Orta Doğu Respiratuar Sendromu-Koronavirüs (Güncelleme)  

2 Temmuz 2014

       İran İslam Cumhuriyeti Ulusal UST Odak Noktası laboratuvar tarafından doğrulanmış  yeni bir Ortadoğu Respiratuar Sendromu Korona Virüsü (MERS-CoV) enfeksiyonu vakasını 22 Haziran 2014 tarihlerinde DSÖ’ye bildirmiştir. 25 ve 27 Haziran 2014 tarihlerinde Suudi Arabistan Ulusal UST Odak Noktası Mers-Cov ile enfekte 3 yeni insan vakasının tespit edildiğini bildirmiştir.  

İran’da görülen vakayla ilgili ayrıntılar şöyledir:

Hasta İran’ın güney doğusunda yer alan Kerman vilayetinde ikamet eden bir sağlık çalışanı olup 44 yaşında bir erkektir. 6 Haziran 2014 tarihinde İnfluenza benzeri bir hastalığın hafif semptomları gelişmiştir. Solunum güçlüğü geliştiğinde durumu kötüleşmiş ve 17 Haziran 2014 tarihinde hastaneye başvurmuştur. 17 Haziran 2014 tarihinde örnekler toplanmış ve 18 Haziran 2014 tarihinde MERS-CoV için yapılan ilk testler negatif çıkmıştır. Durumu kötüleşmeye devam etmiş ve 19 Haziran 2014 tarihinde Yoğun Bakım Ünitesine nakledilmiştir.  Aynı gün ilave örnekler toplanmış ve 20 Haziran 2014 tarihinde MERS-CoV için yapılan testler pozitif çıkmıştır.   

Hasta şuan negatif basınç solunum Yoğun Bakım Ünitesinde karantina altındadır. Semptomların başlangıcından 14 gün öncesinde hastanın seyahat öyküsü ya da hayvanlarla teması veya çiğ deve sütü tüketimi olmamıştır. İkinci bir hastalığı olduğu rapor edilmiştir. Ayrıca laboratuvarca doğrulanmış bir MERS vakasıyla teması olmadığı bildirilmiş olmakla birlikte çalıştığı hastanede Ciddi Akut Respiratuar Enfeksiyonu (SARI) tanısı konmuş bir hastayla 26 Mayıs 2014 tarihinde yakın teması olduğu rapor edilmiştir. Durumu stabildir.  

SARI hastasının 5 ve 15 Mayıs 2014 tarihleri arasında umre yapmak üzere Suudi Arabistan’a seyahat öyküsü bulunmaktadır. 17 Mayıs 2014 tarihinde SARI tanısı konmuş ve aynı gün hastaneye yatırılmıştır.  22 Mayıs 2014 tarihinde hastadan örnekler toplanmış ve 24 Mayıs 2014 tarihinde İnfluenza ve MERS-CoV için yapılan testler negatif çıkmıştır. 26 Mayıs 2014 tarihinde Yoğun Bakım Ünitesine nakledilmiş ve entübe edilmiştir.  30 Mayıs 2014 tarihinde SARI hastası ölmüştür.    Bölgesel sağlık otoritelerince sağlık çalışanları ve aile bireyleri arasında temaslıların incelenmesi devam etmektedir ve daha fazla bilgi sağlandıkça bildirilecektir.  

25 Haziran’da Suudi Arabistan’da bildirilen 3 vakadan 2’si için ayrıntılar şöyledir:

       Riyad Bölgesi’nin Riyad şehrinde ikamet eden ülke vatandaşı olmayan, inşaatta çalışan 46 yaşında bir erkek olup kişide 21 Haziran 2014 tarihinde öksürük ve ateş gelişmiştir. Hastaneye 24 Haziran 2014 tarihinde götürülmüş ve Röntgen filminde pnömoni kanıtına rastlanmıştır. Aynı gün hastaneye kabulü gerçekleşmiş. 24 Haziran 2014 tarihinde örnekler toplanmış ve aynı gün MERS-CoV için yapılan testler pozitif çıkmıştır. İkinci bir hastalığı olduğu rapor edilmiştir. Laboratuvarca doğrulanmış MERS-CoV vakalarıyla ya da hayvanlarla teması olmadığı bildirilmiştir. Ayrıca semptomların başlamasından 14 gün öncesinde umre yapmadığını ya da doktora başvurmadığını veya deve ürünlerini tüketmediğini de bildirmiştir. Durumu stabil olup hastanededir.  

     2. vaka Mekke Bölgesi’nin Cidde şehrinde oturan ve Suud vatandaşı olan 57 yaşında bir erkek olup kişide 13 Haziran 2014 tarihinde respiratuar semptomlar gelişmiştir. 21 Haziran 2014 tarihinde hastaneye götürülmüş ve Röntgen filminde pnömoni kanıtına rastlanmış, aynı gün hastaneye yatırılmıştır. 23 Haziran 2014 tarihinde bir örnek alınmış ve aynı gün MERS-CoV için yapılan testler pozitif çıkmıştır. İkinci bir hastalığı olduğu bildirilmiştir.  Laboratuvarca doğrulanmış MERS-CoV vakalarıyla ya da hayvanlarla teması olmadığı bildirilmiştir. Ayrıca Semptomların başlamasından 14 gün öncesinde umre yapmadığını ya da doktora başvurmadığını veya deve ürünlerini tüketmediğini de bildirmiştir. Durumu stabil olup hastanededir.  

27 Haziran’da Suudi Arabistan’da bildirilen 3’üncü vaka için ayrıntılar şöyledir:

       Vaka Bisha Bölgesi’nde yer alan Bisha şehrinin güneyinde bir çiftlikte yaşayan ve çalışan, Suud vatandaşı olamayan 58 yaşında bir erkektir.  15 Haziran 2014 tarihinde öksürük ve ateşle hastalık başlamıştır. 22 Haziran 2014 tarihinde Bisha şehrindeki hastaneye götürülmüş ve aynı gün toplum kökenli pnömoni tanısıyla hastaneye yatırılmıştır. 24 Haziran 2014 tarihinde bir örnek alınmış ve MERS-CoV için aynı gün yapılan test pozitif çıkmıştır. Vakanın başka bir hastalığı olmadığı bildirilmiştir. Laboratuvarca doğrulanmış MERS-CoV vakalarıyla ya da hayvanlarla teması olmadığı, çalıştığı çiftlikte develer de dahil hiçbir hayvan bulunmadığını bildirmiştir. Ayrıca semptomların başlamasından 14 gün öncesinde umre yapmadığını ya da doktora başvurmadığını veya deve ürünlerini tüketmediğini de ifade etmiştir. Durumu kritiktir ve 27 Haziran 2014 tarihinde Yoğun Bakım Ünitesine nakledilmiştir. Aynı gün Cidde’de bir merkeze ekstrakorporealmembran oksijenasyonu tedavisi için nakledilmiştir.

       Bu vakaların temaslılarının inceleme ve takibi devam etmektedir ve daha fazla bilgi mevcut oldukça bildirilecektir.  

       Küresel çapta 824 laboratuvarca doğrulanmış MERS-CoV enfeksiyonu vakası resmi olarak DSÖ’ye bildirilmiş olup bu sayıya en az 286 ölüm dahildir.

DSÖ’nün Tavsiyesi

        DSÖ, mevcut durum ve eldeki bilgilere dayanarak kendisine üye tüm ülkeleri Ciddi Akut Respiratuar Enfeksiyonlar (SARI) sürveyanslarını sürdürmeleri ve sıra dışı paternleri dikkatlice incelemeleri konusunda teşvik etmektedir. 

       Enfeksiyon önleme ve kontrol tedbirleri sağlık tesislerinde MERS-CoV’un olası yayılımını önlemek için şarttır. Diğer respiratuar hastalıklarda olduğu gibi MERS-CoV’un erken semptomları non-spesifik olduğu için MERS-CoV’a yeni yakalanmış kişileri tespit etmek her zaman mümkün değildir.   Bu nedenle Sağlık çalışanları, tanısına bakılmaksızın tüm hastalar için standart önlemleri uygulamalıdır. Akut solunum yolu enfeksiyonu belirtileri olan hastaların bakımı yapılırken standart önlemlere ilave olarak damlacık önlemleri alınmalıdır; olası ya da doğrulanmış MERS-CoV enfeksiyonu vakaları için temas ve gözleri koruyucu önlemler ilave olarak alınmalıdır; aeresol üretim prosedürleri oluşturulurken hava kaynaklı mikroplara karşı önlemler uygulanmalıdır.  

      MERS-CoV hakkında daha fazla bilgiye ulaşıncaya kadar diabeti, böbrek yetmezliği, kronik akciğer hastalığı ve bağışıklığı baskı altında olan kişiler MERS-CoV enfeksiyonu kaynaklı ciddi rahatsızlık riskinin yüksek olduğu kişiler olarak değerlendirilmelidir. Bu nedenle bu kişiler virüsün dolaşımının olası olduğu bilinen çiftlikleri, pazarları ve hayvan barınaklarının bulunduğu bölgeleri ziyaret ettikleri sürece hayvanlarla yakın temastan; özellikle de develerle temastan kaçınmalıdır. Hayvanlarla temas ettikten önce ve sonra düzenli el yıkama, hasta hayvanlarla temas etmekten kaçınma gibi genel hijyen kurallarına uyulması tavsiye edilmektedir.

      Gıda hijyen uygulamalarına uyulmalıdır. İnsanlar çiğ deve sütü ya da deve idrarı içmekten ya da uygun bir şekilde pişirilmemiş etleri yemekten kaçınmalıdır.

       DSÖ söz konusu olayla ilgili olarak giriş noktalarında özel tarama yapılmasını ve herhangi bir seyahat ya da ticaret kısıtlaması uygulanmasını önermemektedir. 

Çeviri   : Emin Ali BALTACI