11 Temmuz 2025'te yayınlanmış Dış Durum Raporu-55

 

Temel Rakamlar
Bölge	Rapor edilen doğrulanmış vaka sayısı	Doğrulanmış vakalar içindeki ölüm vakası sayısı		Raporlayan ülke sayısı
Küresel (1 Ocak - 31 Mayıs 2025)*	25.125	98		75
Önemli Ülkeler (1 Ocak - 6 Temmuz 2025)
Kongo Demokratik Cumhuriyeti	13.545		38		-
Uganda	6.051		33		-
Sierra Leone	4.610		32		-
Burundi	1.159		0		-

Önemli Olaylar

• Monkeypox virüsünün (MPXV) tüm kladları çeşitli ülkelerde dolaşımdadır. MPXV salgınları hızla kontrol altına alınmadığında ve insandan insana bulaşma kesintiye uğramadığında, sürekli toplum bulaşma riski oluşturmaya devam etmektedir.
• Bu raporun son baskısından bu yana, herhangi yeni bir ülke ilk kez klad Ib MPXV vakası bildiriminde bulunmamıştır.
• Afrika'da on dokuz ülke son altı hafta içinde devam eden mpox bulaşması bildirmiştir. Batı Afrika'da klad IIb MPXV rapor edilmeye devam ederken, Orta Afrika ülkeleri hem klad Ia hem de klad Ib MPXV, Doğu Afrika ülkeleri ise klad Ib MPXV rapor etmiştir.
• Kıta genelinde teyit edilen vakalarda son dönemde görülen genel düşüş eğilimi Sierra Leone ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki vakaların azalmasından ve bazı raporlama gecikmelerinden kaynaklanmaktadır. Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde testlere erişimle ilgili zorluklar devam etmektedir.
• Batı Afrika'da, özellikle de son haftalarda artan klad IIb MPXV salgınlarının rapor edildiği Gine, Liberya ve Togo'da bir artış eğilimi gözlemlenmiştir. Bu rapor, söz konusu üç ülkedeki epidemiyolojik durumun bir özetini içermektedir.
• Çin, son durum raporundan bu yana klad Ib MPXV'ye bağlı dokuz yeni mpox vakası bildirmiştir. Bunlardan bazıları için epidemiyolojik incelemeler devam etmekte olup Çin'de klad Ib MPXV'nin bulaşma durumu, daha fazla bilgi elde edilinceye kadar “Bilinmiyor” olarak sınıflandırılmıştır.
• Türkiye, Ekim 2024'te Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nden gelen bir yolcuda tespit edilen clade Ia MPXV'ye bağlı bir mpox vakasını geriye dönük olarak DSÖ'ye bildirmiştir. Vakanın izlemeye alınan temaslıları arasında ikincil vaka bildirilmemiştir.
• Bu rapor, Uluslararası Sağlık Tüzüğü (2005) Acil Durum Komitesi'nin 5 Haziran 2025 tarihinde mpox artışıyla ilgili olarak gerçekleştirdiği dördüncü toplantının bir özetini içermektedir.

Epidemiyolojik Güncelleme

Bu durum raporu, küresel olarak ve Afrika'daki mpox salgınları ve yanıt faaliyetleri hakkında yalnızca en alakalı yeni bilgileri içerecek şekilde güncellenmiştir. Daha detaylı epidemiyolojik analizler ve veriler DSÖ mpox sürveyans raporunda mevcuttur.

Küresel maymun çiçeği virüsü (MPXV) dağılımı

Son durum raporu olan Baskı 54'ten bu yana, sadece Türkiye yeni bir MPXV alt kladının tespit edildiğini, klad Ia MPXV'ye bağlı bir mpox vakası olduğunu (ayrıntılı açıklama aşağıda) ve hiçbir ülkenin ilk kez mpox rapor etmediğini bildirmiştir. Klada özgü bulaşma dinamikleri hakkında ayrıntılı bilgi için 53 numaralı durum raporuna bakınız.

Şekil 1. 1 Ocak 2022 - 6 Temmuz 2025 (1) tarihleri arasında DSÖ'ye bildirilen MPXV kladlarının ülkelere göre coğrafi dağılımı

Klad Ib MPXV'nin topluma bulaşması Afrika'daki ülkelerle sınırlı kalmaktadır. Daha önce sporadik importasyonu olan çoğu ülke şu anda klad Ib MPXV'nin aktif bulaşmasını rapor etmemektedir. Çin yakın zamanda, enfeksiyon kaynağı hala araştırılmakta olan klad Ib MPXV'ye bağlı mpox vakaları bildirmiştir; bu nedenle, bulaşma seviyesi geçici olarak “Bilinmiyor” olarak kategorize edilmiştir (aşağıda ayrıntılı açıklama).

Şekil 2. Son altı hafta içinde, 6 Temmuz 2025 itibariyle, ülkelere göre Klad Ib MPXV bulaşma durumu

1) Gösterilen MPXV kladlarının coğrafi dağılımı, doğrulanmış mpox vakalarının klinik örneklerinden elde edilen sekanslara dayanmaktadır. Atık su ve çevresel örneklerden elde edilen diziler bu analizin dışında tutulmuştur.

Afrik'daki Durum

1 Ocak - 6 Temmuz 2025 tarihleri arasında Afrika'daki 21 ülke, 115 ölüm dahil olmak üzere 26.734 doğrulanmış mpox vakası bildirmiştir (CFR %0,4). Kıtadaki on dokuz ülke son altı hafta içinde aktif mpox bulaşının devam ettiğini bildirmiştir (Şekil 3).

Şekil 3. Afrifa’da, 25 Mayıs - 6 Temmuz 2025 tarihleri arasında, son altı hafta içinde teyit edilen mpox vakalarının coğrafi dağılımı

Genel olarak, son haftalarda teyit edilmiş vakalarda, büyük ölçüde Sierra Leone ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki düşüşten kaynaklanan, azalan bir salgın eğilimi gözlenmiştir (Şekil 4). Bununla birlikte, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki şüpheli vakaların raporlanmasındaki olası gecikmeler ve eksik testler göz önüne alındığında, müdahaleye yönelik kaynaklar da azaldığından, son eğilimler dikkatle yorumlanmalıdır. Son haftalarda Burundi ve Uganda tarafından hafif bir artış bildirilmiştir. Ulusal vaka eğilimleri hakkında daha fazla ayrıntı DSÖ Küresel mpox eğilimlerinde mevcuttur.

Şekil 4. Afrika'da son 12 ayda bildirilen teyit edilmiş mpox vakaları, ülkelere göre, 29 Haziran 2024 - 6 Temmuz 2025

Seçilmiş ülkelere odaklanmak

Raporun bu bölümü, son haftalarda teyit edilmiş mpox vakalarında artış eğilimi bildiren Batı Afrika'daki üç ülkeyi içermektedir. Bu ülkelerdeki vaka sayıları, yüksek yüke sahip ülkelerdekilere kıyasla düşük olsa da, bu salgınlarda gözlemlenen haftalık doğrulanmış vakalardaki istikrarlı artış, salgınların coğrafi olarak genişlemesi ve şehirleşmiş ortamlardaki yetişkinler arasında artan vaka yükü gibi özellikler endişe vericidir.

Gine

Gine tarihsel olarak mpox için endemik olarak kabul edilmemiştir, ancak batı ve orta Afrika'daki mpox endemik ülkeler boyunca uzanan tropikal orman kuşağının bir parçasına ev sahipliği yapmaktadır ve virüs bu bölgelerdeki vahşi faunada potansiyel olarak mevcut olabilir.

6 Temmuz 2025 itibariyle Gine'de hızla büyüyen bir mpox salgını yaşanmakta olup Haziran 2025'ten bu yana teyit edilmiş vakalarda belirgin bir artış bildirilmiştir. Ülkede 2025 yılında biri ölüm olmak üzere toplam 83 teyit edilmiş vaka bildirilmiştir (CFR %1,2). Son haftalarda bildirilen haftalık teyit edilmiş vakalarda keskin bir artış olmuş ve en son raporlama haftasında 50'nin üzerinde teyit edilmiş vakaya ulaşılmıştır (Şekil 5). Bu artıştan önce, 2024'ün sonlarında ve 2025'in başlarında münferit tespitlerle sadece tek tük vakalar kaydedilmişti.

İlk vakaların Sierra Leone'ye seyahatle bağlantılı olduğu bildirilirken, şu anda vakaların çoğu başkent Conakry ve çevresinde, seyahat geçmişi olmayan yetişkinler arasında bildirilmektedir. Bilinen uluslararası seyahat bağlantıları olmayan kentsel bağlamlardaki hızlı salgın büyümesi, muhtemelen sürekli toplum bulaşmasına işaret etmektedir. Ülkede yalnızca klad IIb MPXV tespit edilmiştir ve salgının insandan insana temastan kaynaklandığı görülmektedir.

Şekil 5. Gine’de, 29 Haziran 2024 - 6 Temmuz 2025 son 12 ayda bildirilen doğrulanmış mpox vakaları

Togo

Togo da mpox için endemik kabul edilmemektedir ve kaydedilen ilk mpox vakasını Mayıs 2025'te bildirmiştir. Bununla birlikte, virüsün potansiyel olarak vahşi faunada bulunabileceği batı ve orta Afrika'daki mpox endemik ülkeler boyunca uzanan tropikal orman kuşağının bir kısmına da ev sahipliği yapmaktadır.

Ülkede 1 Ocak - 6 Temmuz 2025 tarihleri arasında toplam 45 doğrulanmış mpox vakası görülmüş olup ölüm vakası görülmemiştir. Salgının boyutu sınırlı görünmekle birlikte, son haftalarda vakaların sürekli olarak tespit edilmesi (Şekil 6), toplumda sürekli mpox bulaşmasına işaret etmektedir. Vakaların çoğunun enfeksiyon kaynağı hala araştırılmakta olup çoğunlukla yetişkinler arasında görülen mevcut vakaların, komşu Gana'dan ilk importe vakalarla ve ardından insandan insana bulaşmanın yerel kümelenmeleriyle bağlantılı olduğu düşünülmektedir. Ülke genelinde farklı bölgelerde vakalar tespit edilmiş olup şu ana kadar sadece klad IIb MPXV tanımlanmıştır.

Şekil 6. Togo’da, 29 Haziran 2024 - 6 Temmuz 2025 son 12 ayda rapor edilen doğrulanmış mpox vakaları

Liberya

Liberya daha önce 1970 yılında dört doğrulanmış mpox vakası ve 2017 yılında Nijerya'daki salgın sırasında iki yeni doğrulanmış vaka ve iki ölüm bildirmiştir. Bu iki vaka kümesinin kökeni ve bulaşma şekilleri bilinmemektedir. (2,3,4)

Liberya'da 1 Ocak - 6 Temmuz 2025 tarihleri arasında toplam 208 teyit edilmiş mpox vakası görülmüş olup ölüm vakası görülmemiştir. Bir salgın 2024'ün sonlarında rapor edilmiş ve 2025'in başlarında sporadik vakalar bildirilmiştir, ancak Mayıs 2025'te, rapor edilen haftalık doğrulanmış vakalarda keskin bir artış olmuş ve raporlamanın en son haftasında 50'den fazla doğrulanmış vaka görülmüştür (Şekil 7). Son test gecikmeleri göz önüne alındığında son haftalardaki eğilimler dikkatle yorumlanmalıdır, ancak birkaç hafta boyunca devam eden genel artış eğilimi aktif ve genişleyen bir salgına işaret etmektedir. Birçok bölgede yetişkinlerin yanı sıra çocukları da etkileyen teyit edilmiş vakalar bildirilmiştir. Afrika'da devam eden salgınlar bağlamında Liberya'nın bildirilen vakalardaki mevcut artışı göz önüne alındığında, Liberya salgını muhtemelen küresel olarak dolaşan MPXV'nin insandan insana bulaşmasını yansıtmaktadır. Bununla birlikte, 1970 ve/veya 2017'de zoonotik yayılma olaylarının olası geçmişi göz önüne alındığında, ülkedeki olası hayvan rezervuarlarının daha fazla araştırılması da gerekmektedir.

Şekil 7. Liberya’da, 29 Haziran 2024 - 6 Temmuz 2025 tarihleri arasında son 12 ayda teyit edilmiş mpox vakaları

2) Dünya Sağlık Örgütü (WHO). Haftalık epidemiyolojik rapor. 20 Ocak 2023 [İnternet]. Cenevre: WHO; 2023. Erişim adresi:https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/365629/WE 9803-eng-fre.pdf?sequence=1

3) Lourie B, Bingham PG, Evans HH, Foster SO, Nakano JH, Herrmann KL. Monkeypox virüsü ile insan enfeksiyonu: Batı Afrika'da altı vakanın laboratuvar incelemesi. Bull World Health Organ.1972;46(5):633-9. PMID: 4340223; PMCID: PMC2480791.

4) Dünya Sağlık Örgütü, Afrika Bölge Ofisi (WHO AFRO). Salgınlar ve diğer Acil Durumlara ilişkin Haftalık Bülten. Hafta 8: 17-23 Şubat 2018 [İnternet]. Brazzaville: WHO AFRO; 2018. Erişim adresi: https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/260335/OE 8-1723022018.pdf?sequence=1

İlk kez mpox bildiren ülkeler

Son durum raporundan bu yana hiçbir yeni ülke ilk kez mpox bildirmemiştir.

Clade Ib MPXV importasyonunu bildiren ülkeler

Son durum raporundan bu yana Çin, klad Ib MPXV'ye bağlı dokuz yeni mpox vakasını DSÖ'ye bildirmiştir. Yeni bildirilen dokuz vakadan dördü, iki asemptomatik çocuk ve geçmiş maruziyeti ve önceki enfeksiyon kanıtı olan iki yetişkin de dahil olmak üzere daha önce tanımlanmış bir aile kümesiyle bağlantılıdır. İlave üç vaka yakın zamanda uluslararası seyahat öyküsü olan bireyleri içermekte olup bir vaka da bildirilen cinsel temasla bağlantılıdır. Yakın zamanda seyahat etmemiş ancak daha önce vaka olarak teyit edilmemiş semptomatik bir bireyle teması olan bir kişide bir vaka tespit edilmiştir. Enfeksiyon kaynaklarının belirlenmesi için incelemeler devam etmektedir.

Yeni bildirilen bu vakalarla birlikte Çin'de tespit edilen clade Ib MPXV'ye bağlı mpox vakalarının toplam sayısı 23'e yükselmiştir.

Mevcut ayrıntılar, özellikle de enfeksiyonun muhtemel kaynağı ile ilgili olanlar sınırlı olduğundan ve epidemiyolojik incelemeler halen devam ettiğinden, bu vakaların hepsinin seyahatle ilişkili olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği belirsizliğini korumaktadır. Bu nedenle Çin'deki klad Ib MPXV bulaşma durumu, devam eden araştırmaların bulguları beklenirken Bilinmiyor (Şekil 2) olarak sınıflandırılmıştır.

Klad Ia MPXV'nin importe edildiğini bildiren ülkeler

DSÖ, Türkiye tarafından bildirilen klad Ia MPXV'ye bağlı doğrulanmış bir mpox vakasına ilişkin geriye dönük bir bildirim almıştır.

Vaka, 9 Ekim 2024 tarihinde Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nden Türkiye'ye seyahat eden yetişkin bir erkektir. Hastada 20 Ekim 2024 tarihinde ateş, halsizlik, miyalji ve döküntü gibi semptomlar gelişmiş ve 21 Ekim 2024 tarihinde hastaneye kaldırılmıştır. Mpox 23 Ekim'de doğrulanmış ve müteakip genomik analiz virüsün clade Ia MPXV olduğunu tespit etmiştir.

Toplam yedi temaslı tespit edilmiş ve izlenmiş olup bunların hiçbirinde takip süresi boyunca herhangi bir hastalık belirtisi veya semptomu gelişmemiştir.

Bu, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nden gelen bir yolcuda dünya çapında bildirilen klad Ia MPXV'ye bağlı bilinen dördüncü mpox vakasıdır ve bugüne kadar hedef ülkelerde herhangi bir ikincil vaka bildirilmemiştir.

Mpox UST Acil Durum Komitesi'nin dördüncü toplantı raporunun özeti

Mpox için Uluslararası Sağlık Tüzüğü (2005) (UST) Acil Durum Komitesi'nin dördüncü toplantısının raporu DSÖ Üye Devletleri ile paylaşılmıştır. Komite'nin DSÖ Genel Müdürü'ne bu mpox birden fazla ülkede görülen salgınının uluslararası önem arz eden bir halk sağlığı acil durumu (PHEIC) oluşturmaya devam ettiği tavsiyesinde bulunmasının ana nedenleri arasında farklı ortamlarda birden fazla MPXV kladının sürekli bulaşması, bazı Afrika ülkelerinde artan insidans ve hastalığın tespitiyle ilgili yetersizlikler ve uluslararası yayılma nedeniyle sürekli küresel risk yer almaktadır.

Kilit epidemiyolojik tartışma noktaları şunları içermektedir:

• Ib MPXV kladının orta ve doğu Afrika'da, özellikle de Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde, Ia MPXV kladının birlikte dolaşımı ve endemik ve çatışmalardan etkilenen bölgelerde yüksek pediatrik yük ile birlikte yaygın olmaya devam etmektedir. Başkent Kinşasa'da, Ia ve Ib MPXV klonlarının genç yetişkinlerde coğrafi olarak kümelendiği ve cinsel ağlar tarafından sürdürülen bulaşma dinamiklerini yansıttığı görülmektedir.
• Sierra Leone'de hızla gelişen klad IIb MPXV kaynaklı bir salgın yaşanmakta olup halk sağlığı müdahalelerinin ardından vakalarda azalma bildirilmiştir.
• Afrika dışında, klad IIb MPXV, çoğunlukla erkeklerle seks yapan erkekler arasında düşük seviyelerde dolaşmaya devam etmektedir.
• Klad Ib MPXV'ye bağlı seyahatle ilişkili mpox vakalarına ilişkin raporlar azalmaktadır, ancak virüsün enfeksiyon ve ciddi hastalık riski altındaki bireylerin yüksek düzeyde bağlantılı ağlarına girme potansiyeli göz önüne alındığında risk endişe kaynağı olmaya devam etmektedir.
• Hükümetler, uluslararası ortaklar, toplumlar ve DSÖ arasındaki işbirliği yoluyla uygulanan yanıt faaliyetlerindeki ilerlemeye rağmen, önemli finansman açıkları aşı dağıtımı, sürveyans ve klinik yönetimi tehdit etmektedir. AK toplantısının yapıldığı tarih itibariyle, 13 ülkeye tahsis edilen 1.9 milyon aşı dozundan 7 ülkede yaklaşık 724.000 MVA-BN aşı dozu uygulanmıştır (kısmen ülkelere sevkiyat için finansman gereksinimleri nedeniyle). Kongo Demokratik Cumhuriyeti ikili bir anlaşmadan 1.55 milyon doz LC16m8 aşısı almıştır.
• HIV ve mpox ko-enfeksiyonu, özellikle yüksek yük taşıyan ortamlarda, bakım entegrasyonu için giderek artan zorluklar ortaya koymaktadır

Burundi ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti temsilcileri, ülkelerindeki mpox epidemiyolojik durumu, kontrol ve yanıt çabaları, ihtiyaçlar ve zorluklar ile orta vadedeki planları hakkında Komite'yi bilgilendirmiştir.  

Komite, epidemiyolojik gidişatla ilgili endişelerini dile getirerek, mpox'un Afrika kıtasında geniş endemisiteye doğru ilerliyor olabileceğini öne sürmüştür. Bazı ülkelerde sürekli düşüş eğilimleri görülmesine rağmen, MPXV bulaşması devam etmektedir. Bu durum, teşhis ve sürveyans boşlukları nedeniyle gerçek vaka sayılarının bildirilenden daha yüksek olabileceğini öne süren ön modelleme çalışmasıyla tutarlıdır. Böyle bir senaryo, Afrika kıtasındaki ülkelerde gelecekteki vaka artışlarının yanı sıra kıta içinde ve ötesinde vaka ihracatı açısından endişe yaratmaktadır.

Komite, ilaç dışı müdahaleleri, adil aşı dağıtımını ve güçlendirilmiş genomik sürveyansı vurgulayan revize edilmiş bir dizi geçici tavsiyenin yayınlanmasını onaylamıştır. Bir sonraki resmi oturum öncesinde, farklı epidemiyolojik ortamlarda özel yanıtları desteklemek üzere teknik bir toplantı düzenlenecektir. Raporun tüm detaylarına buradan ulaşabilirsiniz.

Küresel operasyonel güncellemeler

Sağlık acil durum önleme, hazırlık, yanıt ve esneklik (HEPR) çerçevesi, mpox'un önlenmesi ve kontrolünün geliştirilmesi için Stratejik Çerçeve (2024-2027) ve DSÖ Küresel Stratejik Hazırlık ve Yanıt Planı (SPRP) doğrultusunda DSÖ, mpox salgınına 5C olarak adlandırılan beş temel bileşeni güçlendirmeye odaklanarak yanıt vermektedir: Acil durum koordinasyonu, İşbirlikçi sürveyans, Toplumun korunması, Güvenli ve ölçeklendirilebilir bakım, Karşı önlemlere erişim ve karşı önlemlerin teslimatı.

Bu bölümde 9 Temmuz 2025 itibariyle DSÖ küresel mpox yanıtı ile ilgili güncellemeler sunulmaktadır.

1. Acil durum koordinasyonu

• Afrika'da mpox yanıtı için DSÖ ve Afrika CDC koordinasyonu Kıta Olay Yönetimi Destek Ekibi aracılığıyla devam etmektedir.

2. İşbirliğine dayalı sürveyans

• Afrika'daki mpox ile ilgili epidemiyolojik verilerin güncellemeleri haftalık olarak, küresel epidemiyolojik verilerin güncellemeleri aylık olarak devam etmektedir ve her ikisine de çevrimiçi DSÖ gösterge tablosundan erişilebilir.
• Laboratuvar teşhisleri için koordinasyon, Afrika kıtasal Olay Yönetimi Destek Ekibinin laboratuvar yanıt ayağı ve aylık teşhis konsorsiyumu toplantıları aracılığıyla ülkeleri destekleyen tüm ortaklarla ve DSÖ'nün üç seviyesinde devam etmektedir.

3. Toplulukların korunması

• Risk iletişimi ve toplum katılımı, infodemi yönetimi, toplum temelli enfeksiyon önleme ve kontrolü dahil olmak üzere birçok teknik alanda koordinasyon devam etmektedir. Toplum hizmeti sunumu, halk sağlığı ve sosyal önlemler, sınır sağlığı ve kitlesel toplantılar, hayvan-insan arayüzünün araştırılması ve sosyal ve ekonomik koruma için çok sektörlü eylem, kilit çalışma alanlarıdır.

4. Güvenli ve ölçeklenebilir bakım

• DSÖ, DSÖ Küresel Klinik Platformunu kullanarak mpox klinik karakterizasyonunu kolaylaştırmak için veri toplama araçlarının alımını desteklemeye devam etmektedir. Bunlar, Araştırma Elektronik Veri Yakalama (REDCap) ve Açık Veri Kiti (ODK) veri platformlarında geliştirilen açık araçları içermektedir. Bunlar Afrika'da, özellikle Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Sierra Leone, Uganda ve Zambiya'da salgını anlamak için kullanılmaktadır.

5. Karşı önlemlere erişim ve bunların sunumu

    Erişim ve Tahsis Mekanizması (AAM)

Teşhis Yöntemleri:

• DSÖ Acil Kullanım Listeleme prosedürü aracılığıyla, DSÖ 9 mpox teşhisini değerlendirmeye devam etmektedir. DSÖ, 28 Ağustos 2024'te EUL değerlendirmesi için mpox teşhisleri için bir çağrı yayınladığından beri, ilgilenen üreticilerle 43 ön başvuru çağrısı yapmış, 14'ü başvurularını sunmaya davet edilmiş ve EUL için altı ürünü listelemiştir. Temmuz ayında bir başvuru daha beklenmektedir.
• DSÖ, ülkelere tanı kitlerinin tedarikini desteklemeye devam ederek kesintisiz tanı hizmetlerinin sunulmasını sağlamaktadır. Kısa bir süre önce, mpox için 6700 GeneXpert kartuşundan oluşan bir sevkiyat, devam eden salgının yaşandığı ülkelere gönderilmiştir. Alıcı ülkeler arasında Gana, Liberya, Malawi, Sierra Leone, Güney Sudan, Togo ve Uganda yer almaktadır.

Aşılar

• DSÖ, en fazla yeni vakanın görüldüğü coğrafi bölgelere ve yerel epidemiyolojiye dayalı olarak maruz kalma riski yüksek olan kişilere odaklanarak mpox hedefli aşılama stratejileri konusunda ülkelere rehberlik ve teknik destek sağlamaya devam etmektedir.
• Bugüne kadar, 1.499.940 doz MVA-BN aşısı ve Japonya'dan Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ne 1.550.000 doz LC16m8 aşısı olmak üzere on bir ülkeye 3.049.940 aşı dozu teslim edilmiştir.
• Mpox aşılama faaliyetleri yedi ülkede MVA-BN aşısı ile başlamıştır (Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Liberya, Nijerya, Ruanda, Sierra Leone ve Uganda) ve bunların çoğu yüksek maruziyet riski altındaki nüfus gruplarını hedefleyen tek dozluk bir strateji uygulamaktadır. 801.000'den fazla MVA-BN aşı dozu uygulanmış olup bunların %73'ünden fazlası Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde uygulanmıştır. Yakın zamanda mpox vakaları bildiren diğer ülkeler ulusal mpox aşılama planlarını geliştirmektedir, ancak ek MVA-BN aşı dozlarına erişimi kolaylaştırmak için finansmana ihtiyaç vardır.
• Finansman kısıtlamaları nedeniyle sınırlı MVA-BN aşı tedarikinin mevcut bağlamında ve önceki DSÖ tavsiyeleriyle uyumlu olarak DSÖ, ülkeleri değerlendirmelerinde desteklemek amacıyla mpox MVA-BN aşısının intradermal fraksiyonel dozunun kullanımına ilişkin bir SSS yayınlamıştır. Özellikle intradermal fraksiyonel dozlama olmak üzere doz koruyucu seçeneklerin kullanımı, 26 Haziran 2025 tarihinde AFRO Bölgesel Bağışıklama Teknik Danışma Grubu (RITAG) tarafından onaylanmıştır.
• DSÖ, yakın zamanda Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin LC16m8 aşı dozlarının dağıtımını planlamasını desteklemek amacıyla LC16m8 aşısının kullanımı ve eğitimi konusunda geçici bir kılavuz yayınlamıştır.
• Kinşasa'daki bir sağlık bölgesinde LC16m8 aşısı pilot uygulaması başlatılmış ve aşılananların Bağışıklama Sonrası Olumsuz Olaylar (AEFI izleme) açısından aktif takibi sağlanmıştır. Bugüne kadar yaklaşık 100 doz uygulanmış ve ek LC16m8 aşılama seansları planlanmaktadır.
• DSÖ AFRO ve Afrika CDC, 16-17 Temmuz 2025 tarihlerinde Addis'te, ülke mpox aşılama stratejilerinin optimizasyonu, doz tasarrufu seçenekleri ve alınan derslerin tartışılacağı bir genel değerlendirme toplantısı düzenlemektedir.
• AAM ortakları, ülkelerin ulusal mpox aşılama planlarının uygulanması için operasyonel fon sağlama konusunda rehberlik ve destek almasını sağlamak için birlikte çalışmaya devam etmektedir.

Mpox kaynakları

Stratejik planlama ve küresel destek

Uluslararası Sağlık Tüzüğü Acil Durum Komitesi, Gözden Geçirme Komitesi ve Genel Müdürün Geçici Tavsiyeleri

Sürveyans

Laboratuvar ve Tanı

Klinik Yönetim Enfeksiyon Önleme ve Kontrol

Aşılama

 

Toplum koruma halk sağlığı tavsiyeleri ve risk iletişimi ve toplum katılımı (RCCE) kaynakları

Eğitim ve Öğretim

Mpox kaynaklarının daha kapsamlı bir listesine buradan ulaşabilirsiniz.

Açıklama: Sunulan tüm veriler yorumlanırken dikkatli olunmalıdır ve DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve verilerle ilgili olarak farklı veri ekleme kriterleri ve farklı veri kesme süreleri kullanan diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenir. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişime tabidir. Tüm sayımlar, ülkeler, eyaletler ve bölgeler arasında vaka tespiti, tanımlar, laboratuvar testleri ve raporlama stratejilerindeki değişikliklere tabidir.