Orta Doğu Respiratuar Sendromu-Koronavirüs (Güncelleme)  

13 Haziran 2014

    Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri-BAE ve İran İslam Cumhuriyeti Ulusal UST Odak Noktası laboratuvar tarafından doğrulanmış yeni Ortadoğu Respiratuar Sendromu Korona Virüsü (MERS-CoV) enfeksiyonu vakalarını DSÖ’ye bildirmiştir.

Suudi Arabistan tarafından rapor edilen vakalarla ilgili ayrıntılar aşağıdaki gibidir:

    11 Nisan ve 9 Haziran 2014 tarihleri arasında 515 Ortadoğu Respiratuar Sendromu Korona Virüsü (MERS-CoV) enfeksiyonu vakası Suudi Arabistan tarafından DSÖ’ye bildirilmiştir. Bu vakalara çeşitli tarihlerde laboratuvarca doğrulanmış 402 vaka ve 3 Haziran’da Suudi Arabistan tarafından rapor edilen hastane kayıtlarının geriye dönük gözden geçirilmesi yoluyla tespit edilmiş 113 vaka dahildir. MERS-CoV’ye yanıt ile ilgili olarak Suudi yetkililer ile DSÖ’nün arasındaki işbirliğinin bir parçası olarak  yeni bilgiler geldikçe bildirilecektir.    

    Bu güncelleme 114’ü ölüm toplam 402 laboratuvarca doğrulanmış vakayı kapsamaktadır.

     Medine’den 35 vaka, Riyad’dan 132 vaka, Mekke Vilayetinden  208 vaka ( buna Cidde’den 154, Mekke’den 39, Al Qunfundhah’dan 8 ve Taif’den 7 dahil ), Tebuk’dan 10, Cevf’ten 6, Najran’dan 3 ve Şarkiye’den 3 vaka rapor edilmiştir.  5 vakanın rapor edildiği yer  belirtilmemiştir.  

     402 vakanın yaş ortalaması 46’dır (9 ay ile 94 yaş arasında değişmektedir)   ve % 58.3’ü- nün cinsiyeti (n=388) erkektir. Bildirilmiş vakaların (n=398) yarısına yakını (% 44.5) ciddi rahatsızlık yaşamış olup bunların 114’ü ölmüş ve 114 vakanın (%28.6) asemptomatik olduğu ya da rahatsızlıklarının hafif seyrettiği bildirilmiştir. 402 vakanın 149’unda altta yatan tıbbi sorunların bulunduğu rapor edilmiş olup bu 140 vakanın hepsinde altta yatan en az bir sağlık sorunu olduğu bildirilmiştir.      

     Rapor edilen 402 vakanın %25’inden fazlası (109) sağlık çalışanıdır.  Bu 109 sağlık çalışanının 63’ünün asemptomatik olduğu ya da hafif semptomlar gösterdiği, 35’inin orta derecede semptomlar gösterdiği (hastaneye yatırılmaları gerekmiş ancak yoğun bakıma ihtiyaç duyulmamış), 7’sinin ciddi şekilde rahatsızlandığı ve 4’ünün öldüğü bildirilmiştir.   

4 Haziran 2014 tarihinde BAE tarafından bildirilen vakalarla ilgili ayrıntılar aşağıdaki gibidir: 

      Hasta Abu Dabi’de ikamet eden 36 yaşında eski bir kasaptır. Deve ve koyunların kesildiği yerel bir mezbahada çalışmaktadır. Asemptomatik kalmıştır. Mezbahalar için yapılan genel taramanın bir parçası olarak 20 Mayıs 2014 tarihinde tükürüğünde MERS-CoV için yapılan test pozitif çıkmıştır. Hastanın MERS-CoV olduğu laboratuvarca doğrulanmış bir vakayla teması bulunmamaktadır.  Herhangi bir seyahat öyküsü yoktur.  Vaka karantina altında olup durumu stabildir.  Hastanın temaslılarının  inceleme ve takibi yapılmakta olup başka bir vaka tespit edilmemiştir.       

4 Haziran 2014 tarihinde İran İslam Cumhuriyeti tarafından bildirilmiş vakalarla  ilgili ayrıntılar aşağıdaki gibidir:

      Hasta 35 yaşında bir hemşire yardımcısıdır. Hastada 26 Mayıs 2014 tarihinde hafif bir rahatsızlık gelişmiş olup bu rahatsızlığı 28 Mayıs 2014 tarihinde balgamlı öksürük takip etmiştir.  26 Mayıs 2014 tarihinde boğaz sürüntüsü alınmış olup MERS-CoV için yapılan test pozitif çıkmıştır.

      Hastaya evde kalması ve enfeksiyon kontrol önlemlerine uyması tavsiye edilmiştir. Hasta 26 Mayıs 2014 tarihinde DSÖ’ye bildirilen ülkenin laboratuvarca doğrulanmış ilk MERS-CoV vakasının yakın temaslısıdır.  Altta yatan bir sağlık sorunu yoktur. Hastanın rahatsızlanmadan 14 gün öncesinde hayvanlarla herhangi bir temas öyküsü ve çiğ deve ürünleri tüketim öyküsü bulunmamaktadır. 3 Haziran 2014 tarihinde hasta hala asemptomatik kalıp ve durumu stabildir.     

      Hastanın sağlık çalışanları ve aile bireyleri arasında bulunan temaslılarıyla ilgili incelemeler devam etmektedir. 

      Küresel çapta 697 laboratuvarca doğrulanmış MERS-CoV enfeksiyonu vakası resmi olarak DSÖ’ye bildirilmiş olup bu sayıya 210 ölüm dahildir. Küresel toplam vaka sayısına bu güncellemedeki vakalar; yukarıda Suudi Arabistan tarafından bildirilen 402 vaka, 14 Nisan 2014 tarihinden itibaren Hastalık Salgınları Haberleri’nde (Disease Outbreak News) bildirilen 390 vaka eklenmiştir.

DSÖ’nün Tavsiyesi

        DSÖ, mevcut durum ve eldeki bilgilere dayanarak kendisine üye tüm ülkeleri Ciddi Akut Respiratuar Enfeksiyonlar (SARI) sürveyanslarını sürdürmeleri ve sıra dışı paternleri dikkatlice incelemeleri konusunda teşvik etmektedir. 

       Enfeksiyon önleme ve kontrol tedbirleri sağlık tesislerinde MERS-CoV’un olası yayılımını önlemek için şarttır. Diğer respiratuar hastalıklarda olduğu gibi MERS-CoV’un erken semptomları non-spesifik olduğu için MERS-CoV’a yeni yakalanmış kişileri tespit etmek her zaman mümkün değildir.   Bu nedenle Sağlık çalışanları, tanısına bakılmaksızın tüm hastalar için standart önlemleri uygulamalıdır. Akut solunum yolu enfeksiyonu belirtileri olan hastaların bakımı yapılırken standart önlemlere ilave olarak damlacık önlemleri alınmalıdır; olası ya da doğrulanmış MERS-CoV enfeksiyonu vakaları için temas ve gözleri koruyucu önlemler ilave olarak alınmalıdır; aeresol üretim prosedürleri uygulanırken havadan gelen mikroplara karşı önlemler uygulanmalıdır.  

      MERS-CoV hakkında daha fazla bilgiye ulaşıncaya kadar diabeti, böbrek yetmezliği, kronik akciğer hastalığı ve bağışıklığı baskı altında olan kişiler MERS-CoV enfeksiyonu kaynaklı ciddi rahatsızlık riskinin yüksek olduğu kişiler olarak değerlendirilmelidir. Bu nedenle bu kişiler virüsün dolaşımının olası olduğu bilinen çiftlikleri, pazarları ve hayvan barınaklarının bulunduğu bölgeleri ziyaret ettikleri sürece hayvanlarla yakın temastan; özellikle de develerle temastan kaçınmalıdır. Hayvanlarla temas ettikten önce ve sonra düzenli el yıkama, hasta hayvanlarla temas etmekten kaçınma gibi genel hijyen kurallarına uyulması tavsiye edilmektedir.

      Gıda hijyen uygulamalarına uyulmalıdır. İnsanlar çiğ deve sütü ya da deve idrarı içmekten ya da uygun bir şekilde pişirilmemiş etleri yemekten kaçınmalıdır.

       DSÖ söz konusu olayla ilgili olarak giriş noktalarında özel tarama yapılmasını ve herhangi bir seyahat ya da ticaret kısıtlaması uygulanmasını önermemektedir. 

Çeviri   : Emin Ali BALTACI