nüfus başına bildirilen COVID-19 vakası, 26 Ekim – 1 Kasım 2020 **

**Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

Özel Odak: COVID-19'un yaş ve cinsiyet analizi

DSÖ'nün sürveyans sistemine dayalı olarak, hem vaka raporu formu verilerini hem de Üye Devletler tarafından paylaşılan haftalık toplu verileri kullanarak, 124 ülkeyi kapsayan altı DSÖ Bölgesinin beşinden yeterli veri sağlayan bir analiz gerçekleştirilmiş ve burada sunulmuştur. Veriler 31 Aralık 2019 - 18 Ekim 2020 dönemini kapsamakta ve 18.156.074 hastaya ilişkin verileri içermektedir.

Zaman içindeki yaş dağılımı

Pandeminin başlangıcından bu yana, daha genç nüfus gruplarında doğrulanmış vakaların oranında zamanla artış gözlenmiştir (Şekil 3). En önemlisi, ergenler ve 15-24 yaşları arasındaki genç yetişkinler arasındaki vakaların oranı salgının başlangıcında (9. ve 10. hafta) %4'ten, 42. haftada %14'e; 25-64 yaşındakiler arasındaki ise aynı dönemde %50'den %65'e yükselmiştir. 0-4 yaş arası (%0,5'ten %2'ye) ve 5-14 yaş arası (%1'den %5'e) çocuklarda vaka oranında da hafif artışlar gözlenmiştir. Aynı zamanda, 65 yaş ve üstü vakaların oranının, salgının erken evrelerinde %40'tan son haftalarda %15'e düştüğü ve daha sonra sabitlendiği gözlemlenmiştir.

Şekil 3: Doğrulanmış COVID-19 vakalarının yaşa göre bildirilen epidemiyolojik haftaya göre dağılımı, 18 Ekim 2020 itibarıyla DSÖ Vaka Raporu Formu ve Haftalık Toplu Sürveyans Sistemlerinden alınan toplu veriler (n=18.156.074).

Yaş dağılımı eğilimlerindeki değişiklikler, büyük ihtimalle artan sürveyans ve teste erişim dahil olmak üzere çeşitli faktörlerle bağlantılıdır. Pandeminin erken dönemlerinde, sürveyans ve sınırlı test kapasitesi genellikle ağır hastalığı olan ve hastanede yatan, yaşlı hastalar olma olasılığı daha yüksek olan hastalara odaklanmıştı. Sürveyans ve test kapasiteleri genişletilmiş ve semptomları hafif olan veya hiç olmayan vakalar için daha erişilebilir hale gelmiştir. Yaşlı vakaların oranındaki azalma, uzun süreli bakım tesislerinde enfeksiyon önleme ve kontrol önlemlerinin uygulanmasıyla ve daha genç yaş grupları arasında bulaşmada artışla da bağlantılı olabilir.

Yaşa göre bildirilen ölümlerin gelişimi (Şekil 4), 25-64 yaşlarında bildirilen ölümlerin oranında yavaş bir artış olduğunu, erken evrelerde yaklaşık %10 aralığında, yazın %30'da ve şu anda %25 civarında olduğunu göstermektedir. 65 yaş ve üzerindeki kişilerde bildirilen ölümler, erken evrelerde yaklaşık %90'dan son haftalarda %75'e düştü. Bu veriler, sıklıkla eşzamanlı hastalıkları olan yaşlı insanların COVID-19 hastalığı ve ölümüne karşı en savunmasız kaldığına dair önceki gözlemleri desteklemektedir. En genç yaş gruplarında (0-4 ve 5-14 yaş) bildirilen ölümlerin oranı %0,2'nin altında kalmaktadır.

Kritik olarak, COVID-19'lu çoğu insan 2 ila 6 hafta sonra iyileşirken, daha genç ve savunmasız gruplar da dahil olmak üzere COVID-19'un uzun vadeli etkilerine dair artan belgeler bulunmaktadır (https://www.who.int/publications/m/item/covid-19-virtual-press-conference-transcript---30-october-2020).

Şekil 4: Bildirilen epidemiyolojik haftaya göre, yaşa göre doğrulanmış COVID-19 ölümlerinin dağılımı, 18 Ekim 2020 itibariyle DSÖ Vaka Raporu Formu ve Haftalık Toplu Sürveyans Sistemlerinden alınan toplu veriler (n=459.943).

 

Cinsiyet dağılımı

Genel verilerimiz, erkeklerin ve kadınların her birinin vakaların %50'sini oluşturduğunu göstermektedir; ancak bu oran ülkeler arasında büyük farklılıklar göstermektedir. Ekonomik faktörlerin bir sonucu olarak erkeklerin sık sık hane dışında virüse maruz kaldığı veya test ve sağlık hizmetlerine farklı erişime sahip olduğu ülkelerde, erkekler arasında daha yüksek bir vaka oranı gözlemlenme eğilimindedir. Kadınların sağlık ve sosyal kariyere dahil olduğu ülkelerde, doğrulanmış COVID-19 vakalarının oranı daha yüksektir. Bu cinsiyet farklılıkları yaş grupları arasında da değişebilir.

Cinsiyetler arasında ölüm oranında kayda değer bir fark vardır: kaydedilen ölümlerin %59'unu erkekler oluşturmaktadır. Eşzamanlı hastalık durumlarındaki farklılıklar kadar, sigara içme ve sağlık hizmeti arama davranışları gibi bazı maruziyet, davranış ve risk algısı risklerindeki farklılıklar, COVID-19'un sonuçlarını etkileyebilir ve hastalık şiddetinde erkek-kadın farklılıklarına neden olabilir.

 

DSÖ BÖLGESİNE GÖRE DURUM

Afrika Bölgesi

Afrika Bölgesi, son 7 günde bildirilen yeni vaka sayısında kademeli bir artışla dört haftalık bir eğilimi sürdürmüştür (Şekil 5) ve geçen haftaki yeni küresel vakaların %1'ine karşılık gelen yaklaşık 33.000 yeni vaka bildirmiştir. Yeni vaka sayısı biraz artmış olsa da, Güney Afrika'da çok sayıda ölümün geriye dönük olarak yakalanmasının ardından, üç hafta önce ani bir artış gözlemlendiğinden bu yana bildirilen yeni ölümlerin sayısı azalmaya devam etmiştir. Güney Afrika, Kenya ve Etiyopya, en yüksek yeni vaka sayısını bildirmeye devam ederken, bölgedeki 1 milyon nüfus başına en yüksek yeni ölüm sayısı Güney Afrika tarafından rapor edilmiştir (1 milyon nüfus başına 6 yeni vaka).

Nijerya'da, Haziran sonu ve Temmuz ayında vakaların pik yapmasının ardından, Eylül ayından bu yana haftalık yeni vakalar kademeli olarak azalmıştır. Geçen hafta, 923 yeni doğrulanmış vaka (1 milyon kişi başına 4 vaka) rapor edilirken, ölümler nispeten düşük kalmıştır. Nijerya nispeten düşük bir test oranına sahiptir ve şu anda haftada 10.000 kişi başına 1,2 teşhis testi gerçekleştirmektedir. Test pozitiflik oranı, son 7 hafta boyunca nispeten sabit kalmıştır ve şu anda %4'tür.

Geçtiğimiz hafta Uganda, COVID-19 vakalarında yeni bir günlük artış kaydetmiştir; 30 Ekim'de 430'dan fazla vaka ve hafta boyunca 1200'e yakın vaka (1 milyon kişi başına 26 vaka) rapor edilmiştir. Başkentten bildirilen yeni vakaların neredeyse yarısı ile Kampala en çok etkilenen bölge olmaya devam etmektedir. Salgının başlangıcından bu yana, toplam 862 sağlık çalışanı enfekte olmuş ve 8'i hayatını kaybetmiştir (genel vakaların ve ölümlerin %7'si). Kampala'daki Sağlık Yetkilileri, DSÖ ile işbirliği içinde, COVID-19 müdahalesine veri ve eşitlik odaklı bir yaklaşım benimsemektedir ve şehir yetkilileri, yeni bir COVID-19 hassasiyet çerçevesiyle yerel toplulukların, virüsün etkisine duyarlılığını değerlendirmektedir.

 

Şekil 5: DSÖ Afrika Bölgesi tarafından 1 Kasım 2020 itibarıyla haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının ve ölümlerin sayısı**

**Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

Amerika Bölgesi

Bölge genelinde geçen haftaya göre vakalarda %13 artış rapor edilmesine rağmen (Şekil 6), başta Güney Amerika olmak üzere birçok ülkede devam eden düşüşler görülmüştür. Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya ve Arjantin en yüksek sayıda yeni vakayı bildirmeye devam ederken, Amerika Birleşik Devletleri bu hafta %26 artışla 500.000'den fazla yeni vaka (1 milyon nüfus başına 1650 vaka) bildirmiştir. Bölgede rapor edilmekte olan yeni ölüm sayısındaki genel değişim, %2'lik artış, Avrupa Bölgesi'nde görülen hızlı artıştan çok daha düşüktür.

Kolombiya şu anda 1 milyonun üzerinde kümülatif vaka ve 31.000 kümülatif ölüm bildirmiştir. Kolombiya'daki vakalar 10 Ağustos haftasında 77.915 vaka ile pik yapmış ve 28 Eylül haftasında 43.000 vakaya düşmüştür, ancak Ekim ayında tekrar artmıştır; bu hafta 64.200 yeni vaka (1 milyon kişi başına 1250 vaka) ve 1300 yeni ölüm bildirilmiştir. Vakaların yaklaşık %40'ı 20-39 yaş arasındadır. 60 yaş ve üstü vakaların %30'unu oluşturmasına rağmen, bu yaş grubu ölümlerin %76'sını oluşturmaktadır. Ölümlerin toplam %64'ü erkektir. 25 Ekim itibariyle, hastane yataklarının yaklaşık %38'inde COVID-19 hastaları bulunmaktadır.

Meksika'da, yeni haftalık vaka sayısı Temmuz ayı sonunda 47.000'in biraz altına yükselmiştir. O zamandan beri vakalar düşmüş olsa da, haftada 30.000'in üzerinde kalmıştır (geçen hafta 1 milyon nüfus başına 295 yeni vaka bildirilmiştir). 28 Ekim'de Sağlık Bakanlığı, vakaların medyan yaşının 43 olduğunu bildirmiştir; Meksika Şehri, Meksika Eyaleti, Nuevo León, Guanajuato ve Sonora en yüksek kümülatif vaka sayısını bildirmiştir. Meksika Şehri, kümülatif vakaların %17'sini kaydetmiştir ve en yüksek aktif vaka sayısına sahiptir (> 3.000 vaka), onu hepsi 1.000'den fazla aktif vakaya sahip olan Nuevo León, Guanajuato, Meksika Eyaleti ve Coahuila takip etmektedir. Ortalama yaşı 63 olan erkekler ölümlerin %64'ünü oluşturmaktadır. Sağlık Bakanlığı, fazla sayıdaki ölümlerle ilgili yakın tarihli bir araştırmaya dayanarak, 50.000 kadar fazla ölümün COVID-19'a atfedilebileceğini söylemiştir.

Peru'da vaka insidansı 60.000 vakanın hemen altında olduğu 17 Ağustos haftasında pik yaptığından beri düşmeye devam etmektedir. Geçen hafta, 17.000 yeni vaka (1 milyon nüfus başına 520 vaka) ve 370 yeni ölüm bildirilmiştir. Vakaların yaklaşık %45'i, başkent Lima bölgesinin olduğu bir bölümden rapor edilmiştir. Sağlık Bakanlığı, 28 Ekim itibariyle 4,4 milyon kişinin COVID-19 testi yaptırdığını bildirmiştir. 28 Ekim itibariyle, 1052'si yoğun bakımda olmak üzere COVID-19 nedeniyle hastaneye kaldırılan 5419 hasta bulunmaktadır. Hükümet, ulusal olağanüstü halin Kasım ayına kadar uzatılmasına ilişkin bir kararı onaylamıştır.

Şekil 6: DSÖ Amerika Bölgesi tarafından 1 Kasım 2020 itibarıyla haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının ve ölümlerin sayısı**

**Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

Doğu Akdeniz Bölgesi

Doğu Akdeniz Bölgesi, son iki ayda kaydedilen yeni COVID-19 vakalarının sayısında istikrarlı bir artış gözlemlemiştir (Şekil 7); geçen hafta 182.000 vaka rapor edilmiştir (bu sayı küresel olarak bildirilen tüm vakaların %5'ini oluşturmaktadır). Son 7 günde, toplam 4700 yeni ölüm ile rapor edilen ölüm sayısında %10'luk bir artış olmuştur. Bölge, farklı salgın aşamalarında olan ve farklı sonuçlar yaşayan ülkelerle karışık bir model sergilemektedir. Geçen hafta en çok vaka bildiren ülkeler arasında İran İslam Cumhuriyeti, Fas ve Irak yer almaktadır ve bunların tümü son 7 günde 1 milyon nüfus başına 550'den fazla yeni vaka bildirmektedir. Geçen hafta 1 milyon kişi başına yeni ölümlerin en çok görüldüğü ülkeler, 1 milyon kişi başına 28'den fazla yeni ölümle Tunus, İran İslam Cumhuriyeti ve Ürdün'dür.

Eylül başından bu yana, İran İslam Cumhuriyeti'nde COVID-19 vakaları ve ölümleri kademeli olarak artarak geçen hafta 50.000'den fazla yeni vakaya (1 milyon nüfus başına 600 vaka) ve 2500 yeni ölüme ulaşmıştır. Ülke, pandeminin başlangıcından bu yana 1 milyon kişi başına toplam 415 ölümle Doğu Akdeniz Bölgesi'nde en yüksek ölüm oranına sahip ülkedir. Geçtiğimiz hafta İran İslam Cumhuriyeti, sağlık yetkilileri her dört dakikada bir virüs kaynaklı ölüm kaydettiklerini açıkladıkları için, başkent Tahran'da ve ülke genelinde halk sağlığı ve sosyal önlemleri genişletmiştir. Bazı hastaneler yeni hastaları tedavi etmek için yatak kapasitesini aşmıştır. Tahran'da 26 Ekim'de sona erecek olan okul, cami, mağaza, restoran ve diğer kamu kurumlarının kapatılması 20 Kasım'a kadar uzatılacaktır.

Fas, Ağustos ayının başından bu yana vaka ve ölümlerde kademeli bir artış yaşamaktadır. Ülke geçtiğimiz hafta, 24.600'den fazla yeni vaka ve 440 yeni ölümle yeni vakalarda yeni bir rekor kaydetmiştir. Şu anda, ülkenin COVID-19 ölüm oranı yaklaşık %1,7'dir. Kazablanka-Settat en çok etkilenen bölgedir ve vakaların çoğu Kazablanka şehrinden gelmektedir. Yerel makamlara göre, bu hafta tekrar üreme sayısı %0,8'de sabitlenmiştir. Test pozitiflik oranı sadece üç hafta içinde %11'den %16'ya yükselmiştir. COVID-19 insidansındaki artışı takiben Kazablanka-Settat bölgesinde daha kısıtlayıcı önlemler uygulanmıştır. Diğer bölgeler de alışveriş merkezlerinin daha erken kapatılması dahil yeni önlemler almıştır.

 

Şekil 7: DSÖ Doğu Akdeniz Bölgesi tarafından 1 Kasım 2020 itibarıyla haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının ve ölümlerin sayısı**

 

**Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

Avrupa Bölgesi

Avrupa Bölgesi, bir önceki haftaya göre son 7 günde yeni vakalarda %22, yeni ölümlerde ise %43 artış görmüştür (Şekil 8). Fransa, İtalya ve Birleşik Krallık en yüksek yeni vaka sayısını rapor ederken, Andorra, Çekya ve Belçika, 1 milyon nüfus başına en yüksek insidansı rapor etmiştir. Fransa, geçen hafta bildirilen 275.000'den fazla vaka (1 milyon kişi başına 4200 vaka) ile küresel olarak üçüncü en yüksek yeni vaka sayısına sahip olmuştur: bu, önceki haftaya göre %27 artış anlamına gelmektedir. Avrupa'nın büyük kısmı ile uyumlu olarak yeni vaka sayısı Ağustos'tan bu yana artmıştır; ancak Ekim ayında önemli bir artış olmuştur. 29 Ekim itibariyle, 3500'ü yoğun bakımda olmak üzere 24.000 hastaneye yatış bulunmaktadır ve en fazla hastaneye yatış sayısına sahip olan Ile-de-France ve Auvergne-Rhône-Alpes bölgeleridir. Yoğun bakımda COVID-19 hastalarının doldurduğu yatak oranı hızla artmaktadır. Göstergelerdeki artışlar en çok 65 yaş ve üstü kişileri işaret etmektedir. Cumhurbaşkanı, daha sıkı halk sağlığı ve sosyal önlemlerin 30 Ekim'den 1 Aralık'a kadar eski haline getirildiğini duyurmuştur.

Belçika ve İtalya, vakalarda hızlı artışlar görmüştür ve sırasıyla Avrupa'da 2. ve 9. en yüksek yeni vaka sayısını bildirmiştir. Belçika'daki yeni vakalar geçen haftaya göre %21 düşüşle 82.500 yeni vakaya düşerken, İtalya'dakiler geçen haftaya göre %72 artışla 175.000 yeni vakaya yükselmiştir. Belçika'da görülen düşüşe rağmen, 1 milyon kişi başına 7000 yeni vaka ile hala dünyanın 1 milyon nüfus başına en yüksek yeni vaka sayılarından birine sahiptir. İtalya’nın insidansı 1 milyonda 2800 vaka ile daha düşüktür. Belçika, ulusal sınırlama önlemlerinin ikinci aşamasını başlatmıştır. İtalya ve diğer birçok Avrupa ülkesinde, hükümet kısıtlamaları nedeniyle protesto sayıları artmıştır.

İsviçre'de, yeni vaka sayısı Ekim ayında önemli ölçüde artmıştır ve Nisan ortasından Eylül sonuna kadar bildirilen haftalık yeni 2500 vakadan daha azına yükselmiştir ve bazı haftalarda yüzden daha az vaka, geçen hafta ise 50.000 yeni vaka bildirilmiştir. İsviçre, bölgede 1 milyon nüfus başına en yüksek beşinci yeni vaka oranına sahiptir (1 milyon nüfus başına 5800 vaka). Haftalık hastaneye yatış sayısı da önemli ölçüde artmıştır. Haftalık test oranları artarken, test pozitiflik oranları da %15'ten %22,5’e yükselmiştir (25 Ekim itibariyle). Eylül ayının başından bu yana, ortalama vaka yaşı 25 Ekim itibariyle istikrarlı bir şekilde 33'ten 42'ye yükselmektedir. İsviçre, son haftalarda katı halk sağlığı ve sosyal önlemleri aşamalı olarak uygulamaya koymuş ve bir dizi yeni ulusal kısıtlama 29 Ekim'de yürürlüğe girmiştir, birkaç eyalet de ek önlemler uygulamıştır.

Şekil 8: DSÖ Avrupa Bölgesi tarafından 1 Kasım 2020 itibarıyla haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının ve ölümlerin sayısı**

**Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

Güneydoğu Asya Bölgesi

Güneydoğu Asya Bölgesinde bu hafta yeni vakalar ve ölümler azalmaya devam etmiştir (Şekil 9). Bunun başlıca nedeni, bölgedeki tüm vakaların %80'inden fazlasını oluşturan Hindistan'da bildirilen vakalardaki düşüştür. Ek olarak, Nepal, Endonezya ve Butan'da büyük oranlarda düşüşler görüldüğü bildirilmiştir. Son 7 günde 380.000'den fazla yeni vaka bildirilmiş ve bu da kümülatif vaka sayısını 9,2 milyonun üzerine çıkarmıştır.

Bölgedeki diğer ülkelerin aksine, Sri Lanka son 7 günde 2046 yeni vaka yerine, 3142 yeni vaka ile %53 artış bildirdi (1 milyon nüfus başına 147 vaka). Bu, 3 Ekim'de bir konfeksiyon fabrikasında tespit edilen bir kümeyi takip etmektedir. Kolombo Bölgesi'nde ve diğer yüksek riskli bölgelerde 29 Ekim'den 2 Kasım'a kadar sokağa çıkma yasağı getirilmiştir. Ek olarak, aktif vakalar, 4764 hastanın 28 Ekim itibariyle 37 hastaneye kabul edildiği özel COVID-19 tedavi hastanelerine kabul edilmiştir. Hükümet ayrıca, daha fazla yatak kapasitesi eklemek için yaklaşık 60 bölüm hastanesini izolasyon ve tedavi merkezleri olarak geliştirmektedir.

Endonezya son 4 haftadır azalan yeni vaka eğilimi göstermektedir. Ülke, son 7 günde yaklaşık 24.000 yeni vaka (1 milyon nüfus başına 88,1) ve bugüne kadar 410.000'in üzerinde kümülatif vaka bildirmiştir. DSÖ, Sağlık Bakanlığı ve Ulusal COVID-19 Görev Gücü ile işbirliği içinde, temaslı takibini geliştirmek için zorlukların ve olası çözümlerin ayrıntılı bir incelemesi için bir dizi odak grup tartışması yürütmektedir.

Şekil 9: DSÖ Güneydoğu Asya Bölgesi tarafından 1 Kasım 2020 itibarıyla haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının ve ölümlerin sayısı**

**Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

Batı Pasifik Bölgesi

Batı Pasifik Bölgesi, son 2 haftada gözlenen düşüşlerle birlikte, küresel olarak bildirilen en az vakayı ve ölümü oluşturmaya devam etmektedir (Şekil 10). Son 7 günde, bugüne kadar yaklaşık 734.000 kümülatif vaka ile sonuçlanan 26.000'den fazla yeni vaka (milyon kişi başına 13,5 yeni vaka) bildirilmiştir.

Filipinler, insidans diğer ülkelere kıyasla nispeten düşük kalsa da (1 milyonda 117 yeni vaka), son 7 gün içinde bölgedeki yeni vakaların neredeyse %50'sini ve yeni ölümlerin %75'ini temsil eden, en fazla yeni vaka (12.910 vaka) ve yeni ölüm (287 ölüm) sayısını bildirmeye devam etmektedir.

Marshall Adaları bu hafta 28 Ekim'de ilk iki COVID-19 vakasını bildirmiştir. Ulusal makamlara göre, bu iki vaka epidemiyolojik olarak bağlantılı olmamasına rağmen, Kwajalein Atoll'deki bir askeri üste tespit edilmiştir.

Çin'den geçtiğimiz 7 gün içinde 240'ın üzerinde yeni vaka bildirilmiştir, bu bir önceki haftaya göre %32 artış demektir. 24-28 Ekim tarihleri arasında Sincan Özerk Bölgesinde yerel fabrikalarda bir grup yeni vaka tespit edilmiştir. 4.746.500 Kaşgar sakini test edildikten sonra, yerel makamlar 45 vaka ve 138 asemptomatik vakayı doğrulamıştır.

Şekil 10: DSÖ Batı Pasifik Bölgesi tarafından 1 Kasım 2020 itibarıyla haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının ve ölümlerin sayısı**

**Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

HAFTALIK ÖNEMLİ GÜNCELLEMELER

  • UST (2005) Acil Durum Komitesi'nin COVID-19 konusundaki beşinci toplantısı 29 Ekim 2020 Perşembe günü gerçekleştirilmiştir. Pandeminin hala Uluslararası Önemi Haiz Halk Sağlığı Acil Durumu teşkil ettiğini tavsiye edilmiş ve öğrenilen dersler ve bilime dayalı müdahale çabalarına odaklanılması çağrısında bulunulmuştur. Acil Durum Komitesi, DSÖ ve ülkelere, önümüzdeki aylarda odaklanmaları için tavsiyelerde bulunmuş ve DSÖ'nün liderlik ve müdahale faaliyetlerini takdir ettiğini ifade etmiştir. Komite 3 ay sonra yeniden toplanacaktır.
  • Önemli sayıda insana, COVID-19'un bir dzi ciddi uzun vadeli etki ortaya çıkardığı ve hem hastanede yatan hem de yatmayan hastalarda COVID-19 sonrası semptomlar ve komplikasyonlar bildirilmiştir. 30 Ekim'deki bir basın toplantısında, DSÖ Genel Direktörü Dr. Tedros, “Asıl endişe verici olan şey, zaman içinde dalgalanan, sıklıkla çakışan ve vücuttaki herhangi bir sistemi etkileyebilen geniş semptom yelpazesidir: Yorgunluk, öksürük ve nefes darlığından akciğerler ve kalp dahil ana organların iltihaplanması ve yaralanmasına ve hatta nörolojik ve psikolojik etkilere kadar. Hâlâ virüsü öğreniyor olsak da, açık olan şu ki, bu sadece insanları öldüren bir virüs değil. İnsanlar iyileşirken, bu süreç yavaş olabilir - bazen haftalarca ya da aylarca sürebilir - ve iyileşmeye giden, her zaman doğrusal bir yol değildir." sözlerini kullanmıştır (https://www.who.int/director-general/speeches/detail/who-director-general-s-opening-remarks-at-the-media-briefing-on-covid-19---30-october-2020).
  • Birkaç aşı şu anda üçlü denemenin son aşamasındadır (https://www.who.int/publications/m/item/draft-landscape-of-covid-19-candidate-vaccines). Güvenli ve etkili oldukları kanıtlanırsa, ACT Hızlandırıcı’nın (https://www.who.int/initiatives/act-accelerator) aşı kolu olan ve şu anda 186 ülke tarafından desteklenen COVAX Tesisi (https://www.who.int/initiatives/act-accelerator/covax) aracılığıyla sunulacaklar. COVAX Tesisi, tüm ülkeler için etkili bir aşı arayışını hızlandırmaktadır. Aynı zamanda, 2021 sonuna kadar 2 milyar dozun adil bir şekilde dağıtılabilmesi için üretim kabiliyetlerinin inşasını desteklemekte ve dozları önceden tedarik etmektedir.
  • 1995 Pekin Kadın Deklarasyonu ve Kadın Eylem Platformu'nda (https://www.who.int/initiatives/beijing25) belirlenen 12 temel alanın tamamında cinsiyet eşitliği konusunda ilerleme sağlanmıştır - ancak bugün dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca kız ve kadın için bu vizyoner gündem hala gerçeklikten uzaktır. British Medical Journal (İngiliz Tıp Dergisi), DSÖ, İnsan Üreme Programı ve Birleşmiş Milletler Üniversitesi Uluslararası Küresel Sağlık Enstitüsü'nün desteğiyle “Kadın Sağlığı ve Cinsiyet Eşitsizlikleri” üzerine özel bir makale serisi hazırlamıştır (https://www.bmj.com/gender). COVID-19 salgını, cinsiyet eşitliğine yönelik kazanımları sınırlamakta veya tersine çevirmektedir (https://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/332080/WHO-2019-nCoV-Advocacy_brief-Gender-2020.1-eng.pdf). DSÖ, kadın sağlığına yatırımı şiddetle teşvik etmekte ve Pekin Deklarasyonu'nun 25. yıldönümünü bir dizi etkinlikle kutlamaktadır.

(*) Pending: Beklemede

Community transmission: Genel bulaşma

Clusters of cases: Vaka kümeleri

Sporadic cases: Sporadik vakalar

No cases: Vaka yok

Not applicable: Uygulanamaz

(**) Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

TEKNİK REHBER VE DİĞER KAYNAKLAR

HALK İÇİN ÖNERİLER VE TAVSİYELER

VERİ, TABLO VE ŞEKİL NOTLARI

Sunulan veriler, ülkelerden/bölgelerden DSÖ'ye bildirilen, büyük ölçüde DSÖ sürveyans tanımlarına ve rehberliğine (https://www.who.int/publications-detail/surveillance-strategies-for-covid-19-human-infection) dayanan resmi laboratuvar onaylı COVID-19 vaka ve ölümlerine dayanmaktadır. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişikliğe tabidir; ve bu verileri yorumlarken, gerçek vaka ve ölüm oranının değişken olarak az tahmin edilmesi ve bu verileri küresel düzeyde yansıtmada değişken gecikmeler gibi, sunulan sayıları etkileyen birkaç faktör nedeniyle dikkatli olunmalıdır. Vaka tespiti, dahil etme kriteri, test stratejileri, raporlama uygulaması ve veri kesme ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Az sayıda ülke/bölge, şüpheli ve laboratuvar onaylı vakaları birlikte rapor etmektedir; veri tablosunda gösterilmek üzere bunları tanımlama çabaları devam etmektedir. DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenmektedir.

Küresel toplam, uluslararası taşıtlardan bildirilen 741 vaka ve 13 ölümü de içermektedir.

Kullanılan isimler ve bu yayındaki materyalin sunumu, DSÖ tarafından herhangi bir ülkenin, bölgenin, şehrin veya otoritenin yasal statüsü, yetkileri veya hudutlarının sınırlandırılması ile ilgili herhangi bir fikrin ifade edildiği anlamına gelmemektedir. Haritalardaki noktalı ve kesik çizgiler, henüz tam olarak anlaşmaya varılamayan yaklaşık sınır çizgilerini temsil etmektedir. Ülkeler ve bölgeler, DSÖ yönetim bölgesi altında düzenlenmiştir.

Belirli şirketlerin veya üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, DSÖ tarafından onaylandığını veya söz konusu benzer nitelikteki diğer ürünlerin yerine önerildiğini ima etmemektedir. Hatalar ve eksiklikler hariç olmak üzere, tescilli ürünlerin isimleri, baş harfleri büyük olacak şekilde ayırt edilmektedir.

(1) Kosova'ya yapılan tüm atıflar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 (1999) sayılı kararı bağlamında anlaşılmalıdır. Haritada Sırbistan ve Kosova vakalarının sayısı (UNSCR 1244, 1999) görselleştirme amacıyla hazırlanmıştır.

(*) Bulaşma sınıflandırması, ülkelerin/bölgelerin kendilerini raporlama sürecine dayanmaktadır. Sınıflandırmalar, haftalık olarak gözden geçirilmekte ve yeni bilgiler elde edildikçe düzeltilmektedir ve bildirilen en yüksek kategoriye dayanmaktadır. Ülkeler/Bölgeler arasında farklı bulaşma dereceleri olabilir. Kategoriler:

  • Vaka yok: Doğrulanmış vakası olmayan ülkeler/bölgeler
  • Sporadik vakalar: İmporte veya yerel olarak tespit edilen bir veya daha fazla vakanın bulunduğu ülkeler/bölgeler
  • Vaka kümeleri: Zaman, coğrafi konum ve/veya ortak maruziyetlerle kümelenmiş vakalar yaşayan ülkeler/bölgeler
  • Genel bulaşma:  Bulaşma zincirlerine bağlanamayan çok sayıda vaka,  gözlemci laboratuvar sürveyansından çok sayıda vaka ve ülkenin/bölgenin çeşitli yerlerinde, birden fazla ilişkisiz vaka kümesi durumlarının dahil olduğu, ancak bunlarla sınırlı olmayarak faktörlerin değerlendirilmesi yoluyla tanımlanan, daha büyük yerel bulaşma salgınları yaşayan ülkeler/bölgeler
  • Beklemede: DSÖ’ye bulaşma sınıflandırmasını henüz rapor etmeyen ülkeler/bölgeler

(**) "Bölgeler", bölgeleri, alanları, denizaşırı bağımlılıkları ve benzer statüye sahip diğer yetki alanlarını içermektedir.

Diğer*: Uluslararası taşıt kapsamında bildirilen vakaları içermektedir.

ÜLKEYE VEYA BÖLGEYE ÖZGÜ NOTLAR, GÜNCELLEMELER VE YAZIM HATALARI

Kamu sağlığı yetkililerinin çok sayıda vakayı veya ölümü toplam sayımlarından çıkaran veri uyuşturma çalışmaları yürütmesi nedeniyle, yeni vakalar/ölümler sütunlarında uygun şekilde negatif sayılar gösterilebilir. Çıkarmaların önceki günlere uygun şekilde paylaştırılmasına olanak tanıyan ek ayrıntılar ortaya çıktığında, grafikler buna göre güncellenecektir. Ayrıntılar için önemli değişiklikler ve hata verileri günlüğüne bakınız (https://www.who.int/publications/m/item/log-of-major-changes-and-errata-in-who-daily-aggregate-case-and-death-count-data). Önceki durum raporları düzenlenmeyecektir; en güncel veriler için https://covid19.who.int/ adresine bakınız.

Etiketler: