Orta Doğu Respiratuar Sendromu-Koronavirüs (Güncelleme)  

7 Şubat 2014

Birleşik Arap Emirlikleri laboratuvar tarafından teyit edilmiş yeni bir Orta Doğu Respiratuar Sendromu Koronavirüs enfeksiyonu (MERS-CoV) vakasını 3 Şubat 2014 tarihinde DSÖ’ye bildirilmiştir.

Vaka Abu Dabi’de ikamet eden Birleşik Arap Emirlikleri vatandaşı 66 yaşında bir erkektir. Söz konusu kişide 20 Ocak 2014 tarihinde üst solunum yolu hastalığı şeklinde hastalık semptomları görünmüş ve 24 Ocak 2014 tarihinde vaka pnömoni ve böbrek yetmezliği şikâyetiyle hastaneye kaldırılmıştır.  Vakada altta yatan sağlık sorunları bulunmaktadır.  

Vakanın MERS-CoV taşıdığı Abu Dabi’de yer alan ulusal laboratuar tarafından yapılan 2 PCR testinin sonuçlarını pozitif (+) çıkması sonucu 30 Ocak 2014 tarihinde teyit edilmiştir. Vaka şuan yoğun bakım ünitesinde yatmakta olup durumu stabildir. Halk sağlığı yetkilileri temaslıların izini sürmekte ve bir epidemiyolojik inceleme gerçekleştirmektedir.      

Hastanın Birleşik Arap Emirlikleri’nde develeri olup kısa bir süre önce 20 Ocak 2014 tarihinde develerle temas ettiği Umman’a seyahat öyküsü bulunaktadır.

Eylül 2012 tarihinden bugüne kadar DSÖ’ye küresel çapta 79’u ölümle sonuçlanmış laboratuvar tarafından teyit edilmiş MERS-NCoV ile enfekte olmuş toplam 182 vaka bildirilmiştir.

Enfeksiyon korunma ve kontrol önlemleri

DSÖ, mevcut durum ve eldeki bilgilere dayanarak kendisine üye tüm ülkeleri Ciddi Akut Respiretuar Enfeksiyonlar (SARI) sürveyanslarını sürdürmeleri ve sıra dışı paternleri dikkatlice incelemeleri konusunda teşvik etmektedir. 

MERS-CoV enfeksiyonunun sağlık tesislerinde bulaşmış olması ihtimali enfeksiyon önleme ve kontrol önlemlerini güçlendirilmesine devam edilmesinin gerekli olduğunu göstermiştir. MERS-CoV ile enfekte olduğundan şüphelenilen ya da enfekte olduğu teyit edilmiş hastaların bakımını sağlayan sağlık tesisleri virüsün diğer hastalara, sağlık çalışanlarına ve ziyaretçilere bulaşma riskini azalmak için uygun önlemleri almalıdır. Tüm sağlık çalışanlarına yönelik enfeksiyon önleme ve kontrol için eğitim ve tatbikatları düzenlenmeli ve düzenli olarak tekrarlanmalıdır.

 MERS-CoV enfeksiyonunun erken tanısı önemlidir ancak tüm vakalar özellikle hastalık hafif ve atipik seyrettiğinde zamanında ve güvenilir bir şekilde tespit edilemeyebilir. Bu sebeple standart önlemlerin, şüpheli ya da teyit edilmiş MERS-CoV enfeksiyonları ve diğer patojenlere bakılmaksızın, sürekli olarak tüm hastalara ve tüm işyerine yönelik uygulanması sağlanmalıdır. Akut respiratuvar enfeksiyon semptomları olan bütün hastaların bakımı yapılırken damlacık önlemleri uygulanmalıdır ve kesinleşmiş ya da muhtemel MERS-CoV enfeksiyonlu hastaların bakımı yapılırken göz korunmasını da içeren daha ileri korunma önlemleri alınmalıdır.   Havayla bulaşa karşı önlemler, aerosol üretim prosedürlerinde belirtilmiştir. 

Eğer klinik ve epidemiyolojik ipuçları güçlü bir şekilde MERS-CoV enfeksiyonunu düşündürüyorsa ilk yapılan nazofrengeal test negatif çıksa bile hasta potansiyel enfekte olmuş vaka gibi muamele görmelidir. Yapılan ilk tahlilin negatif çıkması durumunda tercihen alt solunum yolundan alınan örnekler üzerinde tekrar tahliller yapılmalıdır.

DSÖ’nün Tavsiyesi

DSÖ, mevcut durum ve eldeki bilgilere dayanarak kendisine üye tüm ülkeleri Ciddi Akut Respiretuar Enfeksiyonlar (SARI) sürveyanslarını sürdürmeleri ve sıra dışı paternleri dikkatlice incelemeleri konusunda teşvik etmektedir. 

Sağlık çalışanlarına dikkatli olmaları tavsiyesinde bulunulmuştur. Orta Doğu’dan dönen ve kendilerinde SARİ görülen yolculara güncel sürveyans tavsiyelerine uygun olarak MERS-CoV için tahlil yapılmalıdır. 

DSÖ’ye üye bütün ülkelere, yeni MERS-CoV vakalarını, enfeksiyona yol açan potansiyel kaynaklar ve bunların klinik süreç tanımlarını hızlıca değerlendirmeleri ve DSÖ’ye bildirmeleri konusunda tekrar hatırlatmada bulunulmuştur. Söz konusu virüsün daha fazla yayılmasını önleyebilmek için enfeksiyonun kaynağına yönelik incelemelerin acilen gerçekleştirilmesi ve enfeksiyon kaynağının da tespit edilmesi gereklidir.

MERS-CoV nedeniyle ciddi hastalık riski yüksek olan insanlar virüsün potansiyel dolaşımının olduğu bilinen çiftlik ve hayvan barınaklarının bulunduğu bölgeleri ziyaretleri sırasında hayvanlarla temastan kaçınmalıdır. Genel olarak da çiftlik ve hayvan barınaklarının ziyareti esnasında hayvanlarla temas ettikten sonra düzenli el yıkama, hasta hayvanlarla temas etmekten kaçınma gibi genel hijyen kurallarına ve gıda hijyeni uygulamalarına uyulması tavsiye edilmektedir.

DSÖ söz konusu olayla ilgili olarak giriş noktalarında özel tarama yapılmasını ve herhangi bir seyahat ya da ticaret kısıtlaması uygulanmasını önermemektedir. 

Çeviri   : Emin Ali BALTACI