BİRDEN FAZLA ÜLKEDE ÇOCUKLARDA GÖRÜLEN ETİYOLOJİSİ BİLİNMEYEN AKUT HEPATİT

24 Haziran 2022 Cuma

22 Haziran 2022 itibariyle, beş DSÖ Bölgesindeki 33 ülke, çocuklarda DSÖ vaka tanımını karşılayan, etiyolojisi bilinmeyen 920 olası ciddi akut hepatit vakası bildirmiştir. 27 Mayıs 2022'de yayınlanan önceki Hastalık Salgını Haberinden bu yana, DSÖ'ye dört yeni ülkeden dahil olmak üzere 270 yeni olası vaka bildirilmiştir.

24 Haziran 2022

Özet olarak salgın

22 Haziran 2022 itibariyle, beş DSÖ Bölgesindeki 33 ülke, çocuklarda DSÖ vaka tanımını karşılayan, etiyolojisi bilinmeyen 920 olası ciddi akut hepatit vakası bildirmiştir. 27 Mayıs 2022'de yayınlanan önceki Hastalık Salgını Haberinden bu yana, DSÖ'ye dört yeni ülkeden dahil olmak üzere 270 yeni olası vaka bildirilmiştir. Bu Hastalık Salgını Haberi, salgının epidemiyolojisine ilişkin güncellemeleri, laboratuvar testlerine ilişkin yeni geçici kılavuzun yayınlanmasını ve DSÖ Küresel Klinik Platformunda klinik vaka raporu formunun kullanıma sunulmasını içerir. Beş DSÖ Bölgesinde çocuklarda etiyolojisi bilinmeyen şiddetli akut hepatitin saptanması olağan dışıdır ve bazı vakaların ciddi klinik sekelleri ayrıntılı araştırmayı gerektirmektedir.

Salgının tanımı

Bu salgın ilk olarak 5 Nisan 2022'de Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı'nın (Birleşik Krallık), İskoçya’nın orta kuşağında daha önce sağlıklı olan 10 yaşın altındaki küçük çocuklarda etiyolojisi bilinmeyen on ciddi akut hepatit vakasını DSÖ'ye bildirdiğinde tespit edilmiştir.

22 Haziran 2022 itibariyle, beş DSÖ Bölgesindeki 33 ülke 920 olası vaka bildirmiştir (Şekil 1). Bunlar, aşağıda belirtilen DSÖ vaka tanımına uyan 1 Ekim 2021'den bu yana yeni ve geriye dönük olarak tanımlanmış vakaları içerir. Sınıflandırılmayı bekleyen ve kümülatif olası vaka sayısına dahil edilmeyen vakaları bildiren dört ülke daha vardır. Olası vakalardan 45  çocukta (%5) transplantasyona ihtiyaç duyulmuş olup 18 (%2) ölüm vakası DSÖ'ye rapor edilmiştir.

Muhtemel bildirilen vakaların yarısı, DSÖ Avrupa Bölgesi'nden (20 ülke 460 vaka rapor etmiştir) bildirilmiş olmakla birlikte buna Birleşik Krallık'tan 267 vaka da (küresel vakaların %29'u) dahildir (Tablo 1, Şekil 2). İkinci en yüksek olası vaka sayısı Amerika Bölgesinden( n=383, Amerika Birleşik Devletleri'nden 305 vaka dahil) rapor edilmiş olup  onu Batı Pasifik Bölgesi (n=61), Güneydoğu Asya Bölgesi (n=14) ve Doğu Akdeniz Bölgesi (n=2) izlemektedir. On yedi ülke beşten fazla olası vaka bildirmektedir. Kısmen yürürlükteki sınırlı gelişmiş sürveyans programları nedeniyle, gerçek vaka sayısı hafife alınabilir. Daha fazla bilgi ve doğrulanmış veri elde edildikçe vaka sayısının değişmesi beklenmektedir.

Şekil 1. 22 Haziran 2022 (n=920) itibariyle çocuklarda görülen etiyolojisi bilinmeyen olası akut şiddetli hepatit vakalarının ülkelere göre dağılımı.

 

Tablo 1. 22 Haziran 2022 itibariyle 1 Ekim 2021’den bu yana ocuklarda görülen etiyolojisi bilinmeyen olası akut şiddetli hepatit vakalarının DSÖ Bölgelerine göre   dağılımı

 

DSÖ Bölgesi

Olası vakalar

Karaciğer nakli gerektiren vakalar

PCR testi sonucu SARS-CoV-2 positif olanlar

(pozitif vaka sayısı)

PCR testi sonucu Adenovirus positif çıkanlar ⸸

(pozitif vaka sayısı)

Adenovirus tip 41

(pozitif vaka sayısı)

Ölüm vakaları

 

Amerika Bölgesi

383

23

11

118

14

12

Doğu Akdeniz Bölgesi

2

0

Mevcut değil

1

Mevcut değil

1

Avrupa bölgesi

460

22

47

203

30

1

Güney Doğu Asya Bölgesi

14

0

Mevcut değil

Mevcut değil

Mevcut değil

4

Batı Pasifik

61

0

6

5

0

0

Toplam*

920

45

64

327

44

18

 

*Bu tabloda yer alan bilgiler, Avrupa Sürveyans Sistemi (TESSY) dahil olmak üzere UST (2005) kapsamında bildirilen verileri ve Halk Sağlığı İstihbarat sürecinde olaya dayalı sürveyans faaliyetleri yoluyla tespit edilen resmi kaynakları içermektedir. Daha fazla bilgi Ek tabloda sunulmaktadır.

⸸ Herhangi bir örnek türünde (solunum, idrar, dışkı, tam kan, serum, diğer veya bilinmeyen örnek türü) adenovirüs pozitif

Vakaların laboratuvar testleri

Muhtemel vakalar için geçerli vaka tanımına göre (Açıklama 1), laboratuvar testleri bu çocuklarda hepatit A-E virüslerini hariç tutmuştur. DSÖ'ye bildirilen veriler eksik olmasına rağmen, bazı vakalarda başka patojenler tespit edilmiştir.

Adenovirüs, mevcut verilere sahip vakalar arasında en sık saptanan patojen olmaya devam etmektedir. Avrupa bölgesinde, mevcut sonuçlarla (bkz. Ek) vakaların %55'inde (203/371) PCR ile adenovirüs tespit edilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'nden gelen ön raporlar, mevcut sonuçlarla birlikte vakaların %45'inde (113/252) adenovirüsün tespit edildiğini göstermektedir.

  • Birkaç vakada SARS-CoV-2 tespit edilmiştir, ancak seroloji sonuçlarına ilişkin veriler sınırlıdır. Avrupa bölgesinde, mevcut sonuçlara göre SARS-CoV-2, PCR ile vakaların %15'inde (47/307) tespit edilmiştir (bkz. Ek). Amerika Birleşik Devletleri'nden gelen ön raporlar, SARS-CoV-2'nin mevcut sonuçlara göre vakaların %10'unda (8/83) tespit edildiğini göstermektedir.

Ayrıntılı bilgi için lütfen EURO/ECDC Ortak sürveyans raporuna, USCDC Teknik Raporuna, UKHSA Vaka Güncellemesine ve UKHSA Üçüncü Teknik Brifingine bakınız.

Bildirilen vakaların çoğu epidemiyolojik olarak bağlantılı bulunmamış olup bununla birlikte, İskoçya ve Hollanda'da epidemiyolojik olarak bağlantılı vakalar bildirilmiştir.

Açıklama 1. Etiyolojisi bilinmeyen akut hepatitin DSÖ çalışma vakası tanımı

DSÖ çalışma vakası tanımı

 

  • Doğrulanmış vaka:  Halihazırda mevcut değildir
  • Olası vaka: 1 Ekim 2021 bu yana 16 yaşında ya da daha genç, serum transaminazı >500 IU/L (AST ya da ALT) olan ve akut hepatiti (non hep A-E ¹) bulunan kişi.
  • Epidemiyolojik bağlantılı:  1 Ekim 2021 bu yana  akut hepatiti (non hep A-E ¹) bulunan ve olası bir vakanın temaslısı olan herhangi bir yaştaki kişi.

 

¹ Eğer hepatiti A-E sonuçları bekleniyor ancak diğer kriterler uyuyorsa bu vaka rapor edilebilir ve “Sınıflandırılması bekleniyor” olarak sınıflandırılır. Klinik tabloları için başka açıklamalar bulunan vakalar değerlendirme dışı bırakılır. Delta testi, sadece HbsAg pozitif olan kişiler için eşlik eden enfeksiyonu tespit edebilmek üzere yapıldığından gerekli değildir. 

 

Vakaların epidemiyolojik özellikleri

Şekil 2. 22 Haziran 2022 (n=476) itibariyle DSÖ bölgesine göre, etiyolojisi bilinmeyen ciddi akut hepatit olası vakalarının mevcut verilerle haftalık epidemiyolojik eğrisi

Not: Şekil yalnızca semptomların başlama, hastaneye yatış veya bildirim tarihlerinin DSÖ'ye bildirildiği vakaları içermektedir (n= 476). Varsa semptom başlangıç tarihi kullanılmıştır (n=289). Mevcut değilse, hastanede yatış haftası (n=163) veya bildirim haftası (n=24) kullanılmıştır.

22 Haziran 2022 itibariyle cinsiyet ve yaş bilgisi verilen 422 vakanın %48'i erkek (n=202) ve vakaların büyük çoğunluğu (%78, n=327) 6 yaşın altındadır (Şekil 3 ).

Şekil 3. Mevcut verilerle etiyolojisi bilinmeyen ciddi akut hepatit olduğu bildirilmiş olası vakaların yaş ve cinsiyet dağılımı (n=422)

Mevcut klinik verilere sahip 100 olası vakadan en yaygın olarak bildirilen semptomlar bulantı veya kusma (vakaların %54'ü), sarılık (vakaların %49'u), genel halsizlik (vakaların %45'i) ve karın ağrısı (vakaların %45'i) olmuştur ).

Mevcut verilerle birlikte tüm küresel vakalardan toplam 141 vakanın hem semptom başlangıç tarihi hem de hastaneye yatış tarihi mevcut olup bunlar arasında semptomların başladığı tarih ile hastaneye yatış tarihi arasındaki ortalama gün sayısı dört gündür [çeyrekler arası aralık (IQR) 7].

Halk sağlığı yanıtı

Vakaların olası etiyolojisine (veya etiyolojisine) ilişkin epidemiyolojik, klinik, laboratuvar, histopatolojik ve toksikolojik araştırmalar, çeşitli ulusal otoriteler, araştırma ağları, DSÖ'deki farklı çalışma grupları ve ortaklar tarafından yürütülmektedir. Bu, yaygın maruziyetleri, risk faktörlerini veya vakalar arasındaki bağlantıları belirlemek için ayrıntılı epidemiyolojik araştırmaları içermektedir. Tespit edilen vakaların sayısının nerede beklenen başlangıç ​​seviyelerinin üzerinde olduğunu tespit etmek için ek araştırmalar da planlanmaktadır.

DSÖ risk değerlendirmesi

Aşağıdaki faktörler dikkate alınarak küresel düzeyde risk şu anda orta düzeyde değerlendirilmektedir:

1. Şiddetli akut hepatitin etiyolojisi bilinmemektedir ve araştırılmaktadır;

2. Şu anda sınırlı epidemiyolojik, laboratuvar, histopatolojik ve klinik bilgi DSÖ'nün kullanımına açıktır.

3. Kısmen yürürlükteki sınırlı gelişmiş sürveyans planlaması nedeniyle, gerçek vaka sayısı ve coğrafi dağılım olduğundan az tahmin edilebilmektedir;

4. Etiyolojik ajan(lar)ın olası bulaşma şekli belirlenmemiştir;

5. Sağlık hizmetiyle ilişkili enfeksiyonlara ilişkin mevcut raporlar olmamasına rağmen, epidemiyolojik olarak bağlantılı birkaç vaka raporu olduğundan insandan insana bulaşma olasılığı göz ardı edilemez.

DSÖ tavsiyesi

Laboratuvar testi

DSÖ, çocuklarda etiyolojisi bilinmeyen şiddetli akut hepatit şüpheli vakaları için test değerlendirmeleri ve stratejileri hakkında Üye Devletler için geçici bir kılavuz geliştirmiştir. Kılavuz, Üye Devletleri tanı önceliklendirmesi ile desteklemek için tavsiyeler içermektedir ve endemik hastalıkların bölgesel değerlendirmeleri için değiştirilebilir. Kılavuz ayrıca, diğer bulaşıcı ajanlar, çevresel maruziyetler (toksinler, ilaçlar), metabolik kalıtsal durumlar veya otoimmün bozukluklar dahil olmak üzere çocuklarda şiddetli akut hepatite neden olduğu bilinen diğer etiyolojik faktörlerin değerlendirmelerini de dikkate almaktadır ve bunlar bir pediatrik hepatologa danışılarak karar verilmelidir. Gerektiğinde daha sonraki testlere izin vermek ve etiyoloji(ler)i belirlemek için, semptomların başlangıcından sonra mümkün olan en erken dönemden itibaren çeşitli örneklerin rutin olarak toplanmasına öncelik verilmelidir. Laboratuvar kapasitesi sınırlıysa, önerilen araştırma teşhisleri için depolama ve bölgesel veya küresel laboratuvarlara sevk edilmesi düşünülmelidir. Herhangi bir pozitif numune ayrıca daha fazla test ve/veya araştırma için saklanmalıdır.

Üye Devletleri laboratuvar testleri ile daha fazla desteklemek için DSÖ, bölgesel ve küresel sevk laboratuvarlarından oluşan bir ağ kurmaktadır.

Daha fazla bilgi için lütfen çocuklarda etiyolojisi bilinmeyen şiddetli akut hepatit için Laboratuvar testleri hakkında Geçici kılavuza bakınız.

Vaka raporlama

DSÖ, Üye Devletleri, kurulu UST mekanizmaları aracılığıyla, DSÖ'nün vaka tanımına uyan çocuklarda etiyolojisi bilinmeyen şiddetli akut hepatit vakalarını bildirmeye kuvvetle teşvik etmektedir. Daha fazla bilgi için lütfen çocuklarda etiyolojisi bilinmeyen şiddetli akut hepatit vakalarını bildirmek için önerilen minimum değişkenlere bakınız.

DSÖ Küresel Klinik Platformu aracılığıyla klinik verileri raporlama

DSÖ, anonimleştirilmiş vaka bazlı verilerin raporlanmasını kolaylaştırmak için bir Klinik Vaka Rapor Formu (CRF) geliştirmiştir. Standardize edilmiş global klinik verilerin analizi, etiyolojinin yanı sıra hastalığın klinik karakterizasyonunun, doğal seyrinin ve şiddetinin anlaşılmasına katkıda bulunacaktır; halk sağlığı müdahalesine rehberlik etmeyi ve araştırmalara ve enfeksiyon önleme ve kontrol müdahalelerine yönelik yaklaşımlar da dahil olmak üzere klinik yönetim kılavuzunun geliştirilmesine rehberlik etmeyi amaçlamaktadır. DSÖ, CRF tamamen tamamlanamasa bile, DSÖ vaka tanımını karşılayan tüm vakalar için Üye Devletlerin DSÖ Küresel Klinik Platformuna katılımını kuvvetle teşvik etmektedir. Hasta klinik verileri, tıbbi kayıtların incelenmesi ve gözden geçirilmesi yoluyla ileriye dönük veya geriye dönük olarak toplanabilir.

Klinik CRF'ye, etiyolojisi bilinmeyen şiddetli akut hepatit için DSÖ Küresel Klinik Platformu aracılığıyla erişilebilmektedir.

Temel insidansı tahmin etmek için araştırma

Avrupa Bölgesi dışındaki ülkelerden etiyolojisi bilinmeyen şiddetli akut hepatit insidansına ilişkin temel veriler yetersizdir. Gönüllülük esaslı olmasına rağmen, DSÖ Üye Devletleri, tüm bölgelerdeki farklı hastanelerden/merkezlerden son beş yılı kapsayan toplu verileri oluşturarak küresel araştırmaya katılmaya teşvik etmektedir. Bu araştırma, temel vakaların ve daha da önemlisi vakaların beklenenden daha yüksek oranlarda meydana geldiği yerlerin tahmin edilmesine yardımcı olacaktır.

Enfeksiyon Önleme ve Kontrol

Bu vakaların etiyolojisi hakkında daha fazla şey öğrenilene kadar DSÖ, aşağıdakiler dahil genel enfeksiyon önleme ve kontrol uygulamalarının uygulanmasını tavsiye etmektedir:

• Sabun ve su veya alkol bazlı el jeli kullanarak sık el hijyeni sağlamak

• Kalabalık alanlardan kaçınmak ve insanlarla mesafeyi korumak

• İç mekanlarda iyi havalandırma sağlanması

• Gerekli yerlerde ağzınızı ve burnunuzu kapatan iyi oturan bir maske takmak

• Öksürürken ve hapşırırken ağzınızı ve burnunuzu kapatmak

• İçmek için güvenli su kullanmak

• Daha Güvenli Gıda için Beş Adımın İzlenmesi: (1) temiz tutun; (2) çiğ ve pişmiş olarak ayırın; (3) iyice pişirin; (4) yiyecekleri güvenli sıcaklıklarda tutun; ve (5) güvenli su ve hammadde kullanın.

• Sık dokunulan yüzeylerin düzenli temizliği

• Hastayken evde kalmak ve tıbbi yardım istemek

Sağlık kuruluşları, standart önlemlere bağlı kalmalı, şüpheli veya olası vakalarda temas ve damlacık önlemleri uygulamalıdır.

Ek tablo. 22 Haziran 2022 itibariyle 1 Ekim 2021'den bu yana bildirilen, etiyolojisi bilinmeyen şiddetli akut hepatit vakalarının ülkelere göre sınıflandırılması

Ülke

Muhtemel/epi bağlantılı vakalar* (kümülatif 920)

Karaciğer nakli gerektiren vakalar (kümülatif 45)

PCR ile SARS-CoV-2 pozitif (kümülatif 64) (n/biliniyorsa test edilen vaka sayısı)#

PCR ile pozitif adenovirüs (kümülatif 327) (n/biliniyorsa test edilen vaka sayısı)⸸

Adenovirüs tip 41 (kümülatif 44)

(n/Test edilen vaka sayısı bilinmiyor)

Arjantin

3

1 

0 

2 

1 

Avusturya

3

0 

1 / 3 

0 / 3 

 

Belçika

14

0 

3 / 14 

2 / 7 

 

Brezilya⸹

2

0 

0 

0 

0 

Bulgaristan

1

0 

0 / 1 

0 / 1 

 

Kanada

12

2 

3 / 10 

2 / 10 

0/1 

Kolombiya⸹

2

0 

0 

1 

0 

Kıbrıs

2

0 

0 /1 

1 / 2 

0/1 

Danimarka

7

 

 

0 / 7 

 

Fransa

7

0 

0 / 7 

4 / 6 

 

Yunanistan

11

0 

0 / 8 

2 / 9 

 

Endonezya

13

0 

 

 

 

İrlanda

14

2 

0 / 7 

8 / 13 

 

İsrail

5

 

0 / 2 

 1 / 2 

 

İtalya

34

1 

2 / 18 

10 / 23 

 

Japonya

58

0 

5 

4 

0 

Letonya⸹

1

0 

 

1 / 1 

 

Maldivler

1

0 

 

 

 

Meksika

58

0 

 

 

 

Moldova

1

0 

0 / 1 

0 / 1 

 

Hollanda

15

3 

1 / 4 

5 / 10 

 

Norveç

5

0 

2 / 5 

2 / 5 

2 

İşgal Altındaki Filistin Toprakları

1

0 

 

 

 

Panama

1

0 

 

 

 

Polonya

8

0 

0 / 2 

2 / 5 

 

Portekiz

15

0 

 

 

 

Katar⸹

1

 

 

1 

 

Sırbistan

1

1 bekliyor 

0 / 1 

1 / 1 

 

Singapur

3

0 

1 

1 

0 

İspanya

39

1 

3 / 29 

5 / 27 

1 

İsveç

10

2 (1 bekleyen dâhil) 

1 / 7 

3 / 7 

 

Birleşik Krallık

267

12 

34/196 

156/241 

27 / 35 

Amerika Birleşik Devletleri

305

20 

 8/83 

113 / 252 

13 / 20 

 

Boş hücreler, bu raporda hiçbir verinin bulunmadığı yerleri gösterir.

*Bu tabloda yer alan bilgiler, Avrupa Sürveyans Sistemi (TESSY) dahil olmak üzere UST (2005) kapsamında bildirilen verileri ve Halk Sağlığı İstihbarat sürecinde olaya dayalı sürveyans faaliyetleri yoluyla tespit edilen resmi kaynakları içermektedir.

# Test sonucu bilinen (negatif veya pozitif) tüm numuneler paydaya dahil edilmiştir.

⸸ Herhangi bir numune tipinde (solunum, idrar, dışkı, tam kan, serum, diğer veya bilinmeyen numune tipi) adenovirüs pozitif / herhangi bir numune tipinde adenovirüs testi sonucu olan vaka sayısı. Test sonucu bilinen (negatif veya pozitif) tüm numuneler paydaya dahil edilmiştir.

⸹ Bu güncellemede yeni bildirilen ülkeler

Daha fazla bilgi için bakınız:

Etiketler:
Akut Hepatit

Kaynak: https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON394