DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 14.12.2021 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) HAFTALIK DURUM RAPORU

14 Aralık 2021 Salı

Küresel olarak, hem vakaların hem de ölüm vakalarının haftalık insidansı geçtiğimiz hafta (6-12 Aralık 2021) boyunca bir önceki haftaya göre sırasıyla %5 ve %10'luk düşüşlerle azalmıştır.

Bu raporda aşağıda yer alan başlıklar halinde COVID-19 ile ilgili en son veriler paylaşılmaktadır:

  • Küresel Epidemiyolojik Durum
  • Özel Konu: SARS-CoV-2'nin Önemli Varyantları (VOI'ler) ve Endişe Verici Varyantları (VOC'ler) hakkında güncelleme
  • DSÖ Bölgelerine Göre Genel Durum
  • Haftalık Operasyonel Güncellemenin Özeti

KÜRESEL EPİDEMİYOLOJİK DURUM

12 Aralık 2021 itibariyle veriler

Küresel olarak, hem vakaların hem de ölüm vakalarının haftalık insidansı geçtiğimiz hafta (6-12 Aralık 2021) boyunca bir önceki haftaya göre sırasıyla %5 ve %10'luk düşüşlerle azalmıştır. Bununla birlikte, bu düşüşler hala 4 milyondan fazla yeni teyit edilmiş vakaya ve 47.000'den az yeni ölüm vakasına karşılık gelmiştir. 12 Aralık itibariyle, küresel olarak yaklaşık 269 milyon doğrulanmış vaka ve yaklaşık 5,3 milyon ölüm bildirilmiştir.

Afrika Bölgesi, geçen hafta yeni vakalarda en büyük artışı (%111) bildirmiş ve onu %7'lik bir artış bildiren Batı Pasifik Bölgesi izlemiştir. Amerika Kıtası Bölgesi ve Güney Doğu Asya Bölgesi %10'luk düşüşler, Avrupa Bölgesi ise %7'lik düşüşler bildirmiştir. Doğu Akdeniz Bölgesi tarafından bildirilen haftalık yeni vaka sayısı, bir önceki hafta bildirilen rakamlara benzer şekilde geröekleşmiştir. Yeni haftalık ölümler Güneydoğu Asya Bölgesi'nde %50 (önceki haftadaki toplu raporlamadan kaynaklanan ölümlerdeki yapay artış nedeniyle) ve Amerika Bölgesi'nde %14 azalırken, diğer tüm bölgelerde haftalık ölüm vakası sayısı önceki hafta bildirilen sayılarla aynı kalmıştır.

Şekil 1: DSÖ bölgeleri tarafından haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının sayısı, 12 Aralık 2021**

*Veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

100.000 nüfus başına en yüksek haftalık vaka insidansını bildiren bölgeler, Avrupa Bölgesi (100.000 nüfus başına 277.9 yeni vaka) ve Amerika Bölgesi (100 000 nüfus başına 81.9 yeni vaka) olmaya devam etmektedir. Her iki bölge de 100.000 nüfus başına sırasıyla 3.0 ve 1.0’la ölümlerde en yüksek haftalık insidansı bildirirken, diğer tüm bölgelerde 100.000 kişide <1 yeni ölüm rapor edilmiştir.

En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler Amerika Birleşik Devletleri (674 019 yeni vaka; %9 düşüş), Almanya (351 738 yeni vaka; %11 düşüş), Birleşik Krallık (350.340 yeni vaka; %13 artış), Fransa (335 972 yeni vaka; %19 artış) ve Rusya Federasyonu (215 283 yeni vaka; %7 düşüş) olmuştur.

Tablo 1. DSÖ Bölgelerine göre, son yedi günde bildirilen ve kümülatif COVID-19 vakalarının ve COVID-19 kaynaklı ölümlerin sayısı, 12 Aralık 2021 verileri**

* Yedi gün öncesine kıyasla son yedi gün içinde yeni doğrulanmış vaka/ölüm sayısındaki yüzdelik değişim.

** Ek 3,veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

COVID-19 ile ilgili en son veriler ve bilgiler için lütfen aşağıdaki adresleri ziyaret ediniz:

  DSÖ COVID-19 Paneli

  DSÖ COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncelleme ve Haftalık Epidemiyolojik Güncelleme

Şekil 2. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 vakaları, 6-12 Aralık 2021 **

** Ek 2, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız 

3. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 ölüm vakaları, 6-12 Aralık 2021 **

** Ek 2, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

Özel Konu: SARS-CoV-2'nin Önemli Varyantları (VOI'ler) ve Endişe Verici Varyantları (VOC'ler) Hakkında Güncelleme

 

DSÖ, ulusal makamlar, kurumlar ve araştırmacılarla işbirliği içinde, SARS-CoV-2 varyantlarının bulaşma veya hastalık özelliklerini değiştirip değiştirmediğini veya ulusal makamlar tarafından uygulanan aşıların, terapötiklerin, teşhislerin veya halk sağlığı ve sosyal önlemlerinin (PHSM) etkinliğini etkileyip etkilemediğini hastalığın yayılmasını kontrol altına alabilmek için rutin olarak değerlendirmektedir.  Potansiyel Endişe Verici Varyantlarının (VOC'ler), Önemli Varyantların (VOI'ler) ya da İzlem Altındaki Varyantlar (VUM) küresel halk sağlığına yönelik oluşturdukları riske dayalı olarak tespit edilmekte ve değerlendirilmektedir. Kanıtlar elde edildiğinde, VOI'ler veya VOC'ler için sınıflandırma, dolaşımdaki varyantların sürekli evrimini ve değişen epidemiyolojilerini yansıtacak şekilde revize edilecektir. Varyant sınıflandırması için kriterler ve mevcut VOC'ler, VOI'ler ve İzlem Altındaki Diğer Varyantların (VUM'lar) listeleri DSÖ SARSCov-2 varyantlarını izleme web sitesinde mevcuttur.  Ulusal yetkililer, yerel kendi önemli/endişe verici diğer varyantlarını belirleyebilmekte olup ulusal yetkililer bu varyantların etkilerini araştırmak ve raporlamak için teşvik edilmektedir.

VOC'lerin coğrafi yayılımı ve yaygınlığı

SARS CoV-2'nin mevcut küresel epidemiyolojisi, Delta varyantının baskın olması, Alfa, Beta ve Gama oranındaki düşüş eğilimi ve Omicron varyantının ortaya çıkması ile karakterize edilir; ancak bölgesel ve ülke düzeyindeki farklılıklar gözlemlenmeye devam etmektedir (Şekil 4 ve 5; Ek 2). Kasım 2021'de tanımlanan Omicron vakalarının çoğu seyahatle ilgiliyken, şimdi birkaç ülkede ilişkili kümelerle birlikte topluluk iletimi rapor edilmiştir. Son 60 günde toplanan örneklerle GISAID'e yüklenen 879 779 diziden 872 876'sını (%99,2) Delta, 3 755'ini (%0,4) Omicron, 206'sını (<0,1%) Alpha, 179'unu (<0,1%) Gamma, 16’sını (<%0,1) Beta ve <%0,1’ini dolaşımdaki diğer varyantlar (VOI'ler Mu ve Lambda dahil) oluşturmuştur. Bu hafta, Delta Nisan 2021'de VOC olarak sınıflandırıldığından beri ilk kez, Delta dizilerinin yüzdesi diğer VOC'lere göre düşmüştür.

Bununla birlikte, ülkeler Omicron için hedefli sıralamayı gerçekleştirebileceğinden Delta dahil diğer tüm varyantlarla ilgili daha az dizi bildirimi bulunabileceğinden bu gözlemin dikkatle yorumlanması gerekir. Unutulmamalıdır ki, küresel VOC dağılımı, ülkeler arasındaki dizileme kapasiteleri ve örnekleme stratejilerindeki farklılıklar ve ayrıca raporlamadaki gecikmeler de dahil olmak üzere gözetim sınırlamaları dikkate alınarak yorumlanmalıdır.

Ek kaynaklar:

SARS-CoV-2 Varyantlarını İzleme

COVID-19'un yeni varyantları: Bilgi boşlukları ve araştırma

SARS-CoV-2'nin genomik dizilimi: halk sağlığı üzerinde maksimum etki için uygulama kılavuzu

COVID-19 bağlamında halk sağlığı ve sosyal önlemlerin uygulanmasına ve düzenlenmesine ilişkin hususlar

Şekil 4: Son 60 gün içinde Endişe Verici Varyantlarının (VOC) prevelansı ve geçmiş tespitler ( 14 Aralık 2021 itibariyle veriler)

 

Şekil 5. Endişe Verici Varyantı (VOC) Omicron'un GÖrüldüğü Yerler ve 14 Aralık 2021 (16:00 CET) itibariyle veriler

Endişe Verici Varyant Omicron’la ilgili güncelleme

7 Aralık'ta yayınlanan son güncellemeden bu yana, altı DSÖ Bölgesinde yeni ülkeler, Omicron varyantının doğrulanmış vakalarını bildirmiştir. 14 Aralık 2021 (14:00 CET) itibarıyla, Omicron varyantı 76 ülkede doğrulanmıştır.

Mevcut sınırlı kanıtlara dayanarak, Omicron'un Delta'ya göre bir büyüme avantajı olduğu görülüyor. Delta sirkülasyonunun düşük olduğu Güney Afrika'da Delta varyantından daha hızlı yayılıyor, ancak Birleşik Krallık gibi Delta insidansının yüksek olduğu ülkelerde Delta varyantından daha hızlı yayılıyor gibi görünüyor.

Omicron'un klinik şiddeti hakkındaki veriler sınırlı kalmaktadır. Omicron ile ilişkili vaka şiddeti hakkında daha fazla bilgi, vaka insidansındaki artış ile ciddi vaka ve ölüm vakalarının insidansındaki artış arasındaki zaman aralığı nedeniyle önümüzdeki haftalarda beklenmektedir.

Ön kanıtlar, Omicron ile ilişkili enfeksiyon ve bulaşmaya karşı aşı etkinliği ve etkinliğinde bir azalmanın yanı sıra yeniden enfeksiyon riskinde bir artış olabileceğini düşündürmektedir. Omicron'un aşı ve/veya enfeksiyon kaynaklı bağışıklıktan ne ölçüde kaçabileceği ve mevcut aşıların Omicron ile ilişkili ciddi hastalık ve ölüme karşı ne ölçüde korumayı sürdürdüğü konusunda daha iyi bilgi için daha fazla veriye ihtiyaç vardır.

Rutin olarak kullanılan PCR ve antijen bazlı hızlı tanı testi (Ag RDT) denemelerinin tanı doğruluğunun Omicron'dan etkilendiği görülmemekte olup Omicron varyantı ile ilişkili ciddi veya kritik COVID-19'lu hastaların tedavisine yönelik terapötik müdahalelerin etkili kalacağı beklenmektedir. Bunun bir sonucu olarak, Endişe Verici yeni Omicron varyantı ile ilgili genel risk çok yüksek kalmaktadır.

Omicron varyantı hakkında daha fazla bilgi, DSÖ tarafından 10 Aralık 2021'de yayınlanan güncellenmiş Üye Devletler için Teknik Özet ve Öncelikli Eylemler’de bulunabilir.

Fenotipik özellikler

VOC'lerin fenotipik etkilerine ilişkin mevcut kanıtlar Tablo 2'de ve ayrıca COVID-19 Haftalık Epidemiyolojik Güncelleme'nin önceki sürümlerinde özetlenmiştir. 30 Kasım'daki son ayrıntılı güncellemeden bu yana, Omicron hakkındaki son literatür dahil olmak üzere VOC'lerin fenotipik özellikleri hakkında birkaç yeni yayın bulunmaktadır. Bildirilen çalışmalar resmi olarak hakem denetiminden geçmemiş olabilir ve bulgular bu sınırlama ışığında yorumlanmalıdır.

Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı (1) tarafından rapor edilen bir kohort analizi, Delta değişken indeks vakalarına kıyasla Omicron değişken indeks vakaları için hane halkı bulaşma olasılığını değerlendirmiştir. Analiz, örnek toplama tarihi 15 ile 28 Kasım 2021 tarihleri arasında meskenlerde 72.761 Delta ve 121 Omicron indeks vakasını kapsamıştır.

Hanehalkı iletimi, 14 günlük bir süre içinde (en az 7 günlük takip) aynı özel konutta bir veya daha fazla laboratuvarca doğrulanmış SARSCoV-2 vakasının takip ettiği bir indeks (ilk) vaka olarak tanımlanmıştır. Çok değişkenli lojistik regresyon modeli, Delta indeks vakalarına kıyasla Omicron indeksli bir vakadan hane halkı iletimi için düzeltilmiş olasılık oranının 3.2 (%95CI 2.0 5.0, p <0.001) olduğunu bulmuştur.

Kısmen ve tamamen aşılanmış kişiler arasındaki Omicron vakalarını açıklayan raporlar yakın zamanda yayınlanmıştır:

  • ABD CDC (2), Omicron varyantına atfedilen 43 araştırılan vakanın özelliklerini bildirmiştir. Bunların 25'i (%58) 18-39 yaşları arasındaki kişiler ve 14’ü (%33) semptomların başlamasından veya pozitif test sonucunun alınmasından önceki 14 gün içinde uluslararası seyahat ettiğini bildirilen kişilerden oluşmuştur. FDA onaylı veya FDA tarafından yetkilendirilmiş bir COVID-19 aşısının birincil serisini semptomların başlamasından veya pozitif SARS-CoV-2 testi sonucunun alınmasından ≥14 gün önce tamamlayan kişilerde otuz dört vaka (%79) meydana gelmiş olup bunlara ek veya destekleyici doz yapılmış 14 kişi dahildir ve 14 kişiden beşi, semptomların başlamasından <14 gün önce ek bir doz aşı olmuştur. Altı (%14) kişi ayrıca belgelenmiş bir önceki SARS-CoV-2 enfeksiyonuna sahip kişilerdir. En sık bildirilen semptomlar öksürük, yorgunluk ve tıkanıklık veya burun akıntısı olmuştur. Aşılı bir hasta 2 gün hastanede kalmış ve bugüne kadar US CDC tarafından bildirilen 43 vakada herhangi  bir ölüm vakası rapor edilmemiştir. Vaka araştırmaları, uluslararası ve yurt içi seyahat, büyük kamu etkinlikleri ve ev içi bulaşma ile ilişkili riskleri belirlemiştir.
  • Norveç Halk Sağlığı Enstitüsü (NIPH) (3) tarafından yayınlanan ön bulgular, bir Noel partisi sırasında meydana gelen bir Omicron salgını araştırmasının sonucunu açıklamıştır. Noel partisine katılan 111 kişiden %73'üne (80 kişi) daha sonra SARS-CoV-2 teşhisi konmuştur. Bunlardan 17'si 8 Aralık 2021 itibariyle dizileme ile Omicron varyantı ile doğrulanmıştır. Ek numunelerin analizi devam etmektedir. Vakaların %70'inden fazlası öksürük, uyuşukluk, baş ağrısı, boğaz ağrısı bildirmiş olup bunların yarısından fazlasında ateş görülmüştür. Hastaneye yatış bildirilmemiştir. NIPH'ye göre, vakaların çoğu (rapor sayıyı belirtmiyor) 30 ila 50 yaşları arasında olan Mayıs ve Kasım 2021 tarihleri arasında iki doz mRNA aşısı ile aşılanmış kişilerden oluşmuştur.
  • Güney Afrika'dan (4) bir rapor, üç doz SARS-CoV-2 aşısı olmuş olan ziyaretçiler arasında Omicron varyantı ile atılım yapan yedi enfeksiyon vakasını tanımlamıştır. Kasım ayının ilk yarısında Güney Afrika'ya vardıklarında, tüm vakalar negatif bir SARS-CoV-2 PCR testi ve üçüncü doz da dahil olmak üzere tam aşı kaydını belgelemiştir. Altı vaka Pfizer BioNTech-Comirnaty ile tam olarak aşılanmış ve beşi de Ekim veya Kasım 2021'in başlarında aynı aşının üçüncü dozunu olmuştur. Bir kişiye Ekim başında üçüncü doz ModernamRNA-1273 yapılmıştır. Yedinci denek, ilk doz AstraZeneca-Vaxzevria, ardından birincil bağışıklamanın tamamlanması ve üçüncü doz olarak iki doz Pfizer BioNTech Comirnaty olmuştur. Hiçbirinin daha önce SARS-CoV-2 enfeksiyonu öyküsü olmayıp Cape Town'da vakalarda 30 Kasım - 2 Aralık 2021 tarihleri arasında hafif solunum yolu semptomları gelişmiş ve numuneler semptomların başlamasından 2 ila 4 gün sonra toplanmıştır. Genom dizilimi, vakaların 5'inin Omicron varyantına bağlı olduğunu doğrulamış olup iki durumda dizileme başarısız olmuştur ancak diğerleriyle çok yakın epidemiyolojik bağlantılarına dayanarak bunların da Omicron olduğu sonucuna varılmıştır.

Ön kanıtlar, aşılanmış ve daha önce enfekte olmuş bireylerden elde edilen serumların, Omicron VOC üzerinde diğer dolaşımda olan SARS-CoV-2 VOC'lerine ve kök suşa (ancestral strain) göre daha düşük nötralizasyon aktivitesine sahip olduğunu göstermektedir:

  • Güney Afrika'da (5) yürütülen bir çalışma (henüz emsal incelemesi yapılmamıştır), Omicron varyantının Pfizer BioNTech Comirnaty aşısı tarafından ortaya çıkarılan antikor nötralizasyonundan kaçıp kaçmadığını araştırmıştır. Tam olarak aşılanmış 12 katılımcıdan alınan plazma örnekleri test edilmiştir. Altı katılımcının Güney Afrika'daki ilk SARS-CoV-2 dalgasından SARS-Cov-2 kök suşundan kaynaklanan önceki enfeksiyon kaydı bulunmuş olup diğer altı katılımcının daha önce SARS-CoV-2 enfeksiyonu kaydı veya önceki enfeksiyonu gösteren saptanabilir nükleokapsid antikorlarının olmadığı tespit edilmiştir. Genel olarak, geometrik ortalama titre %50 odak azaltma nötralizasyon testi (GMT FRNT50), kök suş için 1321 olup bu, çok güçlü bir nötralizasyona işaret etmektedir. Bununla birlikte, Omicron varyantı için GMT FRNT50, kök türe kıyasla 41 kat azalma olan 32 olarak görülmüştür. Aşıya ek olarak daha önce bir enfeksiyonu olan katılımcılar, hem Omicron varyantına hem de kök suşa göre daha yüksek bir GMT FRNT50'ye sahip olduğu görülmüştür.
  • Başka bir ön baskı çalışması (6), nekahat dönemindeki veya aşılanmış bireylerden alınan serumların Omicron'a karşı nötralize edici antikorlarının titrelerini analiz etmiş ve bunları diğer VOC'lere (Alfa, Beta ve Delta) karşı titrelerle karşılaştırmıştır. Serumlar, Alfa (n=10), Beta (n=8) ve Delta varyantları (n=7) ile bir enfeksiyondan sonra hastalardan seçilmiştir; önceden SARS-CoV-2 enfeksiyonu geçirmemiş (n=60) ve önceki SARS-CoV-2 enfeksiyonu ile tam olarak aşılanmış (n=10) bireylerden. Daha önce SARS-CoV-2 enfeksiyonu olmayan tam aşılı bireylerden alınan serumlar, Omicron varyantını, analiz edilen diğer VOC'lerden çok daha az ölçüde (yazarlar tarafından belirtilmemiştir) nötralize etmiştiri. Daha önce SARS-CoV-2 enfeksiyonu olan tam aşılı kişilerden alınan serumlar, diğer VOC'lerden daha düşük derecede (yazarlar tarafından belirtilmemiş) olsa da Omicron varyantını nötralize edebilmiştir.
  • Karolinska Enstitüsünden (7) (henüz yayınlanmamış) bir araştırma, Omicron varyantına karşı nötralizasyon aktivitesini değerlendirmiştir. Mayıs 2020'de laboratuvar tarafından doğrulanmış SARS CoV 2 ve Kasım 2021'de toplanan serum örneklerine sahip iki kohort dahil edilmiştir. Kohort-1, 17 anonim kan bağışçısından SARS CoV2 kök suşuna karşı saptanabilir nötralizasyona sahip serum örneklerinden oluşmakta olup Kohort (2), daha önce SARS-Cov-2 enfeksiyonu olan ve tam olarak aşılanmış hastane çalışanlarından alınan 17 serum örneğinden oluşmuştur (rapor hangi aşıyla olduğunu belirtmiyor). Değerlendirilen hemen hemen tüm serum numuneleri, Omicron varyantına karşı bir miktar nötralizasyon aktivitesini korumuştur. Omicron'un kök suşuna göre nötralizasyonundaki kat azalması, lentiviral psödotip nötralizasyon tahlili ile ölçülen 2.5, 5.5 ve 11'lik çeyreklerle 1 ila 23 arasında olarak gerçekleşmiştir. Delta ile karşılaştırıldığında, Omicron nötralizasyon aktivitesinde daha fazla azalma göstermiş olup bu önemli ölçüde değildir.

Spesifik antikorların nötralize edici aktivitesi, Omicron VOC'ye karşı azalmış gibi görünüyorsa, ön çalışmalar CD8+ T-hücresi yanıtlarının Omicron VOC'yi tanıma kabiliyetini hala koruyabileceğini düşündürmektedir. Amerika Birleşik Devletleri'nde (8) henüz yayınlanmamış bir çalışmada, iyileşen 30 COVID-19 nekahet dönemindeki hastadan alınan SARS-CoV-2 CD8+ T-hücresi yanıtları incelenmiş ve CD8+ T hücreleri tarafından bu bireylerde daha önce tanımlanmış viral epitoplar hedeflenirse (n =52 farklı epitop), yeni tanımlanan Omicron varyantında mutasyona uğratılıp uğratılmadığı değerlendirilmiştir. Bu popülasyonda, Spike proteininden gelen iki HLA alleli ile sınırlı yalnızca bir düşük prevalans (katılımcıların 2/30'unda (%7) bulunur) epitopunun Omicron'da mutasyona uğradığı ve yalnızca tek bir amino asit değişikliği içerdiği bulunmuştur. Bu veriler, mevcut anti SARS-CoV-2 CD8+ T-hücre yanıtlarına sahip bireylerin Omicron varyantını tanıması gerektiğini ve SARS-CoV-2'nin kapsamlı T-hücre kaçış mutasyonları geliştirmediğini göstermektedir. 

Enfeksiyonu takiben Delta varyantına karşı bağışıklık süresini değerlendirmek için Amerika Birleşik Devletleri'nde geriye dönük bir kohort çalışması (9) yapılmıştır. 9 Mart-31 Aralık 2020 tarihinden önce test edilen numunelerin %15.5'i (50 327/325 157) kişi SARS CoV-2 için pozitifti. Delta baskın döneminde, önceki SARS-CoV-2 enfeksiyonunun (başlangıçta pozitif olanların enfeksiyon oranının başlangıçta negatif olanlara oranı 1 eksi olarak tanımlanır) yeniden enfeksiyona karşı korunması %85,4'tü (%95CI %80,0-89,3) ancak , semptomatik enfeksiyona kıyasla asemptomatik için daha düşüktü (%66,6 (%95CI %40,6 %81,2). 30 Ağustos 2020'den 9 Eylül 2021'e kadar önceki enfeksiyon, yeniden enfeksiyona karşı genel olarak %85.7 (%95CI %82,2-88,5) koruma sağladı ve yine, asemptomatik enfeksiyona karşı koruma, semptomatik enfeksiyondan daha düşüktü (sırasıyla %52.2 (%95 CI %35.3-64.7) ve %92.0 (sırasıyla %95 CI %89,1 %94,2). Ek olarak, 65 yaş ve üzerindekiler arasında uzun vadeli koruma, 65 yaş altındakilere göre daha düşüktü (% 88,9'a kıyasla %76.3, p<0,001).

Güney Kore’de yapılan bir araştırma (10), Delta varyantının hane temaslıları arasında bulaşabilirliğini değerlendirmiştir. 22 Haziran-31 Temmuz tarihleri ​​arasında Daejeon metropol şehrinden Delta varyantı ile enfekte olan ve yaş ortalaması 19 (1-71)  olan toplam 405 vaka çalışmaya dahil edilmiş olup bunların 325'i (%80.2) semptomatik olduğu görülmüştür.  Bu vakalardan, tümü kapalı tesislerle ilişkili altı yerel küme (iki veya daha fazla doğrulanmış enfeksiyon) tanımlanmış ve bunların en büyüğü bir spor akademisi ile ilgili (n=249 vaka) ve ikinci en büyük, bir karaoke merkezidir (n= 47 vaka). Ayrıca, tüm yerel bulaşmanın %80'inin vakaların %15'inden (%95 CI %13-18) ve 258 bulaşıcı-enfekte bulaşma çiftinden kaynaklandığı tahmin edilmiştir, tahmini bir ortalama seri aralık (enfekte edici ile enfekte olan arasında geçen süre) semptom gösterme 3,26 gün (%95 güvenilir aralık 2,92-3,60 gün) hesaplanmıştır. 32 evde 23 hane temaslısından elde edilen verilere dayanarak %63.4'lük bir ikincil saldırı oranı (52/82 vaka) hesaplanmıştır. Çalışma, kapalı mekan ortamlarında ve evlerde Delta varyantının yüksek geçirgenliğini göstermektedir. Temaslı izleme ve izolasyon ve iç mekan aktivitesi sırasında kişisel önleyici tedbirlerin kullanılması, özellikle semptomatik bulaşma potansiyeli göz önüne alındığında, zorunlu olmaya devam etmektedir.

Tablo 2: Endişe Verici Varyantların fenotipik etkilerinin* özeti

DSÖ Sınıfladırması

Alfa

Beta

Gama

Delta

Omicron

Bulaşıcılık

Artmış bulaşıcılık (11)

Artmış bulaşıcılık (12,13)

Artmış bulaşıcılık (13,14)

Artmış bulaşıcılık (13,15,16)

Artmış bulaşıcılığa dair doğrudan bir kanıt bulunmamaktadır

Hastalığın şiddeti

Artmış hastaneye yatış riski (17,18),

olası artmış hastalık şiddeti ve ölüm riski (19,20)

Olası artmış hastaneye yatış riski  (18) ve olası artmış hastane mortalitesi riski (21)

Artmış hastaneye yatış riski (18),

olası artmış hastalık şiddeti riski (22)

Artmış olası hastaneye yatış riski (23,24)

Henüz bilinmiyor.

Klinik sonuç

verileri değerlendirilmektedir.

Tekrar enfekte olma riski

Nötralize edici aktivite korunmuş olup (25)

yeniden enfeksiyon riski aynı kalmaktadır (26)

Nötralize edici aktivitede azalma bildirilmiş olup D614G virüsü tarafından tetiklenen Thücresi yanıtı etkili kalmaktadır (27)

Nötralize edici aktivitede orta derecede azalma bildirilmiştir (28)

Nötralize edici aktivitede azalma bildirilmiştir (29-31)

Ön kanıtlar, olası bir yeniden enfeksiyon riskinin arttığını göstermektedir (32)

Tanı üzerine etkileri

Sınırlı etki – S geni hedef başarısızlığı (SGTF); çoklu hedef RTPCR'den elde edilen genel sonuç üzerinde hiçbir etki yoktur, Ag RDT'ler üzerinde bir etki gözlenmemiştir (33)

RT-PCR veya Ag RDT'ler üzerinde herhangi bir etki gözlenmemiştir (31)

Bugüne kadar herhangi bir şey rapor edilmemiştir

RT-PCR veya Ag RDT'ler üzerinde herhangi bir etki gözlenmemiştir (34)

PCR, Omicron'u tespit etmektedir.

Ag-RDT'ler üzerindeki etkisi araştırılmaktadır.

 

*Önceki/ortak dolaşımdaki varyantlara kıyasla genelleştirilmiş bulgular. Hakemler tarafından gözden geçirilmeyen baskı öncesi makaleler ve raporlar da dahil olmak üzere ortaya çıkan kanıtlara dayanarak, tümü devam eden araştırma ve revizyona tabidir. Ag RDT = antijen bazlı hızlı tanı testi.

Tablo 3, varyantların ürüne özel aşı etkinliği/etkililiği (VE) üzerindeki etkisini özetlemekte ve VOC olmayan ayarlara kıyasla varyantların ayarında VE'deki azalmayı nicelleştirmektedir.  30 Kasım güncellemesinden bu yana, dikkate değer 10 yeni çalışma, VOC'lere karşı COVID-19 aşı performansının kanıtını sağlamıştır.

12 Aralık itibariyle, son yedi çalışma, Omicron varyantına karşı aşı performansına dair kanıt sağlamıştır: 1 VE çalışması ve 6 nötralizasyon çalışması. Tüm çalışmaların ön hazırlık olduğunu ve bulguları doğrulamak için daha fazla veriye ihtiyaç olduğunu unutmayınız.

Omicron varyantına karşı gerçek dünya VE'nin ilk çalışması (henüz emsal incelemesi yapılmamıştır), Omicron'a bağlı semptomatik hastalığa karşı AstraZeneca Vaxzevria ve Pfizer BioNTech-Comirnaty'nin etkinliğinin azaldığına dair ön kanıt sağlamaktadır.(35) Şiddetli hastalığa karşı VE hakkında herhengi bir veri rapor edilmemiştir. (35) (35) Birleşik Krallık'ta yürütülen bu test negatif vaka kontrol çalışmasında, ikinci dozdan >15 hafta sonra iki doz AstraZeneca-Vaxzevria'nın Omicron'a bağlı semptomatik hastalığı önlemede etkili olmadığına dair kanıt bulunmuştur. Bununla birlikte, yazarlar, AstraZeneca-Vaxzevria için erken verilerin, sayıların az olması ve iki doz aşı alan kişilerin muhtemelen daha yaşlı bir popülasyonu ve daha fazla komorbiditesi olan kişileri yansıtması nedeniyle önyargılı olduğunu belirtiyorlar. Pfizer BioNTech Comirnaty'nin semptomatik hastalığa karşı VE'si, tam aşılamadan 2-9 hafta sonra Delta'ya benzer şekilde görülmüş (%88.0, %95 GA: %65.9 %95.8), ancak ikinci dozdan 10-14 hafta sonra %48.5'e (%24.65.0) düşmüştür (aşılamadan 10-14 hafta sonra Delta'ya karşı %77.7, %95 GA: %76,3 79'luk VE'ye kıyasla).

Omicron'a bağlı semptomatik hastalığa karşı VE, daha fazla azalma kanıtı olmaksızın ikinci dozdan 15 ila 25+ hafta sonra %34-37 düzeyinde kalmıştır. Üçüncü doz Pfizer BioNTech-Comirnaty uyguladıktan iki hafta sonra, Omicron'a bağlı semptomatik hastalığa karşı VE, birincil seri AstraZeneca-Vaxzevria uygulanan kişilerde %71.4'e (%41.8-86.0) ve birincil seri Pfizer BioNTech-Comirnaty uygulananlar arasında %75.5'e (%95 CI: %56,1 ila %86,3) yükselmiştir; tersine, Delta'ya bağlı semptomatik hastalığa karşı üçüncü bir dozun VE'si, birincil serilerden herhangi birine eklendiğinde %93-94 seviyesindedir.

Bu sonuçlar AstraZeneca-Vaxzevria ve Pfizer BioNTech-Comirnaty'nin Omicron'a karşı VE'nin azaldığını gösterse de, önemli bir sapma olduğu göz ardı edilemez; Aşılı ve aşısız kişiler arasındaki erken Omicron vakaları arasındaki yaş ve risk farklılıkları ve ayrıca seyhaat edenler ve yakın temaslıları arasında erken Omicron vakalarının baskınlığı, sonuçların bazılarını açıklayabilmektedir. Ayrıca, bugüne kadar tespit edilen az sayıda Omicron vakası nedeniyle, erken VE tahminleri, geniş güven aralıkları ile önemli belirsizliğe tabidir. Altı çalışma (henüz emsal incelemesi yapılmamıştır) aşılı kişilerden alınan kanın Omicron varyantını nötralize etme yeteneğini değerlendirmiştir.

Bir çalışma, Pfizer BioNTech-Comirnaty primer (iki doz) serisi ile tam aşılamadan 10-39 gün sonra toplanan 12 numunede ana SARS-CoV-2 suşuna göre nötralizasyon kapasitesinde ortalama 41.3 kat azalma bulmuştur (5).

Pfizer tarafından yürütülen ikinci bir çalışma, Pfizer BioNTech-Comirnaty birincil serisinin tamamlanmasından 3 hafta sonra toplanan yaklaşık 20 numune arasında ana türe göre 25.8 kat azalma bulmuştur. Numune alımından bir ay önce üçüncü doz Pfizer BioNTech-Comirnaty almış kişilerden alınan numunelerde azalma sadece 2,6 kat olmuştur (36).

Üçüncü bir çalışma, 2 doz Pfizer BioNTech-Comirnaty alan kişilerde Omicron'a karşı nötralizasyon kapasitesinin ana suşa göre 33,5 kat azaldığını, iki doz AstraZeneca-Vaxzevria alan kişilerden alınan örneklerin çoğunluğunun varyantı nötralize edemediğini bulmuştur(37).

Dördüncü bir çalışma, daha önce 1.3 ay öncesinde 2 doz mRNA aşısı ile aşılanmış bireylerden toplanan kanın, ana suşa göre Omicron'u nötralize etme kapasitesinde 127 kat azalma gösterdiğini bulmuştur; 1 ay önce Janssen-Ad26.COV 2.S ile aşılanmış kişilerden alınan numuneler Omicron'u etkisiz hale getirememiştir (38).

Beşinci bir çalışma, 6-7 ay önce ikinci dozunu almış kişilerden alınan 14-19 numuneler ile, iki doz Moderna-mRNA-1273, iki doz Pfizer BioNTech-Comirnaty ve tek doz AstraZeneca Vaxzevria’yı takiben ikinci doz Pfizer BioNTech-Comirnaty için nötralizasyon kapasitesinde Delta'ya kıyasla sırasıyla 20 kat, 11.4 kat ve 10 kat azalmalar olduğunu bulmuştur (39). Önceki çalışmalar, ana suşa göre Delta'ya karşı bu aşılarda ortalama 3 kat azalma (IQR 2-4) bulmuştur. Değerlendirilen üç birincil aşılama serisinin her birine üçüncü bir doz Pfizer BioNTech-Comirnaty eklendiğinde, iki doza göre nötralize edici antikorlarda bir artış gözlemlenmiştir, ancak Delta'ya göre Omicron'a karşı nötrleştirme kapasitesi hala 23 ila 37 kat azalmıştır.

Son olarak, altıncı bir çalışma, 2 doz AstraZeneca-Vaxzevria, 2 doz Moderna-mRNA-1273, 2 doz Pfizer BioNTech-Comirnaty veya 1 doz AstraZeneca-Vaxzevria ile aşılanmış kişilerden alınan kanın ardından ikinci bir doz Pfizer BioNTech-Comirnaty, Alpha, Beta ve Delta varyantlarına kıyasla Omicron'u nötralize etme kapasitesini azaltmıştır. Daha önce enfekte olmuş ve daha sonra aşılanmış veya önceden aşılanmış ve daha sonra enfekte olmuş kişilerden alınan kan için Omicron'a karşı nötralizasyon kapasitesinde çok daha küçük bir azalma gözlemlenmiştir (6). Dikkat çekici bir şekilde, nötralizasyon çalışmalarında, aşılamadan sonra değişken zamanlarda serumlar ve farklı testler kullanılmıştır ve çoğu, az sayıda kişiden alınan serumları içermektedir.

Yöntemler çalışmalar arasında farklılık gösterse ve nötralizasyon, aşı performansının yalnızca bir göstergesi olsa da, bu ön laboratuvar sonuçları, COVID-19 aşılarının Omicron varyantı ile enfeksiyona karşı etkinliğinin azaltılabileceğini göstermektedir. Üç çalışma, Delta'nın dolaşımdaki baskın varyant olduğu ortamlarda COVID-19 aşısının etkinliğini değerlendirmiştir.

Hindistan'daki iki tıp merkezinde yürütülen ilk test negatif vaka kontrolü akran incelemesi çalışması, AstraZeneca Vaxzevria'nın ikinci dozdan 14 veya daha fazla gün sonra SARS-CoV-2 enfeksiyonunu önlemede %63.1 (51.5-72.1) etkili olduğunu tespit etmiş olup ikinci dozu takiben 10 haftaya kadar maksimum takip süresi korunmuştur. (40) Yazarlar ayrıca SARS-CoV-2 ile enfekte olmuş kişilerde, iki doz AstraZeneca-Vaxzevria'nın orta ila şiddetli hastalığa ilerlemeyi önlemede %81.5 (%9.9 %99.0) etkili olduğunu bildirmektedir.

İsrail'den yapılan ikinci bir hakemli retrospektif kohort çalışması, üçüncü doz Pfizer BioNTech-Comirnaty'nin birincil aşılama serisini en az 5 ay önce tamamlamış olan 50 yaş ve üzeri kişilerde ölümü önlemedeki etkinliğini değerlendirmiştir. (41) Yazarlar, üçüncü bir doz aşı olanlar (41), yalnızca 2 doz aşı olanlara kıyasla, COVID-19'a bağlı ölümün önlenmesinde etkili olan göreceli VE %90'a (%86-93) sahip olduğu görülmüştür; üçüncü doz aşı olanlar grubundaki ölüm oranı, sadece 2 doz aşı olan kişilerde 100.000 kişi yılı başına 2.98'e kıyasla 100.000 kişi yılı başına 0.16 olduğu tespit edilmiştir.

İsrail'den yapılan üçüncü bir retrospektif kohort çalışması (henüz emsal incelemesi yapılmadı), önceki iki ay içinde üçüncü doz Pfizer BioNTech Comirnaty olan kişilerde SARS-CoV-2 enfeksiyon oranının önceki iki ay içinde ikinci dozunu almış kişilere göre 2,6 (2,4-2,7) kat daha düşük olduğunu tespit etmiştir. Çalışma ayrıca, iki doz Pfizer BioNTech-Comirnaty'nin VE'nin zaman içinde azaldığına dair kanıtlar buldu ve 6-8 ay önce ikinci doz alanlar arasında enfeksiyon oranında, yalnızca 0-2 ay önce ikinci dozunu alanlara kıyasla 4 kat artış göstermiştir.

Tablo 3. Endişe Verici Varyantlara karşı aşı performansının özeti

Birden fazla nötralizasyon çalışması mevcut olduğunda, spesifik aşı/varyant için tüm çalışmalarda çeyrekler arası kat azaltma aralığı (25. ve 75. yüzdelikler) kullanılmıştır. “Moderna-mRNA-1273/Pfizer BioNTech Comirnaty”, çalışmada her iki aşının birlikte değerlendirildiğini gösterir. Alt simgeler, VIEW-hub Resource Library'de bulunabilecek bu tabloya bilgi sağklayan çalışmaların sayısını belirtir. Üst simgeler, bu tabloyu bildiren randomize kontrollü çalışmalardan (RCT'ler) makale referanslarını sunar.

 DSÖ BÖLGELERİNE GÖRE DURUM

 

Afrika Bölgesi

 

Afrika Bölgesi, bir önceki haftaya göre %111’lik artış ile 167.000’den fazla yeni vaka bildirmiştir ve bu oran Ağustos 2021'in başından bu yana bildirilen en yüksek haftalık yeni vaka sayısı olmuştur. Bölgedeki ülkelerin üçte ikisinden fazlasında (33/49; %67) belirgin artışlar gözlemlenmiştir ve bu ülkelerin çoğunluğu (30/33; %91) bir önceki haftaya göre %25 veya daha fazla artış bildirmiştir.

En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler sırasıyla; Güney Afrika (109.053 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 183,9 yeni vaka; %76 artış), Zimbabve (26.479 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 178,2 yeni vaka; %479 artış) ve Mauritius (6415 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 504,4 yeni vaka; %775 artış) olmuştur. Bölge, bir önceki hafta bildirilen sayıya benzer şekilde 500'ün biraz altında yeni ölüm vakası bildirmiştir.

En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; Güney Afrika (151 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm;% 13 azalma), Mauritius (92 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 7,2 yeni ölüm;% 27 azalma) ve Cezayir (41 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %7 azalma) olmuştur.

 

 

DSÖ Afrika Bölge Ofisi: https://www.afro.who.int/health-topics/coronavirus-covid-19

Amerika Bölgesi

 

Amerika Bölgesi, bir önceki haftaya göre sırasıyla %10 ve %14'lük düşüşlerle 837.000'den fazla yeni vaka ve 10.000'den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. Bununla birlikte, Bölgedeki ülkelerin %28'i (15/56) vakalarda %10'un üzerinde artış bildirmiştir ve en yüksek artış Karayip adaları Saint Barthélemy (%350; 2 vakadan 9 vakaya), Turks ve Caicos Adaları ( %285) ve Saint Martin’de (%111) gözlenmiştir.

En çok yeni vaka bildiren ülkeler; Amerika Birleşik Devletleri (674.019 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 203,6 yeni vaka; %9 azalma), Brezilya (38.372 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 18,1 yeni vaka; %38 azalma) ve Kanada (25.332 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 67,1 yeni vaka; % 25 artış) olmuştur.

En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; Amerika Birleşik Devletleri (6909 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 2,1 yeni ölüm; %16 azalma), Meksika (1122 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %85 artış) ve Brezilya (851 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %41 azalma) olmuştur.

 

 

DSÖ Amerika Bölge Ofisi: https://www.paho.org/en/topics/coronavirus-infections/coronavirus-disease-covid-19-pandemic

Doğu Akdeniz Bölgesi

 

Doğu Akdeniz Bölgesi’nde, haftalık vaka ve ölüm insidansı bu hafta stabil kalmıştır ve 90.000'den fazla yeni vaka ve 1500'den fazla yeni ölüm vakası bildirilmiştir. Ancak Bölgedeki üç ülke (3/22, %13) haftalık vaka insidansında %10'un üzerinde bir artış bildirmiştir.

En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler;  Ürdün (34.735 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 340,4 yeni vaka; %8 artış), İran (21.168 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 25,2 yeni vaka; %19 azalma) ve Lübnan (11.341 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 166,2 yeni vaka; % 9 artış) olmuştur. En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; İran (537 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %7 azalma), Mısır (333 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, %12 azalma) ve Ürdün (226 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına 2,2 yeni ölüm; %13 artış) olmuştur.

 

 

DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Ofisi: http://www.emro.who.int/health-topics/corona-virus/index.html

 

Avrupa Bölgesi

 

Avrupa Bölgesi, Eylül ayının başından bu yana COVID-19 vakalarında azalma göstermekte olup bu hafta, bir önceki haftaya göre %7’lik düşüş ile 2,6 milyonun biraz altında yeni vaka bildirmiştir. Bölge’de, yeni ölüm vakalarında ise bir önceki haftaya benzer bir oran ile 28.000'in biraz üzerinde yeni ölüm vakası bildirilmiştir. Vaka sayılarındaki düşüş eğilimine rağmen, ülkelerin küçük bir kısmı (10/61; %6), bir önceki haftaya kıyasla vakalarda hala %10'un üzerinde bir artış bildirmektedir.

En fazla yeni vaka bildiren üç ülke; Almanya (351.738 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 422,9 yeni vaka, %11 azalma), Birleşik Krallık (350.340 yeni vaka, 100.000 nüfus başına 516,1 yeni vaka, %13 artış) ve Fransa ( 335.972 yeni vaka, 100.000 nüfus başına 516.6 yeni vaka; %19 artış) olmuştur.

En çok ölüm vakası bildiren ülkeler; Rusya (8205 yeni ölüm; 100.000  nüfus başına 5,6 yeni ölüm, yüzde oranı bir önceki haftaya benzer), Polonya (2804 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 7,4 yeni ölüm; %6 artış) ve Ukrayna (2747 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 6,3 yeni ölüm; %13 azalma) olmuştur.

 

 

 

DSÖ Avrupa Bölge Ofisi: https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-emergencies/coronavirus-covid-19.

 

Güneydoğu Asya Bölgesi

 

Güneydoğu Asya Bölgesi’nden bildirilen yeni haftalık vaka ve ölümlerdeki düşüş eğilimi, bu hafta da devam etmiştir. Bölge, bir önceki haftaya göre sırasıyla haftalık yeni vaka insidansında %10’luk düşüşle 98.000’den fazla yeni vaka,  ölüm vakalarında ise %50’lik düşüşle 2600’den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. Bangladeş (1659'dan 1882'ye, %13 artış) ve Bhutan (1'den 8'e; %700 artış) olmak üzere sadece iki ülke haftalık vakalarda artış bildirmiştir.

 

En çok yeni vaka bildiren üç ülke;  Hindistan (57.255 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 4,1 yeni vaka; %6 azalma), Tayland (27.405 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 39,3 yeni vaka; %20 azalma) ve Sri Lanka (5220 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 24,4 yeni vaka; yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) olmuştur.

En çok yeni ölüm vakası bildiren üç ülke; Hindistan (2108 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, %56 azalma), Tayland (227 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) ve Sri Lanka (153 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) olmuştur.

 

DSÖ Güney Doğu Asya Bölge Ofisi: https://www.who.int/southeastasia/outbreaks-and-emergencies/novel-coronavirus-2019.

Batı Pasifik Bölgesi

 

Batı Pasifik Bölgesi, bir önceki haftaya göre %7’lik artışla 214.000 yeni vaka bildirmiştir. Ülkelerin çoğu (19/26; %73) bu hafta yeni haftalık vakalarda düşüş olduğunu bildirmiştir. Bölgedeki 27 ülkeden dördü, Kuzey Mariana Adaları (%62), Kore (%37), Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti (%17) ve Japonya (%12), vaka insidansında %10'un üzerinde artış bildirmiştir.

En çok yeni vaka bildiren üç ülke; Vietnam (103.635 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 106,5 yeni vaka; %6 artış), Kore (44.238 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 86,3 yeni vaka, %38 artış) ve Malezya (33.675 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 104,0 yeni vaka, yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) olmuştur. Bölge, bir önceki haftaya benzer bir oran ile 3300'den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. En fazla yeni ölüm vakası rapor eden üç ülke; Vietnam (1550 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,6 yeni ölüm, %13 artış), Filipinler (866 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, % 16 azalma) ve Kore (401 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; % 32 artış) olmuştur.

 

DSÖ Batı Pasifik Bölge Ofisi: https://www.who.int/westernpacific/emergencies/covid-19

 

COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncellemenin Özeti

 

Haftalık Operasyonel Güncelleme (WOU), COVID-19 SPRP 2021 çerçevesine karşı devam eden küresel ilerleme hakkında güncelleme yapmayı ve ülke düzeyinde eylemleri ve DSÖ'nün ülkelere verdiği desteği vurgulamayı amaçlayan COVID-19 Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı (SPRP) izleme ve değerlendirme ekibi tarafından hazırlanan bir rapordur.

13 Aralık’ta yayınlanan COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncelleme baskısında öne çıkan noktalar şunlardır:

 

DSÖ, endişe verici COVID-19 Omicron varyantını taramak için Uganda'ya test kitleri      sağlıyor

Honduras'ta COVID-19 filyasyon takibi iletişimi

Kazakistan'a DSÖ/Avrupa laboratuvar sistemi güçlendirme misyonu

BM kurumları Filipinler'de yoğun COVID-19 aşısı uygulamasını destekliyor

Pasifik'teki Acil Sağlık Ekipleri (EMT): Acil sağlık müdahalesi için ulusal kapasitenin güçlendirilmesi

DSÖ'nün, bulaşmayı ortadan kaldırmak, maruziyeti azaltmak ve savunmasızları korumak ve hayat kurtarmak için COVID-19 müdahale uygulaması konusunda ülkeleri desteklemek için sağladığı finansmanla ilgili güncellemeler

Pandeminin akut aşamasını sona erdirmek için ülke çapında ve küresel ilerlemeyi gösteren küresel göstergelerin bir alt kümesinde ilerleme

 

Teknik Rehber ve Diğer Kaynaklar

  • Teknik rehberler: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/technical-guidance
  • DSÖ Koronavirüs Hastalığı (COVID-19) Paneli: https://covid19.who.int/
  • Haftalık COVID-19 Operasyonel Güncellemeleri: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/strategies-and-plans
  • DSÖ COVID-19 Vaka Tanımları: https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV-Surveillance_Case_Definition-2020.2
  • COVID-19 Tedarik Zinciri Kurumlar Arası Koordinasyon Hücresi Haftalık Durum Güncellemesi: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/covid-19-operations
  • Araştırma ve Geliştirme: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/global-research-on-novel-coronavirus-2019-ncov
  • COVID-19 hakkında çevrimiçi kurslar: https://openwho.org/channels/covid-19; ve mevcut olan diğer ulusal diller: https://openwho.org/channels/covid-19-national-languages
  • DSÖ Akademi COVID-19 mobil öğrenim uygulaması: https://www.who.int/about/who-academy/the-who-academy-s-covid-19-mobile-learning-app
  • Uluslararası toplumun, tüm ülkelere virüse hazırlanması ve müdahale etmesi konusunda sağladığı desteği özetleyen Stratejik Hazırlık ve Müdahale Planı (SPRP): https://www.who.int/publications/i/item/strategic-preparedness-and-response-plan-for-the-new-coronavirus
  • EPI-WIN: bireyler, kuruluşlar ve topluluklara uyarlanmış bilgiler: https://www.who.int/teams/risk-communication
  • Halk İçin Öneriler Ve Tavsiyeler

 

Ekler:

Ek 1. VOC'nin aşılar üzerindeki etkilerine ilişkin ilave notlar

 

VE'deki azalmalar, mutlak VE tahmininin gösterdiği gibi, mutlaka koruma kaybı anlamına gelmez. Örneğin, mRNA aşıları için semptomatik hastalığa karşı VE'de yüzde 10'luk bir azalma, yine de ~%85'lik yüksek aşı etkinliği anlamına gelmektedir. Benzer şekilde, aşılar şiddetli hastalığa karşı daha yüksek VE göstermiştir; bu nedenle, VOC'lere bağlı ciddi hastalıklara karşı VE'de küçük azalmalar hala önemli koruma anlamına gelmektedir.

Tablo 3, azalma olmaksızın VOC'lerin COVID-19 aşı performansı üzerindeki etkisini özetlemektedir ve bu nedenle, sadece son dozdan 4 ay sonra VE'yi değerlendiren çalışmaları içermez.

Tam aşılama (nihai dozdan 7 gün sonra) için VOC'ye özgü aşı etkinliği veya etkililiği (VE) tahminlerini sunan çalışmalar, VE'deki azalma düzeyini belirlemek için o aşı ürünü için bir karşılaştırmalı VE tahminiyle değerlendirilir. Semptomatik hastalık için VOC VE, VOC olmayan ortamlardan elde edilen faz 3 randomize RCT sonuçlarıyla karşılaştırılır.

Bu sonuçlara ilişkin kararsızlık veya faz 3 RCT tahminlerinin olmaması nedeniyle şiddetli hastalık ve enfeksiyon için, VOC VE, mümkün olduğunda aynı çalışmadan elde edilen VOC VE olmayan tahminlerle (veya Beta, Gama veya Delta değerlendirilirken aynı çalışmadan Alpha VE ile) karşılaştırılır; enfeksiyon için, AstraZeneca Vaxzevria hariç tutularak,  (VOC olmayana bağlı enfeksiyona karşı VE'nin faz 3 tahmini mevcut olduğunda ve karşılaştırıcı olarak kullanılır) karşılaştırılır. Bazı durumlarda, bir VOC'ye karşı çok yüksek bir VE tahmini rapor edilirse (yani >%90) bir karşılaştırıcı olmadan bile şiddetli hastalık veya enfeksiyon sonucu için bir çalışma dahil edilebilir.

 

Çalışmaların popülasyon, sonuç tanımları, çalışma tasarımı ve farklı çalışmalar arasında bir ürün için VE tahminlerini karşılaştırırken farklılıkları kısmen açıklayabilecek diğer metodolojik hususlarda farklılık gösterdiğini belirtmek de önemlidir. Ek olarak, tabloda özetlenen azalmalar VE nokta tahminlerini temsil eder ve çalışmalar arasında önemli ölçüde farklılık gösteren bu tahminler etrafındaki belirsizlik aralıklarını temsil etmez. VE'de belirtilen azalmalar, bu sınırlamalar göz önünde bulundurularak yorumlanmalıdır.

Tam aşılamanın ardından >7 gün ve <6 ay süre sonra toplanan örnekleri kullanan ve referans olarak atalardan kalma bir suşu kullanan nötralizasyon çalışmaları Tablo 3'e dahil edilmiştir.

 

 

Ek 2.Ülkelere ve bölgelere göre endişe verici varyantların listesi, 14 Aralık 2021 verileri**

 

* Bu güncellemede yeni ülke eklenmiştir.

"     ", bu varyant için bilgilerin DSÖ tarafından resmi kaynaklardan alındığını gösterir.

" o  " ifadesi, bu varyant için bilgilerin DSÖ tarafından resmi olmayan kaynaklardan alındığını ve daha fazla bilgi elde edildikçe inceleneceğini belirtir.

** Seyahat edenler arasında VOC tespitini bildiren ülkeleri / bölgeleri / alanları (örn. Giriş noktalarında tespit edilen importe vakalar) veya yerel vakaları (toplulukta tespit edilen) içerir. Endişe verici varyantın tespit edildiğini hiç bildirmemiş ülkeleri, bölgeleri ve alanları hariç tutmaktadır.

Ayrıca bkz. Ek 3 Veri, tablo ve şekil notları.

 

Ek 3. Veri, tablo ve şekil notları

 

Sunulan veriler, ülkelerden/bölgelerden DSÖ'ye bildirilen, büyük ölçüde DSÖ vaka tanımlarına (https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV Surveillance_Case_Definition-2020.2) ve sürveyans klavuzuna (https://www.who.int/publications/i/item/who-2019-nCoV-surveillanceguidance-2020.8) dayanan resmi laboratuvar onaylı COVID-19 vaka ve ölümlerine dayanmaktadır. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişikliğe tabidir; ve bu verileri yorumlarken, gerçek vaka ve ölüm oranı insidansının olduğundan düşük tahmin edilmesi ve bu verileri küresel düzeyde yansıtmada değişken gecikmeler gibi, sunulan sayıları etkileyen birkaç faktör nedeniyle dikkatli olunmalıdır. Vaka tespiti, dahil etme kriterleri, test stratejileri, raporlama uygulamaları ve veri kesme ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Az sayıda ülke/bölge, şüpheli ve laboratuvar onaylı vakaları birlikte rapor etmektedir. DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenmektedir. Halk sağlığı yetkililerinin çok sayıda vakayı veya ölümü toplam sayımlarından çıkaran veri uyuşturma çalışmaları yürütmesi nedeniyle, yeni vakalar/ölümler sütunlarında uygun şekilde negatif sayılar gösterilebilir. Çıkarmaların önceki günlere uygun şekilde paylaştırılmasına olanak tanıyan ek ayrıntılar ortaya çıktığında, grafikler buna göre güncellenecektir. epi-data-support@who.int adresine e-posta gönderilerek yapılan geçmiş veri düzenlemesinin bir kaydı talep edilebilmektedir. Talep ederken lütfen ilgilendiğiniz ülke (ler)i, süreyi ve talep / kullanım amacını belirtiniz. Önceki durum raporları düzenlenmeyecektir; en güncel veriler için https://covid19.who.int/ adresine bakınız. Ülkeler, bölgeler ve alanlar ve DSÖ Bölgeleri (önceki sayılarda rapor edilmiştir) tarafından son yedi gün içinde bildirilen doğrulanmış COVID-19 vakaları ve ölümleri  “https://covid19.who.int/table” adresinde mevcuttur: 'Ülkeler', benzer statüdeki ülkeleri, bölgeleri, alanları veya diğer yargı yetkilerini ifade edebilmektedir.

 

Kullanılan isimler ve bu yayındaki materyalin sunumu, DSÖ tarafından herhangi bir ülkenin, bölgenin, şehrin veya otoritenin yasal statüsü, yetkileri veya hudutlarının sınırlandırılması ile ilgili herhangi bir fikrin ifade edildiği anlamına gelmemektedir. Haritalardaki noktalı ve kesik çizgiler, henüz tam olarak anlaşmaya varılamayan yaklaşık sınır çizgilerini temsil etmektedir.

Ülkeler ve bölgeler, DSÖ yönetim bölgesi altında düzenlenmiştir. Belirli şirketlerin veya üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, DSÖ tarafından onaylandığını veya söz konusu benzer nitelikteki diğer ürünlerin yerine önerildiğini ima etmemektedir. Hatalar ve eksiklikler hariç olmak üzere, tescilli ürünlerin isimleri, baş harfleri büyük olacak şekilde ayırt edilmektedir.

(1) Kosova'ya yapılan tüm atıflar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 (1999) sayılı kararı bağlamında anlaşılmalıdır. Haritada Sırbistan ve Kosova vakalarının sayısı (UNSCR 1244, 1999) görselleştirme amacıyla hazırlanmıştır.

 

 

Referanslar

1.SARS-CoV-2 variants of concern and variants under investigation - https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1040076/Technical_Briefing_3 1.pdf. :42.

2. CDCMMWR. SARS-CoV-2 B.1.1.529 (Omicron) Variant — United States, December 1–8, 2021. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2021;70. doi:10.15585/mmwr.mm7050e1

3. Published. Preliminary findings from study after Christmas party in Oslo. Norwegian Institute of Public Health. Accessed December 14, 2021. https://www.fhi.no/en/news/2021/preliminary-findings-from-outbreak-investigation-after-christmas-party-info/

4. Kuhlmann C, Mayer CK, Claassen M, et al. Breakthrough Infections with SARS-CoV-2 Omicron Variant Despite Booster Dose of MRNA Vaccine. Social Science Research Network; 2021. doi:10.2139/ssrn.3981711

5. Cele S, Jackson L, Khan K, et al. SARS-CoV-2 Omicron Has Extensive but Incomplete Escape of Pfizer BNT162b2 Elicited Neutralization and Requires ACE2 for Infection.; 2021:2021.12.08.21267417. doi:10.1101/2021.12.08.21267417

6. Roessler A, Riepler L, Bante D, Laer D von, Kimpel J. SARS-CoV-2 B.1.1.529 Variant (Omicron) Evades Neutralization by Sera from Vaccinated and Convalescent Individuals.; 2021:2021.12.08.21267491. doi:10.1101/2021.12.08.21267491

7. Sheward et al. Preliminary Report - Early release, subject to modification - Quantification of the neutralization resistance of the Omicron Variant of Concern. Google Docs. Accessed December 14, 2021. https://drive.google.com/file/d/1CuxmNYj5cpIuxWXhjjVmuDqntxXwlfXQ/view?usp=embed_facebook

8. Redd AD, Nardin A, Kared H, et al. Minimal Cross-over between Mutations Associated with Omicron Variant of SARS-CoV-2 and CD8+ T Cell Epitopes Identified in COVID-19 Convalescent Individuals. Immunology; 2021. doi:10.1101/2021.12.06.471446

9. Kim P, Gordon SM, Sheehan MM, Rothberg MB. Duration of SARS-CoV-2 Natural Immunity and Protection against the Delta Variant: A Retrospective Cohort Study. Clinical Infectious Diseases. Published online December 3, 2021:ciab999. doi:10.1093/cid/ciab999

10. Hwang H, Lim JS, Song SA, et al. Transmission dynamics of the Delta variant of SARS-CoV-2 infections in South Korea. The Journal of Infectious Diseases. Published online December 2, 2021:jiab586. doi:10.1093/infdis/jiab586

11. Buchan SA, Tibebu S, Daneman N, et al. Increased household secondary attacks rates with Variant of Concern SARS-CoV-2 index cases. Clinical Infectious Diseases. 2021;(ciab496). doi:10.1093/cid/ciab496

12. Tegally H, Wilkinson E, Giovanetti M, et al. Emergence of a SARS-CoV-2 variant of concern with mutations in spike glycoprotein. Nature. Published online 2021. https://doi.org/10.1038/s41586-021-03402-9

13. Sinha S, Tam B, Wang SM. Altered interaction between RBD and ACE2 receptor contributes towards the increased transmissibility of SARS CoV-2 delta, kappa, beta, and gamma strains with RBD double mutations. bioRxiv. Published online January 1, 2021:2021.08.30.458303. doi:10.1101/2021.08.30.458303

14. Curran J, Dol J, Boulos L, et al. Transmission characteristics of SARS-CoV-2 variants of concern Rapid Scoping Review. medRxiv. Published online January 1, 2021:2021.04.23.21255515. doi:10.1101/2021.04.23.21255515

15. Campbell F, Archer B, Laurenson-Schafer H, et al. Increased transmissibility and global spread of SARS-CoV-2 variants of concern as at June 2021. Eurosurveillance. 2021;26(24):2100509.

16. Dhar MS, Marwal R, Vs R, et al. Genomic characterization and epidemiology of an emerging SARS-CoV-2 variant in Delhi, India. Science. Published online October 14, 2021:eabj9932. doi:10.1126/science.abj9932

17. Bager P, Wohlfahrt J, Fonager J, Albertsen. Increased Risk of Hospitalisation Associated with Infection with SARS-CoV-2 Lineage B.1.1.7 in Denmark. doi:Bager, Peter and Wohlfahrt, Jan and Fonager, Jannik and Albertsen, Mads and Yssing Michaelsen, Thomas and Holten Møller, Camilla and Ethelberg, Steen and Legarth, Rebecca and Fischer Button, Mia Sara and Gubbels, Sophie Madeleine and Voldstedlund, Marianne and Mølbak, Kåre and Skov, Robert Leo and Fomsgaard, Anders and Grove Krause, Tyra, Increased Risk of Hospitalisation Associated with Infection with SARS-CoV-2 Lineage B.1.1.7 in Denmark. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3792894 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3792894

18. Paredes MI, Lunn SM, Famulare M, et al. Associations between SARS-CoV-2 variants and risk of COVID-19 hospitalization among confirmed cases in Washington State: a retrospective cohort study. medRxiv. Published online January 1, 2021:2021.09.29.21264272. doi:10.1101/2021.09.29.21264272

19. NERVTAG paper on COVID-19 variant of concern B.1.1.7. GOVUK. Published online 2021. https://www.gov.uk/government/publications/nervtag-paper-on-covid-19-variant-of-concern-b117, http://files/64/nervtag-paperon-covid-19-variant-of-concern-b117.html %[2021/02/08/18:37:19

20. Pascall DJ, Mollett G, Blacow R, Bulteel N, et al. The SARS-CoV-2 Alpha variant causes increased clinical severity of disease. https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2021.08.17.21260128v1

21. Pearson CA, Eggo. Estimates of severity and transmissibility of novel South Africa SARS-CoV-2 variant 501Y.V2. https://cmmid.github.io/topics/covid19/reports/sa-novelvariant/2021_01_11_Transmissibility_and_severity_of_501Y_V2_in_SA.pdf

22. Freitas ARR, Beckedorff OA, Cavalcanti LP de G, et al. The emergence of novel SARS-CoV-2 variant P.1 in Amazonas (Brazil) was temporally associated with a change in the age and sex profile of COVID-19 mortality: A population based ecological study. The Lancet Regional Health - Americas. 2021;1:100021. doi:10.1016/j.lana.2021.100021

23. Fisman DN, Tuite AR. Progressive Increase in Virulence of Novel SARS-CoV-2 Variants in Ontario, Canada. medRxiv. Published online July 12, 2021:2021.07.05.21260050. doi:10.1101/2021.07.05.21260050

24. McAlister FA, Nabipoor M, Chu A, Lee DS, Saxinger L, Bakal JA. Lessons from the COVID-19 Third Wave in Canada: The Impact of Variants of Concern and Shifting Demographics. Infectious Diseases (except HIV/AIDS); 2021. doi:10.1101/2021.08.27.21261857

25. Muik A, Wallisch AK, Sänger B, et al. Neutralization of SARS-CoV-2 lineage B.1.1.7 pseudovirus by BNT162b2 vaccine– elicited human sera. Science. Published online 2021:eabg6105.

26. Gallais F, Gantner P, Bruel T, et al. Anti-SARS-CoV-2 Antibodies Persist for up to 13 Months and Reduce Risk of Reinfection. medRxiv. Published online January 1, 2021:2021.05.07.21256823. doi:10.1101/2021.05.07.21256823

27. Wibmer CK, Ayres F, Hermanus T, et al. SARS-CoV-2 501Y.V2 escapes neutralization by South African COVID-19 donor plasma. Nat Med. Published online March 2021. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/33654292

28. Sabino EC, Buss LF, Carvalho MPS, et al. Resurgence of COVID-19 in Manaus, Brazil, despite high seroprevalence. The Lancet. 2021;397(10273):452-455.

29. Public Health England (PHE). SARS-CoV-2 Variants of Concern and Variants under Investigation in England. Technical Briefing 20. Public Health England; 2021. https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1009243/Technical_Briefing_2 0.pdf

30. Planas D, Veyer D, Baidaliuk A, et al. Reduced Sensitivity of Infectious SARS-CoV-2 Variant B.1.617.2 to Monoclonal Antibodies and Sera from Convalescent and Vaccinated Individuals. Microbiology; 2021. doi:10.1101/2021.05.26.445838

31. Public Health England (PHE). SARS-CoV-2 Variants of Concern and Variants under Investigation..Technical Briefing 18.; 2021. https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1001358/Variants_of_Concern _VOC_Technical_Briefing_18.pdf

32. Classification of Omicron (B.1.1.529): SARS-CoV-2 Variant of Concern. Accessed November 30, 2021. https://www.who.int/news/item/26-11-2021-classification-of-omicron-(b.1.1.529)-sars-cov-2-variant-of-concern

33. Public Health England. SARS-CoV-2 lateral flow antigen tests: evaluation of VOC1 (Kent, UK) and VOC2 (South Africa). GOV.UK. Accessed June 21, 2021. https://www.gov.uk/government/publications/sars-cov-2-lateral-flow-antigen-tests-evaluation-ofvoc1-and-voc2/sars-cov-2-lateral-flow-antigen-tests-evaluation-of-voc1-kent-uk-and-voc2-south-africa

34. Bekliz M, Adea K, Essaidi-Laziosi M, et al. Analytical Performance of Eleven SARS-CoV-2 Antigen-Detecting Rapid Tests for Delta Variant. Infectious Diseases (except HIV/AIDS); 2021. doi:10.1101/2021.10.06.21264535

35. Andrews N, Stowe J, Kirsebom F, et al. Effectiveness of COVID-19 vaccines against the Omicron (B.1.1.529) variant of concern. :16.

36. Pfizer and BioNTech Provide Update on Omicron Variant. Published December 8, 2021. Accessed December 11, 2021. https://www.businesswire.com/news/home/20211208005542/en/Pfizer-and-BioNTech-Provide-Update-on-Omicron-Variant

37. Dejnirattisai W, Shaw RH, Supasa P, et al. Reduced Neutralisation of SARS-COV-2 Omicron-B.1.1.529 Variant by Post Immunisation Serum.; 2021:2021.12.10.21267534. doi:10.1101/2021.12.10.21267534

38. Schmidt F, Muecksch F, Weisblum Y. Plasma neutralization properties of the SARS-CoV-2 Omicron variant. Google Docs. Accessed December 13, 2021. https://drive.google.com/file/d/1zjJWsybGaa3egiyn5nQqTzBtl0kmvMUu/view?usp=embed_facebook

39. Wilhelm A, Widera M, Grikscheit K, et al. Reduced Neutralization of SARS-CoV-2 Omicron Variant by Vaccine Sera and Monoclonal Antibodies. Infectious Diseases (except HIV/AIDS); 2021. doi:10.1101/2021.12.07.21267432

40. Thiruvengadam R, Awasthi A, Medigeshi G, et al. Effectiveness of ChAdOx1 nCoV-19 vaccine against SARS-CoV-2 infection during the delta (B.1.617.2) variant surge in India: a test-negative, case-control study and a mechanistic study of post-vaccination immune responses. The Lancet Infectious Diseases. Published online November 2021:S1473309921006800. doi:10.1016/S1473- 3099(21)00680-0

41. Arbel R, Hammerman A, Sergienko R, et al. BNT162b2 Vaccine Booster and Mortality Due to Covid-19. New England Journal of Medicine. Published online December 8, 2021. doi:10.1056/NEJMoa2115624

42. Goldberg Y, Mandel M, Bar-On YM, et al. Protection and Waning of Natural and Hybrid COVID-19 Immunity. Epidemiology; 2021. doi:10.1101/2021.12.04.21267114

43. Emary KRW, Golubchik T, Aley PK, et al. Efficacy of ChAdOx1 nCoV-19 (AZD1222) vaccine against SARS-CoV-2 variant of concern 202012/01 (B.1.1.7): an exploratory analysis of a randomised controlled trial. The Lancet. 2021;397(10282):1351-1362. doi:10.1016/S0140-6736(21)00628-0

44. Heath PT, Eva Galiza FP, David Neil Baxter M, et al. Efficacy of the NVX-CoV2373 Covid-19 Vaccine Against the B.1.1.7 Variant. medRxiv. Published online May 2021:2021.05.13.21256639-2021.05.13.21256639. doi:10.1101/2021.05.13.21256639

45. Madhi SA, Baillie V, Cutland CL, et al. Efficacy of the ChAdOx1 nCoV-19 Covid-19 Vaccine against the B.1.351 Variant. New England Journal of Medicine. Published online March 2021:NEJMoa2102214-NEJMoa2102214. doi:10.1056/NEJMoa2102214

46. Sadoff J, Gray G, Vandebosch A, et al. Safety and Efficacy of Single-Dose Ad26.COV2.S Vaccine against Covid-19. New England Journal of Medicine. Published online April 2021:NEJMoa2101544-NEJMoa2101544. doi:10.1056/NEJMoa2101544

47. Shinde V, Bhikha S, Hoosain MZ, et al. Preliminary Efficacy of the NVX-CoV2373 Covid-19 Vaccine Against the B.1.351 Variant [Authors, highest degree, and affiliation/institution]. medRxiv. Published online March 2021:2021.02.25.21252477- 2021.02.25.21252477. doi:10.1101/2021.02.25.21252477

48. Thomas SJ, Moreira ED, Kitchin N, et al. Six Month Safety and Efficacy of the BNT162b2 mRNA COVID-19 Vaccine. medRxiv. Published online July 28, 2021:2021.07.28.21261159. doi:10.1101/2021.07.28.21261159

49. Ella R, Reddy S, Blackwelder W, et al. Efficacy, safety, and lot to lot immunogenicity of an inactivated SARS-CoV-2 vaccine (BBV152): a double-blind, randomised, controlled phase 3 trial. medRxiv. Published online July 2, 2021:2021.06.30.21259439. doi:10.1101/2021.06.30.21259439

Etiketler: