DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜ’NÜN 01.06.2022 TARİHLİ YENİ KORONAVİRÜS (COVID-19) HAFTALIK DURUM RAPORU

01 Haziran 2022 Çarşamba

Küresel olarak, yeni haftalık vaka sayısı Ocak 2022'deki zirveden bu yana gözlemlenen düşüş eğilimini sürdürmüştür. 23-29 Mayıs 2022 tarihleri arasındaki hafta boyunca, önceki haftaya göre %11'lik bir düşüşle 3,3 milyondan fazla vaka bildirilmiştir.

Bu raporda aşağıda yer alan başlıklar halinde COVID-19 ile ilgili en son veriler paylaşılmaktadır:

  • Küresel Epidemiyolojik Durum
  • Özel konu: SARS-CoV-2’nin önemli ve endişe verici varyantları hakkında güncelleme
  • DSÖ Bölgelerine Göre Genel Durum

KÜRESEL EPİDEMİYOLOJİK DURUM

29 Mayıs 2022 tarihi itibarıyla veriler

Küresel olarak, yeni haftalık vaka sayısı Ocak 2022'deki zirveden bu yana gözlemlenen düşüş eğilimini sürdürmüştür. 23-29 Mayıs 2022 tarihleri arasındaki hafta boyunca, önceki haftaya göre %11'lik bir düşüşle 3,3 milyondan fazla vaka bildirilmiştir (şekil 1). Yeni haftalık ölüm vakalarının sayısı da düşmeye devam etmekte olup rapor edilen 9600'den fazla ölüm vakası, bir önceki haftaya göre %3’lük bir düşüşü temsil etmektedir.

Bölgesel düzeyde, Amerika Bölgesi'nde (%9 artış) ve Doğu Akdeniz Bölgesi'nde (%1 artış) haftalık yeni vaka sayısı artarken, geriye kalan diğer dört bölgede düşüş trendleri gözlenmiştir. Batı Pasifik Bölgesi'nde (%18 artış), Afrika Bölgesi'nde (%15 artış) ve Amerika Bölgesi'nde (%13 artış) haftalık yeni ölümlerin sayısı artarken geriye kalan diğer üç bölgede azalma eğilimi gözlenmiştir.

Dünya genelinde, 29 Mayıs 2022 itibariyle, 526 milyondan fazla doğrulanmış vaka ve altı milyondan fazla ölüm vakası bildirilmiştir.

Birkaç ülke COVID-19 test stratejilerini kademeli olarak değiştirdiğinden, bu eğilimler dikkatle yorumlanmalıdır çünkü söz konusu değişiklikler daha düşük toplam test sayısı ve sonuç olarak daha düşük vaka sayısı ile sonuçlanmaktadır.

Şekil 1: DSÖ bölgeleri tarafından haftalık olarak bildirilen COVID-19 vakalarının sayısı,  29 Mayıs 2022**

 

** Ek 1,veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

Ülke düzeyinde, en yüksek haftalık yeni vaka sayısı bildiren ülkeler Amerika Birleşik Devletleri (736.298 yeni vaka; %3 artış), Çin (576.367 yeni vaka; %6 artış), Avustralya (294.128 yeni vaka; %18 azalma), Japonya (203.365 yeni vaka; %18 azalma) ve Almanya (183.844 yeni vaka; %38 azalma) olmuştur.

En yüksek haftalık yeni ölüm vakası sayısı rapor eden ülkeler ise Amerika Birleşik Devletleri (2.461 yeni ölüm; %25 artış), Brezilya (826 yeni ölüm; %16 artış), İtalya (624 yeni ölüm; %15 azalma), Rusya (605 yeni ölüm; %11 azalma) ve Çin (578 yeni ölüm; % 82 artış) olmuştur.

Tablo 1. DSÖ Bölgelerine göre, son yedi günde bildirilen ve kümülatif COVID-19 vakalarının ve COVID-19 kaynaklı ölümlerin sayısı,  29 Mayıs 2022 verileri**

* Yedi gün öncesine kıyasla son yedi gün içinde yeni doğrulanmış vaka/ölüm sayısındaki yüzdelik değişim.

** Ek 1,veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

COVID-19 ile ilgili en son veriler ve bilgiler için lütfen aşağıdaki adresleri ziyaret ediniz:

•  DSÖ COVID-19 Paneli

•  DSÖ COVID-19 Haftalık Operasyonel Güncelleme ve Haftalık Epidemiyolojik Güncelleme

Şekil 2. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 vakaları, 23-29 Mayıs 2022 *

** Ek 1, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız 

Şekil 3. Ülkelere ve bölgelere göre, son yedi günde 100.000 nüfus başına bildirilen COVID-19 ölüm vakaları, 23-29 Mayıs 2022 *

 ** Ek 1, veri, tablo ve şekil notlarına bakınız.

 

Özel Konu: SARS-CoV-2’nin önemli ve endişe verici varyantları hakkında güncelleme

DSÖ, ulusal makamlar, kurumlar ve araştırmacılarla işbirliği içinde, SARS-CoV-2 varyantlarının bulaşma veya hastalık özelliklerini değiştirip değiştirmediğini veya hastalığın yayılmasını kontrol altına almak için uygulanan aşıların, terapötiklerin, teşhislerin veya halk sağlığı ve sosyal önlemlerinin (PHSM) etkinliğini etkileyip etkilemediğini rutin olarak değerlendirmektedir. Potansiyel Endişe Vericie Varyantların (VOC'ler), Önemli Varyantlar (VOI'ler) veya İzlem Altındaki Varyantlar (VUM'ler), küresel halk sağlığına yönelik riske dayalı olarak düzenli olarak değerlendirilmektedir.

Varyantların sınıflandırmaları, dolaşımdaki varyantların sürekli evrimini ve değişen epidemiyolojilerini yansıtmak için gerektiğinde revize edilecektir. Varyant sınıflandırması için kriterler ve şu anda dolaşımda olan ve daha önce dolaşımda olan VOC'ler, VOI'ler ve VUM'ların listeleri, DSÖ SARS-CoV-2 varyantlarını takip web sitesinde mevcuttur. Ulusal makamlar diğer varyantları belirlemeyi seçebilir ve yeni ortaya çıkan varyantları ve bunların etkilerini araştırmaları ve raporlamaları için şiddetle teşvik edilir.

VOC'lerin coğrafi yayılımı ve prevalansı

GISAID'e gönderilen SARS-CoV-2 sekans sayısında düşüş eğilimi devam etmekte olup son 30 gün içinde 152.476 sekans gönderilmiştir. Omicron VOC, GISAID'e bildirilen hemen hemen tüm dizileri hesaba katıldığında küresel olarak dolaşımda olan en baskın varyanttır.  Son 30 gün içinde sunulan Omicron sekans verilerinin %78'den %75'e düşmesine rağmen, Omicron alt dizileri arasında BA.2 baskın alt dizidir. BA.1 alt dizisi prevalansı da %7'den %4'e düşmüştür. Üç Omicron alt dizisi, son 30 gün içinde sunulan Omicron sekansları arasında artan bir eğilim göstermiştir: BA.2.12.1 %11'den %16'ya yükselmiştir; BA.4, %2'den %3'e yükseldi; BA.5 ise %1'den %2'ye yükselmiştir. Aynı dönemde, BA.3 prevalansı <%1'e düşmüştür. Bu eğilimler, ülkeler arasındaki sekanslama kapasitesi ve örnekleme stratejilerindeki farklılıkların yanı sıra birden fazla ülkedeki örnekleme ve sıralama stratejilerindeki değişiklikler de dahil, sürveyans sistemlerinin sınırlamaları dikkate alınarak yorumlanmalıdır.

 

Ek Kaynaklar:

 

DSÖ BÖLGELERİNE GÖRE DURUM

 

Afrika Bölgesi

Afrika Bölgesi bir ay boyunca artış eğilimi göstermesinin ardından, art arda iki haftadır vakalarda düşüş eğilimi bildirmektedir ve bir önceki haftaya göre %36’lık düşüş ile haftalık 34.000’den fazla yeni vaka bildirmiştir. Bununla birlikte, Bölgedeki on bir ülke (%22) yeni vakalarda %20'nin üzerinde bir artış bildirmiştir ve en büyük oransal artışlardan bazıları Angola (234'e karşı 46 yeni vaka; %409 artış, toplu raporlama dahil), Kenya (464'e karşı 211 yeni vaka; %120 artış) ve Etiyopya’da (889’a karşı 406 yeni vaka; %119 artış) gözlemlenmiştir.

En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler sırasıyla; Güney Afrika (25.541 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 43,1 yeni vaka; %35 azalma), Réunion (3252 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 363,2 yeni vaka; %40 azalma) ve Etiyopya (889 yeni vaka; 100.000 nüfus başına <1 yeni vaka; %119 artış) olmuştur.

Bölge'de bir önceki haftaya göre haftalık yeni ölüm vakalarının sayısı %15 artış göstermiş olup haftalık 200’den fazla yeni ölüm vakası bildirilmiştir. En çok yeni vaka bildiren ülkeler;  Güney Afrika (211 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %19 artış), Réunion (7 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %13 azalma) ve Zimbabve (6 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %50 azalma) olmuştur.

 

DSÖ Afrika Bölge Ofisi: https://www.afro.who.int/health-topics/coronavirus-covid-19

Amerika Bölgesi

 

Amerika Bölgesi, 2022 Nisan ortasından bu yana vaka insidansında artış eğilimi göstermektedir ve bir önceki haftaya göre %9'luk bir artışla 1.1 milyondan fazla yeni vaka bildirilmiştir. Bölgedeki on (%18) ülke yeni vaka sayısında %20 veya daha fazla artış bildirmiştir ve en yüksek orantılı artışlar; Saba (18'e karşı 4 yeni vaka; %350 artış), Dominik Cumhuriyeti (1909'a karşı 838 yeni vaka;  %128 artış) ve Brezilya’da (158.732’e karşı 97.674 yeni vaka; %63 artış) gözlenmiştir. En çok yeni vaka bildiren ülkeler; Amerika Birleşik Devletleri (736.298 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 222,4 yeni vaka; %3 artış), Brezilya (158.732 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 74,7 yeni vaka; %63 artış) ve Arjantin (51.778 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 114,6 yeni vaka; % 19 artış) olmuştur.

Bölge'deki haftalık yeni ölüm sayısı, bir önceki haftaya göre %13 artmıştır ve 4200'den fazla yeni ölüm vakası bildirilmiştir. En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; Amerika Birleşik Devletleri (2461 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %25 artış), Brezilya (826 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %16 artış) ve Kanada (303 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %32 azalma) olmuştur.

 

DSÖ Amerika Bölge Ofisi: https://www.paho.org/en/topics/coronavirus-infections/coronavirus-disease-covid-19-pandemic

Doğu Akdeniz Bölgesi

 

Doğu Akdeniz Bölgesi, bir önceki haftaya göre %1’lik artış ile haftalık 17.000'den fazla yeni vaka bildirmiştir. Bölgedeki yedi (%32) ülke yeni vaka sayısında %20 veya daha fazla artış bildirmiştir ve en yüksek orantılı artışlar; Kuveyt (751'e karşı 105 yeni vaka; %615artış, toplu raporlama dahil), Sudan (92'ye karşı 34 yeni vaka; %171 artış) ve Fas’ta (1202'ye karşı 824 yeni vaka; %46 artış) gözlenmiştir. En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler; Suudi Arabistan (3621 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 10,4 yeni vaka; %4 azalma), Bahreyn (3187 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 187,3 yeni vaka; %16 azalma) ve Birleşik Arap Emirlikleri (2603 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 26,3 yeni vaka; % 13 artış) olmuştur.

 

Bölge'de haftalık yeni ölüm vakalarının sayısı bir önceki haftaya göre %45 azalmıştır ve 96 yeni ölüm vakası bildirilmiştir. En yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; İran (35 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %36 azalma ), Suudi Arabistan (15 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, %7 artış) ve Mısır (14 yeni ölüm, 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %33 azalma) olmuştur.

 

 

DSÖ Doğu Akdeniz Bölge Ofisi: http://www.emro.who.int/health-topics/corona-virus/index.html

 

Avrupa Bölgesi

 

Avrupa Bölgesi'nde, yeni vaka sayıları Mart 2022'nin ortasından bu yana azalma eğilimi göstermeye devam etmiştir ve haftalık 842.000'den fazla yeni vaka ile bir önceki haftaya göre %30'luk bir düşüş bildirilmiştir. Bölgedeki üç (%5) ülke yeni vakalarda %20 veya daha fazla artış bildirmiştir: Ermenistan (25'e karşı 18 yeni vaka; %39 artış), Danimarka (4426'ya karşı 3269 yeni vaka; %35 artış) ve Azerbaycan (49'a karşı 40 yeni vaka; %23 artış). En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler; Almanya (183.844 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 221,1 yeni vaka; %38 azalma), Portekiz (176.910 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 1718,3 yeni vaka; %8 azalma) ve İtalya (144.478 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 242,2 yeni vaka; %27 azalma) olmuştur.

Bölgede, bir önceki haftaya göre %22’lik bir düşüşle 3100’ün üzerinde yeni ölüm vakası bildirilmiştir. En çok ölüm vakası bildiren ülkeler; İtalya (624 yeni ölüm; 100.000  nüfus başına 1,0 yeni ölüm, %15 azalma), Rusya (605 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %11 azalma) ve Birleşik Krallık (314 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; %43 azalma) olmuştur.

 

 

 

DSÖ Avrupa Bölge Ofisi: https://www.euro.who.int/en/health-topics/health-emergencies/coronavirus-covid-19.

 

Güneydoğu Asya Bölgesi

 

Güneydoğu Asya Bölgesi’nde 2022 Ocak ayının ortasından bu yana haftalık vaka ve ölüm insidansında azalma eğilimleri bildirmeye devam etmektedir ve bir önceki haftaya göre sırasıyla %8 ve %15 düşüş ile 50.000'den fazla yeni vaka ve 400'den fazla yeni ölüm vakası bildirilmiştir. İki ülke yeni vaka sayısında %20 veya daha fazla artış göstermiştir: Bhutan ( 40’a karşı 4 yeni vaka; %900 artış, ancak toplu raporlama nedeniyle) ve Doğu Timor (17’ye karşı 6 yeni vaka; %183 artış). En çok yeni vaka bildiren üç ülke; Tayland (31.154 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 44,6 yeni vaka; %17 azalma), Hindistan (16.672 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 1,2 yeni vaka; %13 artış) ve Endonezya (1825 yeni vaka; 100.000 nüfus başına <1 yeni vaka; yüzde oranı bir önceki haftaya benzer) olmuştur.

Bölgedeki en yüksek sayıda yeni ölüm vakası bildiren ülkeler; Tayland (226 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, %18 azalma), Hindistan (173 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, %13 azalma) ve Endonezya (52 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; % 19 azalma) olmuştur.

 

 

DSÖ Güney Doğu Asya Bölge Ofisi: https://www.who.int/southeastasia/outbreaks-and-emergencies/novel-coronavirus-2019.

Batı Pasifik Bölgesi

 

Batı Pasifik Bölgesi, son üç haftada gözlemlenen yeni haftalık vaka sayısında artış eğiliminin ardından yeni haftalık vakalarda bir önceki haftaya göre %10’luk düşüş ile 1.3 milyonun biraz altında yeni vaka bildirilmiştir. Bölgedeki iki ülke yeni vakalarda %20 veya daha fazla artış bildirmiştir: Kuzey Mariana Adaları (İngiliz Milletler Topluluğu) (18'e karşı 10 yeni vaka; %80 artış) ve Fransız Polinezyası (53'e karşı 37 yeni vaka; %43 artış). En yüksek sayıda yeni vaka bildiren ülkeler; Çin (576.367 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 39,2 yeni vaka; %6 artış), Avustralya (294.128 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 1153,4 yeni vaka; %18 azalma) ve Japonya (203.365 yeni vaka; 100.000 nüfus başına 160,8 yeni vaka; %18 azalma) olmuştur

 

Bölge, haftalık yeni ölüm vakalarında bir önceki haftaya göre %18’lik bir artış ile 1500’den fazla yeni ölüm vakası bildirmiştir. En fazla yeni ölüm vakası rapor eden üç ülke; Çin (578 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm, %82 artış), Avustralya (347 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına 1,4 yeni ölüm, % 13 artış) ve Japonya (244 yeni ölüm; 100.000 nüfus başına <1 yeni ölüm; % 4 azalma) olmuştur.

 

 

DSÖ Batı Pasifik Bölge Ofisi: https://www.who.int/westernpacific/emergencies/covid-19

 

Ek 1. Veri, tablo ve şekil notları

 

Sunulan veriler, ülkelerden/bölgelerden DSÖ'ye bildirilen, büyük ölçüde DSÖ vaka tanımlarına (https://www.who.int/publications/i/item/WHO-2019-nCoV Surveillance_Case_Definition-2020.2) ve sürveyans klavuzuna (https://www.who.int/publications/i/item/who-2019-nCoV-surveillanceguidance-2020.8) dayanan resmi laboratuvar onaylı COVID-19 vaka ve ölümlerine dayanmaktadır. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişikliğe tabidir; ve bu verileri yorumlarken, gerçek vaka ve ölüm oranı insidansının olduğundan düşük tahmin edilmesi ve bu verileri küresel düzeyde yansıtmada değişken gecikmeler gibi, sunulan sayıları etkileyen birkaç faktör nedeniyle dikkatli olunmalıdır. Vaka tespiti, dahil etme kriterleri, test stratejileri, raporlama uygulamaları ve veri kesme ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler arasında farklılık göstermektedir. Az sayıda ülke/bölge, şüpheli ve laboratuvar onaylı vakaları birlikte rapor etmektedir. DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenmektedir.

Halk sağlığı yetkililerinin çok sayıda vakayı veya ölümü toplam sayımlarından çıkaran veri uyuşturma çalışmaları yürütmesi nedeniyle, yeni vakalar/ölümler sütunlarında uygun şekilde negatif sayılar gösterilebilir. Çıkarmaların önceki günlere uygun şekilde paylaştırılmasına olanak tanıyan ek ayrıntılar ortaya çıktığında, grafikler buna göre güncellenecektir. epi-data-support@who.int adresine e-posta gönderilerek yapılan geçmiş veri düzenlemesinin bir kaydı talep edilebilmektedir. Talep ederken lütfen ilgilendiğiniz ülke (ler)i, süreyi ve talep / kullanım amacını belirtiniz. Önceki durum raporları düzenlenmeyecektir; en güncel veriler için https://covid19.who.int/ adresine bakınız. Ülkeler, bölgeler ve alanlar ve DSÖ Bölgeleri (önceki sayılarda rapor edilmiştir) tarafından son yedi gün içinde bildirilen doğrulanmış COVID-19 vakaları ve ölümleri  “https://covid19.who.int/table” adresinde mevcuttur: 'Ülkeler', benzer statüdeki ülkeleri, bölgeleri, alanları veya diğer yargı yetkilerini ifade edebilmektedir.

Kullanılan isimler ve bu yayındaki materyalin sunumu, DSÖ tarafından herhangi bir ülkenin, bölgenin, şehrin veya otoritenin yasal statüsü, yetkileri veya hudutlarının sınırlandırılması ile ilgili herhangi bir fikrin ifade edildiği anlamına gelmemektedir. Haritalardaki noktalı ve kesik çizgiler, henüz tam olarak anlaşmaya varılamayan yaklaşık sınır çizgilerini temsil etmektedir.

Ülkeler, bölgeler ve alanlar, DSÖ yönetim bölgesi altında düzenlenmiştir. Belirli şirketlerin veya üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, DSÖ tarafından onaylandığını veya söz konusu benzer nitelikteki diğer ürünlerin yerine önerildiğini ima etmemektedir. Hatalar ve eksiklikler hariç olmak üzere, tescilli ürünlerin isimleri, baş harfleri büyük olacak şekilde ayırt edilmektedir.

(1) Kosova'ya yapılan tüm atıflar Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 1244 (1999) sayılı kararı bağlamında anlaşılmalıdır. Haritada Sırbistan ve Kosova vakalarının sayısı (UNSCR 1244, 1999) görselleştirme amacıyla hazırlanmıştır.

 

 

Teknik Rehber ve Diğer Kaynaklar

Etiketler: