DEMOKRATİK KONGO CUMHURİYETİ'NDE EBOLA VİRÜSÜ HASTALIĞI

18 Kasım 2020 Çarşamba

18 Kasım 2020'de Demokratik Kongo Cumhuriyeti Sağlık Bakanı, Equateur Eyaletindeki Ebola Virüsü Hastalığı (EVH) salgınının sona erdiğini açıklamıştır

Hastalık Salgını Haberleri: Güncelleme

18 Kasım 2020 

18 Kasım 2020'de Demokratik Kongo Cumhuriyeti Sağlık Bakanı, Equateur Eyaletindeki Ebola Virüsü Hastalığı (EVH) salgınının sona erdiğini açıklamıştır. Söz konusu açıklama, DSÖ tavsiyelerine uygun olarak, 6 Ekim 2020 tarihinde Equateur Eyaletine bağlı Makanza Sağlık Bölgesi'nde son teyit edilen vakanın ikinci kez negatif olarak test edilmesinden 42 gün sonra yapılmıştır.

Bu salgın, Mbandaka Sağlık Bölgesi'nde bildirilen dört ölümden sonra alınan örneklerde EVH'nin araştırılması ve laboratuvarca doğrulanmasının ardından 1 Haziran 2020'de ilan edilmiştir. Daha ileri araştırmalar,  41 sağlık alanında ve 13 sağlık bölgesinde semptom başlangıçları Mayıs-Eylül 2020 tarihleri arasında görülen vakaları tespit etmiş olup sağlık bölgelerinin isimleri şunlardır: Bikoro, Bolenge, Bolomba, Bomongo, Iboko, Ingende, Lilanga Bobangi, Lolanga Mampoko, Lotumbe, Makanza, Mbandaka, Monieka ve Wangata Sağlık Bölgeleri.

Bu, virüsün ilk olarak 1976'da tanımlanmasından bu yana Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde bildirilen 11inci ve Equateur Eyaletinde görülen 2nci EVH salgınıdır. Mevcut bilgilere göre, bu salgın sırasında genetik olarak farklı iki Ebola Zaire virüsü dolaşımda kalmıştır. Iboko Sağlık Bölgesi'ndeki bir bulaşma zinciri aracılığıyla bağlantılı dört vaka, Equateur Eyaletindeki 2018 salgını ile aynı Ebola virüsü ile enfekte oldu ve diğer tüm vakalarda 2020'de ortaya çıkan yeni bir Ebola Zaire virüsü tespit edilmiştir.

Salgın yanıtı, DSÖ ve ortakların desteğiyle Sağlık Bakanlığı tarafından yönetilmiştir. Bu yanıt sırasındaki öncelikler arasında, sağlık tesislerinde ve topluluklarda teşhis becerilerinin güçlendirilmesi, enfeksiyon önleme ve kontrol, doğrulanmış ve olası vakalar etrafında halka aşılama ve ön saf  çalışanların aşılanması, hastalar için bakım ve monoklonal antikor tedavisi sağlanması, güvenli ve temkinli defin işlemleinin desteklenmesi, risk iletişimi ve toplum katılımı ve nüfus hareketlerini taramak için 52 giriş noktası veya kontrol noktası kurulması yer almaktadır.

Yanıt çabaları, önemli lojistik zorluklar bağlamında gerçekleştirilmiştir. Örneğin, cep telefonlarının hücresel kapsama alanı ciddi şekilde kısıtlanmış ve kara taşımacılığındaki sınırlamaların olması ki bunlar sürveyans ekipleri arasındaki iletişimi engellemiş, havadan veya nehir taşımacılığını gerekli kılmıştır. Bu da, kaliteli laboratuvar örneklerinin taşınmasını ve test edilmesini karmaşık hale getirmiş ve teknik uzmanların etkilenen bölgelere konuşlandırılmasını geciktirmiştir.

Hastalık sürveyansı, özellikle ölümler arasında, rapor edilen uyarıların düşük olması sebebiyle  her zaman zorlu olmuştur. Genel olarak, teyit edilen vakaların% 67'si tespit anında bilinen temaslılar olarak tanımlanmamıştır, bu da titiz vaka incelemesi gerçekleştirmenin zorluklarını ve tespit edilmeyen bulaşma potansiyelini vurgulamaktadır. Dahası, vakalar arasındaki coğrafi dağılım ve epidemiyolojik bağlantılar henüz tam olarak anlaşılmamıştır. Bu zorluklara rağmen, çok sektörlü koordinasyon güçlendirilmiş ve sürveyans ve soruşturma faaliyetleri geliştirilmiştir. 28 Eylül 2020'den bu yana doğrulanmış yeni vaka bildirilmemiştir.

1 Haziran - 18 Kasım 2020 tarihleri arasında, 13 sağlık bölgesinden 119 doğrulanmış ve 11 olası vaka dahil olmak üzere toplam 130 EVH vakası rapor edilmiştir. Doğrulanmış ve olası vakaların % 45'i (n = 58) kadın ve % 23'ü (n = 30) 18 yaşından küçük çocuklardan oluşmaktadır. 55 ölüm kaydedildi (bildirilen vakalar arasında toplam ölüm oranı % 42), Ebola tedavi merkezlerinin dışında ölmüş vakaların % 29'unu (34/119) oluşturmaktadır ve EVH'den iyileşen 75 vaka bulunmaktadır. Salgın süresince Equateur Eyaletinde 26.000'den fazla temaslı vaka kayıt altına alınmıştır.

Bununla birlikte, EVH'nin insandan insana geçişi Equateur Eyaletinde kesildikten sonra bile EVH'nin yeniden ortaya çıkma riski devam etmektedir. Ebola Zaire virüsü, bölgedeki hayvan rezervuarlarında bulunur ve hastalıktan kurtulanların bazı vücut sıvılarında birkaç ay kalabilir, bu da nadir durumlarda ikincil bulaşma ile sonuçlanabilir. Bu nedenle, EVH vakaları Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde bildirilmeye devam edebilir. Yeni şüpheli vakaları hızla tespit etmek, izole etmek, test etmek ve bunlara bakım sağlamak için sağlam ve koordineli bir sürveyans sistemi sürdürülmeli ve EVH'den kurtulmuş kişilerin bakımıyla ilgili operasyonlar devam etmelidir.

Şu anda geliştirilmekte olan uzun vadeli plan kapsamında, gelişmiş sürveyans, Ebola'dan kurtulanların uzun vadeli bakımı için bir program ve diğer yanıt mekanizmaları salgının sona ermesinden sonra yürürlükte kalmaktadır. Bu faaliyetler, daha fazla uyanıklığın sürdürülmesine yardımcı olacak ve dirençli bir sağlık bakım sisteminin güçlendirilmesine katkıda bulunacaktır.

Şekil 1: Sağlık bölgesi ve hastalık başlangıcı haftasına göre doğrulanmış ve muhtemel Ebola virüsü hastalığı vakaları. 10 Kasım 2020 itibarıyla veriler *

Halk Sağlığı Yanıtı

Bu EVH salgınına yanıt olarak, 1 Haziran 2020'den 18 Kasım 2020'ye kadar aşağıdakiler gerçekleştirilmiştir:

  • GeneXpert PCR sistemi kullanılarak numune testi için beş saha laboratuvarı kurulmuştur. Bugüne kadar, 15.000'den fazla numune test edilmiştir;
  • EVH'li kişilerin tedavisi için altı Ebola tedavi merkezi (ETM) kurulmuştur. Salgının başlangıcından bu yana, 78 doğrulanmış EVH hastası çeşitli ETM'lerde, transit ve izolasyon merkezlerinde tedavi edilmiştir, bunlardan 32'si EVH'ye özgü monoklonal antikor tedavisi görmüştür;
  • Şüpheli vakaların bakımı ve doğrulanmış vakaların sevk edilmesi için on üç transit ve izolasyon merkezi kurulmuştur;
  • Yaklaşık 9.000 ön saf sağlık çalışanı da dahil olmak üzere 43.000'den fazla kişi EVH'ye karşı aşılanmıştır;
  • Equateur vilayetinde 26.000'den fazla temaslı vaka kaydedilmiştir;
  • 3 milyondan fazla insan giriş noktalarında ve sınırlarda veya diğer eyalet kontrol noktalarında Ebola semptomları açısından kontrol noktalarında taranmıştır;
  • İyileşen 75 kişiye tıbbi bakım, biyolojik test ve psikolojik destek sağlamak için Ekim 2020'de bir EVH'den kurtulanlar bakım programı oluşturulmuştur.

DSÖ Risk Değerlendirmesi:

 

18 Kasım 2020'de, Demokratik Kongo Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı,  en son vakanın ikinci kez negatif olarak test edilmesinden sonra iki maksimum kuluçka dönemi (42 gün) geçmesinin ardından, insandan insana EVH bulaşmasının sona erdiğini 6 Ekim 2020'de ilan etmiştir. Bununla birlikte, EVH'nin yeniden ortaya çıkma riski devam etmektedir, çünkü salgın boyunca ölüm uyarıları da dahil olmak üzere, etkilenen ve etkilenmeyen tüm sağlık bölgelerinde uyarı oranları optimalin altında kalmıştır ve vakalar tespit edilmemiş olabilir. Ek olarak, Ebola virüsü Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde enzootiktir ve hayatta kalanların bazı vücut sıvılarında birkaç ay kalabilir, bu da nadir durumlarda ikincil bulaşma ile sonuçlanabilir.

 

Etkilenen bölgelere erişim ve toplumun yetkililere ve salgın müdahale ekiplerine karşı güvensizliği de dahil olmak üzere sürveyans için devam eden zorluklar vardır. Koronavirüs 2019 (COVID-19), kolera ve kızamık salgınları gibi diğer sağlık acil durumları, ülkenin EVH vakalarının yeniden ortaya çıkışını hızla tespit etme ve bunlara yanıt verme yeteneğini tehlikeye atabilir.

 

DSÖ Tavsiyesi

 

DSÖ, insanlar arasında EVH bulaşmasını azaltmanın etkili bir yolu olarak aşağıdaki risk azaltma önlemlerini önermektedir:

 

  • Sağlık çalışanlarının EVH vakalarının erken tespiti, izolasyonu ve tedavisi ile ilgili eğitimleri ve tazeleme eğitimlerine devam edilmesi.

Meyve yarasaları, kuyruklu maymunlar ve kuyruksuz maymunlarla temas yoluyla olduğu gibi vahşi yaşamdan insana bulaşma riskini azaltmak için:

  • Yaban hayatıyla temasa geçerken eldiven ve diğer uygun koruyucu giysiler kullanın;
  • Hayvansal ürünleri (kan ve et) tüketmeden önce iyice pişirin ve çiğ yabani hayvan eti tüketmekten kaçının.

 

EVH semptomları olan kişilerle, özellikle vücut sıvılarıyla doğrudan veya yakın temastan insandan insana bulaşma riskini azaltmak için:

  • Evde hasta kişilere bakarken eldiven ve uygun kişisel koruyucu ekipman giyin;
  • Hastanede hastaları ziyaret ettikten sonra ve evde hastalara baktıktan sonra ellerinizi düzenli olarak yıkayın

 

Hayatta kalanların bazı vücut sıvılarında virüs kalıcılığından olası bulaşma riskini azaltmak için DSÖ, tıbbi bakım, psikolojik destek ve biyolojik testlerin gerçekleştirilmesini  sağlamak için bir EVH'den kurtulanlar bakım programı oluşturulmasını önermektedir (iki negatif ardışık teste kadar). DSÖ, kanı Ebola virüsü için negatif test edilen erkek veya kadın iyileşen hastaların izolasyonunu önermemektedir.

 

Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki bağlantılara bakınız:

 

  1. End of the 11th Ebola outbreak – Democratic Republic of the Congo
  2. Defeating Ebola in the Democratic Republic of the Congo
  3. Ebola fact sheet
  4. Disease Outbreak News Ebola virus disease – Democratic Republic of the Congo, 3 September 2020
  5. Media resources on the Ebola outbreak
  6. Resources and information on Ebola virus disease
  7. Resources and information on Ebola survivors
  8. WHO recommended criteria for declaring the end of the Ebola virus disease outbreak
  9. Ebola response funding
Etiketler: