DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 29.06.2021 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) HAFTALIK DURUM RAPORU

29 Haziran 2021 Salı

Geçen haftadaki (21-27 Haziran 2021) küresel yeni vaka sayısı, önceki haftaya kıyasla benzer şekilde 2,6 milyonun üzerinde gerçekleşmiştir. Haftalık ölüm sayısı düşmeye devam etmiş, geçtiğimiz hafta bildirilen 57.000'den fazla ölüm vakasıyla önceki haftaya göre %10'luk bir düşüş yaşanmıştır.

DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 29.06.2021 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) HAFTALIK DURUM RAPORU

Bu raporda aşağıda yer alan başlıklar halinde COVID-19 ile ilgili en son veriler paylaşılmaktadır:

  • Küresel Epidemiyolojik Durum
  • Özel Konu: SARS-CoV-2'nin Önemli Varyantları (VOI'ler) ve Endişe Verici    Varyantları (VOC'ler) hakkında güncelleme
  • Özel konu: Özel Odak: COVID-19 salgını bağlamında mevcut zorluklar
  • Özel konu: Sağlıkla ilgili acil durumlarda bilim iletişimi konulu DSÖ küresel konferansı, 7-25 Haziran 2021
  • DSÖ Bölgelerine Göre Genel Durum
  • Haftalık Önemli Güncellemeler

KÜRESEL EPİDEMİYOLOJİK DURUM

27 Haziran 2021 itibariyle veriler

Geçen haftadaki (21-27 Haziran 2021) küresel yeni vaka sayısı, önceki haftaya kıyasla benzer şekilde 2,6 milyonun üzerinde gerçekleşmiştir (Şekil 1). Haftalık ölüm sayısı düşmeye devam etmiş, geçtiğimiz hafta bildirilen 57.000'den fazla ölüm vakasıyla önceki haftaya göre %10'luk bir düşüş yaşanmıştır. Bu, Kasım 2020'nin başlarında kaydedilenlerden bu yana en düşük haftalık ölüm rakamı. Küresel olarak, COVID-19 insidansı çok yüksek seyretmekte olup geçen hafta  günlük ortalama 370.000'den fazla vaka bildirilmiştir. Küresel olarak rapor edilen kümülatif vaka sayısı şu anda 180 milyonu aşmakta olup ölüm vaka sayısı neredeyse 4 milyondur.

Bu hafta, Afrika bölgesi bir önceki haftaya kıyasla insidansta (%33) ve mortalitede (%42) keskin bir artış kaydetmiştir (Tablo 1). Doğu Akdeniz ve Avrupa Bölgeleri de haftalık vaka sayısında artış bildirmiştir. Afrika Bölgesi hariç tüm Bölgeler, geçtiğimiz hafta ölüm sayısında düşüş rapor etmiştir.

Şekil 1: DSÖ bölgeleri tarafından haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının sayısı, 27 Haziran 2021**

**Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

En fazla yeni vaka bildiren ülkeler: Brezilya (521.298 yeni vaka; %3 artış), Hindistan (351.218 yeni vaka; %12 artış), Kolombiya (204.132 yeni vaka; %5 artış), Rusya Federasyonu (134.465 yeni vaka; %24 artış), ve Arjantin (131.824 yeni vaka; %11 düşüş). Geçen hafta, 100.000 nüfus başına en yüksek yeni vaka sayısı Seyşeller (100.000 kişi başına 708 yeni vaka), Namibya (100.000 kişi başına 509 yeni vaka) ve Moğolistan'dan (100.000 kişi başına 491 yeni vaka) rapor edilmiştir.

Küresel olarak, Alfa varyantı vakaları 172 ülke, yönetim bölgesi veya bölgede (bundan sonra ülkeler; geçen hafta iki yeni ülke), 120 ülkede Beta (bir yeni ülke), 72 ülkede Gamma (bir yeni ülke)ve Delta 96 ülkede (11 yeni ülke)  bildirilmiştir.

Tablo 1. DSÖ Bölgelerine göre, son yedi günde bildirilen ve kümülatif COVID-19 vakalarının ve COVID-19 kaynaklı ölümlerin sayısı,  27 Haziran 2021 verileri**

DSÖ Bölgesi

Son 7 gündeki yeni vakalar (%)

Son 7 gündeki yeni vakalarda yüzde değişim*

Toplam vakalar (%)

Son yedi gündeki yeni ölümler (%)

Son 7 gündeki yeni ölümlerde yüzde değişim*

Toplam ölümler (%)

Amerika

1.139.518 (%44)

 

% -1

71.812.677 (%40)

30.120 (%52)

%-2

1.887.752 (%48)

Avrupa

372.448

(%14)

 

% 10

55.713.043 (%31)

6.435 (%11)

%-1

1.181.135 (%30)

Güneydoğu Asya

573.244 (%22)

 

% -5

534.606.211 (% 19)

13.107 (%23)

%-33

484.397

(%12)

Doğu Akdeniz

221.169

(%9)

 

 

% 13

10.887.414 (%6)

3.411 (%6)

%0

215.325 (%5)

Afrika

177 367

(%7)

 

% 34

3 968 421 (%2)

2 724 (%5)

%42

94 323

(%2)

Batı Pasifik

116.567

(%4)

 

% -6

3.503.601

(% 2)

1.806

(%3)

%-13

53.826

(%1)

Küresel

2.600.313 (%100)

 

%2

180.492.131

 (%100)

57.603 (%100)

%-10

3.916.771

(%100)

* Yedi gün öncesine kıyasla son yedi gün içinde yeni doğrulanmış vaka/ölüm sayısındaki yüzdelik değişim.

** Ek 2,veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

COVID-19 ile ilgili en son veriler ve bilgiler için lütfen aşağıdaki adresleri ziyaret ediniz:

  DSÖ COVID-19 Paneli

  DSÖ COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncelleme ve Haftalık Epidemiyolojik Güncelleme

Şekil 2. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 vakaları, 21 Haziran-27 Haziran 2021 **

** Ek 2, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

Şekil 3. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 ölüm vakaları, 21 Haziran-27 Haziran 2021 **

** Ek 2, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

Özel Konu: SARS-CoV-2'nin Önemli Varyantları (VOI'ler) ve Endişe Verici Varyantları (VOC'ler) Hakkında Güncelleme

DSÖ, ulusal makamlar, kurumlar ve araştırmacılarla işbirliği içinde, SARS-CoV-2 varyantlarının bulaşıcılıkta, veya hastalık özelliklerinde değişikliklere yol açıp açmadığını veya bunların ulusal sağlık yetkililerince kontrol için uygulanan aşı, tedavi, teşhis veya halk sağlığı ve sosyal önlemlerinde (PHSM) gerçekleştirilen uygulamalarda değişikliğe yol açıp açmadığını değerlendirmektedir. Potansiyel endişe verici varyantların (VOC'ler) veya önemli varyantların (VOI'ler) "sinyallerini" tespit etmek ve bunları küresel halk sağlığına yönelik riske göre değerlendirmek üzere sistemler oluşturulmuştur. Bu riskler değiştikçe, DSÖ, sürveyans ve araştırma için önceliklerin belirlenmesini desteklemek ve nihayetinde müdahale stratejilerine rehberlik etmek için halihazırda belirlenmiş global VOI'ler ve VOC'ler listelerini (Tablo 2) güncellemektedir. Ulusal makamlar, yerel önemli / endişe verici diğer varyantlarını belirlemeyi tercih edebilir ve bu varyantların etkisini araştırmak ve raporlamak için teşvik edilir.  Burada, küresel olarak karakterize edilen VOC'ler ve VOI'lerin yanı sıra VOC'lerin tespitini bildiren güncellenmiş ülkeler/bölgeler/alanlar hakkında güncellemeler sunulmaktadır.

Tablo 2: 29 Haziran 2021 itibarıyla SARS-CoV-2’nin endişe verici varyantları (VOC) ve önemli varyantları (VOI) *

DSÖ etiketi

Pango soyu

GISAID sınıfı

Yeni suş sınıfı

İlk rapor edilen örnekler

Resmi atanma tarihi

Endişe Verici Varyantlar (VOC'ler)

Alfa

B.1.1.7

GRY (eski adıyla GR/501Y.V1)

20I (V1)

Birleşik Krallık, Eylül -2020

18Aralık2020

Beta

B.1.351

GH/501Y.V2

20H (V2)

Güney Afrika, Mayıs-2020

18Aralık2020

Gama

P.1

GR/501Y.V3

20J (V3)

Brezilya, Kasım-2020

11Ocak2021

Delta

B.1.617.2

G/478K.V1

21A

Hindistan, Ekim-2020

VOI: 4 Nisan 2021

VOC:11 Mayıs 2021

Önemli Varyantlar (VOI'ler)

Epsilon

B.1.427/B.1.429

GH/452R.V1

21C

Amerika Birleşik Devletleri, Mart 2020

5 Mart 2021

Zeta

P.2

GR/484K.V2

20B

Brezilya, Nisan-2020

17 Mart2021

Eta

B.1.525

G/484K.V3

21D

Birden fazla ülkede, Aralık-2020

17 Mart2021

Theta

P.3

GR/1092K.V1

21E

Filipinler, Ocak-2020

24 Mart2021

Iota

B.1.526

GH/253G.V1

21F

Amerika Birleşik Devletleri, Kasım-2020

24 Mart2021

Kappa

B.1.617.1

G/452R.V3

21B

Hindistan,

Ekim-2020

4 Nisan2021

Lambda

C.37

GR/452Q.V1

20D

Peru,

Ağustos-2020

14 Haziran2021

 

Coğrafi dağılım

 

SARS-CoV-2 varyantlarını tespit etmeye yönelik sürveyans faaliyetleri, stratejik genomik dizileme dahil olmak üzere yerel ve ulusal düzeylerde güçlendirildiğinden, VOC bildiren ülke/alan/bölge (bundan sonra ülkeler) sayısı artmaya devam etmektedir (Şekil 3, Ek 1). Bu dağılım, ülkeler arasındaki ssekanslama kapasiteleri ve örnekleme stratejilerindeki farklılıklar da dahil olmak üzere, sürveyans sınırlamaları dikkate alınarak yorumlanmalıdır.

 

DSÖ önerileri

Virüsün evrim geçirmesi beklenmektedir ve SARS-CoV-2 ne kadar çok dolaşımda bulunursa, mutasyona uğraması için o kadar fazla fırsat vardır. COVID-19 Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planında ana hatlarıyla belirtildiği gibi oturmuş ve kanıtlanmış hastalık kontrol yöntemleri aracılığıyla bulaşmasının azaltılmasının yanı sıra hayvan popülasyonlarına bulaştırılmasından kaçınılması, olumsuz halk sağlığı etkilerine sahip mutasyonların oluşumunu azaltmaya yönelik küresel stratejinin kritik yönleridir. PHSM, yeni bildirilen varyantlar da dahil olmak üzere SARS-CoV-2'nin yayılmasını engellemek için kritik öneme sahip olmaya devam etmektedir. Çok sayıda VOC bulaşının olduğu birçok ülkeden elde edilen kanıtlar, sağlık tesislerinde PHSM ve enfeksiyon önleme ve kontrol (IPC) önlemlerinin uygulanmasının COVID-19 vakası insidansını azaltmada etkili olduğunu ve bu da hastaneye yatışlarda ve ölümlerde bir azalmaya yol açtığını göstermiştir. Ulusal ve yerel makamlar, mevcut PHSM, IPC ve hastalık kontrol faaliyetlerini güçlendirmeye devam etmeleri için teşvik edilmektedir.  Yetkililer ayrıca, yerel genel duruma bağlı olarak SARS-CoV-2 varyantlarının bulaş kapsamına ilişkin temsili bir gösterge sağlamak ve olağandışı olayları tespit etmek için sürveyans ve sekanslama kapasitelerini güçlendirmeye ve sistematik bir yaklaşım uygulamaya teşvik edilmektedir.

İlave kaynaklar

 

SARS-CoV-2 varyantlarını izleme

COVID-19'un yeni çeşitleri: Bilgi eksiklikleri ve araştırma

SARS-CoV-2'nin genomik dizilimi: halk sağlığı üzerinde maksial focus: WHO global conference on communicating science during health

emergencies, 7-25 June 2021imum etki için uygulama kılavuzu

COVID-19 bağlamında halk sağlığı ve sosyal önlemleri uygulama ve düzenlemede  dikkate alınması gereken hususlar

DSÖ Bölge Ofisleri ve ortaklarından COVID-19 Durum Raporları: AFRO, AMRO/PAHO, EMRO, EURO/ECDC, SEARO, WPRO

 

Şekil 3. 29 Haziran 2021 itibarıyla Alfa, Beta, Gama ve Delta varyantlarını bildiren ülkeler, yönetim bölgeleri ve bölgeler

 

Özel konu: Özel Odak: COVID-19 salgını bağlamında mevcut zorluklar

 

COVID-19 pandemisinin ikinci yılına girerken, küresel durum son derece kırılgandır. Küresel düzeyde, vaka ve ölümlerdeki eğilimler son haftalarda azalırken, bölgeye, yönetim bölgesi ve ülkeler arasında önemli farklılıklar vardır. Tüm DSÖ bölgelerinde, vakalarda ve hastaneye yatışlarda keskin artışlar bildiren ülkeler mevcuttur. DSÖ tarafından tekrar tekrar belirtildiği gibi, buna katkıda bulunan bir dizi faktör vardır, bunlar içinde SARS-CoV-2'nin daha bulaşıcı varyantlarının ortaya çıkması ve dolaşımı, artan sosyal etkileşim ve hareketlilik, dengesiz ve adil olmayan aşılama ve halk sağlığı ve sosyal önlemlerin kaldırılmasına yönelik önemli bir baskı yer almaktadır.

 

SARS-CoV-2’nin endişe verici varyantları

 

11 Mayıs 2021'de DSÖ, artan bulaşıcılık kanıtı nedeniyle Delta'yı (B.1.617.2) endişe verici bir varyant olarak belirlemiştir.2 Alfa varyantına (B.1.1.7) kıyasla etkin üreme sayısındaki artışın %55 (%95 GA: 43-68) olacağı değerlendirilmektedir.3 İletilebilirlikteki artış göz önüne alındığında, Delta varyantının diğer varyantları hızla geride bırakması ve önümüzdeki aylarda baskın varyant olması beklenmektedir.3  29 Haziran 2021 itibariyle, 96 ülke Delta varyantının bildirilen vakaları, ancak varyantları tanımlamak için gereken sekanslama kapasiteleri sınırlı olduğundan, bu muhtemelen hafife alınan bir tahmindir. Bu ülkelerin bir kısmı, enfeksiyon ve hastaneye yatışlardaki artışları bu varyanta bağlamaktadır.

 

Küresel düzeyde düşük aşılama kapsamı

 

2,65 milyar dozdan fazla COVID-19 aşısı uygulanmış olsa da4 bunların çoğu az sayıda yüksek gelirli ülkede yapılmıştır. Yüksek ve düşük gelirli ülkeler arasındaki aşı uygulamasındaki boşluk, aşıların COVAX tesisi aracılığıyla ulaştırılması nedeniyle azalmaktadır ancak dünya nüfusunun çoğunluğu hala SARS-CoV-2 enfeksiyonuna duyarlı ve COVID-19 görülme riski altındadır.

 

Artan sosyal etkileşim ve halk sağlığı ve sosyal önlemlerin kaldırılması

 

Ülkeler, son 18 ayda değişen sıkı kısıtlamalardan geçti. Şimdi, birçoğu kalan halk sağlığı ve sosyal önlemleri kaldırmak için önemli bir baskıyla karşı karşıya. Küçük ölçekli arkadaş ve aile toplantılarından büyük spor ve yan etkinliklere ve dini kutlamalara kadar toplantıların sayısı kadar sosyal iletişim ve hareketlilik de artmaktadır. Yanlış planlama veya bulaşma riskinin değerlendirilmesi, virüsün yayılması için fırsatlar sağlamaktadır.

 

DSÖ yanıtı

 

Pandeminin başlangıcından bu yana DSÖ, bulaşmayı bastırmak ve ciddi hastalık ve ölümleri azaltmak için halk sağlığı ve sosyal önlemlerin uygulanması ve düzenlenmesi dahil olmak üzere COVID-19'u kontrol etmek için kapsamlı bir yaklaşım önermiştir. Bunlar içinde, bunlarla sınırlı olmamak üzere, güçlü sürveyans, stratejik testler, erken vaka tespiti, vakaların eğitimli ve korunan sağlık ve bakım çalışanları tarafından izolasyonu ve klinik bakımı, temaslıların izlenmesi ve desteklenen karantinası, enfeksiyon önleme ve kontrol önlemleri, mühendislik kontrolleri ve toplantılar ve uluslararası seyahatler için risk temelli yaklaşımları benimsemek yer almaktadır. Birkaç güvenli ve etkili COVID-19 aşısının eklenmesi ve aşılamanın başlatılması, önleme ve kontrol çabalarını tamamlamak için inanılmaz derecede güçlü bir araç ortaya çıkarıyor. Daha da önemlisi, günümüzde var olan araçlar arasında bireysel, toplum düzeyinde halk sağlığı ve sosyal önlemler, enfeksiyon önleme ve kontrol bulunmaktadır. Pandeminin başlangıcından bu yana kullanılan önlemler, Delta varyantı da dahil olmak üzere mevcut endişe verici varyantlara karşı etkili olmaktadır. VOC'lerin artan bulaşabilirliği, özellikle düşük aşılama kapsamı bağlamında, önlemlerin daha uzun süreler boyunca sürdürülmesi gerekebileceği anlamına gelse de, bu önlemler Üye Devletler tarafından hedeflenmeli, zamana bağlı olmalı, güçlendirilmeli ve desteklenmelidir.

 

SARS-CoV-2, genellikle daha bulaşıcı varyantları destekleyen selektif avantajla birlikte gelişmeye devam edecektir.7 Yeni varyantların ortaya çıkması, COVID-19 pandemisi devam ederken halk sağlığı ve sosyal önlemlerin ve aşılama stratejilerinin sürekli olarak değerlendirilmesini ve dikkatli bir şekilde düzenlenmesini  gerektirir. DSÖ, SARS-CoV-2 varyantları için Küresel Risk Değerlendirme ve İzleme Çerçevesi aracılığıyla varyantları eleştirel olarak değerlendirmek için mevcut ve yeni teknik ağlar ve danışma grupları aracılığıyla Üye Devletler ve teknik ortaklarla çalışmaya devam edecektir.8 DSÖ, SARS-CoV-2 varyantları için Küresel Risk Değerlendirme ve İzleme Çerçevesi aracılığıyla varyantları eleştirel olarak değerlendirmek için mevcut ve yeni teknik ağlar ve danışma grupları aracılığıyla Üye Devletler ve teknik ortaklarla çalışmaya devam edecektir.8

 

Son 18 ayda, COVID19 pandemisinin akut fazını sona erdirmek için önemli ilerleme kaydedilmiştir. Bununla birlikte, daha bulaşıcı varyantların kombinasyonu, artan sosyal etkileşim, yetersiz aşı kapsamı ve halk sağlığı ve sosyal önlemlerin gevşemesi bu ilerlemeyi yavaşlatacak ve pandeminin sonunu geciktirecektir.

 

Özel konu: Sağlıkla ilgili acil durumlarda bilim iletişimi konulu DSÖ küresel konferansı, 7-25 Haziran 2021

Salgının başlangıcından bu yana, COVID-19 ve ilgili koruyucu önlemler hakkındaki kanıtlar sürekli olarak gelişmiştir. Önerilerdeki ve pandemik müdahale önlemlerindeki değişiklikler, halkı yüksek düzeyde belirsizliğe maruz bırakmaktadır. Artan pandemik yorgunluk ve aşırı bilgi, etkili, yenilikçi ve güvenilir bilim iletişimine olan ihtiyacı vurgulamaktadır. COVID-19 pandemisinin tüm yıkıcı doğası nedeniyle, işte, yemek masasında veya sosyal medyada neredeyse herkes bir bilim iletişimcisi haline gelmiştir.

Bununla birlikte, bilimsel süreçler karmaşıktır ve her zaman anlaşılır bir şekilde iletilemez. Dünya Sağlık Örgütü Salgınlar için Bilgi Ağı (WHO EPI-WIN), bilimin çevirisini iyileştirmek ve herkes için erişilebilir ve ilgili hale getirmek için zorlukların ve yeniliklerin çözüm odaklı tartışmasını kolaylaştırmak için 7 - 25 Haziran 2021 tarihleri arasında sağlıkla ilgili acil durumlarda bilimin iletişimine ilişkin küresel bir konferans düzenlemiştir. Konferans, bilim iletişimcilerini bir araya getirerek, araştırma, politika, sivil toplum ve uluslararası kuruluşları temsil eden, sağlık, eğitim, gazetecilik ve yayıncılık, turizm ve sosyal medya ve kültür alanlarında çalışan multidisipliner bir yaklaşım benimsemiştir.

Konferans yapısı

Konferansın açılış ve kapanış oturumları, halk sağlığı, tıp, iletişim ve tasarım alanlarında akademi ve uygulama alanlarından tanınmış açılış konuşmacılarını ağırlamıştır. 159 ülkeden 3000'den fazla katılımcı açılış oturumuna katılmış ve yaklaşık 500 soru yöneltmiştir. Bugüne kadar, YouTube'daki açılış oturumunun kaydı 14.000'den fazla izlenmiş ve bu, pandemi sırasında bilim iletişimi konusuna halkın ilgisini göstermiştir. Kapanış oturumu, DSÖ tarafından Nisan 2021'de başlatılan iyi uygulama örnekleri için küresel bir çağrıya sunulan üç yenilikçi bilim iletişim konsepti yer almıştır.

Araştırmacılar, medya temsilcileri, karar vericiler ve sağlık, eğitim, turizm ve kültür alanlarında çalışan profesyonellerin yer aldığı bir panel Haziran 2021'de düzenlenen tematik tartışmalar hakkında daha fazla bilgi sağlamıştır. Tematik tartışmalara 26 ülkeden 61 uzman katılmıştır. Tartışmalar dört tematik parça halinde gruplandırılmış ve üç hafta boyunca devam etmiştir. Her grup, sağlıkla ilgili acil durumlarda bilim iletişimini geliştirmek için mesleğe özgü zorluklar ve çözümler hakkında 90 dakikalık üç tartışmaya katılım sağlamıştır.

Küresel uzmanlarla yapılan tartışmalar, bilim iletişimcilerinin pandemi sırasında karşılaştığı bazı zorlukları ortaya çıkarmıştır: bilimin politik amaçlar için araçsallaştırılmasından, farklı nüfus grupları arasında bilimsel okuryazarlığın olmamasına ve hedef kitlenin ihtiyaçlarını, inançlarını ve değerlerini dikkate almayan hem doğru hem de yanlış bir bilgi akışına kadar.

Uzman tartışmalarından çıkarılan dersler

Katılımcılar etkili bilim çevirisine yönelik temel adımları belirlediler. Birincisi, araştırmaların sağlık krizleri sırasında zamanında paylaşılmasını sağlamak için mevcut bilimsel süreçleri yeniden düşünme ihtiyacı, ancak yine de kalite kontrol ve bilimsel tartışmalardan geçmektedir. Bu, insanların bilimin neler yapabileceğini ve yapamayacağını anlamalarına yardımcı olmak için bilimsel süreçlerin şeffaf bir iletişimini içermektedir. Halk genellikle bilimin net cevaplar vermesini beklerken, bilimsel bilgi üretimi zaman alır, bilimsel tartışma üzerine kuruludur ve doğası gereği belirsizlikle bağlantılıdır.

Bu belirsizliğin açık iletişimi, sürekli gelişen kanıtlar halk sağlığı tavsiyelerinde değişikliklere yol açtığında, insanların bilime olan güvenini kaybetmelerini önleyecektir. İkinci olarak, bilim iletişimi yapılırken hedef kitlenin endişeleri, inançları ve ihtiyaçları dikkate alınmalıdır. Herkese uyan tek bir çözüm yoktur. Genel bilgileri “dökmek” yerine, bilimsel bilgilerin onlar için alakalı, anlaşılır ve güvenilir olmasını sağlamak için topluluklarla sürekli bir diyalog gereklidir. Farklı paydaşlarla sürekli diyalog aynı zamanda bilime güvenin inşa edilmesine yardımcı olacak ve insanları soru sormaya ve endişelerini dile getirmeye teşvik edecektir. Üçüncüsü, etkili bilim çevirisi için yenilik ve yaratıcılık gerekir. İnsanlar bilgiyi farklı kanallarda, günün farklı saatlerinde ve farklı formatlarda tüketirler. Bilim iletişimi, insanların yaşamlarına anlamlı ve eylem odaklı bir şekilde eklemeli ve onları tercihler, değerler ve inançlar açısından bulundukları yerde karşılamalıdır.

Sonraki adımlar

DSÖ, konferanstan elde edilen bilgileri eyleme dönüştürmeye kararlıdır; sadece COVID19 salgını sırasında bilim çevirisini iyileştirmek için değil, aynı zamanda gelecekteki acil sağlık durumlarına hazırlıklı olmak için de. Konferansın takip faaliyetleri arasında aşağıdakiler yer alacaktaıtr:

Küresel, çok disiplinli bir bilim iletişimcileri ağı oluşturmak. Sağlık, eğitim, kültür ve turizm alanlarında çalışan araştırmacılar, medya temsilcileri, karar vericiler ve profesyonellerle sürekli bir diyalog, birlikte ve işbirliği içinde zorlukların belirlenmesine ve ele alınmasına yardımcı olacaktır;

Bilim iletişimcileri için, özellikle gazeteciler için, bilimsel araştırmanın kalitesini ve bağımsızlığını değerlendirmelerini ve bunu izleyicileriyle paylaşmalarını sağlamak için kapasite geliştirme kaynakları geliştirmek;

Tüm paydaşların çevrimiçi ve çevrimdışı karşılaştıkları bilgiler hakkında kritik sorular sormalarını ve kanıta dayalı kararlar vermelerini sağlamak için tüm nüfusta bilim ve sağlık okuryazarlığını güçlendirmek;

Neyin işe yarayıp neyin yaramadığını anlamak ve gelecek için daha etkili, yenilikçi bilim iletişimi kavramları geliştirmek için bilim iletişiminin mevcut iyi uygulama örneklerini analiz etmek.

Küresel konferansa olan yüksek ilgi, DSÖ'nün sağlıkla ilgili acil durumlarda bilim iletişiminde kilit bir rol oynama yetkisini doğrulamıştır. Takip faaliyetlerinin zamanında uygulanması, bilime güven inşa etmek ve bilimin herkes için erişilebilir ve anlaşılır olmasını sağlamak için ülkeleri ve çok disiplinli bilim iletişimi topluluğunu desteklemek için çok önemli olacaktır.

DSÖ BÖLGELERİNE GÖRE DURUM

Afrika Bölgesi

Afrika bölgesindeki birçok ülke haftalık vaka insidansında ve mortalitede artışlar görmeye devam etmektedir. Afrika Bölgesi bir önceki haftaya göre 177.000’den fazla yeni vaka ve 2700’den fazla yeni ölüm vakası bildirmiş olup, bir önceki haftaya göre vaka sayılarında %34’lük artış göstermiştir ve ölüm sayılarında ise %42’lik artış göstermiştir. Haftalık COVID-19 vaka sayısı 15 Mayıs'tan bu yana keskin bir şekilde artmaktadır. Söz konusu tarihten beri Bölge'deki vakaların %76'sı ve ölümlerin %72'sinin Güney Afrika'daki ülkelerden geldiği bildirilmiştir. 

En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler sırasıyla; Güney Afrika (103.697 yeni vaka; 100.000 kişi başına 174,8 yeni vaka;% 47 artış), Zambiya (19.058 yeni vaka; 100.000 kişi başına 103,7 yeni vaka;% 15 artış) ve Namibya (12.944 yeni vaka; 100.000 kişi başına 509,4 yeni vaka; % 71 artış) olmuştur.

Afrika Bölgesindeki ölüm oranı, geçtiğimiz hafta 100.000 nüfus başına en yüksek sayıda yeni ölüm bildiren ülkelerin Namibya (100.000 kişi başına 11 yeni ölüm), Botsvana (100.000 kişi başına 7 ölüm) ve Zambiya (100 000 kişi başına 20 yeni ölüm) olmasıyla keskin bir şekilde artmaya devam ettiği bildirilmiştir.

DSÖ Afrika Bölge Ofisi: https://www.afro.who.int/health-topics/coronavirus-covid-19

Amerika Bölgesi

Amerika Bölgesinde bir önceki haftaya benzer şekilde 1.1 milyondan fazla yeni vaka ve 30.000’den fazla yeni ölüm bildirilmiştir. Bölge, diğer bölgelere kıyasla (111 vaka ve 100.000 nüfus başına 3 ölüm) son bir hafta içinde 100.000 kişi başına en yüksek yeni vaka ve ölüm sayısını bildirmiştir. En çok yeni vaka bildiren ülkeler; Brezilya (521.298 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 245,2 yeni vaka; %3 artış), Kolombiya (204.132 yeni vaka; 100.000 başına 401,2 yeni vaka;% 5 artış) ve Arjantin (131.824 yeni vaka; 100.000 başına 291,7 yeni vaka;% 12 azalma) olmuştur.

100.000 nüfus başına en çok ölüm vakalarının bildirildiği ülkeler; Paraguay (100.000 kişi başına 113 ölüm), Kolombiya (100.000 kişi başına 90 ölüm), ve Arjantin (100.000 kişi başına 83 ölüm) olmuştur.

DSÖ Amerika Bölge Ofisi: https://www.paho.org/en/topics/coronavirus-infections/coronavirus-disease-covid-19-pandemic

Doğu Akdeniz Bölgesi

Doğu Akdeniz Bölgesi, bir önceki haftaya göre %13 artışla 221 000'den fazla yeni vaka bildirmiştir. Vakalardaki artış, 2021 Mart ayının sonundan bu yana Bölgede görülen en büyük nispi artıştır. Bir önceki haftaya benzer şekilde 3400'den fazla yeni ölüm rapor edilmiştir. Bölge, geçtiğimiz hafta 100.000 nüfus başına 30 yeni vaka ve 0,5 yeni ölüm bildirmiştir. 100.000 nüfus başına en yüksek yeni vaka sayıları Umman (100 nüfus başına 348 yeni vaka), Kuveyt (100 nüfus başına 294 yeni vaka) ve Tunus'tan (100.000 nüfus başına 189 yeni vaka) bildirilmiştir.

En çok yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; İran (857 yeni ölüm, 100.000 kişi başına 1,0 yeni ölüm,% 9 azalma), Tunus (619 yeni ölüm, 100.000'de 5,2 yeni ölüm, %18 artış) ve Afganistan (528 yeni ölüm, 100.000'de 1,4 yeni ölüm,% 11 azalma) olmuştur.

DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Ofisi: http://www.emro.who.int/health-topics/corona-virus/index.html

Avrupa Bölgesi

Avrupa Bölgesi bir önceki haftaya benzer şekilde 372.000’den fazla yeni vaka ve %10’luk artış ile 6400’den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. Bir önceki haftaya göre  vaka ve ölüm oranlarında sırasıyla %6’lık ve %12'lik düşüş olduğu bildirilmiştir. Bu durum, iki aydan uzun bir süredir azalma eğiliminde olan Bölge tarafından bildirilen vaka sayısındaki ilk haftalık artıştır. En fazla yeni vaka bildiren üç ülke; Rusya (134.465 yeni vaka; 100.000 kişi başına 92,1 yeni vaka,% 24 artış), Birleşik Krallık (96.843 yeni vaka, 100.000 kişi başına 142,7 yeni vaka,% 55 artış) ve Türkiye ( 38.936 yeni vaka, 100.000 kişi başına 46,2 yeni vaka,% 2 azalma) olmuştur.

En çok ölüm vakası bildiren ülkeler; Rusya (3921 yeni ölüm; 100.000 kişi başına 2,7 yeni ölüm, %34 artış), Türkiye (402 yeni ölüm; 100.000'de 0,5 yeni ölüm; %11 azalma) ve Almanya (369 yeni ölüm; 100.000 kişi başına 0,4 yeni ölüm,% 33 azalma) olmuştur.

DSÖ Avrupa Bölge Ofisi: https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-emergencies/coronavirus-covid-19.

Güneydoğu Asya Bölgesi

Güneydoğu Asya bölgesi, bir önceki haftaya göre % 5’lik düşüşle 573.000’den fazla yeni vaka, ölüm oranlarında ise %33’lük düşüşle 13.000’den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. Bu hafta bildirilen vaka sayılarında, çoğunlukla Hindistan'dan bildirilen vaka sayısındaki düşüş nedeniyle genel olarak hafif bir düşüş olmasına rağmen, Myanmar (%112 artış), Endonezya (%60 artış) ve Bangladeş (%48 artış) de görülen artışlar ile vaka sayısında büyük artışlar görülmüştür. En çok yeni vaka bildiren üç ülke; Hindistan  (351.218 yeni vaka; 100.000'de 25,5 yeni vaka;% 21 azalma), Endonezya (125.395 yeni vaka; 100.000'de 45,8 yeni vaka; %60 artış) ve Bangladeş (36.738 yeni vaka; 100.000 başına 22,3 yeni vaka;%48 artış) olmuştur.

En çok yeni ölüm vakası bildiren üç ülke; Hindistan (9038 yeni ölüm; 100.000'de 0,7 yeni ölüm, % 45 azalma), Endonezya (2476 yeni ölüm; 100.000'de 0,9 yeni ölüm,%39 artış) ve Bangladeş (624 yeni ölüm; 100.000'de 0,4 yeni ölüm; % 45 artış) olmuştur.

DSÖ Güney Doğu Asya Bölge Ofisi: https://www.who.int/southeastasia/outbreaks-and-emergencies/novel-coronavirus-2019.

Batı Pasifik Bölgesi

Batı Pasifik Bölgesi bir önceki haftaya göre %6’lık azalma ile 116.000’den fazla yeni vaka ve %13'lük bir azalma ile 1800’den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. Haftalık yeni vaka sayısı, Mayıs ortasında zirveye ulaştıktan sonra son birkaç hafta içinde azalmıştır. En çok yeni vaka bildiren üç ülke; Filipinler (38.684 yeni vaka; 100.000 başına 35,3 yeni vaka,% 14 azalma), Malezya (37.347 yeni vaka; 100.000 başına 115,4 yeni vaka,%4 azalma) ve Moğolistan (16.111 yeni vaka; 100.000 başına 491,4 yeni vaka, % 7 azalma) olmuştur.

En fazla yeni ölüm vakası rapor eden üç ülke; Filipinler (706 yeni ölüm; 100.000'de 0,6 yeni ölüm,% 20 azalma), Malezya (536 yeni ölüm; 100.000'de 1,7 yeni ölüm,% 6 artış) ve Japonya (257 yeni ölüm; 100.000'de 0,2 yeni ölüm; %30 azalma) olmuştur.

DSÖ Batı Pasifik Bölge Ofisi: https://www.who.int/westernpacific/emergencies/covid-19

 

Haftalık Önemli Güncellemeler

 

DSÖ Genel Direktörü Dr Tedros’un mesajı:

 

• Genel Direktör, COVID-19 ile ilgili medya brifinginde yaptığı açılış konuşmasında- 19-25 Haziran 2021, DSÖ'nün COVID-19'a ve diğer acil durumlara müdahaleyi koordine etmesinin en önemli yollarından birinin küresel acil sağlık ekipleri ağı aracılığıyla olduğunu vurgulamıştır. Küresel olarak, DSÖ, uluslararası kabul görmüş standartları karşılamak için titiz bir kalite güvence sürecinden geçen 20 ülkeden ekipleri sertifikalandırmıştır.

Üst düzey etkinlikte yaptığı giriş konuşmasında: COVID-19 Pandemisine müdahalede Temel Sağlık Hizmetlerinin Rolü ve adil iyileşmeye öncülük etme- 22 Haziran 2021, Genel Direktör, yerel sağlık güvenliği olmadan küresel sağlık güvenliğinin olamayacağını, dolayısıyla eşitlikçi ve dirençli bir iyileşme için temel (birinci basamak) sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesinin şart olduğunu vurgulamıştır.

 

Güncellemeler ve yayınlar

COVID-19 dalgalanmalarıyla karşı karşıya kalan ülke ve bölgelerde, DSÖ desteği kritik olmaya devam ediyor - 24 Haziran 2021

DSÖ Genel Direktörleri, WIPO ve DTÖ, COVID-19 salgınıyla mücadele için dünya çapında tıbbi teknolojilere erişimi desteklemek için yoğunlaştırılmış işbirliği üzerinde anlaştılar – 24 Haziran 2021

Ulusal SARS-CoV-2 test stratejileri ve teşhis kapasiteleri için öneriler -25 Haziran 2021

Dijital yakınlık izleme çözümlerinin halk sağlığı etkinliğinin değerlendirilmesi için gösterge çerçevesi - 25 Haziran 2021

Ekler

Ülkeler, bölgeler ve alanlar ve DSÖ Bölgesi (önceki sayılarda rapor edilmiştir) tarafından son yedi gün içinde bildirilen doğrulanmış COVID-19 vakalarının ve COVID-19 kaynaklı ölümlerin sayışıma “ https://covid19.who.int/table “ adresinden ulaşılabilmektedir.

Ek 1.Ülkelere ve bölgelere göre endişe verici varyantların listesi, 29 Haziran 2021 verileri**

 

* Bu güncellemede yeni ülke eklenmiştir.

"Delta+", şu anda daha fazla soy belirtimi olmaksızın B.1.617 tespitini bildiren ülkeleri/bölgeleri/alanları yansıtır. Daha fazla ayrıntı mevcut olduğunda bunlar yeniden tahsis edilecektir.

"      ", bu varyant için bilgilerin DSÖ tarafından resmi kaynaklardan alındığını gösterir.

" o  " ifadesi, bu varyant için bilgilerin DSÖ tarafından resmi olmayan kaynaklardan alındığını ve daha fazla bilgi elde edildikçe inceleneceğini belirtir.

** *Honduras, Irak, Kazakistan, Kırgızistan ve Umman için Delta varyantı, alınan bilgiye dayanarak bu hafta hariç tutulmuştur.

*** Yolcular arasında VOC tespitini bildiren ülkeleri / bölgeleri / alanları (örn. Giriş noktalarında tespit edilen importe vakalar) veya yerel vakaları (toplulukta tespit edilen) içerir. Bunları gelecek raporlarda farklılaştırmak için çalışmalar devam etmektedir. Endişe verici varyantın tespit edildiğini hiç bildirmemiş ülkeleri, bölgeleri ve alanları hariç tutmaktadır.

Ek 2 Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

Ek 2. Veri, tablo ve şekil notları

Sunulan veriler, ülkelerden/bölgelerden DSÖ'ye bildirilen, büyük ölçüde DSÖ vaka tanımlarına (https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV Surveillance_Case_Definition-2020.2) ve sürveyans klavuzuna (https://www.who.int/publications/i/item/who-2019-nCoV-surveillanceguidance-2020.8) dayanan resmi laboratuvar onaylı COVID-19 vaka ve ölümlerine dayanmaktadır. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişikliğe tabidir; ve bu verileri yorumlarken, gerçek vaka ve ölüm oranı insidansının olduğundan düşük tahmin edilmesi ve bu verileri küresel düzeyde yansıtmada değişken gecikmeler gibi, sunulan sayıları etkileyen birkaç faktör nedeniyle dikkatli olunmalıdır. Vaka tespiti, dahil etme kriterleri, test stratejileri, raporlama uygulamaları ve veri kesme ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Az sayıda ülke/bölge, şüpheli ve laboratuvar onaylı vakaları birlikte rapor etmektedir. DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenmektedir. Halk sağlığı yetkililerinin çok sayıda vakayı veya ölümü toplam sayımlarından çıkaran veri uyuşturma çalışmaları yürütmesi nedeniyle, yeni vakalar/ölümler sütunlarında uygun şekilde negatif sayılar gösterilebilir. Çıkarmaların önceki günlere uygun şekilde paylaştırılmasına olanak tanıyan ek ayrıntılar ortaya çıktığında, grafikler buna göre güncellenecektir. epi-data-support@who.int adresine e-posta gönderilerek yapılan geçmiş veri düzenlemesinin bir kaydı talep edilebilmektedir. Talep ederken lütfen ilgilendiğiniz ülke (ler)i, süreyi ve talep / kullanım amacını belirtiniz. Önceki durum raporları düzenlenmeyecektir; en güncel veriler için https://covid19.who.int/ adresine bakınız.

Kullanılan isimler ve bu yayındaki materyalin sunumu, DSÖ tarafından herhangi bir ülkenin, bölgenin, şehrin veya otoritenin yasal statüsü, yetkileri veya hudutlarının sınırlandırılması ile ilgili herhangi bir fikrin ifade edildiği anlamına gelmemektedir. Haritalardaki noktalı ve kesik çizgiler, henüz tam olarak anlaşmaya varılamayan yaklaşık sınır çizgilerini temsil etmektedir. Ülkeler ve bölgeler, DSÖ yönetim bölgesi altında düzenlenmiştir. Belirli şirketlerin veya üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, DSÖ tarafından onaylandığını veya söz konusu benzer nitelikteki diğer ürünlerin yerine önerildiğini ima etmemektedir. Hatalar ve eksiklikler hariç olmak üzere, tescilli ürünlerin isimleri, baş harfleri büyük olacak şekilde ayırt edilmektedir.

(1) Kosova'ya yapılan tüm atıflar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 (1999) sayılı kararı bağlamında anlaşılmalıdır. Haritada Sırbistan ve Kosova vakalarının sayısı (UNSCR 1244, 1999) görselleştirme amacıyla hazırlanmıştır.

Teknik Rehber ve Diğer Kaynaklar

  • Teknik rehberler: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance
  • DSÖ Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) Paneli: https://covid19.who.int/
  • Haftalık COVID-19 Operasyonel Güncellemeleri: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/strategies-and-plans
  • DSÖ COVID-19 Vaka Tanımları: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-Surveillance_Case_Definition-2020.2
  • COVID-19 Tedarik Zinciri Kurumlar Arası Koordinasyon Hücresi Haftalık Durum Güncellemesi: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/covid-19-operations
  • Araştırma ve Geliştirme: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/global-research-on-novel-coronavirus-2019-ncov
  • COVID-19 hakkında çevrimiçi kurslar: https://openwho.org/channels/covid-19; ve mevcut olan diğer ulusal diller: https://openwho.org/channels/covid-19-national-languages
  • DSÖ Akademi COVID-19 mobil öğrenim uygulaması: https://www.who.int/about/who-academy/the-who-academy-s-covid-19-mobile-learning-app
  • Uluslararası toplumun, tüm ülkelere virüse hazırlanması ve müdahale etmesi konusunda sağladığı desteği özetleyen Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı (SPRP): https://www.who.int/publications/i/item/strategic-preparedness-and-response-plan-for-the-new-coronavirus

HALK İÇİN ÖNERİLER VE TAVSİYELER

EPI-WIN: bireyler, kuruluşlar ve topluluklara uyarlanmış bilgiler: https://www.who.int/teams/risk-communication

Kaynak: https://www.who.int/publications/m/item/weekly-epidemiological-update-on-covid-19---29-june-2021

Etiketler: