DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 26.10.2021 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) HAFTALIK DURUM RAPORU

26 Ekim 2021 Salı

18-24 Ekim 2021 tarihleri arasında, haftada 2,9 milyonun biraz üzerinde yeni vaka bildirilmesiyle küresel yeni vaka sayısı bir önceki haftaya göre biraz artmıştır (%4). Avrupa Bölgesi, küresel haftalık yeni vakaların yarısından fazlasını (%57) oluşturmakla birlikte artış bildiren tek bölge olmuştur. Diğer bölgeler yeni vaka sayısında düşüş bildirmişlerdir.

Bu raporda aşağıda yer alan başlıklar halinde COVID-19 ile ilgili en son veriler paylaşılmaktadır:

  • Küresel Epidemiyolojik Durum
  • Özel Konu: DSÖ COVID-19 küresel hızlı risk değerlendirmesiyle ilgili güncelleme
  • Özel Konu: DSÖ COVID-19 küresel sürveyansından yaş ve cinsiyet dağılımına ilişkin güncelleme
  • Özel Konu: SARS-CoV-2'nin Önemli Varyantları (VOI'ler) ve Endişe Verici    Varyantları (VOC'ler) hakkında güncelleme
  • DSÖ Bölgelerine Göre Genel Durum
  • Haftalık Operasyonel Güncellemelerin Özeti

KÜRESEL EPİDEMİYOLOJİK DURUM

18-24 Ekim 2021 tarihleri arasında, haftada 2,9 milyonun biraz üzerinde yeni vaka   bildirilmesiyle küresel yeni vaka sayısı bir önceki haftaya göre biraz artmıştır (%4) (Şekil 1). Avrupa Bölgesi, küresel haftalık yeni vakaların yarısından fazlasını (%57) oluşturmakla birlikte artış bildiren tek bölge olmuştur (Tablo 1). Diğer bölgeler yeni vaka sayısında düşüş bildirmişlerdir. Yeni vakalardaki en büyük düşüş yine Afrika Bölgesi'nden (%21) rapor edilirken, onu Batı Pasifik Bölgesi (%17) takip etmiştir.

Yeni ölümlerin sayısı da geçtiğimiz hafta içinde %5 oranında hafif bir artış göstermiş  ve 49.000'den fazla yeni ölüm bildirilmiştir. Avrupa (%14) ve Güneydoğu Asya (%13) bölgelerinde artışlar rapor edilmiş olup en büyük düşüşler ise Batı Pasifik (%16), Doğu Akdeniz (%13) ve Afrika (%11) bölgelerinde görülmüştür.

24 Ekim itibariyle, pandeminin başlangıcından bu yana 243 milyondan fazla doğrulanmış vaka ve 4,9 milyondan fazla ölüm bildirilmiştir.

Şekil 1: DSÖ bölgeleri tarafından haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının sayısı, 24 Ekim 2021**

**Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

100.000 nüfus başına en yüksek haftalık vaka insidansı oranlarını bildiren bölgeler, Avrupa Bölgesi (100.000 nüfus başına 179.1 yeni vaka) ve Amerika Bölgesi (100.000 nüfus başına 72,9 yeni vaka) olup aynı iki bölge, sırasıyla 100.000 nüfus başına 2.3 ve 1.8 ile haftalık en yüksek ölüm insidansını bildirmiştir.

En çok yeni vaka bildiren ülkeler Amerika Birleşik Devletleri (512 956 yeni vaka; %12 düşüş), Birleşik Krallık (330 465 yeni vaka; %16 artış), Rusya Federasyonu'ndan (248 956 yeni vaka; %15 artış), Türkiye (196 850 yeni vaka; %8 düşüş) ve Ukrayna (134 235 yeni vaka; %43 artış) olmuştur.

Tablo 1. DSÖ Bölgelerine göre, son yedi günde bildirilen ve kümülatif COVID-19 vakalarının ve COVID-19 kaynaklı ölümlerin sayısı, 24 Ekim 2021 verileri**

* Yedi gün öncesine kıyasla son yedi gün içinde yeni doğrulanmış vaka/ölüm sayısındaki yüzdelik değişim.

** Ek 2,veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

22 Ekim'de Acil Durum Komitesi'nin dokuzuncu toplantısı, COVID-19 pandemisine ilişkin Uluslararası Sağlık Tüzüğü (2005) (UST) kapsamında DSÖ Genel Müdürü'nün çağrısıyla gerçekleşmiştir. Genel Müdür, COVID-19 pandemisinin Uluslararası Önemi Haiz Halk Sağlığı Acil Durumu (PHEIC) oluşturmaya devam ettiğini dile getirmiştir. DSÖ Genel Müdürü Komitenin tavsiyesini kabul etmiş ve Komitenin Taraf Devletlere tavsiyesini UST kapsamında Geçici Tavsiyeler olarak yayınlamıştır. Daha fazla bilgi için toplantı tutanaklarını özetleyen bildiriye ve Taraf Devletlere Geçici Tavsiyelere bakınız.

COVID-19 ile ilgili en son veriler ve bilgiler için lütfen aşağıdaki adresleri ziyaret ediniz:

  DSÖ COVID-19 Paneli

  DSÖ COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncelleme ve Haftalık Epidemiyolojik Güncelleme

Şekil 2. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 vakaları, 18-24 Ekim 2021 **

** Ek 2, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız 

Şekil 3. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 ölüm vakaları, 18-24 Ekim 2021 **

** Ek 2, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

Özel Konu: DSÖ COVID-19 küresel hızlı risk değerlendirmesiyle ilgili güncelleme

Devam eden COVID-19 salgınıyla birlikte, SARS-CoV-2 virüsüne ilişkin anlayışımız ve virüsün yayılmasını ve etkisini kontrol altına almak için gereken yanıt da gelişim göstermektedir. DSÖ'nün 18 Ekim 2021'de gerçekleştirdiği en son hızlı risk değerlendirmesinde, küresel halk sağlığı riski hala çok yüksek olarak belirlenmiştir.

Acil Müdahale Çerçevesi kapsamında, DSÖ, ortaya çıkan durumlara yanıt çalışmalarımızla ilgili olarak bilgilendirme yapmak üzere düzenli olarak risk değerlendirmeleri ve durum analizleri yapmaktadır.    

Ek olarak, DSÖ, halk sağlığı olaylarının mevcut risk durumunu derinlemesine bir tehlike, maruziyet ve bağlam değerlendirmesi yoluyla periyodik olarak gözden geçirmektedir. Bu aynı zamanda halk sağlığı olayına yanıt vermek ve insan sağlığına yönelik mevcut riski, küresel olarak devam eden yayılma risklerini ve yetersiz kontrol kapasiteleri riskini araştırmak için mevcut güvenlik açıklarının ve kapasitelerinin gözden geçirilmesini de içermektedir. Bu tür değerlendirmeler, DSÖ'nün dahili karar verme aracı olarak ve Uluslararası Sağlık Tüzüğü (UST 2005) Acil Durum Komitesi'nin COVID 19 pandemisi ile ilgili toplantıları dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere bağımsız müzakereleri desteklemek için kullanılmaktadır. Bugüne kadar COVID-19 için 12 küresel hızlı risk değerlendirmesi yapılmış ve SARS-CoV-2 varyantlarının ortaya çıkması gibi belirli olaylar için ek değerlendirmeler gerçekleştirilmiştir.

Burada, COVID-19 için en son derinlemesine küresel hızlı risk değerlendirmesinin bir özetini sunmaktayız.

COVID-19 vaka ve ölüm insidansı, uzun bir süre boyunca altı DSÖ bölgesinin beşinde (Avrupa Bölgesi hariç) düşerken, genel olarak yüksek kalmaktadır ve birçok ülkede vakalarda, hastaneye yatışlarda ve ölümlerde artış yaşanmaktadır.  Bu artışlar, artan geçirgenliğe sahip varyantların yüksek prevalansı dahil; halk sağlığı ve sosyal önlemlerin (PHSM) hafifletilmesi ve/veya bunlara uyulmasında zafiyet gösterilmesinin yanı sıra artan sosyal etkileşim ve zorunlu olmayan seyahatlerin yeniden başlatılması; okulların yeniden açılması; ve sınırlı aşı erişimi ve kapsamı nedeniyle nüfusun büyük bir bölümünün hastalığa karşı devam eden hassasiyeti gibi birçok faktörden kaynaklanmaktadır.

Son derece bulaşıcı Delta varyantının hızlı yayılması, altı DSÖ bölgesinin tamamında birçok ülkede son risk değerlendirmesinden bu yana geçen üç ay içinde hastalığın keskin bir şekilde canlanmasına sebep olmuştur. Delta'nın rapor edildiği hemen hemen tüm ülkelerde, diğer Endişe Verici Varyantlar (VOC'ler) dahil olmak üzere diğer tüm varyantların yerini almış ve hızla dolaşımdaki baskın varyant haline gelmiştir. Bu canlanmalar, pandeminin uzun sürmesi ve kısıtlamaların toplumlar ve ekonomiler üzerindeki etkisi, SARS-CoV-2 evrimi ve epidemiyolojisi, bilinen ve ortaya çıkan varyantların etkisi ve Özellikle birçok ülke daha fazla yeniden açılmaya doğru ilerlerken, salgının kontrol altına alınmasında ek zorluklara yol açabilir. Güçlü sürveyans ve test altyapısı olmadan PHSM'nin kolaylaştırılması, bölgesel ve küresel toplu toplanma olaylarının sayısındaki artışla birleştiğinde, yeni salgın riskini ve ek VOC'lerin ortaya çıkma riskini artırabilir. Ayrıca, özellikle Avrupa ve Batı Pasifik bölgelerinde 0-24 yaş arasındakilerde tüm vakalar içinde vaka sayısında artış olduğu bildirilmiştir. Bu eğilim, daha büyük yaş gruplarının aşılanma olasılığının daha yüksek olmasından, daha genç yaş gruplarında artan sosyal kaynaşmadan ve 0-24 yaş arası çocuklar arasında maruz kalma potansiyelini artıran yüz yüze eğitimden kaynaklanıyor olabilir. Ayrıca, okulların yeniden açılmasına bu yaş grubuna yönelik testlerin artması eşlik etmiştir. Bununla birlikte, genel enfeksiyon ve şiddetli hastalık oranları, çocuklar ve genç yetişkinler arasında nispeten düşük kalmaktadır.

18 Ekim itibariyle 6 milyar dozdan fazla COVID-19 aşısı  uygulanırken, dünya nüfusunun yarısından azı (%47) en az bir doz aşı almıştır. Uygulanan aşıların %65'i  yüksek gelirli 10 ülkede yapılırken, yalnızca %35'i düşük gelirli veya düşük orta gelirli ülkelerde olup, devam eden aşı eşitsizliklerini vurgulamaktadır. Bazı yüksek gelirli ülkelerde Stratejik Bağışıklama Uzmanları Danışma Grubu (SAGE) tarafından önerilenlerin ötesinde ek/destekleyici dozların uygulanması, küresel aşı arzını daha da kısıtlamakta ve aşı dağılımındaki eşitsizlikleri şiddetlendirmektedir.

Küresel tedarik zincirindeki gelişmelere rağmen, bazı ülkeler pandemi yanıtı için gerekli olan test, aşı, tıbbi oksijen, kişisel koruyucu ekipman ve diğer malzemelere erişim sıkıntısı yaşamaya devam etmektedir. Bu kıtlıklar, birçok ülkede zaten gergin durumdaki sağlık sistemleri üzerinde ek baskı oluşturuyor ve bu da iyi kaynaklara sahip ülkeler de dahil olmak üzere küresel olarak temel sağlık hizmetlerinin sunumunu doğrudan etkilemektedir.  Küresel müdahale için yetersiz finansman ek bir zorluktur; DSÖ, finansman hedefinde 900 milyon ABD Doları'lık bir boşlukla karşı karşıyadır; bu, COVID-19 Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı (SPRP) 2021'de belirlenen hedefin yaklaşık yarısıdır.

Belirlenen ve ortaya çıkan varyantların fenotipik etkisi, azalan bağışıklık ve COVID-19 sonrası durumun daha fazla karakterizasyonu  da dahil olmak üzere bilgi eksiklikleri devam etmektedir. Ek olarak, çocuklar ve ergenler de dahil olmak üzere VOC'lerle enfekte olanlarda hastalığın şiddetiyle ilgili profilde herhangi bir değişiklik olup olmadığını belirlemek için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.

Ek kaynaklar:

DSÖ risk değerlendirme süreci hakkında daha fazla bilgi

Uluslararası Sağlık Tüzüğü (2005) Acil Durum Komitesi'nin koronavirüs hastalığı (COVID-19) pandemisine ilişkin dokuzuncu toplantısına ilişkin açıklama

 

Özel Konu: DSÖ COVID-19 küresel sürveyansından yaş ve cinsiyet dağılımına ilişkin güncelleme

DSÖ, Ocak 2020'den bu yana küresel COVID-19 epidemiyolojik sürveyansını desteklemektedir. Günlük teyit edilen vaka ve ölüm sayısına ek olarak DSÖ, Üye Devletlerden bir vaka raporlama formu . (CRF) veya haftalık toplu raporlama sistemi aracılığıyla kullanarak vaka tabanlı bir raporlama sistemi aracılığıyla minimum bir dizi bilgiyi bildirmelerini talep etmiştir. Haftalık toplu sürveyans verileri içinde , yaş grupları ve cinsiyete göre ayrılmış vaka ve ölüm sayısı, sağlık çalışanlarının durumu, hastaneye yatış sayısı, taburcu olanlar/iyileşenler ve gerçekleştirilen testler yer almaktadır.

 

12 Ekim 2021 tarihi itibariyle, pandeminin başlangıcından bu yana 20 aydan fazla bir süre boyunca toplam 184 ülke, yönetim bölgesi ve bölge, küresel olarak bildirilen vakaların %70'inden fazlasını temsil eden 167 milyon COVID-19 vakası hakkında ayrıntılı bilgi paylaşımında bulunmuştur. Bu verilerin tamlığı/eksiksiz olması bölgeye göre (Şekil 4) ve gelir kategorileri arasında farklılık gösterirken, düşük gelirli ülkelerde verilerde daha fazla eksiklik söz konusudur. COVID-19 ölüm oranına ilişkin bilgilerle ilgili olarak, 184 ülke söz konusu vakaya dayalı raporlama sistemine 1.934 548 ölüm bildirmiş ve  küresel olarak bildirilen ölüm sayısının %40'ından azını temsil etmektedir.

 

Şekil 4. DSÖ bölgesine göre verilerin tamlığı/eksiksizliği, 12 Ekim 2021 verileri (n=237 973 361)

Yaşa ve cinsiyete göre dağılım

 

Cinsiyete ilişkin veriler, küresel vakaların %52'sini temsil eden 122 921 974 vaka için rapor edilmiştir. Bunların %51'ini (n=62 191 734) kadınlar oluşturmuştur. Bununla birlikte, erkekler ölümlerin daha büyük bir oranını oluşturmuştur %58 (n=1 201 236). Bu oranlar bölgeye göre değişiklik göstermektedir, örneğin Doğu Akdeniz ve Afrika bölgelerinde hem vakalarda hem de ölümlerde erkeklerin oranı daha fazladır.

Yaş, küresel vakaların %40'ını temsil eden toplam 99 067 915 vakadan rapor edilmiştir (Şekil 5). Temmuz 2021'in başından itibaren özellikle Avrupa ve Batı Pasifik bölgelerinde 0-24 yaş arasındaki vaka oranlarında artış gözlemlenmeye başlanmıştır (Şekil 6). Bu muhtemelen kısmen çoğu ülkede aşılama için daha büyük yaş gruplarına öncelik verilmesinden kaynaklanmaktadır. Ek olarak, çocuklar ve gençler arasında güçlendirilmiş test stratejilerinin uygulanmasıyla birlikte yüz yüze eğitimin yeniden başlatılması da 0-24 yaşları arasında bildirilen vakalarda gözlenen artışa katkıda bulunmuş olabilir. Bununla birlikte, genel enfeksiyon ve hastalık oranları, çocuklar ve genç yetişkinler arasında düşük kalmaktadır.

 

Şekil 5: Haftalık doğrulanan COVID-19 vakalarının yaşa göre dağılımı, COVID-19 DSÖ sürveyansı, Ocak 2020 - 12 Ekim 2021 (n=99 067 915)     

 

Şekil 6: Haftalık doğrulanan COVID-19 vakalarının yaşa göre oranı, COVID-19 DSÖ sürveyansı, Ocak 2020 -12 Ekim 2021 (n=99 067 915)

Yaşa özel vaka ölüm oranlarındaki eğilimler (CFR) Şekil 7, yaş grubuna ve 3 aylık zaman dilimine göre CFR'leri göstermektedir. 64 yaşın altındakiler arasında CFR, pandemi boyunca %2,5'in altında kalmıştır. 2020'nin ikinci çeyreğinden (Nisan-Eylül) bu yana, 65 yaş ve üzerindekiler arasında CFR,  2020'nin ikinci çeyreğinde %26'dan 2021'in üçüncü çeyreğinde %5'e düşmüş olup bu, büyük olasılıkla yaş grubunda aşılama dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere hedefe yönelik COVID-19 önleyici tedbirlerin uygulanmasının yanı sıra zaman içinde klinik bakımdaki gelişmelerin bir sonucudur.

Şekil 7. Yaş grubuna ve 3 aylık zaman dilimine göre COVID-19 Vaka ölüm oranı (CFR), 12 Ekim 2021 itibarıyla 2020 ile 2021'in ilk 3 çeyreği

Sonuç ve Öneriler

 

DSÖ'ye sunulan veriler, yaş grupları ve cinsiyete göre COVID-19 vakalarının oranındaki farklılıkları vurgulamıştır; bu verilere, bu oranlar dünya çapında eşit olarak dağılmamış olsa da, genç yaş gruplarındaki (0-24 yaş arası) vakalarda son zamanlarda görülen artış da dahildir. 65 yaş üstü kişilerde CFR, son zamanlarda %5'in altına düşmüştür; bu, farmasötik olmayan müdahaleler, COVID-19'un gelişmiş klinik anlayışı ve yönetimi ve aşılamanın etkisi dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere çeşitli faktörlere bağlı olabilir.

Üye Devletler tarafından COVID-19 gözetiminde gösterilen büyük çabaya rağmen, hala iyileştirme için alanlar mevcuttur. Sürveyans verilerinin eksiksizliği hala yetersiz olup bölgesel olarak ve gelir kategorileri arasında farklılık gösterirken, düşük gelirli ülkelerin verilerindeki eksiklikler daha fazladır. DSÖ, farklı yaş grupları arasındaki insidans ve mortaliteyi, hangi popülasyonların ciddi hastalık ve ölüm riski altında olduğunu ve zaman içindeki potansiyel epidemiyolojik değişiklikleri anlamak için COVID-19’a yönelik sürekli sürveyans önermektedir.

 

Ek kaynaklar

 

DSÖ COVID-19 Ayrıntılı Sürveyans Veri Panosu

COVID-19'un küresel sürveyansı: DSÖ'nün haftalık toplu verileri raporlama süreci

DSÖ COVID-19 Ayrıntılı Sürveyans Veri Panosu

COVID-19 için halk sağlığı sürveyansı: geçici rehberlik

 

Özel Konu: SARS-CoV-2'nin Önemli Varyantları (VOI'ler) ve Endişe Verici Varyantları (VOC'ler) Hakkında Güncelleme

 

DSÖ, ulusal makamlar, kurumlar ve araştırmacılarla işbirliği içinde, SARS-CoV-2 varyantlarının bulaşma veya hastalık özelliklerini değiştirip değiştirmediğini veya ulusal makamlar tarafından uygulanan aşıların, terapötiklerin, teşhislerin veya halk sağlığı ve sosyal önlemlerinin (PHSM) etkinliğini etkileyip etkilemediğini hastalığın yayılmasını kontrol altına alabilmek için rutin olarak değerlendirmektedir.  Potansiyel Endişe Verici Varyantlarının (VOC'ler) veya Önemli Varyantların (VOI'ler) "sinyalleri", küresel halk sağlığına yönelik riske dayalı olarak tespit edilmekte ve değerlendirilmektedir. Kanıtlar elde edildiğinde, VOI'ler veya VOC'ler için sınıflandırma, dolaşımdaki varyantların sürekli evrimini ve değişen epidemiyolojilerini yansıtacak şekilde revize edilecektir. Varyant sınıflandırması için kriterler ve mevcut VOC'ler, VOI'ler ve İzleme Altındaki Diğer Varyantların (VUM'lar) listeleri DSÖ SARSCov-2 varyantlarını izleme web sitesinde mevcuttur.  Ulusal yetkililer, yerel kendi önemli/endişe verici diğer varyantlarını belirleyabilmekte olup ulusal yetkililer bu varyantların etkilerini araştırmak ve raporlamak için teşvik edilmektedir.

Bu riskler arttıkça, DSÖ, sürveyans ve araştırma için önceliklerin belirlenmesini desteklemek ve nihayetinde yanıt stratejilerine rehberlik etmek için küresel VOI'ler ve VOC'lerin listelerini güncellemeye devam edecektir (daha fazla bilgi için, lütfen İzleme SARS-CoV-2 varyantları web sitesine bakın). Farklı varyantların prevalansı, Delta gibi birlikte dolaşımda olan diğer varyantların ışığında izlenmektedir. Bununla birlikte, küresel dağılım, ülkeler arasındaki sıralama kapasiteleri ve örnekleme stratejilerindeki farklılıklar ve raporlamadaki gecikmeler de dahil olmak üzere, gözetim sınırlamaları dikkate alınarak yorumlanmalıdır.

VOC'lerin coğrafi yayılımı ve yaygınlığı

Mevcut küresel genetik epidemiyoloji, halka açık veri kümelerine sunulan veya DSÖ'ye rapor edilen SARS CoV 2 dizileri arasında diğer varyantların prevalansının azalmasıyla birlikte Delta varyantının baskınlığı ile karakterize edilmektedir (Şekil 5, Ek 1). Delta, çoğu ülkede diğer VOC'ler de dahil olmak üzere diğer varyantları geride bırakmıştır. Ancak, alt bölge ve ülke düzeyinde farklılıklar gözlemlenmeye devam etmektedir; en önemlisi bazı Güney Amerika ülkelerinde, Delta varyantının ilerlemesinin daha kademeli olduğu ve diğer varyantların (örneğin Gamma, Mu) hala sekansların büyük bir kısmına katkıda bulunmaktadır.

Küresel VOC dağılımı, sıralama kapasitelerindeki farklılıklar, ülkeler arasındaki örnekleme stratejileri ve raporlamadaki gecikmeler dahil olmak üzere sürveyans  sınırlamaları dikkate alınarak yorumlanmalıdır. Çeşitli bölge ve ülkelerde genomik sürveyansı güçlendirmeye yönelik mevcut çabalar, küresel olarak varyantların dizileme ve saptanmasının kapsamını geliştirmek için yürütülmektedir.

AY.4.2 Soyu

SARS-CoV-2'nin devam eden yayılması ve evrimi ile Delta VOC dahil olmak üzere COVID-19 evrim ağacının yeni dalları tanımlanmaktadır. Pango soylarının ve Nextstrain soyunun diğer genomik sistemler ve araçlarla birlikte karakterizasyonu, dünya çapındaki araştırmacılara ve halk sağlığı kurumlarına SARS-CoV-2'nin evrimini izlemelerinde yardımcı olur. Nextstrain, yakın zamanda, dünya çapında sıklığı artan ve bu nedenle şu anda Delta varyantını 3 bölüme ayıran iki ek Delta alt kümesi tanımlamıştır: 21A, 21I, 21J. Daha ince ölçekli olan en son Pango terminolojisine göre, Delta içinde 67 soy belirlenmiştir. Üç Nextstrain kanadının (21A, 21I ve 21J) her biri birden fazla Pango AY soyuna karşılık gelmektedir. Epidemiyolojik olarak ilgili filogenetik kümeleri tanımlamak için yeni dizileme verileri kullanılabilir hale geldikçe ve işlendikçe yeni soylar düzenli olarak atanır, örn. devam eden bulaş kanıtı ile coğrafi bir bölgede virüsün görülmesi. (1) Geçmiş diziler ve ilişkili meta veriler de geriye dönük olarak güncellenir ve bu, GISAID verileri yorumlanırken dikkate alınmalıdır. DSÖ, SARS-CoV-2 Virüs Evrimi Çalışma Grubu ile işbirliği içinde, Delta VOC içindeki AY soyları da dahil olmak üzere SARS-CoV-2 varyantlarını izlemeye ve değerlendirmeye devam etmektedir.

AY.4.2, ikisi spike ( spayk) proteinde olmak üzere üç ek mutasyona sahip olan Delta VOC içinde yeni belirlenmiş bir Pango soyudur: A222V ve Y145H. AY.4.2 dizi arzında Temmuz 2021'den bu yana bir artış gözlemlenmiş ve 25 Ekim itibariyle 42 ülkeden 26.000'den fazla AY.4.2 dizisi GISAID'e yüklenmiştir. Bu dizilerin çoğunluğu (%93), AY.4.2'nin orantılı katkısında kademeli bir artışın gözlemlendiği Birleşik Krallık'tan rapor edilmiştir; 3 Ekim 2021 ile başlayan haftada rapor edilen toplam Delta vakalarının tahmini %5,9'unu oluşturmaktadır. (2) AY.4.2'nin herhangi bir ek fenotipik etki (örneğin, bulaşıcılıkta bir değişiklik veya antikorların virüsü bloke etme yeteneğinde bir azalma) sağlayıp sağlamadığını değerlendirmek için epidemiyolojik ve laboratuvar çalışmaları devam etmektedir.

Ek kaynaklar:

SARS-CoV-2 Varyantlarını İzleme

COVID-19'un yeni çeşitleri: Bilgi boşlukları ve araştırma

SARS-CoV-2'nin genomik dizilimi: halk sağlığı üzerinde maksimum etki için uygulama kılavuzu

COVID-19 bağlamında PHSM'nin uygulanmasına ve ayarlanmasına ilişkin hususlar

 

Referanslar

1. Rambaut A, Holmes EC, O’Toole Á, et al. A dynamic nomenclature proposal for SARS-CoV-2 lineages to assist genomic epidemiology. Nature Microbiology. 2020;5(11):1403-1407. doi:10.1038/s41564-020-0770-5

2. Public Health England. SARS-CoV-2 Variants of Concern and Variants under Investigation in England-Technical Briefing 26.; 2021. https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1028113/Technical_Brie fing_26.pdf

Şekil 8: Son 60 gün içinde Endişe Verici Varyantlarının (VOC) prevelansı ve geçmiş tespitler (26 Ekim 2021 itibariyle veriler)

DSÖ BÖLGELERİNE GÖRE DURUM

 

Afrika Bölgesi

 

Afrika Bölgesi'nde Temmuz ortasından bu yana gözlemlenen düşüş eğilimi, bu hafta 22.000'den fazla yeni vaka ve bildirilen 800'den fazla yeni ölüm vakasıyla devam etmiş olup bir önceki haftaya göre sırasıyla %21 ve %11'lik bir düşüş görülmüştür. Bu güven verici olsa da, Bölgedeki 49 ülkeden on tanesi (%20), bir önceki haftaya göre yeni haftalık vakalarda artış bildirmiş ve en büyük artış Réunion (%578), Botsvana (%116) ve Gambiya (%100) gibi ülkelerde olmuştur. En çok yeni vaka bildirimi Güney Afrika (3153 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 5,3 yeni vaka; %33 düşüş), Botsvana (3063 yeni vaka; 100.000 başına 130,3 yeni vaka; %116 artış) ve Etiyopya'dan (2908 yeni vaka; 100.000'de 2.5 yeni vaka; %38 azalma)olmuştur.

 

En çok sayıda yeni ölüm vakası Güney Afrika (327 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %11 artış), Etiyopya (136 yeni ölüm; 100.000'de <1 yeni ölüm; %45 düşüş) ve Nijerya'dan  (52 yeni ölüm; 100.000'de <1 yeni ölüm; %12'lik bir düşüş) bildirilmiştir.

 

 

DSÖ Afrika Bölge Ofisi: https://www.afro.who.int/health-topics/coronavirus-covid-19

Amerika Bölgesi

 

Amerika Bölgesi, bu hafta 745.000'den fazla yeni vaka bildirmiş olup önceki haftaya göre %9'luk bir düşüş ve Ağustos 2021'in sonundan bu yana bölgede gözlenen düşüş eğilimini sürdürmüştür. Bununla birlikte, ülkelerin %25'i ( 14/56), önceki haftaya kıyasla bu hafta yeni vakalarda bir artış bildirmiş ve en büyük artışlar Dominika (%166), Cayman Adaları (%156) ve Paraguay'da (%136) gözlenmiştir. En çok yeni vaka sayısı Amerika Birleşik Devletleri (512 956 yeni vaka; 100.000'de 155.0 yeni vaka; %12'lik bir düşüş), Brezilya (84 367 yeni vaka; 100.000'de 39.7 yeni vaka; %10 ile) bildirilmiştir. artış) ve Meksika'dan rapor edilmiştir (32 940 yeni vaka; 100.000'de 25.5 yeni vaka; %7 düşüş).

 

Ölüm sayıları önceki haftaya kıyasla değişmezken, en çok  yeni ölüm vakası sayısı Amerika Birleşik Devletleri (11 604 yeni ölüm; 100.000'de 3.5 yeni ölüm; geçen hafta bildirilen sayıya benzer), Brezilya (2470 yeni ölüm) ölümler; 100.000'de 1.2 yeni ölüm; %10'luk bir artış) ve Meksika'dan bildirilmiştir (2324 yeni ölüm; 100.000'de 1.8 yeni ölüm; geçen hafta bildirilen sayıya benzer).

 

DSÖ Amerika Bölge Ofisi: https://www.paho.org/en/topics/coronavirus-infections/coronavirus-disease-covid-19-pandemic

Doğu Akdeniz Bölgesi

 

 Doğu Akdeniz Bölgesi'nde vaka ve ölüm sayısı bu hafta da düşmeye devam etmiş, 130.000'in biraz altında yeni vaka ve 2400'den fazla yeni ölüm vakası bildirilmiş olup bir önceki haftaya göre sırasıyla %5 ve %13'lük bir düşüş yaşanmıştır. Hem vakalarda hem de ölüm sayılarında bu düşüş eğilimi Temmuz 2021'in sonundan bu yana gözlenmiştir. Geçen hafta, bölgedeki ülkelerin üçte birinden biraz azı (6/22; %27) yeni vakalarda artış bildirmiş ve en yüksek artışlar Sudan (%57) ve Suriye'de (%26) gözlemlenmiştir.  En çok yeni vaka sayısı İran (78 251 yeni vaka; 100.000'de 93.2 yeni vaka; önceki hafta bildirilen sayıya benzer şekilde), Irak'tan (11 290 yeni vaka; 100'de 28.1 yeni vaka) bildirildi. 000; önceki hafta bildirilen sayıya benzer) ve Ürdün'den bildirilmiştir (9641 yeni vaka; 100.000'de 94.5 yeni vaka; %25 artış).

 

En çok yeni ölüm vakası sayısı, İran (1176 yeni ölüm; 100.000'de 1,4 yeni ölüm; %22 düşüş), Mısır (316 yeni ölüm; 100.000'de <1 yeni ölüm; %18 artış) bildirildi. ) ve Irak'tan bildirilmiştir (199 yeni ölüm; 100.000'de <1 yeni ölüm; önceki hafta bildirilen sayıya benzer).

 

 

 

 

DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Ofisi: http://www.emro.who.int/health-topics/corona-virus/index.html

 

Avrupa Bölgesi

 

Avrupa Bölgesi, bir önceki haftaya göre sırasıyla %18 ve %14 artışla 1,6 milyondan fazla yeni vaka ve 21.000'den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. Eylül ayının sonundan bu yana gözlemlenen eğilim, Bölge'de rapor edilen yeni vaka ve ölüm sayılarının artmasıyla bu hafta da devam etmiştir. Avrupa Bölgesindeki ülkelerin yarısından fazlası (42/61; %69) geçen hafta vakalarda artış bildirmiştir. En çok yeni vaka Birleşik Krallık (330 465 yeni vaka; 100.000'de 486.8 yeni vaka; %16 artış), Rusya Federasyonu (248 956 yeni vaka; 100.000'de 170,6 yeni vaka; %15) bildirilmiştir. artış) ve Türkiye'den rapor edilmiştir (196 850 yeni vaka; 100.000'de 233.4 yeni vaka; %8'lik bir düşüş).

 

En çok yeni ölüm vakası  Rusya Federasyonu (7288 yeni ölüm; 100.000'de 5.0 yeni ölüm; %6 artış), Ukrayna (3239 yeni ölüm; 100.000'de 7.4 yeni ölüm; %51 artış) ve Romanya'dan rapor edilmiştir (2889 yeni ölüm; 100.000'de 14.9 yeni ölüm; %22 artış).

 

 

DSÖ Avrupa Bölge Ofisi: https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-emergencies/coronavirus-covid-19.

 

Güneydoğu Asya Bölgesi

 

Temmuz 2021'in sonundan bu yana, Bölge'de haftalık yeni vaka sayıları azalmaya devam etmekte olup bu hafta bildirilen 197.000 yeni vaka ile bir önceki haftaya göre %8'lik bir düşüş gerçekleşmiştir. Maldivler (%23 artış), Doğu Timor (%37 artış) ve Nepal (%42 artış) hariç tüm ülkeler düşüş eğiliminde olduklarını bildirmiştir. En çok yeni vaka Hindistan (107 749 yeni vaka; 100.000'de 7.8 yeni vaka; %6 düşüş), Tayland (66.781 yeni vaka; 100.000'de 95.7 yeni vaka; %8 düşüş) ve Myanmar'dan rapor edilmiştir (6410 yeni vaka; 100 000'de 11.8 yeni vaka; %30 azalma).

 

Öte yandan, yeni haftalık ölüm vaka sayıları, büyük ölçüde Hindistan (%40 artış) ve Nepal'deki (%21 artış) artışlara bağlı olarak bu hafta önceki haftaya göre %13 artmıştır. En çok yeni ölüm vakası Hindistan (2145 yeni ölüm; 100.000'de <1 yeni ölüm; %40 artış), Tayland (482 yeni ölüm; 100.000'de <1 yeni ölüm; %17 düşüş) ve Endonezya'dan bildirilmiştir (253 yeni ölüm; 100.000'de <1 yeni ölüm; %16'lık bir düşüş).

DSÖ Güney Doğu Asya Bölge Ofisi: https://www.who.int/southeastasia/outbreaks-and-emergencies/novel-coronavirus-2019.

Batı Pasifik Bölgesi

 

 Batı Pasifik Bölgesi, bir önceki haftaya göre sırasıyla %17 ve %16 düşüşle 174.000'den fazla yeni vaka ve 2600'den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. Bölgede devam eden düşüş eğilimlerine rağmen, vaka bildiren ülkelerin (%19/26; %73), dörtte birden fazlası (5/19; %26) geçen hafta yeni vakalarda artış bildirmiştir. En çok yeni vaka Malezya (41 508 yeni vaka; 100.000'de 128,2 yeni vaka; %21 düşüş), Filipinler (38 189 yeni vaka; 100.000'de 34,8 yeni vaka; %35 düşüş) ve Singapur'dan rapor edilmiştir (24 141 yeni vaka; 100.000'de 412,6 yeni vaka; %15 artış).

En çok yeni ölüm vakası Filipinler (1005 yeni ölüm; 100.000'de <1 yeni ölüm; %7 düşüş), Malezya (496 yeni ölüm; 100.000'de 1.5 yeni ölüm; %16 düşüş) ve Vietnam'dan bildirilmiştir (489 yeni ölüm; 100.000'de <1 yeni ölüm; %29'luk bir düşüş).

 

 

DSÖ Batı Pasifik Bölge Ofisi: https://www.who.int/westernpacific/emergencies/covid-19

 

COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncellemenin Özeti

 

Haftalık Operasyonel Güncelleme (WOU), COVID-19 SPRP 2021 çerçevesine karşı devam eden küresel ilerleme hakkında güncelleme yapmayı ve ülke düzeyinde eylemleri ve DSÖ'nün ülkelere verdiği desteği vurgulamayı amaçlayan COVID-19 Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı (SPRP) izleme ve değerlendirme ekibi tarafından hazırlanan bir rapordur.

25 Ekim’de yayınlanan COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncelleme baskısında öne çıkan noktaları şunlardır:

 

  • Hızlı Yanıt Mobil Laboratuvarı (RRML/GOARN) girişimi, uluslararası RRML dağıtım yeteneklerini güçlendiriyor

 

  • Jamaika'da COVID-19 Yanıtını Desteklemek için PAHO ve ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri Ortaklığı

 

  • Nijerya'da COVID-19 aşısını entegre etmek için çocuk felci kampanyasını desteklemek

 

  • Bulgaristan'da HealthBuddy+: yenilikçi COVID-19 sohbet robotu, pandemi sırasında ruh sağlığını destekliyor

 

  • Çevrimiçi kurslar, Go.Data salgın araştırma aracının kullanıma sunulmasını destekler
  • SPRP 2021 İzleme ve Değerlendirme Çerçevesinden bir gösterge alt kümesinde ilerleme

 

  • SPRP 2021 uygulamasında ve kritik malzemelerin sağlanmasında ülkeleri desteklemek için DSÖ'nün finansmanına ilişkin güncellemeler.

 

Teknik Rehber ve Diğer Kaynaklar

 

  • Teknik rehberler: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance
  • DSÖ Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) Paneli: https://covid19.who.int/
  • Haftalık COVID-19 Operasyonel Güncellemeleri: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/strategies-and-plans
  • DSÖ COVID-19 Vaka Tanımları: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-Surveillance_Case_Definition-2020.2
  • COVID-19 Tedarik Zinciri Kurumlar Arası Koordinasyon Hücresi Haftalık Durum Güncellemesi: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/covid-19-operations
  • Araştırma ve Geliştirme: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/global-research-on-novel-coronavirus-2019-ncov
  • COVID-19 hakkında çevrimiçi kurslar: https://openwho.org/channels/covid-19; ve mevcut olan diğer ulusal diller: https://openwho.org/channels/covid-19-national-languages
  • DSÖ Akademi COVID-19 mobil öğrenim uygulaması: https://www.who.int/about/who-academy/the-who-academy-s-covid-19-mobile-learning-app
  • Uluslararası toplumun, tüm ülkelere virüse hazırlanması ve müdahale etmesi konusunda sağladığı desteği özetleyen Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı (SPRP): https://www.who.int/publications/i/item/strategic-preparedness-and-response-plan-for-the-new-coronavirus

HALK İÇİN ÖNERİLER VE TAVSİYELER

 

 

 

Ek 1.Ülkeler, yönetim bölgeleri ve bölgelere göre endişe verici varyantların listesi, 26 Ekim 2021 verileri**

 

 

 

 

* Bu güncellemede yeni ülke eklenmiştir.

" • " bu varyant için bilgilerin DSÖ tarafından resmi kaynaklardan alındığını gösterir.

" o " ifadesi, bu varyant için bilgilerin DSÖ tarafından resmi olmayan kaynaklardan alındığını ve daha fazla bilgi elde edildikçe inceleneceğini belirtir.

** Seyahat edenler arasında VOC tespitini bildiren ülkeleri / bölgeleri / alanları (örn. Giriş noktalarında tespit edilen importe vakalar) veya yerel vakaları (toplulukta tespit edilen) içerir. Endişe verici varyantın tespit edildiğini hiç bildirmemiş ülkeleri, bölgeleri ve alanları hariç tutmaktadır.

 

Ayrıca bkz. Ek 2 Veri, tablo ve şekil notları.

 

Ek 2. Veri, tablo ve şekil notları

 

Sunulan veriler, ülkelerden/bölgelerden DSÖ'ye bildirilen, büyük ölçüde DSÖ vaka tanımlarına (https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV Surveillance_Case_Definition-2020.2) ve sürveyans klavuzuna (https://www.who.int/publications/i/item/who-2019-nCoV-surveillanceguidance-2020.8) dayanan resmi laboratuvar onaylı COVID-19 vaka ve ölümlerine dayanmaktadır. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişikliğe tabidir; ve bu verileri yorumlarken, gerçek vaka ve ölüm oranı insidansının olduğundan düşük tahmin edilmesi ve bu verileri küresel düzeyde yansıtmada değişken gecikmeler gibi, sunulan sayıları etkileyen birkaç faktör nedeniyle dikkatli olunmalıdır. Vaka tespiti, dahil etme kriterleri, test stratejileri, raporlama uygulamaları ve veri kesme ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Az sayıda ülke/bölge, şüpheli ve laboratuvar onaylı vakaları birlikte rapor etmektedir. DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenmektedir. Halk sağlığı yetkililerinin çok sayıda vakayı veya ölümü toplam sayımlarından çıkaran veri uyuşturma çalışmaları yürütmesi nedeniyle, yeni vakalar/ölümler sütunlarında uygun şekilde negatif sayılar gösterilebilir. Çıkarmaların önceki günlere uygun şekilde paylaştırılmasına olanak tanıyan ek ayrıntılar ortaya çıktığında, grafikler buna göre güncellenecektir.

 

epi-data-support@who.int adresine e-posta gönderilerek yapılan geçmiş veri düzenlemesinin bir kaydı talep edilebilmektedir. Talep ederken lütfen ilgilendiğiniz ülke (ler)i, süreyi ve talep / kullanım amacını belirtiniz. Önceki durum raporları düzenlenmeyecektir; en güncel veriler için https://covid19.who.int/ adresine bakınız.

Kullanılan isimler ve bu yayındaki materyalin sunumu, DSÖ tarafından herhangi bir ülkenin, bölgenin, şehrin veya otoritenin yasal statüsü, yetkileri veya hudutlarının sınırlandırılması ile ilgili herhangi bir fikrin ifade edildiği anlamına gelmemektedir. Haritalardaki noktalı ve kesik çizgiler, henüz tam olarak anlaşmaya varılamayan yaklaşık sınır çizgilerini temsil etmektedir.

Ülkeler ve bölgeler, DSÖ yönetim bölgesi altında düzenlenmiştir. Belirli şirketlerin veya üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, DSÖ tarafından onaylandığını veya söz konusu benzer nitelikteki diğer ürünlerin yerine önerildiğini ima etmemektedir. Hatalar ve eksiklikler hariç olmak üzere, tescilli ürünlerin isimleri, baş harfleri büyük olacak şekilde ayırt edilmektedir.

(1) Kosova'ya yapılan tüm atıflar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 (1999) sayılı kararı bağlamında anlaşılmalıdır. Haritada Sırbistan ve Kosova vakalarının sayısı (UNSCR 1244, 1999) görselleştirme amacıyla hazırlanmıştır.

Etiketler: