Orta Doğu Respiratuar Sendromu-Koronavirüs (Güncelleme)  

12 Mart 2014

DSÖ’ye laboratuvar tarafından teyit edilmiş 3 yeni Orta Doğu Respiratuar Sendromu Koronavirüs enfeksiyonu (MERS-CoV) vakası bildirilmiştir. Vaklardan 1’i Birleşik Arap Emirlikleri’nden 11 Mart 2014 tarihinde diğer 3’ü ise Suudi Arabistan’dan 5 Mart 2014 tarihinde bildirilmiştir.  

Birleşik Arap Emirlikleri’nden bildirilen vakayla ilgili detaylar aşağıdadır:

·       Hasta BAE’nin Abu Dabi’den 68 yaşında bir erkektir.  1 Mart 2014 tarihinde hastalanmış, 3 Mart 2014 yılında hastaneye kaldırılmış olup durumu stabildir. Vakada altta yatan sağlık sorunları vardır.  Hastanın bilinen MERS-CoV vakalarıyla teması ve seyahat öyküsü yoktur. Vakanın hergün ziyaret ettiği beslediği develer de dahil hayvanlarla temas ettiği bir çiftliği bulunmaktadır.

Suudi Arabistan Sağlık Bakanlığı tarafından bildirilen vakayla ilgili detaylar aşağıdadır:

·       Birinci vaka Riyad bölgesinden altta yatan sağlık sorunları olan 51 yaşında bir erkektir.  28 Şubat 2014 tarihinde hastalanmış ve 2 Mart 2014 yılında hastaneye kaldırılmıştır. Vakanın hayvanlarla temas ettiği bildirilmiştir.  

·        İkinci vaka Riyad bölgesinden altta yatan sağlık sorunları olan 56 yaşında bir kadındır.  17 Şubat 2014 tarihinde hastalanmış, 25 Şubat 2014 yılında hastaneye kaldırılmış ve 3 Mart 2014 tarihinde ölmüştür.

Eylül 2012 tarihinden bugüne kadar DSÖ’ye küresel çapta 82’si ölümle sonuçlanmış laboratuvar tarafından teyit edilmiş MERS-CoV ile enfekte olmuş toplam 189 vaka bildirilmiştir.

DSÖ’nün Tavsiyesi

DSÖ, mevcut durum ve eldeki bilgilere dayanarak kendisine üye tüm ülkeleri Ciddi Akut Respiretuar Enfeksiyonlar (SARI) sürveyanslarını sürdürmeleri ve sıra dışı paternleri dikkatlice incelemeleri konusunda teşvik etmektedir. 

Enfeksiyon önleme ve kontrol tedbirleri sağlık tesislerinde MERS-CoV’un olası yayılımını önlemek için şarttır.  MERS-CoV ile enfekte olduğundan şüphelenilen ya da enfekte olduğu teyit edilmiş hastaların bakımını sağlayan sağlık tesisleri virüsün diğer hastalara, sağlık çalışanlarına ve ziyaretçilere bulaşma riskini azalmak için uygun önlemleri almalıdır. Tüm sağlık çalışanlarına yönelik enfeksiyon önleme ve kontrol için eğitim ve tatbikatları düzenlenmeli ve düzenli olarak tekrarlanmalıdır.

            MERS-CoV enfeksiyonunun erken tanısı önemlidir ancak tüm vakalar özellikle hastalık hafif ve atipik seyrettiğinde zamanında ve güvenilir bir şekilde tespit edilemeyebilir. Bu nedenle sağlık çalışanlarının hastalarla ilgili bütün işlerinde hastanın tanısına bakılmaksızın standart korunma önlemlerini sürekli uygulamaları önemlidir.

Akut respiratuvar enfeksiyon semptomları olan bütün hastaların bakımı yapılırken damlacık önlemleri uygulanmalıdır ve kesinleşmiş ya da muhtemel MERS-CoV enfeksiyonlu hastaların bakımı yapılırken göz korunmasını da içeren daha ileri korunma önlemleri alınmalıdır.   Havayla bulaşa karşı önlemler, aerosol üretim prosedürlerinde belirtilmiştir. 

Eğer klinik ve epidemiyolojik ipuçları güçlü bir şekilde MERS-CoV enfeksiyonunu düşündürüyorsa ilk yapılan nazofrengeal test negatif çıksa bile hasta potansiyel enfekte olmuş vaka gibi muamele görmelidir. Yapılan ilk tahlilin negatif çıkması durumunda tercihen alt solunum yolundan alınan örnekler üzerinde tekrar tahliller yapılmalıdır.

Sağlık çalışanlarına dikkatli olmaları tavsiyesinde bulunulmuştur. Orta Doğu’dan dönen ve kendilerinde SARİ görülen yolculara güncel sürveyans tavsiyelerine uygun olarak MERS-CoV için tahlil yapılmalıdır.  DSÖ’ye üye bütün ülkelere, yeni MERS-CoV vakalarını, enfeksiyona yol açan potansiyel kaynaklar ve bunların klinik süreç tanımlarını hızlıca değerlendirmeleri ve DSÖ’ye bildirmeleri konusunda tekrar hatırlatmada bulunulmuştur. Söz konusu virüsün daha fazla yayılmasını önleyebilmek için enfeksiyonun kaynağına yönelik incelemelerin acilen gerçekleştirilmesi ve enfeksiyon kaynağının da tespit edilmesi gereklidir.

MERS-CoV nedeniyle ciddi hastalık riski yüksek olan insanlar virüsün potansiyel dolaşımının olduğu bilinen çiftlik ve hayvan barınaklarının bulunduğu bölgeleri ziyaretleri sırasında hayvanlarla temastan kaçınmalıdır. Genel olarak da çiftlik ve hayvan barınakların ziyaret esnasında hayvanlarla temas ettikten sonra düzenli el yıkama, hasta hayvanlarla temas etmekten kaçınma gibi genel hijyen kurallarına ve gıda hijyeni uygulamalarına uyulması tavsiye edilmektedir.

DSÖ söz konusu olayla ilgili olarak giriş noktalarında özel tarama yapılmasını ve herhangi bir seyahat ya da ticaret kısıtlaması uygulanmasını önermemektedir. 

Çeviri   : Emin Ali BALTACI