AVUSTRALYA’DA JAPON ENSEFALİTİ

28 Nisan 2022 Perşembe

28 Nisan 2022 itibariyle, Avustralya'nın dört eyaletinde, semptomların başlangıcı 31 Aralık 2021'e kadar uzanan ve insanda görülen toplam 37 Japon ensefaliti vakası (25 laboratuvarca doğrulanmış vaka ve 12 olası vaka) bildirilmiştir.

28 Nisan 2022

Özet olarak salgın

28 Nisan 2022 itibariyle, Avustralya'nın dört eyaletinde, semptomların başlangıcı 31 Aralık 2021'e kadar uzanan ve insanda görülen toplam 37 Japon ensefaliti vakası (25 laboratuvarca doğrulanmış vaka ve 12 olası vaka) bildirilmiştir. Bu salgın, 1998'den beri Avustralya anakarasında tespit edilen yerel edinilmiş ilk vakayı temsil etmektedir. Bulaşmanın kapsamını daha iyi anlamak ve kontrol faaliyetleriyle ilgili bilgilendirme yapmak için gelişmiş ve hedefli sürveyans faaliyetleri devam etmektedir. Avustralya'da devam eden riski değerlendirmek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

 

Salgının tanımı

 

7 Mart 2022'de Avustralya sağlık yetkilileri, laboratuvarca doğrulanmış insanda görülen üç Japon ensefaliti (JE) vakasını DSÖ'ye bildirmiştir. İlk JE vakası 3 Mart 2022'de Queensland'den bildirilmiştir. 28 Nisan 2022 itibariyle, Avustralya Hükümeti Sağlık Bakanlığı, üç ölüm vakası (2 doğrulanmış, 1 olası) dahil olmak üzere toplam 37 doğrulanmış ve olası insada görülen Japon ensefalit virüsü (JEV) enfeksiyonu vakasını bildirmiştir. Dört eyaletten yirmi beş doğrulanmış vaka rapor edilmiştir: Yeni Güney Galler (11 vaka, 1 ölüm), Queensland (2 vaka), Güney Avustralya (3 vaka) ve Victoria (9 vaka ve 1 ölüm). Ayrıca, Yeni Güney Galler (2 vaka), Queensland (2 vaka), Güney Avustralya (5 vaka, 1 ölüm) ve Victoria'dan (3 vaka) 12 olası vaka bildirilmiştir (Şekil 1).

 

Şekil 1. Avustralya’da 2022 yılında doğrulanmış (n=25) ve olası (n=12) insan vakalarının ve Japon ensefaliti (JE) ölümlerinin (n=3) ve domuzlarda JE virüsünün tespit edildiği eyaletlerin dağılımı

 

 

2022'de bildirilen JE vakalarının ve ölümlerin sayısı, bu salgından önceki on yıl içinde Avustralya'da bildirilen yalnızca 15 vakaya kıyasla alışılmadık derecede yüksektir. Bu 15 vakadan sadece bir vaka Avustralya'da, Kuzey Bölgesi Tiwi Adaları'nda elde edilmiştir; kalan 14 vaka denizaşırı edinilmiştir. Bu vakalar aynı zamanda Avustralya'nın bu eyaletlerinde insanlarda bilinen ilk yerel olarak edinilmiş JE vakalarıdır ve 1998'de Queensland Cape York'ta tek bir vakanın tespit edilmesinden bu yana Avustralya anakarasındaki ilk tespitlerdir.

 

Hem insanları hem de hayvanları enfekte eden JEV, Avustralya'daki hayvanlarda da tespit edilmiştir. Şubat 2022'nin sonlarında JEV, Yeni Güney Galler, Queensland ve Victoria eyaletlerindeki ticari domuz çiftliklerinde ve ardından Mart başında Güney Avustralya'da doğrulanmıştır. Etkilenen domuz çiftliklerinde, olağandışı seviyelerde üreme kayıpları ve yenidoğan domuz ölümleri yaşanmıştır. 20 Nisan itibariyle, dört eyalette 73 domuz çiftliğinde JEV tespit edilmiştir. Şubat 2022'den önce, Avustralya anakarasında Cape York'un kuzey yarımada bölgesinden daha güneydeki hayvanlarda JEV ile enfeksiyon daha önce tespit edilmemiştir.

 

Japon Ensefaliti Epidemiyolojisi

 

İnsanlarda nadir görülen bir hastalık olmasına rağmen, JE, enfekte Culex spp. tarafından yayılan JEV'nin neden olduğu ve Asya'daki (örneğin Culex tritaeniorhynchus) ve Batı Pasifik'in bazı kısımlarındaki (örneğin Culex annulirostris) enfekte sivrisineklerce yayılan ciddi bir viral enfeksiyondur. Çok sayıda vahşi ve evcil hayvan türü enfekte olabilir, ancak çoğu klinik belirtiler geliştirmez ve yalnızca birkaçı sivrisinek vektörünü enfekte etmek için yeterli viremi geliştirir (virüs kan dolaşımında bulunduğunda), bu da daha fazla bulaşmaya neden olabilir. Domuzlar da vektörleri enfekte edebilen önemli viremi geliştirse de, doğal döngülerde balıkçıllar ve ak balıkçıllar gibi su kenarında yaşayan balıkla beslenen kuşlar önemli çoğaltıcı konaklardır. Avustralya'daki hastalığın ekolojisinde en önemli türler henüz belirlenmemiştir.

 

JEV, insandan insana veya enfekte bir hayvanın etini tüketerek bulaşamaz. Bu salgından önce JEV, Avustralya'da olağandışı olarak kabul edilmiştir. Daha önce, JE, Avustralya'nın kuzeyinde Queensland'de (Torres Strait Adaları ve Cape York Yarımadası'nın kuzey kısımları) insanlarda nadiren rapor edilmiş olup bu salgından önceki son on yılda Avustralya'da yalnızca 15 vaka bildirilmiştir; bu vakalardan sadece biri enfeksiyonlarını Avustralya'da, geri kalanı ise denizaşırı ülkelerde yakalanmıştır. 2021'in başlarında, Kuzey Bölgesi'nden (Tiwi Adaları) bir insan vakası bildirilmiştir. Bu vakanın enfeksiyon kaynağı bilinmemektedir. Avustralya nüfusunun, asemptomatik enfeksiyon da dahil olmak üzere önceki enfeksiyona karşı önemli bir doğal bağışıklığa sahip olması muhtemel değildir, çünkü virüs Avustralya anakarasına özgü değildir.

 

 

JEV enfeksiyonlarının büyük çoğunluğu asemptomatiktir. JE için herhangi bir tedavi yoktur ve semptomatik vakalar arasında vaka ölüm oranı %30'a kadar çıkabilmektedir. Ensefalitli vakaların %30-50'sinde kalıcı nörolojik veya psikiyatrik sekel oluşabilir. İmmünolojik olarak naif bir popülasyonda, tüm yaş grupları JEV enfeksiyonu için risk altındadır. Avustralya'da sadece risk grupları için tavsiye edilen, insanlar için kayıtlı iki JE aşısı vardır. Avustralya'da genel kullanım için kayıtlı hayvanlar için herhangi bir aşı bulunmamaktadır. İhracat amaçlı atlarda izin kapsamında kullanılmak üzere bir aşı mevcuttur ve at sahiplerinin hayvanlarını koruyabilmeleri için bu aşının acil kullanım izni kapsamında kullanıma sunulması için çalışmalar devam etmektedir.

 

Halk sağlığı yanıtı

 

Avustralya Hükümeti'nin Sağlık ve Tarım, Su ve Çevre Dakanlıkları, insan ve hayvan sağlığı genelinde koordineli bir müdahale sağlamak için eyalet ve bölge hükümet yetkilileri ve etkilenen hayvan endüstrileri ile yakın bir şekilde çalışmaktadır. Avustralya Hükümeti, Ulusal Öneme Sahip Bulaşıcı Hastalık Olayları için Acil Müdahale Planı kapsamında JE salgınını Ulusal Öneme Sahip Bulaşıcı Hastalık Durumu olarak ilan etmiştir. Artan ve hedefe yönelik sürveyans faaliyetleri yürütülerek epidemiyolojik araştırmalar devam etmektedir. Avustralyalı yetkililer, potansiyel sivrisinek üreme alanlarını ortadan kaldırmak, vektör popülasyonlarını azaltmak ve bireysel maruziyetleri en aza indirmek için vektör kontrol faaliyetleri uygulamaktadır.

 

DSÖ risk değerlendirmesi

 

2022'de Avustralya'da insanlarda ve hayvanlarda JEV'nin artan bulaşmasını anlamak ve mevcut ve gelecekteki riski daha iyi değerlendirmek için insan, hayvan ve çevresel araştırmalar devam etmektedir. JEV maruziyetinin serolojik kanıtı, Queensland'in kuzey kıyısındaki Torres Strait Adaları'ndaki hayvanlarda periyodik olarak tespit edilmektedir ancak anakarada bulaşma daha önce gerçekleşmemiştir. Bu nedenle mevcut olay, Avustralya'daki virüsün varlığında önemli bir değişikliği temsil etmektedir. JEV'nin insanlara yerel olarak bulaşması, bir enzootik döngüyü sürdürebilecek çevresel koşullar gerektirir, bu nedenle enfeksiyon riski herhangi bir endemik ülkede önemli ölçüde değişebilir. JE iletimi, vektör popülasyonlarının arttığı yağışlı mevsimde yoğunlaşır. Uluslararası olarak, büyük sel veya tsunamilerin ardından artan JEV iletimine dair henüz bir kanıt bulunmamaktadır.

 

Avustralya'da 31 Aralık 2021'den itibaren semptomların başlamasıyla birlikte üç ölüm dahil otuz yedi doğrulanmış ve olası JEV enfeksiyonu vakası tespit edilmiştir. Vakaların en son semptom başlangıcı 14 Mart 2022'dir. Vakalar dört farklı eyaletten rapor edilmiş olup bunların üçünün geçmişte yerel JE virüsü bulaşma öyküsü bulunmamaktadır. JEV'ye karşı aşılama Avustralya'daki genel nüfus için kullanılmaz ve genellikle yalnızca endemik bölgelere seyahat eden kişiler ve maruz kalma riskinin yüksek olduğu faaliyetlerde bulunan kişiler için tavsiye edilir, bu nedenle, immünolojik olarak naif popülasyon ciddi hastalığa karşı daha duyarlı olabilir. Güney Avustralya'da daha soğuk aylar yaklaştıkça, sivrisinek popülasyonlarında bir azalma ve bununla birlikte, tüm duyarlı türlerde bulaşmada bir azalma beklenmektedir.

 

Bölgesel ve küresel düzeyde risk düşük olarak değerlendirilmektedir. JEV insanlar arasında bulaşmaz, bu nedenle insanlar arasında uluslararası hastalık yayılma olasılığı düşüktür. Bununla birlikte, aktif bulaşma olan bir bölgeden dönen aşılanmamış bireyler arasında nadiren denizaşırı edinilmiş vakalar bildirilmiştir.

 

DSÖ tavsiyesi

 

Vektör kontrolü: DSÖ, etkilenen eyaletlerde JEV hakkında artan kamuoyu farkındalığını ve sivrisineklerin hem larva hem de yetişkin aşamalarını hedefleyen vektör kontrol stratejileri dahil olmak üzere potansiyel sivrisinek üreme alanlarını ortadan kaldırmak, vektör popülasyonlarını azaltmak ve bireysel maruziyetleri en aza indirmek için faaliyetlerin uygulanmasını tavsiye etmektedir. Vektör kontrolü, çevre yönetimini (atık/kirli su dahil olmak üzere durgun su havuzlarının ortadan kaldırılması) ve kimyasal kontrolü (larva kontrolü ve hayvan barınaklarının duvarlarına onaylı insektisitlerin artık püskürtülmesi dahil yetişkin vektör kontrolü dahil) içinde barındırmalıdır. Domuz çiftlikleri veya hayvan barınaklarına yakın evler, pencere ve kapılarda sivrisinek geçirmez sinekliklerle korunmalıdır.

 

Kişisel koruyucu önlemler: Culex vektörlerinin en yoğun ısırma periyodu akşam (gün batımından sonra) ve gecedir. Sivrisinek kovucu kullanımı da dahil olmak üzere kişisel koruyucu önlemler teşvik edilmelidir. Böcek ilacı ile tedavi edilen cibinlikler, geceleri uyku sırasında iyi koruma sağlamaktadır.

 

Sürveyans:

 

  • JE'nin yükünü değerlendirmek, vakaları belirlemek, aşılama stratejilerini bilgilendirmek, aşı güvenliğini izlemek ve JE aşılarının etkisini ve etkinliğini izlemek için güçlendirilmiş sürveyans gereklidir. Tüm JE endemik ülkeleri, JE'nin laboratuvar onayı ile en azından  koruyucu sürveyans uygulamaları teşvik edilmektedir.

 

  • Riskin büyüklüğünü değerlendirmek için etkilenen eyaletlerdeki domuzlarda ve yabani domuz popülasyonlarında seroprevalans çalışmalarına ihtiyaç vardır. Domuzlarda seroprevalans yüksekse, risk altındaki insan topluluklarında daha fazla seroprevalans çalışmasına ihtiyaç vardır.

 

  • Çiftliklerin yakınında saman infüzyonu ile basit ovitrap kullanan entomolojik sürveyans, vektör gözetimini ve kontrol yöntemlerinin etkisinin izlenmesini destekleyecektir.

 

Aşılama: Aşı stratejileri, immünolojik olarak naif bir popülasyonda tüm yaş gruplarının JEV enfeksiyonu için risk altında olduğu gerçeği dikkate alınarak tasarlanmalı ve uygulanmalıdır.

 

Salgınlar esnasında: JE salgınları sırasında reaktif aşı kampanyalarının değeri araştırılmamıştır. JE aşısının uygulanmadığı bir ülke veya bölgede salgın meydana gelirse,

salgının boyutu, yanıtın zamanlaması, etkilenen nüfus ve programatik kapasite gibi hususlar da dahil olmak üzere, acil bir aşı yanıtının uygulanmasının uygun olup olmadığı konusunda bir değerlendirme yapılmalıdır. Koruyucu antikorların hızlı üretimine duyulan ihtiyaç nedeniyle, en az bir doz canlı atenüe veya canlı rekombinant aşıların hızlı dağıtımı kullanılmalıdır.

 

Rutin bağışıklama: JE aşısı, JE'nin bir halk sağlığı önceliği olarak kabul edildiği tüm alanlarda ulusal bağışıklama programlarına entegre edilmelidir. JEV ile doğrulanmış vaka sayısı düşük olsa bile, JEV bulaşması için uygun bir ortamın, yani hayvan rezervuarlarının, virüs bulaşmasını destekleyen ekolojik koşulların ve JEV bulaşmasının olduğu bilinen diğer ülke veya bölgelere yakınlığın olduğu durumlarda aşılama düşünülmelidir. Cibinlik ve sivrisinek kontrol önlemleri gibi ek müdahaleler, çabaları çocuklukta JE aşılamasından uzaklaştırmamalıdır. JE kişiden kişiye bulaşmadığından, aşılama sürü bağışıklığına neden olmaz ve hastalık riski taşıyan popülasyonlarda bireysel koruma için yüksek aşılama kapsamı sağlanmalı ve sürdürülmelidir. Bu, hayvan döngüsünde devam eden virüs dolaşımına rağmen insanlarda JE hastalığının neredeyse ortadan kaldırılmasını sağlayacaktır.

 

Endemik alanlar: JE'nin endemik ortamlarında en etkili bağışıklama stratejisi, birincil hedef popülasyonda tek seferlik bir kampanyadır (muhtemelen geniş yaş aralığı), ardından yerel epidemiyoloji tarafından tanımlanan bebek doğum kohortları için rutin bağışıklamaya giriş yapılır.

 

Seyahat ve ticaret: DSÖ, bu etkinlikte mevcut olan bilgilere dayalı olarak herhangi bir seyahat veya ticaret kısıtlamasını önermemektedir.

 

Ayrıntılı bilgi:

Etiketler: