DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 29.03.2022 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) HAFTALIK DURUM RAPORU

29 Mart 2022 Salı

2022 Ocak sonu ile Mart ayı arasında, yeni COVID-19 vakalarının sayısında azalma eğilimi görülmüştür ve bunu vakalarda art arda iki hafta artış izlemiştir. 21-27 Mart 2022 haftasında yeni vaka sayısı bir önceki haftaya göre %14'lük bir düşüşle yeniden azalmıştır.

Bu raporda aşağıda yer alan başlıklar halinde COVID-19 ile ilgili en son veriler paylaşılmaktadır:

  • Küresel Epidemiyolojik Durum
  • Özel konu: önemli ve endişe verici SARS-CoV-2 varyantları  hakkında güncelleme
  • DSÖ Bölgelerine Göre Genel Durum

KÜRESEL EPİDEMİYOLOJİK DURUM

27 Mart 2022 itibariyle veriler

2022 Ocak sonu ile Mart ayı arasında, yeni COVID-19 vakalarının sayısında azalma eğilimi görülmüştür ve bunu vakalarda art arda iki hafta artış izlemiştir. 21-27 Mart 2022 haftasında yeni vaka sayısı bir önceki haftaya göre %14'lük bir düşüşle yeniden azalmıştır (Şekil 1). Öte yandan, aynı dönemde, muhtemelen Amerika Bölgesi'ndeki bazı ülkelerde COVID-19 ölümlerinin tanımındaki değişikliklerden ve Güneydoğu Asya Bölgesinde Hindistan'dan rapor edilen geriye dönük düzenlemelerden dolayı haftalık yeni ölüm vakalarının sayısı %43 artmıştır.

Altı DSÖ bölgesinde 10 milyondan fazla yeni vaka ve 45.000'den fazla yeni ölüm vakası bildirilmiştir. Tüm bölgeler haftalık yeni vaka sayısında azalma eğilimi bildirmiş  olup dört bölge yeni haftalık ölümlerde azalma eğilimi rapor etmiştir (Tablo 1). 27 Mart 2022 itibariyle, dünya çapında 479 milyondan fazla doğrulanmış vaka ve 6 milyondan fazla ölüm vakası bildirilmiştir.

Şekil 1: DSÖ bölgeleri tarafından haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının sayısı,  27 Mart 2022**

 

** Bakınız Ek -2

Ülke düzeyinde, en yüksek haftalık yeni vaka sayısı Güney Kore (2.442.195 yeni vaka; -%-13), Almanya (1.576.261 yeni vaka; +%2), Vietnam (1.127.716 yeni vaka; yeni vakalar; -%40), Fransa (845.119 yeni vaka; +%45) ve İtalya’dan (503.932 yeni vaka; +%6) bildirilmiştir.

Haftalık en yüksek yeni ölüm vakası sayısı Şili (11.858 yeni ölüm; +%1710), Amerika Birleşik Devletleri (5.367 yeni ölüm; +%83), Hindistan (4.525 yeni ölüm; +619%), Rusya Federasyonu (2.859 yeni ölüm; -%22) ve Güney Kore’den (2.471 yeni ölüm; +22%) rapor edilmiştir.

Tablo 1. DSÖ Bölgelerine göre, son yedi günde bildirilen ve kümülatif COVID-19 vakalarının ve COVID-19 kaynaklı ölümlerin sayısı,  27 Mart 2022 verileri**

* Yedi gün öncesine kıyasla son yedi gün içinde yeni doğrulanmış vaka/ölüm sayısındaki yüzdelik değişim.

** Ek 2,veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

*** Son WEU'da insan faktörü nedeniyle Afrika Bölgesi'nde vaka sayısında artış yaşanmıştır.

COVID-19 ile ilgili en son veriler ve bilgiler için lütfen aşağıdaki adresleri ziyaret ediniz:

  DSÖ COVID-19 Paneli

  DSÖ COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncelleme ve Haftalık Epidemiyolojik Güncelleme

Birkaç ülke COVID-19 test stratejilerini aşamalı olarak değiştirdiğinden, gerçekleştirilen toplam test sayısının ve dolayısıyla daha az sayıda vakanın tespit edilmesiyle sonuçlan-dığından, yukarıda bildirilen eğilimler dikkatle yorumlanmalıdır. Altı DSÖ bölgesinde gözlemlenen SARS-CoV-2 testi oranında genel bir düşüşe rağmen, yeni haftalık vaka sayısı Mart ayının başından ortasına kadar tekrar artmış olup bu da virüsün şu anda çok yüksek seviyelerde dolaşımda olduğunu göstermektedir.

DSÖ, birkaç Üye Devlet tarafından SARS CoV-2 testinde son zamanlarda görülen önemli azalmadan endişe duymaktadır. Veriler giderek daha az temsili, daha az zamanlı ve daha az güvenilir hale gelmektedir. Bu, virüsün nerede olduğunu, nasıl yayıldığını ve nasıl geliştiğini takip etme konusundaki kolektif yeteneğimizi engellemketedir: pandeminin akut aşamasını etkili bir şekilde sona erdirmek için kritik olmaya devam eden bilgi ve analizler. Testlerdeki azalmalar, en etkili olduğu yerde sağlam sürveyansı sürdürmeyi amaçlayan bir stratejinin parçası olarak makul bir şekilde yapılmadıkça, SARS-CoV2'nin artan yayılma riskiyle birlikte  ülkelerin vakaları belirleme ve zamanında tedavi veya izolasyon sağlama ve diğer gerekli kontrol önlemlerini uygulama kapasitesini etkileyebilir.

Bu, özellikle halk sağlığı ve sosyal önlemlerin kaldırıldığı ve COVID-19'a karşı aşı kapsamının düşük olduğu bölgelerde, hastaneye yatışlarda ve ölümlerde artışa ve sağlık sistemleri üzerinde önemli baskılara neden olabilir. Ayrıca, azaltılmış test, ülkelerin ortaya çıkan varyantları erken tespit etme kapasitesini etkiler ve sonuçta müdahale çabalarını bozar.

COVID-19, Uluslararası Önemi Haiz Bir Halk Sağlığı Acil Durumu olmaya devam etmekte olup sürveyansın kalitesini düşürmek için henüz çok erkendir. Ortaya çıkan varyantların özellikleri etrafındaki belirsizlik, bu hastalığın davranışını güvenle tahmin etme yeteneğimizi sınırlandırmaktadır çünkü ortaya çıkan varyantların evrim hızı ve riski hala yüksek, bu da önleme ve azaltma önlemlerini baltalayabilir. Pandeminin akut aşamasının sonuna ulaşana kadar ülkeler, aşılama stratejileri, aşı kompozisyonu, terapötiklerin kullanımı ve kişiye özel ve uygun halk sağlığı ve sosyal önlemler dahil olmak üzere önemli parametreler hakkında kanıta dayalı operasyonel karar verme konusunda bilgi sağlamak için yeterli epidemiyolojik sürveyans sürdürmelidir.

Pandeminin bu aşamasında DSÖ, Üye Devletlere şunları tavsiye etmektedir:

  • SARS-CoV-2'nin dolaşımına ilişkin kullanılabilir ve zamanında epidemiyolojik kanıtlar sağlayarak, finansal olarak herkesin erişebileceği temsili testlere devam edin;
  • SARS-CoV-2'nin iletim dinamiklerindeki bir değişikliği uyarabilecek erken uyarı ve eğilim izlemeye odaklanın;
  • Pandeminin akut fazı süresince vakaların ve ölümlerin günlük takibine ve raporlanmasına devam edin;
  • Korunmasız gruplarda COVID-19'un ciddiyetini izleyin;
  • Varyantları tespit etmek ve SARS-CoV-2'nin gelişimini izlemek için genomik gözetimi geliştirin.

COVID-19 ile ilgili en son veriler ve diğer güncellemeler için lütfen bakınız:

Şekil 2. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 vakaları, 21-27 Mart 2022 **

** Ek 2, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız 

Şekil 3. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 ölüm vakaları, 21-27 Mart Şubat 2022 **

 ** Ek 2, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

Özel Konu: SARS-CoV-2 önemli varyantlar ve endişe verici varyantlar hakkında güncelleme

DSÖ, ulusal makamlar, kurumlar ve araştırmacılarla işbirliği içinde, SARSCoV-2 varyantlarının bulaşma veya hastalık özelliklerini değiştirip değiştirmediğini veya hastalığın yayılmasını kontrol etmek için uygulanan aşıların, terapötiklerin, teşhislerin veya halk sağlığı ve sosyal önlemlerinin (PHSM) etkinliğini etkileyip etkilemediğini rutin olarak değerlendirmektedir. Potansiyel endişe verici varyantlar (VOC'ler), önemli varyantlar (VOI'ler) veya izleme altındaki varyantlar (VUM'ler), küresel halk sağlığına yönelik riske dayalı olarak düzenli olarak değerlendirilmektedir. Kanıtlar ortaya çıktıkça, varyantların sınıflandırmaları, dolaşımdaki varyantların sürekli evrimini ve değişen epidemiyolojilerini yansıtacak şekilde revize edilecektir. Varyant sınıflandırması için kriterler ve mevcut VOC, VOI ve VUM listeleri, DSÖ SARS-CoV-2 varyantları izleme web sitesinde mevcuttur. Ulusal yetkililer, yerel önemli/endişe verici diğer varyantları belirlemeyi seçebilir ve bu değişkenlerin etkilerini araştırmak ve raporlamak için teşvik edilir.

Endişe Verici Koronavirüs varyantlarının (VOC) coğrafi yayılımı ve prevelansı

SARS-CoV-2'nin mevcut küresel epidemiyolojisi, Omicron varyantının küresel egemenliği ile karakterize edilir. Son 30 günde toplanan örneklerle GISAID'e yüklenen 382 789 diziden(i), 381 824 (%99.7) Omicron, 175'i (<0.1%) Delta ve 649 dizi bir Pango soyuna atanmadı (0,2 %). VOC'lerin küresel dağılımı, sıralama kapasitelerindeki farklılıklar ve ülkeler arasındaki örnekleme stratejilerinin yanı sıra raporlamadaki gecikmeler de dahil olmak üzere gözetim sınırlamaları dikkate alınarak yorumlanmalıdır. Ayrıca, bazı ülkeler, sunulan dönem boyunca test ve sıralama politikalarını değiştirmiş olabilir.

Rekombinant varyantlar

Aynı risk değerlendirmesi süreci, ortaya çıkan diğer varyantlar için olduğu gibi rekombinant varyantlara da uygulanır. 22 Mart 2022'de yayınlanan epidemiyolojik güncellemeden bu yana, XD Pango soyuna (Delta-Omicron) atanan rekombinant varyantın daha yüksek bulaşıcılık veya daha ciddi sonuçlarla ilişkili olduğunu gösteren yeni bir kanıt yoktur. XE rekombinantı (BA.1-BA.2), ilk olarak 19 Ocak'ta Birleşik Krallık'ta tespit edilmiş ve o zamandan beri >600 dizi rapor edilmiş ve doğrulanmıştır. Erken dönem tahminleri, BA.2'ye kıyasla ~%10'luk bir topluluk büyüme oranı avantajına işaret etmekte olup bu bulgu daha fazla doğrulama gerektirmektedir. XE, hastalık şiddeti dahil olmak üzere bulaşma ve hastalık özelliklerinde önemli farklılıklar bildirilene kadar Omicron varyantına aittir. DSÖ, diğer SARS-CoV-2 varyantlarının yanı sıra rekombinant varyantlarla ilişkili halk sağlığı riskini yakından izlemeye ve değerlendirmeye devam etmektedir ve daha fazla kanıt elde edildiğinde güncellemeler sağlayacaktır.

Ek Kaynaklar:

(i) Düşük kapsamlı diziler hariç olmak üzere, 23 Şubat ile 24 Mart 2022 tarihleri arasında (veri çıkarma sırasında rapor edilen son örnek) numune toplama tarihleriyle GISAID'e gönderilen dizileri içerir. Toplam 100'den fazla dizi gönderen ülkeler için oranlar tahmin edilmektedir. Son 30 günde, 44 ülke GISAID'e toplam 100 ve üzeri dizi göndermiştir.

DSÖ BÖLGELERİNE GÖRE DURUM

 

Afrika Bölgesi

 

Afrika Bölgesi'nde Ocak 2022'den bu yana vakalarda gözlemlenen azalma eğilimi, bir önceki haftaya göre %29'luk düşüşle 24.000’den fazla yeni vakanın bildirilmesiyle birlikte devamlılık göstermiştir. Buna rağmen, Bölgedeki on dört (%29) ülke vakalarda %20'nin üzerinde bir artış bildirmiştir ve en büyük oransal artışlardan bazıları Ekvator Ginesi (101'e karşı 4 yeni vaka; %2425 artış), Lesoto (105'e karşı 59 yeni vaka;%78 artış ) ve Ruanda’da (71’e karşı 48 yeni vaka; %48 artış) gözlemlenmiştir. En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler sırasıyla; Güney Afrika (8934 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 15,1 yeni vaka; %9 azalma), Réunion (8494 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 948,7 yeni vaka; yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) ve Mauritius (2410 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 189,5 yeni vaka; %77 azalma) olmuştur.

Bölge,  haftalık yeni ölüm vakalarında bir önceki haftaya göre %30’luk düşüş ile 150’den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; Güney Afrika (86 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %49 azalma), Mauritius (34 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 2,7 yeni ölüm; yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) ve Réunion (13 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,5 yeni ölüm; %44 artış) olmuştur.

 

 

 

DSÖ Afrika Bölge Ofisi: https://www.afro.who.int/health-topics/coronavirus-covid-19

Amerika Bölgesi

 

Amerika Bölgesi, Ocak 2022'nin ortasından bu yana vaka sayılarında düşüş eğilimi göstermektedir. Bölge’de bir önceki haftaya göre %14’lük düşüşle 634.000'den fazla yeniTimes New Roman vaka bildirilmiştir. Bununla birlikte, Bölgedeki on bir (%20) ülke yeni vakalarda %20 veya daha fazla artış bildirmiştir, en yüksek artışlar; Sint Eustatius adalarında (142'ye karşı 13 yeni vaka; %992 artış), Anguilla (39'a karşı 20 yeni vaka; %95 artış) ve Saint Pierre ve Miquelon’da (577'ye karşı 298 yeni vaka; %94 artış) gözlenmiştir. En çok yeni vaka bildiren ülkeler; Brezilya (229.145 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 107,8 yeni vaka; %15 azalma), Amerika Birleşik Devletleri (207.093 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 62,6 yeni vaka; %6 azalma) ve Şili (61.337 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 320,9 yeni vaka; % 36 azalma) olmuştur.

Bölge, kısmen Şili'deki ve Amerika Birleşik Devletleri'ndeki bir eyaletteki COVID-19 ölümlerinin tanımındaki değişikliklerden kaynaklı bir önceki haftaya göre %182 artışla 20.000'den fazla haftalık yeni ölüm vakası bildirmiştir. En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; Şili (11.858 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 62,0 yeni ölüm; %1710 artış), Amerika Birleşik Devletleri (5367 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,6 yeni ölüm; %83 artış) ve Brezilya (1768 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %21 azalma) olmuştur.

 

DSÖ Amerika Bölge Ofisi: https://www.paho.org/en/topics/coronavirus-infections/coronavirus-disease-covid-19-pandemic

Doğu Akdeniz Bölgesi

 

Doğu Akdeniz Bölgesi'nde, Şubat 2022'nin başlarında ulaşılan pik seviyenin ardından yeni haftalık vakalar düşüş eğilimi göstermeye devam etmiştir. Bölge, bir önceki haftaya göre %32'lik düşüş ile  haftalık 50.000'den fazla yeni vaka bildirmiştir. Bununla birlikte, Bölgedeki iki (%9) ülke yeni vakalarda %20 veya daha fazla artış bildirmiştir ve en yüksek artışlar Tunus (3969'a karşı 534 yeni vaka; %643 artış) ve işgal altındaki Filistin toprakları’ndan (1088'e karşı 718 yeni vaka; %52 artış) bildirilmiştir.

En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler; İran (9572 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 11,4 yeni vaka; %51 azalma), Ürdün (9135 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 89,5 yeni vaka; %64 azalma) ve Bahreyn (6527 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 383,6 yeni vaka; % 14 azalma) olmuştur.

Bölge, haftalık yeni ölüm vakalarında bir önceki haftaya göre %22’lik düşüş ile 800'ün biraz üzerinde yeni ölüm  vakası bildirmiştir. En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; İran (421 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %41 azalma ), Tunus (100 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, %426 artış) ve Mısır (84 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %20 azalma) olmuştur.

 

 

DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Ofisi: http://www.emro.who.int/health-topics/corona-virus/index.html

 

Avrupa Bölgesi

 

Avrupa Bölgesi, bir önceki haftaya göre %4'lük düşüş ile haftalık 5.2 milyondan fazla yeni vaka bildirmiştir. Bölgedeki altı (%10) ülke yeni vakalarda %20 veya daha fazla artış bildirmiştir ve en yüksek artışlar: İsrail (88.869'a karşı 47.796 yeni vaka; %86 artış), Macaristan (15.269'a karşı 9727 yeni vaka;  %57 artış) ve Malta’da (2434'e karşı 1628 yeni vaka; %50 artış) gözlenmiştir. En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler; Almanya (1.576.261 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 1895,3 yeni vaka; %2 artış), Fransa (845.119 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 1299,4 yeni vaka; %45 artış) ve İtalya (503.932 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 844,9 yeni vaka; % 6 artış) olmuştur.

 

Bölgede, yeni ölüm vakalarının sayısı azalmaya devam etmiştir ve bir önceki haftaya göre %17’lik bir düşüşle 11.000'den fazla yeni ölüm vakası bildirilmiştir. En çok ölüm vakası bildiren ülkeler; Rusya (2859 yeni ölüm; 100.000  nüfus başına 2,0 yeni ölüm, %22 azalma), Almanya (1521 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,8 yeni ölüm; %13 artış) ve İtalya (1008 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,7 yeni ölüm; %11 artış) olmuştur.

 

 

 

DSÖ Avrupa Bölge Ofisi: https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-emergencies/coronavirus-covid-19.

 

Güneydoğu Asya Bölgesi

 

Güneydoğu Asya Bölgesi’nde Ocak 2022’nin ortasından bu yana yeni vakalarda gözlenen düşüş eğilimi,  232.000’den fazla yeni vakanın bildirilmesiyle birlikte bir önceki haftaya göre %14’lük azalma ile devam etmektedir. Bununla birlikte, Sri Lanka, yeni haftalık vakalarda %25'lik bir artış bildirmiştir (2693'e karşı 2156 yeni vaka)  En çok yeni vaka bildiren üç ülke; Tayland (175.116 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 250,9 yeni vaka;%4 artış), Endonezya (36.470 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 13,3 yeni vaka; %49 azalma) ve Hindistan (11.612 yeni vaka; 100.000 nüfus başına <1 yeni vaka; %31 azalma) olmuştur.

Bölge, bir önceki haftaya göre %116’lık bir artış ile 6000’den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. Bazı eyaletlerde geriye dönük düzenlemeler nedeniyle en yüksek sayıda yeni ölüm Hindistan’da (4525 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına  <1 yeni ölüm, %619 artış), bildirilmiştir, bunu Endonezya (932 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, %41 azalma) ve Tayland (553 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; % 3 artış) olmuştur.

 

DSÖ Güney Doğu Asya Bölge Ofisi: https://www.who.int/southeastasia/outbreaks-and-emergencies/novel-coronavirus-2019.

Batı Pasifik Bölgesi

 

Batı Pasifik Bölgesi, Aralık 2021'in sonundan bu yana gözlemlenen artış eğilimini tersine çevirerek bir önceki haftaya göre yeni haftalık vakalarda %24’lük bir düşüş ile 4,6 milyondan fazla yeni vaka bildirmiştir. Bölgedeki yedi (%23) ülke %20 veya daha fazla bir artış bildirmiştir ve en yüksek artışlardan bazıları Vanuatu (1234'e karşı 352 yeni vaka; %251 artış), Guam (487'ye karşı 142 yeni vaka; %243 artış) ve Laos’ta (16.037’ye karşı 6449; %149 artış) gözlenmiştir. En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler; Kore (2.442.195 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 4763,5 yeni vaka; %13 azalma), Vietnam (1.127.716 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 1158,4 yeni vaka; %40 azalma) ve Avustralya (368.028 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 1443,3 yeni vaka; % 28 azalma) olmuştur.

 

Bölge, haftalık yeni ölüm vakalarında bir önceki haftaya göre %5'lik bir düşüş ile 6600'den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. En fazla yeni ölüm vakası rapor eden üç ülke; Kore (2471 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 4,8 yeni ölüm, %22 artış), Çin (1453 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, % 24 azalma) ve Filipinler (861 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; % 48 artış) olmuştur.

 

 

DSÖ Batı Pasifik Bölge Ofisi: https://www.who.int/westernpacific/emergencies/covid-19

 

Ekler:

 

Ek 1.Ülkelere ve bölgelere göre endişe verici varyantların listesi, 29 Mart 2022 verileri**

 

 

 

* Bu güncellemede yeni eklenmiştir.

"     ", bu varyant için bilgilerin DSÖ tarafından resmi kaynaklardan alındığını gösterir.

" o  " ifadesi, bu varyant için bilgilerin DSÖ tarafından resmi olmayan kaynaklardan alındığını ve daha fazla bilgi elde edildikçe inceleneceğini belirtir.

** Seyahat edenler (örn. Giriş noktalarında tespit edilen importe vakalar)  veya yerel vakalar (toplulukta tespit edilen) arasında VOC tespitini bildiren ülkeleri / bölgeleri / alanları içerir. Endişe verici varyantın tespit edildiğini hiç bildirmemiş ülkeleri, bölgeleri ve alanları hariç tutmaktadır.

Ayrıca bkz. Ek 2 Veri, tablo ve şekil notları.

 

Ek 2. Veri, tablo ve şekil notları

 

Sunulan veriler, ülkelerden/bölgelerden DSÖ'ye bildirilen, büyük ölçüde DSÖ vaka tanımlarına (https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV Surveillance_Case_Definition-2020.2) ve sürveyans klavuzuna (https://www.who.int/publications/i/item/who-2019-nCoV-surveillanceguidance-2020.8) dayanan resmi laboratuvar onaylı COVID-19 vaka ve ölümlerine dayanmaktadır. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişikliğe tabidir; ve bu verileri yorumlarken, gerçek vaka ve ölüm oranı insidansının olduğundan düşük tahmin edilmesi ve bu verileri küresel düzeyde yansıtmada değişken gecikmeler gibi, sunulan sayıları etkileyen birkaç faktör nedeniyle dikkatli olunmalıdır. Vaka tespiti, dahil etme kriterleri, test stratejileri, raporlama uygulamaları ve veri kesme ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Az sayıda ülke/bölge, şüpheli ve laboratuvar onaylı vakaları birlikte rapor etmektedir. DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenmektedir.

Halk sağlığı yetkililerinin çok sayıda vakayı veya ölümü toplam sayımlarından çıkaran veri uyuşturma çalışmaları yürütmesi nedeniyle, yeni vakalar/ölümler sütunlarında uygun şekilde negatif sayılar gösterilebilir. Çıkarmaların önceki günlere uygun şekilde paylaştırılmasına olanak tanıyan ek ayrıntılar ortaya çıktığında, grafikler buna göre güncellenecektir. epi-data-support@who.int adresine e-posta gönderilerek yapılan geçmiş veri düzenlemesinin bir kaydı talep edilebilmektedir. Talep ederken lütfen ilgilendiğiniz ülke (ler)i, süreyi ve talep / kullanım amacını belirtiniz. Önceki durum raporları düzenlenmeyecektir; en güncel veriler için https://covid19.who.int/ adresine bakınız. Ülkeler, bölgeler ve alanlar ve DSÖ Bölgeleri (önceki sayılarda rapor edilmiştir) tarafından son yedi gün içinde bildirilen doğrulanmış COVID-19 vakaları ve ölümleri  “https://covid19.who.int/table” adresinde mevcuttur: 'Ülkeler', benzer statüdeki ülkeleri, bölgeleri, alanları veya diğer yargı yetkilerini ifade edebilmektedir.

Kullanılan isimler ve bu yayındaki materyalin sunumu, DSÖ tarafından herhangi bir ülkenin, bölgenin, şehrin veya otoritenin yasal statüsü, yetkileri veya hudutlarının sınırlandırılması ile ilgili herhangi bir fikrin ifade edildiği anlamına gelmemektedir. Haritalardaki noktalı ve kesik çizgiler, henüz tam olarak anlaşmaya varılamayan yaklaşık sınır çizgilerini temsil etmektedir.

Ülkeler ve bölgeler, DSÖ yönetim bölgesi altında düzenlenmiştir. Belirli şirketlerin veya üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, DSÖ tarafından onaylandığını veya söz konusu benzer nitelikteki diğer ürünlerin yerine önerildiğini ima etmemektedir. Hatalar ve eksiklikler hariç olmak üzere, tescilli ürünlerin isimleri, baş harfleri büyük olacak şekilde ayırt edilmektedir.

(1) Kosova'ya yapılan tüm atıflar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 (1999) sayılı kararı bağlamında anlaşılmalıdır. Haritada Sırbistan ve Kosova vakalarının sayısı (UNSCR 1244, 1999) görselleştirme amacıyla hazırlanmıştır.

 

Teknik Rehber ve Diğer Kaynaklar

Etiketler: