DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 19.10.2021 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) HAFTALIK DURUM RAPORU

17 Ekim 2021 Pazar

Haftalık yeni vaka sayısında bir önceki haftaya göre %7'lik bir artış bildiren Avrupa Bölgesi dışında, diğer tüm bölgelerde yeni haftalık vaka sayısında düşüş rapor edilmiştir

Bu raporda aşağıda yer alan başlıklar halinde COVID-19 ile ilgili en son veriler paylaşılmaktadır:

  • Küresel Epidemiyolojik Durum
  • Özel Konu: SARS-CoV-2'nin Önemli Varyantları (VOI'ler) ve Endişe Verici    Varyantları (VOC'ler) hakkında güncelleme
  • DSÖ Bölgelerine Göre Genel Durum
  • Haftalık Operasyonel Güncellemelerin Özeti

KÜRESEL EPİDEMİYOLOJİK DURUM

17 Ekim 2021 itibariyle veriler

11-17 Ekim 2021 tarihleri arasında, haftada 2,7 milyonun biraz üzerinde yeni vaka ve 46.000'den fazla yeni ölümün bildirilmesiyle, küresel yeni vaka ve ölüm sayısı önceki haftayla benzer şekilde gerçekleşmiştir (Şekil 1). Haftalık yeni vaka sayısında bir önceki haftaya göre %7'lik bir artış bildiren Avrupa Bölgesi dışında, diğer tüm bölgelerde yeni haftalık vaka sayısında düşüş rapor edilmiştir (Tablo 1). Haftalık yeni vakalarda en büyük düşüş Afrika Bölgesi'nde (%18), ardından Batı Pasifik Bölgesi'nde (%16) bildirilmiştir. Küresel olarak bildirilen doğrulanmış vakaların kümülatif sayısı şu anda 240 milyonun üzerinde ve kümülatif ölüm vakası sayısı ise 4,9 milyonun biraz altındadır.

Afrika Bölgesi ayrıca haftalık ölümlerde en büyük düşüşü (%25) bildirmiş olup onu sırasıyla %19 ve %8 düşüşle Güneydoğu Asya ve Doğu Akdeniz Bölgeleri izlemiştir. Diğer tüm bölgeler, önceki haftaya benzer sayılarda yeni ölüm vakaları bildirmiştir.

Şekil 1: DSÖ bölgeleri tarafından haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının sayısı, 17 Ekim 2021**

**Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

100.000 nüfus başına en yüksek haftalık vaka insidansı oranlarını bildiren bölgeler, Avrupa Bölgesi (100.000 nüfus başına 145.6 yeni vaka) ve Amerika Bölgesi (100.000 nüfus başına 79.9 yeni vaka) olup aynı iki bölge, sırasıyla 100.000 nüfus başına 1.9 ve 1.8 ile haftalık en yüksek ölüm insidansını bildirmiştir.

En çok yeni vaka bildiren ülkeler  Amerika Birleşik Devletleri (582 707 yeni vaka; %11 düşüş), Birleşik Krallık (283 756 yeni vaka; %14 artış), Rusya Federasyonu'ndan (217 322 yeni vaka; %15) bildirilmiştir. artış), Türkiye (bir önceki hafta bildirilen sayıya benzer 213 981 yeni vaka) ve Hindistan (114 244 yeni vaka; %18 azalma) olmuştur.

Küresel olarak, geçen hafta üç yeni ülke, yönetim bölgesi veya bölge (bundan sonra ülkeler olarak anılacaktır) VOC vakaları bildirmiştir. 19 Ekim itibariyle, altı WHO bölgesinin yer alan 196 ülkeden Alfa varyantı (bir yeni ülke eklendi), 145 ülkeden Beta varyantı (yeni ülke eklenmedi), 99 ülkeden Gamma varyantı ve 193 ülkeden Delta varyantı (iki yeni ülke eklenmiştir) vakaları bildirilmiştir.

Tablo 1. DSÖ Bölgelerine göre, son yedi günde bildirilen ve kümülatif COVID-19 vakalarının ve COVID-19 kaynaklı ölümlerin sayısı, 17 Ekim 2021 verileri**

* Yedi gün öncesine kıyasla son yedi gün içinde yeni doğrulanmış vaka/ölüm sayısındaki yüzdelik değişim.

** Ek 2,veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

COVID-19 ile ilgili en son veriler ve bilgiler için lütfen aşağıdaki adresleri ziyaret ediniz:

  DSÖ COVID-19 Paneli

  DSÖ COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncelleme ve Haftalık Epidemiyolojik Güncelleme

Şekil 2. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 vakaları, 11-17 Ekim 2021 **

 

** Ek 2, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız 

3. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 ölüm vakaları, 11-17 Ekim 2021 **

 

** Ek 2, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

Özel Konu: SARS-CoV-2'nin Önemli Varyantları (VOI'ler) ve Endişe Verici Varyantları (VOC'ler) Hakkında Güncelleme

 

DSÖ, ulusal makamlar, kurumlar ve araştırmacılarla işbirliği içinde, SARS-CoV-2 varyantlarının bulaşma veya hastalık özelliklerini değiştirip değiştirmediğini veya ulusal makamlar tarafından uygulanan aşıların, terapötiklerin, teşhislerin veya halk sağlığı ve sosyal önlemlerinin (PHSM) etkinliğini etkileyip etkilemediğini hastalığın yayılmasını kontrol altına alabilmek için rutin olarak değerlendirmektedir.  Potansiyel Endişe Verici Varyantlarının (VOC'ler) veya Önemli Varyantların (VOI'ler) "sinyalleri", küresel halk sağlığına yönelik riske dayalı olarak tespit edilmekte ve değerlendirilmektedir. Kanıtlar elde edildiğinde, VOI'ler veya VOC'ler için sınıflandırma, dolaşımdaki varyantların sürekli evrimini ve değişen epidemiyolojilerini yansıtacak şekilde revize edilecektir. Varyant sınıflandırması için kriterler ve mevcut VOC'ler, VOI'ler ve İzleme Altındaki Diğer Varyantların (VUM'lar) listeleri DSÖ SARSCov-2 varyantlarını izleme web sitesinde mevcuttur.  Ulusal yetkililer, yerel kendi önemli/endişe verici diğer varyantlarını belirleyabilmekte olup ulusal yetkililer bu varyantların etkilerini araştırmak ve raporlamak için teşvik edilmektedir.

VOC'lerin coğrafi yayılımı ve yaygınlığı

 

Mevcut küresel genetik epidemiyoloji, halka açık veri kümelerine sunulan SARS-CoV-2 dizileri arasında diğer varyantların prevalansının azalmasıyla birlikte Delta varyantının baskınlığı ile karakterize edilmektedir (Şekil 4). Daha yüksek bulaşıcılığı göz önüne alındığında, Delta birçok ülkede dolaşımda olan diğer VOC'ler de dahil olmak üzere diğer varyantları geride bırakmıştır. Bununla birlikte, önemli alt-bölgesel ve ülke düzeyinde farklılıklar gözlemlenmeye devam etmektedir; en önemlisi, bazı Güney Amerika ülkelerinde Delta varyantının ilerlemesinin diğer bölgelerde gözlemlenenden daha kademeli olduğu ve diğer varyantların (örneğin Gamma, Mu) hala sekans örneklerinin büyük bir kısmını oluşturduğudur.

Son değişiklikleri ve VOC'lerin küresel düzeyde mevcut coğrafi dağılımını daha iyi yansıtmak için, burada VOC prevalansına ilişkin son tahminleri kapsayan gözden geçirilmiş bir dizi küresel haritayla birlikte  VOC'nin saptanmasıyla ilgili daha önce DSÖ'ye resmi veya gayri resmi olarak rapor edilmiş verileri sunmaktayız (Şekil 5 ). Ülkeye özgü yaygınlık tahminleri, numune toplama tarihi olan son 60 gün içinde  GISAID'e yüklenen toplam SARS-CoV-2 dizilerinin bir oranı olarak hesaplanmış ve VOC'lerin şu anda yaygın olduğu yerleri göstermek için üç grupta özetlenmiştir: baskın (> %50 yaygınlık), orta (%11-50 yaygınlık) veya düşük (≤%10). Tahminlerin doğruluğunu sağlamak için, orantı tahminleri raporlama döneminde 100 veya daha fazla dizinin yüklendiği ülkelerle sınırlandırılmıştır. 100'den az dizilimin sunulduğu ülkeler için, gönderilen VOC dizilerinin saptanması veya yokluğuna ilişkin veriler ve ayrıca önceki VOC saptama raporları gösterilmekte olup Ek 2'de detaylandırılmaktadır. Genel olarak, bu haritalar son aylarda Delta'nın yaygın küresel dolaşıma sahip en yaygın varyant olduğunu göstermektedir. Diğer VOC'ler ve diğer varyantlar, büyük ölçüde düşük seviyelerde olmakla birlikte, bazı ülkelerde hala dolaşımdadır.

Küresel VOC dağılımı, sıralama kapasitelerindeki farklılıklar, ülkeler arasındaki örnekleme stratejileri ve raporlamadaki gecikmeler dahil olmak üzere gözetim sınırlamaları dikkate alınarak yorumlanmalıdır. Çeşitli bölge ve ülkelerde SARS-CoV-2 için varyantlar da dahil olmak üzere genomik sürveyansı güçlendirmeye yönelik mevcut çabalar, dizileme kapsamını ve varyantların küresel olarak saptanmasını geliştirmek için devam etmektedir.

Şekil 4: DSÖ Bölgesi tarafından zaman içinde sunulan toplam diziler arasında rapor edilen mevcut küresel VOC veya VOI dizilerinin oranı, 1 Ağustos 2020 – 15 Ekim 2021

Şekil 5. Alfa, Beta, Gama ve Delta varyantlarını ve 19 Ekim 2021 itibarıyla dolaşımdaki VOC oranlarını bildiren ülkeler, yönetim bölgeleri ve bölgeler**

 

*VOC tespitlerinin hem resmi hem de resmi olmayan raporlarını içerir ve şu anda gezginler arasındaki tespitler (ör. Giriş Noktalarında) veya yerel topluluk vakaları arasında ayrım yapmamaktadır. Daha fazla ayrıntı için Ek 2'ye bakın.

**Prevelans tahminleri, 60 günlük raporlama dönemindeki örnek toplama tarihleriyle GISAID'e yüklenen toplam sekansın bir oranı olarak hesaplanmıştır ve bu süre boyunca yüklenen toplam sekans sayısı 100 veya daha fazla olan ülkelerle sınırlıdır. Sekanslar, rapor edilen örnekleme konumuna göre ülkelere atanmıştır; Diğer ülkeler tarafından gönderilen gezginlerden gelen VOC sekansları dahil edilmemiştir.

*VOC tespitlerinin hem resmi hem de resmi olmayan raporlarını içerir ve şu anda gezginler arasındaki tespitler (ör. Giriş Noktalarında) veya yerel topluluk vakaları arasında ayrım yapmamaktadır. Daha fazla ayrıntı için Ek 2'ye bakın.

**Prevelans tahminleri, 60 günlük raporlama dönemindeki örnek toplama tarihleriyle GISAID'e yüklenen toplam sekansın bir oranı olarak hesaplanmıştır ve bu süre boyunca yüklenen toplam sekans sayısı 100 veya daha fazla olan ülkelerle sınırlıdır. Sekanslar, rapor edilen örnekleme konumuna göre ülkelere atanmıştır; Diğer ülkeler tarafından gönderilen gezginlerden gelen VOC sekansları dahil edilmemiştir.

Fenotipik özellikler

VOC'lerin fenotipik etkilerine ilişkin mevcut kanıtlar, Tablo 2'de ve ayrıca COVID-19 Haftalık Epidemiyolojik Güncellemelerin önceki sürümlerinde özetlenmiştir. 5 Ekim'deki son ayrıntılı güncellemeden bu yana, VOC'lerin fenotipik özellikleri hakkında birkaç yeni yayın bulunmaktadır.

Henüz akran denetiminden geçirilmemiş ileriye dönük bir çalışma, hastalık profillerini (semptom prevalansı, süresi ve yükü), hastane başvurusunu ve uzun (≥28 gün) hastalık varlığını iki grupta (5-11 yaşlarındaki daha küçük çocuklar) semptomatik okul çağındaki 1400 çocuk arasında değerlendirmiştir. SARS-CoV2 testi pozitif çıkan 12-17 yaş arası çocuklar ve daha büyük çocuklar). Çalışma Birleşik Krallık'ta, Alfa (28 Aralık 2020 - 6 Mayıs 2021) ya da Delta'nın (26 Mayıs - 8 Temmuz 2021) dolaşımdaki baskın SARS-CoV 2 varyantı olduğu bir zamanda yürütülmüştür.(1) Çalışmadan elde edilen bulgular, okul çağındaki çocuklarda Delta varyantına bağlı hastalığın, kısa süreli ve benzer semptom yükü ile Alfa varyantına bağlı hastalığa benzediğini göstermiştir. Ortalama hastalık süresi her iki değişkende de kısaydı: Alfa ile 5 gün (IQR 2- 9.75) ve Delta ile 5 gün (IQR 2-9).  Tüm hastalık süresi boyunca (28 gün) ortalama semptom yükü (semptom sayısı), Delta ile enfekte olan çocuklarda Alfa enfeksiyonuna kıyasla biraz daha fazla olduğu görülmüştür Alfa ile enfeksiyon (küçük çocuklarda, 3 (IQR 2-5) ve Delta ile  enfeksiyon 4 (IQR 2) –7) ; daha büyük çocuklarda Alfa ile enfeksiyon  5 (IQR 3-8)  ve Delta ile enfeksiyon 6 (IQR 3-9) . En yaygın yedi semptom her iki varyantta da ortak olup baş ağrısı, yorgunluk, ateş, disozmi (bozuk koku algısı), hapşırma, burun akıntısı ve boğaz ağrısını kapsamaktadır; her iki varyantta da hastalık sunumunda anlamlı klinik farklılıklar olmadığını düşündürür. Hastaneye her iki varyantla enfekte olan az sayıda çocuk başvurdu ve uzun (≥28 gün) hastalık varlığının düşük olduğu bildirilmiştir.

Endonezya'da2 yetişkinler arasında yürütülen başka bir ön baskı çalışmasındaki bulgular, Delta varyantının Delta varyant enfeksiyonlarına karşı COVID-19 hastalarının sonuçları üzerindeki etkisini değerlendirmiştir. Çalışma, Delta varyantının doğrulanmış izolasyonu olan 69 vaka ile Delta olmayan varyantın 92 vakasını kapsamaktadır. İlişkili bireysel değişkenlerin analizi, Delta ve Delta dışı varyant enfeksiyonları olan hastalar arasında hastaneye yatış veya mortalite açısından anlamlı bir farklılık göstermemiştir (sırasıyla p=0.80 ve 0.29). Ek olarak, çok değişkenli analiz, ≥65 yaş (OR 11.5; %95 GA 1.3-102.6; P=0.028), obezite (OR 16.6; %95 GA 2.5-107.1; p=0.003), diyabet (OR 5.5; %95) CI 1.3 23.7, p=0.021), ve hipertansiyon OR 5.8; %95 CI 1.02 32.8; p=0.047), her iki grupta da mortalite için prognostik faktörlerdi. Tersine, COVID-19 hastalarının hastaneye yatışı ile ilişkili hiçbir prognostik faktör bulunmamıştır.

İrlanda'da yürütülen hakemli bir retrospektif çalışma3, hamilelik sırasında SARS-CoV-2 enfeksiyonunun etkisini ve Alfa varyantının yenidoğan klinik sonuçları üzerindeki etkisini analiz etmiştir. Çalışma, hamilelik sırasında ve doğumdan sonraki 24 saate kadar herhangi bir zamanda SAR-CoV-2 için pozitif test edilen annelerden canlı doğan tüm yenidoğanları ele almıştır. Buna 1 Mart 2020 ile 1 Mart 2021 arasında dünyaya gelen 133 yenidoğan dahil olup bunların 66'sı (%49,6) 1 Ocak 2021'den sonra annede SARS-CoV-2 enfeksiyonunun ardından doğmuştur ve bu, İrlanda'da Alfa'nın dolaşımda baskın varyant olduğu bir zamana karşılık gelmektedir. Bulgular, pandemi öncesi 5 yıllık hastane verileriyle karşılaştırıldığında, erken doğum veya yenidoğan yoğun bakım ünitesine kabul insidansında bir artış olmadığını ortaya koymuştur. Alfa varyant dolaşımından önce ve sonra anne enfeksiyonu veya anne semptom durumu da yenidoğan sonuçlarını etkilememiştir. Bu güven verici bir ilk bulgu olsa da, özellikle Delta varyantı olmak üzere hamilelik sırasında VOC enfeksiyonlarının etkisini değerlendirmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Tablo 2: Endişe Verici Varyantlarının fenotipik etkilerinin* özeti

DSÖ Sınıfladırması

Alfa

Beta

Gama

Delta

Bulaşıcılık

Artmış bulaşıcılık (4)

Artmış bulaşıcılık (5,6)

Artmış bulaşıcılık (6,7)

Artmış bulaşıcılık (6,8,9)

Hastalığın şiddeti

Artmış hastaneye yatış riski (10,11)

olası artmış hastalık şiddeti ve ölüm riski (12,13)

Artmış hastaneye yatış riski (11),

artmış olası hastane mortalitesi riski (14)

Artmış olası hastaneye yatış riski (11),

artmış olası hastalık şiddeti (15)

Artmış olası hastaneye yatış riski (16,17)

Tekrar enfekte olma riski

Nötralize edici aktivite korunmuş olup (18),

yeniden enfeksiyon riski aynı kalmaktadır (19)

Nötralize edici aktivitede azalma bildirilmiş olup D614G virüsü tarafından tetik-lenen T-hücresi yanıtı etkili kalmaktadır (20)

Nötralize edici aktivitede orta derecede azalma bildirilmiştir (21)

Nötralize edici aktivitede azalma bildirilmiştir (22-24)

Tanı üzerine etkileri

Sınırlı etki – S geni hedef başarısızlığı (SGTF); çoklu hedef RTPCR'den elde edilen genel sonuç üzerinde hiçbir etki yoktur, Ag RDT'ler üzerinde bir etki gözlenmemiştir (25)

RT-PCR veya Ag RDT'ler üzerinde herhangi bir etki gözlenmemiştir (24)

Bugüne kadar herhangi bir şey rapor edilmemiştir

RT-PCR veya Ag RDT'ler (26) üzerinde herhangi bir etki gözlenmemiştir

 

*Önceki/ortak dolaşımdaki varyantlara kıyasla genelleştirilmiş bulgular. Hakemler tarafından gözden geçirilmeyen baskı öncesi makaleler ve raporlar da dahil olmak üzere ortaya çıkan kanıtlara dayanarak, tümü devam eden araştırma ve revizyona tabidir.

Tablo 3. Endişe Verici Varyantlarına karşı aşı performansının özeti

Birden fazla nötralizasyon çalışması mevcut olduğunda, spesifik aşı/varyant için tüm çalışmalarda çeyrekler arası kat azalma aralığı (25. ve 75. yüzdelikler) kullanılmıştır. “Moderna-mRNA1273/Pfizer BioNTech-Comirnaty”, çalışmada her iki aşının birlikte değerlendirildiğini gösterir.

Çalışmaların sayısı alt simge olarak gösterilmiştir: Bu tabloyu bildiren aşı etkinliği ve nötralizasyon çalışmaları VIEW-hub Kaynakları sayfasında bulunabilir (https://view hub.org/resources). Aşı etkinliği çalışmaları için, 'COVID-19 Aşı Etkinliği Sonuçları Özet Tablosunda' '#' ile belirtilen referanslara bakınız. Tüm nötralizasyon çalışmalarının listesi için bkz. "COVID-19 Aşı Nötralizasyon Çalışmaları Tablosu".

Üst simgelerle belirtilen referanslar, bu tabloyu bildiren aşı etkinliği çalışmalarıdır ve aşağıdaki referans bölümüne dahil edilmiştir.

5 Ekim güncellemesinden bu yana, dört önemli yeni çalışma, Endişe Verici Varyantlara karşı tam aşılamadan sonra COVID-19 aşı performansıyla ilgili kanıt ortaya koymuştur.

Amerika Birleşik Devletleri'nde yapılan bir test-negatif vaka kontrol çalışması (henüz emsal incelemesi yapılmadı), Güney Kaliforniya'daki büyük bir sağlık sisteminin üyeleri (4,6 milyon) arasında Moderna-mRNA-1273'ün SARS-CoV-2 enfeksiyonuna karşı etkinliğini değerlendirmiştir. 18 yaş ve üzeri(34). Çalışmaya toplam 8,153 vaka dahil edilmiş ve her vaka için 5 kontrol eşleştirilmiştir.

Moderna-mRNA-1273 ile ikinci doz aşılamadan 14-60 gün sonra Delta varyantından kaynaklı SARS-CoV-2 enfeksiyonunu önlemede oldukça etkili olduğu bulunmuş olup (VE: %94,1, %95 CI: 60.5- 96.3) ikinci dozdan 151-180 gün sonra koruyuculuğun  % 80.0'e düştüğü gözlenmiştir (%95 GA: 70.2 %86.6). 

Delta olmayan varyantlara bağlı enfeksiyona karşı Aşı Etkinliği-VE, ikinci dozdan 14-60 gün sonra enfeksiyona karşı %98,6'lık (%97,3- 99,3) ve 121-150 gün sonra %88,7'ye (%73,2-95,2) düşen bir VE ile benzer bir patern göstermiştir. Tüm çalışma süresi boyunca (ikinci dozdan sonra ≥ 14 gün) Delta kaynaklı hastaneye yatışa karşı VE %97.6 (%92,8-99,2) olarak tespit edilmiştir. Tüm çalışma süresi boyunca enfeksiyona karşı VE tahminleri (ikinci dozdan sonra ≥ 14 gün) Alfa, Gama ve Mu varyantları için sırasıyla %98,4 (%96,9 %99,1), %95,5 (%90,9-97,8) ve %90,4 (%73,9- %96,5) olarak gerçekleşmiştir.

Kanada'dan yapılan ikinci bir çalışma (henüz hakemli değil), ön baskının önceki bir versiyonundan güncellenmiş sonuçlar sağlamıştır. (35) Söz konusu çalışma, Pfizer BioNTech-Comirnaty, Moderna-mRNA-1273 ve AstraZeneca Vaxzevria aşılarını semptomatik hastalığa ve Alfa, Beta, Gama ve Delta VOC'lerine bağlı hastaneye yatış veya ölümleri değerlendirmiştir. Tüm aşılar, son aşılamadan 14 gün veya daha uzun süre sonra (iki doz) hem semptomatik hastalığı hem de hastaneye yatış veya ölümü önlemede oldukça etkili olmuştur. Semptomatik hastalığa karşı VE, her aşı için ve her VOC'ye karşı ≥ %86 olarak tespit edilmiştir. Hastaneye yatış veya ölüme karşı VE, her VOC'ye karşı her aşı için ≥ %92 olarak tespit edilmiştir. Bu tahminler, tam aşılamadan sonra sırasıyla Pfizer BioNTechComirnaty, Moderna-mRNA 1273 ve AstraZeneca-Vaxzevria aşıları için 28 hafta, 25 hafta ve 3 haftaya kadar bir takip süresini kapsamaktadır. Dikkat çekici bir şekilde, AstraZenecaVaxzevria'nın Beta nedeniyle hastaneye yatış veya ölüme karşı VE bildirilmemiştir; birkaç VE tahmininin %100 olduğu tahmin edilmekle birlikte aşılanan grupta hiçbir vaka olmadığı için güvenilir bir şekilde değerlendirilme yapılamamıştır.

İspanya'da yapılan üçüncü hakemli bir çalışma, Pfizer BioNTech-Comirnaty, Moderna-mRNA1273, AstraZeneca-Vaxzevria ve Janssen Ad26.COV 2.S aşılarının indeks vakaların yakın temaslılarının aşı durumunu baz alarak  Alfa ve Delta varyantlarına bağlı SARS CoV-2 enfeksiyonunu önlemedeki etkinliğini değerlendirmiştir.(36) Son dozdan sonraki 14 gün veya daha fazla süre sonra Alfa nedeniyle yakın temaslılar arasında enfeksiyonu önlemede Moderna-mRNA 1273, JanssenAd26.COV 2.S Pfizer BioNTech Comirnaty ve AstraZeneca-Vaxzevria %86 (%56-95), %77 (%27-93), %71 (%61-78) ve %38 (-42-73) etkili olduğu görülmüş olup her bir aşı için tam aşılamadan sonra 28, 23, 31 ve 16 haftalık bir takip süresi söz konusudur. Delta kaynaklı enfeksiyona karşı Aşı Etkinliği-VE, mRNA aşıları için Alpha'ya benzer şekilde gerçekleşmiştir [Pfizer BioNTech-Comirnaty için %67 (%59-74), Moderna-mRNA-1273 için %77 (%63-85)]. Ancak Delta enfeksiyonuna karşı VE, her iki VE tahmini için çok geniş güven aralıkları olmasına rağmen, Janssen Ad26.COV2.S için %42 (%18-59) ile Alpha'ya göre daha düşük olduğu görülmüştür. AstraZeneca-Vaxzevria'nın Delta'ya karşı VE'si %55 (%39-67) olup  Alpha ile karşılaştırma yapılması çok az sayıda Alpha ile enfekte olan vaka nedeniyle mümkün olmamıştır. Bu çalışmada ayrıca Delta kaynaklı enfeksiyona karşı bir doz AstraZeneca Vaxzevria ve ardından ikinci doz Pfizer BioNTech-Comirnaty aşısının VE'si değerlendirilmiştir.  Delta enfeksiyonuna karşı bu heterolog rejimin VE'si ikinci dozdan 14 gün sonra %86 (%45-97)olup tam aşılamadan sonra 21 haftalık bir takip süresi sözkonusudur. Diğer çalışmalardan elde edilen tahminlere kıyasla bu çalışmadan elde edilen daha düşük VE tahminleri, muhtemelen, indeks vakaların yakın temaslılarının hastalığa daha sık maruz kalmasıyla ve bu nedenle aşılanmış olsalar bile enfekte olma riskinin daha yüksek olması gerçeğiyle açıklanabilir.

İsrail'de yapılan dördüncü bir çalışma (henüz emsal incelemesi yapılmamış), Delta'nın baskın varyant olduğu bir dönemde aynı aşının iki dozuna kıyasla, bir takviye Pfizer BioNTechComirnaty dozunun enfeksiyon, şiddetli hastalık ve ölümü önlemedeki etkinliğini değerlendirmiştir (37). Doğrulanmış enfeksiyona karşı koruma, yaş grubuna bağlı olarak 5 veya daha fazla ay önce iki doz aşı olanlara göre üçüncü bir takviye doz aşı olan kişilerde 8.8-17.6 faktörü ile daha düşük kalmıştır. 60 yaş ve üstü bireylerde şiddetli hastalık oranı, rapel doz olan grupta, rapel doz olmayan gruba göre 18.7 kat (%95 GA 15.7-22.4) ve bireyler arasında 18.7 kat daha düşük ve 40-59 yaşında bireylerde, 22 kat (%95 GA 10.3-47) daha düşük kalmıştır. 60 yaş ve üzeri kişiler arasında, destek dozu olan grupta, destek dozu olmayan gruba kıyasla ölüm oranı 14,7 (9,4-23,1) faktör daha düşük olarak gerçekleşmiştir. Destek sonrası takip süresi 16-29 yaş arası bireyler için 3.5 haftadan 60 yaş ve üzeri kişiler için 8 haftaya kadar değişkenlik göstermiştir.

DSÖ, Bağışıklama Stratejik Danışma Grubu (SAGE) ve onun COVID-19 Aşıları Çalışma Grubu'nun desteğiyle, şu anda mevcut olan ve Acil Kullanım İzni (EUL) almış COVID-19 aşıları için bir rapel doz ihtiyacı ve zamanlaması hakkında ortaya çıkan kanıtları incelemeye devam etmektedir. 4 Ekim 2021'de yayınlanan Geçici Açıklamada sonuçlandığı gibi, destekleyici dozların uygulanması kesin olarak kanıta dayalı olmalı ve en çok ihtiyaç duyan nüfus gruplarını hedef almalıdır. Takviye dozlarının uygulanmasının gerekçesi, aşının etkinliğinin azalmasına, özellikle de genel popülasyonda ve yüksek riskli popülasyonlarda veya dolaşımdaki bir VOC'ye bağlı olarak ciddi hastalıklara karşı korumada bir düşüşe ilişkin kanıtlar tarafından yönlendirilmelidir. Bugüne kadar, birincil aşılama serisini takiben yaygın olarak rapel doz ihtiyacına ilişkin kanıtlar sınırlı ve hala sonuçsuzdur. Devam eden küresel aşı tedarik kısıtlamaları bağlamında, geniş tabanlı ek doz uygulaması, bazı ülkelerde veya ulus-altı ortamlarda öncelikli popülasyonlar henüz bir birincil aşı serisi almamışken, talebi artırarak ve arzı saptırarak aşı erişimindeki eşitsizlikleri şiddetlendirme riskini taşımaktadır.  Şiddetli hastalıklara karşı koruma hedefi tarafından yönlendirilen birincil seri ile küresel aşı kapsamının acilen artırılmasına odaklanmaya devam edilmektedir.

Ek kaynaklar

SARS-CoV-2 Varyantlarını İzleme

COVID-19'un yeni çeşitleri: Bilgi boşlukları ve araştırma

SARS-CoV-2'nin genomik dizilimi: halk sağlığı üzerinde maksimum etki için uygulama kılavuzu

COVID-19 bağlamında halk sağlığı ve sosyal önlemleri uygulamaya ve ayarlamaya ilişkin hususlar

DSÖ BÖLGELERİNE GÖRE DURUM

 

Afrika Bölgesi

 

Afrika Bölgesi’nde, COVID-19 vaka ve ölüm sayılarında Temmuz ortasından bu yana gözlenen düşüş eğilimi, bir önceki haftaya göre sırasıyla %18’lik düşüş ile 27.000’den fazla yeni vaka ve %25’lik bir düşüş ile 900’den fazla yeni ölüm vakası ile bu hafta da devam etmiştir. Bu durum güven verici olsa da, Bölgedeki 13/49 ülke (%28), geçen hafta bildirilen vaka sayısında %15'in üzerinde artış bildirmiştir. Bölgedeki yeni haftalık vakaların üçte biri Etiyopya ve Güney Afrika tarafından bildirilmiştir.

En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler sırasıyla; Etiyopya (4706 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 4,1 yeni vaka; %22 azalma), Güney Afrika (4682 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 7,9 yeni vaka; %20 azalma) ve Kamerun (3003 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 11,3 yeni vaka; yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) olmuştur.

En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; Güney Afrika (295 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm;% 45 azalma), Etiyopya (247 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm;% 10 azalma) ve Nijerya (59 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %181 artış) olmuştur.

 

 

DSÖ Afrika Bölge Ofisi: https://www.afro.who.int/health-topics/coronavirus-covid-19

Amerika Bölgesi

 

Amerika Bölgesi, Ağustos ayının sonundan bu yana, COVID-19 vakalarında görülen düşüş eğiliminin devam ettiğini bildirmektedir ve bir önceki haftaya göre %14'lük bir düşüş ile 816.000'den fazla yeni vaka bildirilmiştir. Amerika Bölgesi'ndeki ülkelerin ufak bir kısmı (9/56; %16) yeni haftalık vakalarda artış bildirmiştir. Bölge’de bu hafta, bir önceki haftaya kıyasla benzer bir insidans göstermiş olup 18.000'in biraz üzerinde yeni ölüm vakası bildirilmiştir. En çok yeni vaka bildiren ülkeler; Amerika Birleşik Devletleri (582.707 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 176.0 yeni vaka; %11 azalma), Brezilya (76.746 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 36,1 yeni vaka; %27 azalma) ve Meksika (35.468 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 27,5 yeni vaka; % 17 azalma) olmuştur.

En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; Amerika Birleşik Devletleri (11.158 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 3,4 yeni ölüm; %23 artış), Meksika (2398 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,9 yeni ölüm; %34 azalma) ve Brezilya (2244 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,1 yeni ölüm; %30 azalma) olmuştur.

 

 

DSÖ Amerika Bölge Ofisi: https://www.paho.org/en/topics/coronavirus-infections/coronavirus-disease-covid-19-pandemic

Doğu Akdeniz Bölgesi

 

Doğu Akdeniz Bölgesi, bir önceki haftaya göre sırasıyla, haftalık vaka sayılarında %6’lık düşüşle 136.000'den fazla yeni vaka ve %8’lik düşüşle 2700’den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. Bu durum, 2021 yılının Ağustos ayının ortasından bu yana gözlemlenen düşüş eğiliminin devam ettiğini göstermektedir. Ülkelerin çoğu (15/22; %68) yeni haftalık vakalarda düşüş bildirirken, Sudan ve Afganistan bir önceki haftaya göre en büyük artışı bildirmiştir (sırasıyla %22 ve %34). En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler;  İran (81.785 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 97,4 yeni vaka; yüzde oranı bir önceki haftaya benzer), Irak (11.628 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 28,9 yeni vaka; %22 azalma) ve Ürdün (7718 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 75,6 yeni vaka; % 8 artış) olmuştur. Sırasıyla %89 ve %11 artış bildiren Afganistan ve Libya hariç olmak üzere, Bölgedeki çoğu ülke (17/22; %77) yeni haftalık ölümlerde düşüş bildirmiştir. En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; İran (1506 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına 1,8 yeni ölüm; yüzde oranı bir önceki haftaya benzer), Mısır (268 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) ve Irak (201 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) olmuştur.

 

 

DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Ofisi: http://www.emro.who.int/health-topics/corona-virus/index.html

 

Avrupa Bölgesi

 

Avrupa Bölgesi, art arda üç haftadır yeni haftalık COVID-19 vakalarında artış göstermekte olup bu hafta, bir önceki haftaya göre %7’lik artış ile 1,3 milyondan fazla yeni vaka bildirmiştir. Bölgedeki ülkelerin yarısından fazlası (35/61; %57) haftalık yeni vaka sayısında artış göstermiştir. En fazla yeni vaka bildiren üç ülke; Birleşik Krallık (283.756 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 418,0 yeni vaka, %14 artış), Rusya (217.322 yeni vaka, 100.000 nüfus başına 148,9 yeni vaka, %15 artış) ve Türkiye ( 213.981 yeni vaka, 100.000 nüfus başına 253,7 yeni vaka; yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) olmuştur.

Bölge'de yeni ölüm vakalarında bir önceki haftaya benzer bir oran ile(%4) 18.000'den fazla yeni ölüm vakası bildirilmiştir. Ölüm vakalarındaki en yüksek artış Lüksemburg (%200), Danimarka (%83) ve Slovakya'da (%82) gözlenmiştir.  En çok ölüm vakası bildiren ülkeler; Rusya (6897 yeni ölüm; 100.000  nüfus başına 4,7 yeni ölüm, %6 artış), Romanya (2360 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 12,2 yeni ölüm; %27 artış) ve Ukrayna (2140 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 4,9 yeni ölüm; %25 artış) olmuştur.

 

 

 

DSÖ Avrupa Bölge Ofisi: https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-emergencies/coronavirus-covid-19.

 

Güneydoğu Asya Bölgesi

 

Güneydoğu Asya Bölgesi, bir önceki haftaya göre sırasıyla haftalık yeni vaka insidansında %13’lük düşüşle 215.000’in biraz altında vaka,  ölüm vakalarında ise %19’luk düşüşle 2900’ün üzerinde yeni ölüm vakası bildirmiştir. Bir önceki haftaya kıyasla benzer sayıda vaka bildiren Tayland dışında, Bölgedeki tüm ülkeler bu hafta haftalık yeni vakalarda ve haftalık yeni ölüm vakalarında bir düşüş olduğunu bildirmiştir. En çok yeni vaka bildiren üç ülke;  Hindistan (114.244 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 8,3 yeni vaka; %18 azalma), Tayland (72.817 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 104,3 yeni vaka; yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) ve Myanmar (9202 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 16,9 yeni vaka; %10 azalma) olmuştur.

En çok yeni ölüm vakası bildiren üç ülke; Hindistan (1535 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, %13 azalma), Tayland (582 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm,% 14 azalma) ve Endonezya (301 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %37 azalma) olmuştur.

 

DSÖ Güney Doğu Asya Bölge Ofisi: https://www.who.int/southeastasia/outbreaks-and-emergencies/novel-coronavirus-2019.

Batı Pasifik Bölgesi

 

Batı Pasifik Bölgesi’nde COVID-19 vakalarında görülen düşüş trendi devam etmektedir ve bir önceki haftaya göre %16’lık düşüşle 201.000'den fazla yeni vaka bildirilmiştir. Ülkelerin çoğu (19/26; %73) bu hafta yeni haftalık vakalarda düşüş olduğunu bildirmiştir. En çok yeni vaka bildiren üç ülke; Filipinler (59.052 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 53,9 yeni vaka; %20 azalma), Malezya (53.221 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 161,7 yeni vaka, %18 azalma) ve Vietnam (24.726 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 25,4 yeni vaka, % 25 azalma) olmuştur.

Haftalık ölüm vakaları da düşmeye devam etmektedir ve bir önceki haftaya göre %16’lık bir düşüş ile 3100'den fazla yeni ölüm vakası bildirilmiştir. Bununla birlikte, Bölge’deki 8/26 ülke (%13 ) bu hafta yeni ölüm vakalarında bir önceki haftaya göre artış bildirmiştir ve Papua Yeni Gine %481'lik artış bildirmiştir..

En fazla yeni ölüm vakası rapor eden üç ülke; Filipinler (1075 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,0 yeni ölüm, %27 artış), Vietnam (689 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, % 18 azalma) ve Malezya (593 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,8 yeni ölüm; % 15 azalma) olmuştur.

 

DSÖ Batı Pasifik Bölge Ofisi: https://www.who.int/westernpacific/emergencies/covid-19

 

COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncellemenin Özeti

 

Haftalık Operasyonel Güncelleme (WOU), COVID-19 SPRP 2021 çerçevesine karşı devam eden küresel ilerleme hakkında güncelleme yapmayı ve ülke düzeyinde eylemleri ve DSÖ'nün ülkelere verdiği desteği vurgulamayı amaçlayan COVID-19 Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı (SPRP) izleme ve değerlendirme ekibi tarafından hazırlanan bir rapordur.

18 Ekim’de yayınlanan COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncelleme baskısında öne çıkan noktaları şunlardır:

 

Gana'da devam eden COVID-19 aşısı sunumu

Azerbaycan'daki ruh sağlığı tesislerinde COVID-19 müdahalesi

Samoa'da kapsama alanını artırmak için iki günlük aşı kampanyası

Belize'de aşı güvenliği gözetimi için BT ekipmanı ve malzemeleri

Somali'de COVID-19 müdahalesinin gözden geçirilmesi

Afrika'da yedi COVID-19 enfeksiyonundan altısı tespit edilememekte: topluluk taramasını iyileştirme girişimi

SPRP 2021 İzleme ve Değerlendirme Çerçevesinden bir dizi göstergede ilerleme

DSÖ'nün SPRP 2021 uygulanmasında ve kritik malzemelerin sağlanmasında ülkeleri desteklemek için sağladığı finansmanla ilgili güncellemeler.

 

Ekler:

Ek 1. VOC'nin aşılar üzerindeki etkilerine ilişkin ilave notlar

 

Tam aşılama (nihai dozdan 7 gün sonra) için VOC'ye özgü aşı etkinliği veya etkililiği (VE) tahminlerini sunan çalışmalar, VE'deki azalma düzeyini belirlemek için o aşı ürünü için bir karşılaştırmalı VE tahminiyle değerlendirilir. Semptomatik hastalık için VOC VE, VOC olmayan ortamlardan elde edilen faz 3 randomize RCT sonuçlarıyla karşılaştırılır. Bu sonuçlara ilişkin kararsızlık veya faz 3 RCT tahminlerinin olmaması nedeniyle şiddetli hastalık ve enfeksiyon için, VOC VE, mümkün olduğunda aynı çalışmadan elde edilen VOC VE olmayan tahminlerle (veya Beta, Gama veya Delta değerlendirilirken aynı çalışmadan Alpha VE ile) karşılaştırılır; enfeksiyon için, AstraZeneca Vaxzevria hariç tutularak,  (VOC olmayana bağlı enfeksiyona karşı VE'nin faz 3 tahmini mevcut olduğunda ve karşılaştırıcı olarak kullanılır) karşılaştırılır. Bazı durumlarda, bir VOC'ye karşı çok yüksek bir VE tahmini rapor edilirse (yani >%90) bir karşılaştırıcı olmadan bile şiddetli hastalık veya enfeksiyon sonucu için bir çalışma dahil edilebilir.

 

Çalışmaların popülasyon, sonuç tanımları, çalışma tasarımı ve farklı çalışmalar arasında bir ürün için VE tahminlerini karşılaştırırken farklılıkları kısmen açıklayabilecek diğer metodolojik hususlarda farklılık gösterdiğini belirtmek de önemlidir. Ek olarak, tabloda özetlenen azalmalar VE nokta tahminlerini temsil eder ve çalışmalar arasında önemli ölçüde farklılık gösteren bu tahminler etrafındaki belirsizlik aralıklarını temsil etmez. VE'de belirtilen azalmalar, bu sınırlamalar göz önünde bulundurularak yorumlanmalıdır.

 

•Tablo 3, azalma olmaksızın VOC'lerin COVID-19 aşı performansı üzerindeki etkisini özetlemektedir ve bu nedenle, yalnızca son dozdan 4 ay sonra VE'yi değerlendiren çalışmaları içermemektedir.

 

Ek 2.Ülkelere ve bölgelere göre endişe verici varyantların listesi, 19 Ekim 2021 verileri**

 

 

* Bu güncellemede yeni ülke eklenmiştir.

"     ", bu varyant için bilgilerin DSÖ tarafından resmi kaynaklardan alındığını gösterir.

" o  " ifadesi, bu varyant için bilgilerin DSÖ tarafından resmi olmayan kaynaklardan alındığını ve daha fazla bilgi elde edildikçe inceleneceğini belirtir.

** Seyahat edenler arasında VOC tespitini bildiren ülkeleri / bölgeleri / alanları (örn. Giriş noktalarında tespit edilen importe vakalar) veya yerel vakaları (toplulukta tespit edilen) içerir. Endişe verici varyantın tespit edildiğini hiç bildirmemiş ülkeleri, bölgeleri ve alanları hariç tutmaktadır.

-Delta varyantının doğrulandıktan sonra Suriye için hariç tutulduğunu unutmayınız.

Ayrıca bkz. Ek 3 Veri, tablo ve şekil notları.

 

Ek 3. Veri, tablo ve şekil notları

 

Sunulan veriler, ülkelerden/bölgelerden DSÖ'ye bildirilen, büyük ölçüde DSÖ vaka tanımlarına (https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV Surveillance_Case_Definition-2020.2) ve sürveyans klavuzuna (https://www.who.int/publications/i/item/who-2019-nCoV-surveillanceguidance-2020.8) dayanan resmi laboratuvar onaylı COVID-19 vaka ve ölümlerine dayanmaktadır. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişikliğe tabidir; ve bu verileri yorumlarken, gerçek vaka ve ölüm oranı insidansının olduğundan düşük tahmin edilmesi ve bu verileri küresel düzeyde yansıtmada değişken gecikmeler gibi, sunulan sayıları etkileyen birkaç faktör nedeniyle dikkatli olunmalıdır. Vaka tespiti, dahil etme kriterleri, test stratejileri, raporlama uygulamaları ve veri kesme ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Az sayıda ülke/bölge, şüpheli ve laboratuvar onaylı vakaları birlikte rapor etmektedir. DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenmektedir. Halk sağlığı yetkililerinin çok sayıda vakayı veya ölümü toplam sayımlarından çıkaran veri uyuşturma çalışmaları yürütmesi nedeniyle, yeni vakalar/ölümler sütunlarında uygun şekilde negatif sayılar gösterilebilir. Çıkarmaların önceki günlere uygun şekilde paylaştırılmasına olanak tanıyan ek ayrıntılar ortaya çıktığında, grafikler buna göre güncellenecektir. epi-data-support@who.int adresine e-posta gönderilerek yapılan geçmiş veri düzenlemesinin bir kaydı talep edilebilmektedir. Talep ederken lütfen ilgilendiğiniz ülke (ler)i, süreyi ve talep / kullanım amacını belirtiniz. Önceki durum raporları düzenlenmeyecektir; en güncel veriler için https://covid19.who.int/ adresine bakınız.

Kullanılan isimler ve bu yayındaki materyalin sunumu, DSÖ tarafından herhangi bir ülkenin, bölgenin, şehrin veya otoritenin yasal statüsü, yetkileri veya hudutlarının sınırlandırılması ile ilgili herhangi bir fikrin ifade edildiği anlamına gelmemektedir. Haritalardaki noktalı ve kesik çizgiler, henüz tam olarak anlaşmaya varılamayan yaklaşık sınır çizgilerini temsil etmektedir.

Ülkeler ve bölgeler, DSÖ yönetim bölgesi altında düzenlenmiştir. Belirli şirketlerin veya üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, DSÖ tarafından onaylandığını veya söz konusu benzer nitelikteki diğer ürünlerin yerine önerildiğini ima etmemektedir. Hatalar ve eksiklikler hariç olmak üzere, tescilli ürünlerin isimleri, baş harfleri büyük olacak şekilde ayırt edilmektedir.

(1) Kosova'ya yapılan tüm atıflar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 (1999) sayılı kararı bağlamında anlaşılmalıdır. Haritada Sırbistan ve Kosova vakalarının sayısı (UNSCR 1244, 1999) görselleştirme amacıyla hazırlanmıştır.

 

Teknik Rehber ve Diğer Kaynaklar

  • Teknik rehberler: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance
  • DSÖ Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) Paneli: https://covid19.who.int/
  • Haftalık COVID-19 Operasyonel Güncellemeleri: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/strategies-and-plans
  • DSÖ COVID-19 Vaka Tanımları: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-Surveillance_Case_Definition-2020.2
  • COVID-19 Tedarik Zinciri Kurumlar Arası Koordinasyon Hücresi Haftalık Durum Güncellemesi: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/covid-19-operations
  • Araştırma ve Geliştirme: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/global-research-on-novel-coronavirus-2019-ncov
  • COVID-19 hakkında çevrimiçi kurslar: https://openwho.org/channels/covid-19; ve mevcut olan diğer ulusal diller: https://openwho.org/channels/covid-19-national-languages
  • DSÖ Akademi COVID-19 mobil öğrenim uygulaması: https://www.who.int/about/who-academy/the-who-academy-s-covid-19-mobile-learning-app
  • Uluslararası toplumun, tüm ülkelere virüse hazırlanması ve müdahale etmesi konusunda sağladığı desteği özetleyen Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı (SPRP): https://www.who.int/publications/i/item/strategic-preparedness-and-response-plan-for-the-new-coronavirus

HALK İÇİN ÖNERİLER VE TAVSİYELER

 

 

Referanslar

1. Molteni E, Sudre CH, Canas LS, et al. Illness Characteristics of COVID-19 in Children Infected with the SARS-CoV-2 Delta Variant. Pediatrics; 2021. doi:10.1101/2021.10.06.21264467

2. Gunadi, Hakim MS, Wibawa H, et al. Is the Infection of the SARS-CoV-2 Delta Variant Associated with the Outcomes of COVID-19 Patients? Infectious Diseases (except HIV/AIDS); 2021. doi:10.1101/2021.10.05.21262783

3. Murphy CA, O’Reilly DP, Edebiri O, et al. The Effect of COVID-19 Infection During Pregnancy; Evaluating Neonatal Outcomes and the Impact of the B.1.1.7. Variant. Pediatric Infectious Disease Journal. 2021;Publish Ahead of Print. doi:10.1097/INF.0000000000003352 4. Buchan SA, Tibebu S, Daneman N, et al. Increased household secondary attacks rates with Variant of Concern SARS-CoV-2 index cases. Clinical Infectious Diseases. 2021;(ciab496). doi:10.1093/cid/ciab496

5. Tegally H, Wilkinson E, Giovanetti M, et al. Emergence of a SARS-CoV-2 variant of concern with mutations in spike glycoprotein. Nature. Published online 2021. https://doi.org/10.1038/s41586-021-03402-9

6. Sinha S, Tam B, Wang SM. Altered interaction between RBD and ACE2 receptor contributes towards the increased transmissibility of SARS CoV-2 delta, kappa, beta, and gamma strains with RBD double mutations. bioRxiv. Published online January 1, 2021:2021.08.30.458303. doi:10.1101/2021.08.30.458303

7. Curran J, Dol J, Boulos L, et al. Transmission characteristics of SARS-CoV-2 variants of concern Rapid Scoping Review. medRxiv. Published online January 1, 2021:2021.04.23.21255515. doi:10.1101/2021.04.23.21255515

8. Campbell F, Archer B, Laurenson-Schafer H, et al. Increased transmissibility and global spread of SARS-CoV-2 variants of concern as at June 2021. Eurosurveillance. 2021;26(24):2100509.

9. Dhar MS, Marwal R, Vs R, et al. Genomic characterization and epidemiology of an emerging SARS-CoV-2 variant in Delhi, India. Science. Published online October 14, 2021:eabj9932. doi:10.1126/science.abj9932

10. Bager P, Wohlfahrt J, Fonager J, Albertsen. Increased Risk of Hospitalisation Associated with Infection with SARS-CoV-2 Lineage B.1.1.7 in Denmark. doi:Bager, Peter and Wohlfahrt, Jan and Fonager, Jannik and Albertsen, Mads and Yssing Michaelsen, Thomas and Holten Møller, Camilla and Ethelberg, Steen and Legarth, Rebecca and Fischer Button, Mia Sara and Gubbels, Sophie Madeleine and Voldstedlund, Marianne and Mølbak, Kåre and Skov, Robert Leo and Fomsgaard, Anders and Grove Krause, Tyra, Increased Risk of Hospitalisation Associated with Infection with SARS-CoV-2 Lineage B.1.1.7 in Denmark. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3792894 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3792894

11. Paredes MI, Lunn SM, Famulare M, et al. Associations between SARS-CoV-2 variants and risk of COVID-19 hospitalization among confirmed cases in Washington State: a retrospective cohort study. medRxiv. Published online January 1, 2021:2021.09.29.21264272. doi:10.1101/2021.09.29.21264272

12. NERVTAG paper on COVID-19 variant of concern B.1.1.7. GOVUK. Published online 2021. https://www.gov.uk/government/publications/nervtag-paper-on-covid-19-variant-of-concern-b117, http://files/64/nervtag-paper-oncovid-19-variant-of-concern-b117.html %[2021/02/08/18:37:19

13. Pascall DJ, Mollett G, Blacow R, Bulteel N, et al. The SARS-CoV-2 Alpha variant causes increased clinical severity of disease. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2021.08.17.21260128v1

14. Pearson CA, Eggo. Estimates of severity and transmissibility of novel South Africa SARS-CoV-2 variant 501Y.V2. https://cmmid.github.io/topics/covid19/reports/sa-novel-variant/2021_01_11_Transmissibility_and_severity_of_501Y_V2_in_SA.pdf

15. Freitas ARR, Beckedorff OA, Cavalcanti LP de G, et al. The emergence of novel SARS-CoV-2 variant P.1 in Amazonas (Brazil) was temporally associated with a change in the age and sex profile of COVID-19 mortality: A population based ecological study. The Lancet Regional Health - Americas. 2021;1:100021. doi:10.1016/j.lana.2021.100021.

16. Fisman DN, Tuite AR. Progressive Increase in Virulence of Novel SARS-CoV-2 Variants in Ontario, Canada. medRxiv. Published online July 12, 2021:2021.07.05.21260050. doi:10.1101/2021.07.05.21260050

17. McAlister FA, Nabipoor M, Chu A, Lee DS, Saxinger L, Bakal JA. Lessons from the COVID-19 Third Wave in Canada: The Impact of Variants of Concern and Shifting Demographics. Infectious Diseases (except HIV/AIDS); 2021. doi:10.1101/2021.08.27.21261857

18. Muik A, Wallisch A-K, Sänger B, et al. Neutralization of SARS-CoV-2 lineage B.1.1.7 pseudovirus by BNT162b2 vaccine–elicited human sera. Science. Published online 2021:eabg6105.

19. Gallais F, Gantner P, Bruel T, et al. Anti-SARS-CoV-2 Antibodies Persist for up to 13 Months and Reduce Risk of Reinfection. medRxiv. Published online January 1, 2021:2021.05.07.21256823. doi:10.1101/2021.05.07.21256823

20. Wibmer CK, Ayres F, Hermanus T, et al. SARS-CoV-2 501Y.V2 escapes neutralization by South African COVID-19 donor plasma. Nat Med. Published online March 2021. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/33654292

21. Sabino EC, Buss LF, Carvalho MPS, et al. Resurgence of COVID-19 in Manaus, Brazil, despite high seroprevalence. The Lancet. 2021;397(10273):452-455.

22. Public Health England (PHE). SARS-CoV-2 Variants of Concern and Variants under Investigation in England. Technical Briefing 20. Public Health England; 2021. https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1009243/Technical_Briefing_20.pdf

23. Planas D, Veyer D, Baidaliuk A, et al. Reduced Sensitivity of Infectious SARS-CoV-2 Variant B.1.617.2 to Monoclonal Antibodies and Sera from Convalescent and Vaccinated Individuals. Microbiology; 2021. doi:10.1101/2021.05.26.445838

24. Public Health England (PHE). SARS-CoV-2 Variants of Concern and Variants under Investigation..Technical Briefing 18.; 2021. https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1001358/Variants_of_Concern_VO C_Technical_Briefing_18.pdf

25. Public Health England. SARS-CoV-2 lateral flow antigen tests: evaluation of VOC1 (Kent, UK) and VOC2 (South Africa). GOV.UK. Accessed June 21, 2021. https://www.gov.uk/government/publications/sars-cov-2-lateral-flow-antigen-tests-evaluation-of-voc1-andvoc2/sars-cov-2-lateral-flow-antigen-tests-evaluation-of-voc1-kent-uk-and-voc2-south-africa

26. Bekliz M, Adea K, Essaidi-Laziosi M, et al. Analytical Performance of Eleven SARS-CoV-2 Antigen-Detecting Rapid Tests for Delta Variant. Infectious Diseases (except HIV/AIDS); 2021. doi:10.1101/2021.10.06.21264535

27. Emary KRW, Golubchik T, Aley PK, et al. Efficacy of ChAdOx1 nCoV-19 (AZD1222) vaccine against SARS-CoV-2 variant of concern 202012/01 (B.1.1.7): an exploratory analysis of a randomised controlled trial. The Lancet. 2021;397(10282):1351-1362. doi:10.1016/S0140-6736(21)00628-0

28. Heath PT, Eva Galiza FP, David Neil Baxter M, et al. Efficacy of the NVX-CoV2373 Covid-19 Vaccine Against the B.1.1.7 Variant. medRxiv. Published online May 2021:2021.05.13.21256639-2021.05.13.21256639. doi:10.1101/2021.05.13.21256639

29. Madhi SA, Baillie V, Cutland CL, et al. Efficacy of the ChAdOx1 nCoV-19 Covid-19 Vaccine against the B.1.351 Variant. New England Journal of Medicine. Published online March 2021:NEJMoa2102214-NEJMoa2102214. doi:10.1056/NEJMoa2102214

30. Sadoff J, Gray G, Vandebosch A, et al. Safety and Efficacy of Single-Dose Ad26.COV2.S Vaccine against Covid-19. New England Journal of Medicine. Published online April 2021:NEJMoa2101544-NEJMoa2101544. doi:10.1056/NEJMoa2101544

31. Shinde V, Bhikha S, Hoosain MZ, et al. Preliminary Efficacy of the NVX-CoV2373 Covid-19 Vaccine Against the B.1.351 Variant [Authors, highest degree, and affiliation/institution]. medRxiv. Published online March 2021:2021.02.25.21252477- 2021.02.25.21252477. doi:10.1101/2021.02.25.21252477

32. Thomas SJ, Moreira ED, Kitchin N, et al. Six Month Safety and Efficacy of the BNT162b2 mRNA COVID-19 Vaccine. medRxiv. Published online July 28, 2021:2021.07.28.21261159. doi:10.1101/2021.07.28.21261159

33. Ella R, Reddy S, Blackwelder W, et al. Efficacy, safety, and lot to lot immunogenicity of an inactivated SARS-CoV-2 vaccine (BBV152): a double-blind, randomised, controlled phase 3 trial. medRxiv. Published online July 2, 2021:2021.06.30.21259439. doi:10.1101/2021.06.30.21259439

34. Bruxvoort KJ, Sy LS, Qian L, et al. Effectiveness of MRNA-1273 against Delta, Mu, and Other Emerging Variants.; 2021:2021.09.29.21264199. doi:10.1101/2021.09.29.21264199

35. Nasreen S, Chung H, He S, et al. Effectiveness of COVID-19 Vaccines against Variants of Concern in Ontario, Canada. Public and Global Health; 2021. doi:10.1101/2021.06.28.21259420

36. Martínez-Baz I, Trobajo-Sanmartín C, Miqueleiz A, et al. Product-specific COVID-19 vaccine effectiveness against secondary infection in close contacts, Navarre, Spain, April to August 2021. Eurosurveillance. 2021;26(39):2100894. doi:10.2807/1560- 7917.ES.2021.26.39.2100894

37. Bar-On YM, Goldberg Y, Mandel M, et al. Protection Across Age Groups of BNT162b2 Vaccine Booster against Covid-19.; 2021:2021.10.07.21264626. doi:10.1101/2021.10.07.21264626

 

 

 

 

 

 

 

Etiketler: