BİRDEN FAZLA ÜLKEDE GÖRÜLEN KOLERA SALGINI
Ekim 2025'te, dört DSÖ bölgesindeki 20 ülkeden toplam 35.026 yeni kolera ve AWD vakası bildirilmiş olup bu, bir önceki aya göre %34'lük bir düşüşe işaret etmektedir.
26 Kasım 2025'te yayınlanmış Dış Durum Raporu-32
|
Vakalar:
565.404 Ocak 2025’den itibaren |
|
Ölümler:
7.074 Ocak 2025’ten itibaren |
|
Etkilenmiş Ülkeler: 32 Ocak 2025’ten itibaren |
|
Risk altındaki Popülasyon: 1 Milyar |
|
Küresel risk:
Çok yüksek |
Bu baskıda yer alanlar:
• Önemli Olaylar
• Küresel Epidemiyolojik Güncelleme
• DSÖ Bölgelerinde Önemli Olaylar
• Seçilen Alt Bölgelere ve Ülkelere Odaklanmak
• Operasyonel Güncellemeler
• Temel Zorluklar
• Atılacak Adımlar
Önemli Olaylar
26 Kasım 2025 itibariyle veriler
- Burada sunulan veriler dikkatli bir şekilde yorumlanmalıdır. Olası eksik bildirim ve gecikmeler, zamanında ve doğru bir şekilde raporlamayı etkileyebilirken, sürveyans sistemleri, standart vaka tanımları ve laboratuvar kapasitelerindeki farklılıklar ülkeler arasında doğrudan karşılaştırılabilirliği sınırlayabilir. Bu faktörler ayrıca küresel vaka ölüm oranını (CFR) da etkiler ve dikkatli bir inceleme gerektirir. Aksi belirtilmedikçe, "kolera vakaları" terimi hem şüpheli hem de doğrulanmış vakaları kapsar. Bu rapordaki veriler, daha fazla bilgi edinildikçe geriye dönük olarak ayarlanabilir.
- En güncel veriler için lütfen DSÖ'nün Küresel Kolera ve AWD Kontrol Paneli'ne bakınız.
- Ekim 2025'te (epidemiyolojik haftalar 40 ila 43), dört DSÖ bölgesindeki 20 ülke, bölge ve alandan (bundan sonra ülkeler olarak anılacaktır) toplam 35.026 yeni kolera ve akut sulu ishal (AWD) vakası bildirilmiştir ve bu, Eylül ayına göre %34'lük bir düşüş göstermektedir. Bu dönemde dünya genelinde 335 kolera kaynaklı ölüm bildirilmiştir; bu sayı bir önceki aya göre %55 düşüşe işaret etmektedir.
- Ekim 2025'teki kolera vakaları ve ölümleri, Ekim 2024'e göre %44 daha düşüktü (24 ülkede 63.030 vaka ve 599 ölüm).
- 1 Ocak - 26 Ekim 2025 tarihleri arasında, beş DSÖ bölgesindeki 32 ülkeden toplam 565.404 kolera vakası ve 7.074 ölüm bildirilmiştir. En yüksek sayılar Doğu Akdeniz Bölgesi'nde kaydedilirken, bunu Afrika Bölgesi, Güneydoğu Asya Bölgesi, Amerika Bölgesi ve Batı Pasifik Bölgesi izlemiştir. Bu dönemde Avrupa Bölgesi'nden herhangi bir vaka bildirilmemiştir.
- Ekim 2025'te, ortalama Oral Kolera Aşısı (OCV) stoğu 7,9 milyon doz olup, raporlama dönemi boyunca 5 milyon dozluk acil durum eşiğini aşmıştır.
- Son yıllarda, çatışmalar, kitlesel yerinden edilmeler, doğal afetlerden kaynaklanan felaketler ve iklim değişikliği, özellikle yetersiz altyapı ve sınırlı sağlık hizmeti erişiminin tedaviyi geciktirdiği kırsal ve selden etkilenen bölgelerde salgınları yoğunlaştırmıştır. Bu sınır ötesi faktörler, kolera salgınlarını giderek daha karmaşık ve kontrol altına alınması daha zor hale getirmiştir.
Küresel epidemiyolojik güncelleme
Ekim 2025'te (epidemiyolojik haftalar 40-43), dört DSÖ bölgesindeki 20 ülkeden toplam 35.026 yeni kolera ve AWD vakası bildirilmiş olup bu, bir önceki aya göre %34'lük bir düşüşe işaret etmektedir.
Doğu Akdeniz Bölgesi (21.451 vaka; dört ülke) en yüksek vaka sayısını bildirirken, bunu Afrika Bölgesi (13.253 vaka; 13 ülke), Güneydoğu Asya Bölgesi (200 vaka; iki ülke) ve Amerika Bölgesi (122 vaka; bir ülke) takip etti. Aynı dönemde, kolera kaynaklı 335 ölüm bildirilmiş olup bu, Eylül 2025'e kıyasla %55'lik bir düşüşü temsil etmektedir. En yüksek ölüm sayısı Afrika Bölgesi'nde (272 ölüm; 12 ülke) kaydedilmiştir ve bunu Doğu Akdeniz Bölgesi (63 ölüm; üç ülke) izlemiştir. Güneydoğu Asya Bölgesi veya Amerika Bölgesi'nden herhangi bir ölüm bildirilmemiştir.
1 Ocak - 26 Ekim 2025 tarihleri arasında, beş DSÖ bölgesinde küresel olarak toplam 565.404 kolera ve AWD vakası ve 7.074 ölüm bildirilmiştir. Doğu Akdeniz Bölgesi en yüksek vaka sayısını (329.208 vaka; altı ülke) bildirmiş olup bu bölgeyi Afrika Bölgesi (223.452 vaka, 21 ülke), Güneydoğu Asya Bölgesi (6.077 vaka; beş ülke), Amerika Bölgesi (5.353 vaka; bir ülke) ve Batı Pasifik Bölgesi (1.314 vaka; bir ülke) takip etmiştir. Afrika Bölgesi en yüksek vaka sayısını (4.955 ölüm) bildirmiş olup bu bölgeyi Doğu Akdeniz Bölgesi (2.022 ölüm), Amerika Bölgesi (78 ölüm), Batı Pasifik Bölgesi (14 ölüm) ve Güneydoğu Asya Bölgesi (beş ölüm) takip etmiştir.
Şekil 1. 1 Ocak - 26 Ekim 2025 tarihleri arasında 100.000 kişi başına kolera ve akut sulu ishal (AWD) vakaları

Tablo 1. 2025 itibarıyla DSÖ Bölgesine göre bildirilen kolera ve AWD vakaları ve ölümleri

*Sunulan vaka ve ölüm sayıları, vaka tanımları, raporlama sistemleri ve genel eksik raporlamadaki farklılıklar nedeniyle doğrudan karşılaştırılabilir değildir. Tüm veriler, veri mevcudiyeti ve erişilebilirliği nedeniyle doğrulamaya ve değişikliğe tabidir. İlgili rakamlar ve sayılar, daha fazla bilgi elde edildikçe güncellenecektir. Tablo 1'deki veriler şüpheli, hızlı tanı testi (RDT) pozitif ve kültürle doğrulanmış kolera vakalarını içermektedir. Birçok ülke sadece ölümlerle ilgili toplam verileri bildirdiğinden, bildirilen CFR, bildirilen toplam ölüm sayısına göre hesaplanmıştır. Kolera Kontrolü Küresel Görev Gücü (GTFCC), CFR'nin yalnızca tesis ölümleri kullanılarak hesaplanmasını ve toplum ölümlerinin sayısının ayrıca rapor edilmesini önermektedir.
** Afganistan ve Myanmar AWD vakalarını rapor etmektedir.
*** Bildirilen şüpheli kolera ve AWD vakalarının sayısı Pakistan Ulusal Sağlık Enstitüsü tarafından yayınlanan mevcut Halk Sağlığı Bültenine dayanmaktadır.
¥ Yemen'den bildirilen tüm şüpheli kolera ve AWD vakalarını içerir.
§ 30 Eylül-26 Ekim 2025 tarihleri arasında kolera vakası bildirmeyen ülkeler
# Hindistan'dan bildirilen toplam 1.923 vaka arasında 102 vaka teyit edilmiştir.
DSÖ Bölgelerinde Önemli Olaylar
Afrika bölgesi
Ekim 2025'te Afrika Bölgesi, 13 ülkede 13.253 yeni kolera vakası bildirmiştir ve bu, Eylül ayına kıyasla %19'luk bir düşüşe işaret etmektedir. En yüksek vaka sayıları Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (4633), Angola'da (3628) ve Güney Sudan'da (1334) bildirilmiştir. Ayrıca, bir önceki aya kıyasla %24'lük bir düşüşle 272 kolera kaynaklı ölüm meydana gelmiştir. En yüksek ölüm sayıları Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde (134), Angola'da (49) ve Nijerya'da (33) rapor edilmiştir.
1 Ocak 2025 ile 26 Ekim 2025 tarihleri arasında Afrika Bölgesi'ndeki 21 ülkede toplam 223.452 kolera vakası bildirilmiştir. En yüksek vaka sayıları Güney Sudan (78.772), Kongo Demokratik Cumhuriyeti (61.089) ve Angola'dan (32.975) rapor edilmiştir. Aynı dönemde 18 ülkeden toplam 4.955 ölüm bildirilmiştir. En yüksek ölüm sayıları Kongo Demokratik Cumhuriyeti (1.825), Güney Sudan (1.272) ve Angola'dan (858) rapor edilmiştir.
Doğu Akdeniz Bölgesi
Ekim 2025'te Doğu Akdeniz Bölgesi, dört ülkede 21.451 yeni kolera vakası bildirmiştir ve bu, Eylül ayına kıyasla %39'luk bir düşüşe işaret etmektedir. En yüksek vaka sayıları Afganistan (12.696), Yemen (6.377) ve Sudan'dan (1.966) rapor edilmiştir. Ayrıca, bir önceki aya kıyasla %84'lük bir düşüşle 63 kolera kaynaklı ölüm meydana gelmiştir. Bu ölümler Sudan (44), Yemen (12) ve Afganistan'dan (7) bildirilmiştir.
1 Ocak 2025 ile 26 Ekim 2025 tarihleri arasında Doğu Akdeniz Bölgesi'ndeki altı ülkede toplam 329.208 kolera vakası bildirilmiştir. En yüksek vaka sayıları Afganistan'dan (145.907), Yemen'den (87.566) ve Sudan'dan (71.692) rapor edilmiştir. En yüksek ölüm sayıları ise Sudan'dan (1704), Yemen'den (237) ve Afganistan'dan (72) bildirilmiştir.
Amerika Bölgesi
Ekim 2025'te Amerika Bölgesi, Haiti'den 122 yeni kolera vakası bildirmiş olup bu, Eylül ayına kıyasla %4'lük bir düşüşe işaret etmektedir. Bu dönemde kolera kaynaklı ölüm bildirilmemiştir. 1 Ocak 2025 ile 26 Ekim 2025 tarihleri arasında Haiti'den toplam 5.353 kolera vakası ve 78 ölüm vakası rapor edilmiştir
Güneydoğu Asya Bölgesi
Ekim 2025'te Güneydoğu Asya Bölgesi, iki ülkede 200 yeni kolera vakası bildirmiş olup bu, Eylül ayına kıyasla %85'lik bir düşüşe işaret etmektedir. Nepal'den (143) ve Myanmar'dan (57) vakalar rapor edilmiştir. Bu dönemde kolera kaynaklı ölüm bildirilmemiştir.
1 Ocak 2025 ile 26 Ekim 2025 tarihleri arasında Güneydoğu Asya Bölgesi'ndeki beş ülkede toplam 6.077 kolera vakası rapor edilmiştir. En yüksek vaka sayıları Myanmar (2280), Hindistan (1923) ve Nepal'den (1802) bildirilmiştir. Aynı dönemde, Hindistan'dan toplam beş ölüm vakası rapor edilmiştir.
Batı Pasifik Bölgesi
Ekim 2025'te Batı Pasifik Bölgesi'nden yeni vaka veya ölüm vakası bildirilmemiştir. 1 Ocak 2025 ile 26 Ekim 2025 tarihleri arasında Filipinler'den toplam 1.314 kolera vakası ve 14 ölüm bildirilmiştir.
Şekil 2. 1 Ocak 2024 - 26 Ekim 2025 tarihleri arasında küresel kolera ve AWD vakalarının hafta bazında dağılımı

Şekil 3. DSÖ Bölgesine göre Kolera ve AWD vakaları (ayrı Y ölçekleri), 1 Ocak 2024 - 26 Ekim 2025
DSÖ Bölgesine Göre Haftalık Kolera Vakaları ( Ayrı Y Ölçekleri)

*Batı Pasifik Bölgesi'nin salgın eğrisi, haftalık verilerin sınırlı olması nedeniyle dahil edilmemiştir.
**Amerika Bölgesi'ndeki ani artışlar toplu raporlamadan kaynaklanmaktadır.
Seçilmiş alt bölgelere ve ülkelere odaklanma
Angola
Ekim 2025'te Angola, %1,4'lük bir CFR ile 3.628 yeni kolera vakası ve 49 ilişkili ölüm bildirmiştir. Bu, bir önceki aya kıyasla vakalarda %168, ölümlerde ise %75'lik bir artışa işaret etmektedir.
1 Ocak 2025 ile 26 Ekim 2025 arasında Angola, toplam 32.975 vaka ve 858 ölüm (383 toplum ölümü dahil) rapor etmiştir. Bu vakalar, genel CFR'yi %2,6 ve tesis CFR'sini %1,4 olarak belirlemiştir. Vakalar 21 eyaletin 18'inde bildirilmiş olup dört eyalet vakaların %54'ünü oluşturmuştur: Luanda (7.037 vaka), Benguela (4.730), Bengo (3.069) ve Cuanza Sul (2.883).
Şekil 4: Angola: A) Haftalık vakalar, ölümler ve CFR ve B) 26 Ekim 2025 itibarıyla vakaların coğrafi dağılımı.

Çad
Ekim 2025'te Çad, 301 yeni kolera vakası ve 14 ilişkili ölüm bildirmiş olup, bu vakaların %4,7'lik bir CFR'ye sahip olduğu ve bir önceki aya kıyasla vakalarda %72, ölümlerde ise %73'lük bir düşüş olduğu görülmektedir.
Çad, 1 Ocak 2025 ile 26 Ekim 2025 tarihleri arasında toplam 2807 vaka ve 157 ölüm bildirmiş olup, CFR %5,6'dır. Vakalar dört eyaletten bildirilmiştir: Ouaddaï, Sila, Guera ve Hadjer Lamis.
Şekil 5: Çad: 26 Ekim 2025 itibarıyla bölgelere göre kümülatif vaka dağılımı (solda) ve günlük vaka eğilimi (sağda).

Kongo Demokratik Cumhuriyeti
Ekim 2025'te, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, %2,9'luk bir CFR ile 4.633 yeni kolera vakası ve 134 ilişkili ölüm bildirmiştir. Bu, bir önceki aya kıyasla vakalarda %6, ölümlerde ise %6'lık bir düşüşe işaret etmektedir.
1 Ocak 2025 ile 26 Ekim 2025 tarihleri arasında, Kongo Demokratik Cumhuriyeti toplam 61.089 vaka ve 1.825 ölüm bildirmiş ve CFR %3 olmuştur. Bu, 58.057 vaka ve 4.181 ölümün bildirildiği 1994 yılından bu yana görülen en büyük salgındır. Toplamda 26 ilden 20'si etkilenmiş olup, son 4 haftada vakaların %70'i Güney Kivu (%21), Tanganika (%19), Kuzey Kivu (%15), Sankuru (%8) ve Maniema (%7) bölgelerinden rapor edilmiştir. Haut Lomami ve Haut Katanga'da, birkaç hafta boyunca sıfır vaka bildirilmesinin ve aşılama kampanyalarının (tek doz aşı) uygulanmasının ardından vakalar yeniden artmaktadır.
Şekil 6: Kongo Demokratik Cumhuriyeti: 26 Ekim 2025 itibarıyla il bazında kümülatif vaka dağılımı (sol) ve haftalık vaka, ölüm ve CFR eğilimleri (sağ)

Sudan
Eylül 2025'te Sudan, 6.772 yeni kolera vakası ve 293 ilgili ölüm bildirmiş olup, ölüm oranı %4,3 olarak kaydedilmiştir. Bu rakamlar, Ağustos 2025'e kıyasla vakalarda %45, ölümlerde ise %26'lık bir düşüşe işaret etmektedir. 1 Ocak ile 28 Eylül 2025 arasında Sudan, toplam 69.723 vaka ve 1653 ölüm bildirmiş olup, ölüm oranı %2,4 olmuştur. Eylül ayında kümülatif orandan daha yüksek olan ölüm oranındaki artış, aktif bulaşma bölgelerinde hasta yönetimi ve sağlık hizmetlerine erişim konusunda süregelen zorlukları ortaya koymaktadır.
Çoğu eyalette düşüş eğilimi görülürken, özellikle güvensizlik, yağma ve nüfus göçünden etkilenen Batı ve Orta Darfur, Kassala ve Güney Kordofan bölgelerinde vaka sayıları artmıştır. Yağmur mevsiminin devam etmesi de durumu zorlaştırmaktadır. Bu faktörler, özellikle Kuzey Darfur'da (Tawila bölgesi) müdahale faaliyetlerinin uygulanmasında ve sanitasyon kapsamı ve su temininde temel eksikliklerin giderilmesinde zorluklara yol açarak kritik bölgelerdeki kontrol çabalarını engellemektedir.
Şekil 7: Sudan: Son 28 günde eyalet bazında 100.000 kişiye düşen kümülatif vaka dağılımı (sol) ve haftalık vaka eğilimi (sağ), 26 Ekim 2025 itibarıyla

Operasyonel Güncellemeler
DSÖ, aşağıdaki kolera salgını yanıt faaliyetlerinde Üye Devletleri desteklemek için küresel, bölgesel ve ülke düzeyinde ortaklarla birlikte çalışmaktadır:
Koordinasyon
- DSÖ, ülke ihtiyaçlarını desteklemek için Küresel Salgın Uyarı ve Yanıt Ağı (GOARN) ve Yedek Ortaklar (SBP) dahil olmak üzere ortaklarla müdahale çalışmalarını aktif olarak koordine etmektedir.
- 1 Ocak - 26 Ekim 2025 tarihleri arasında GOARN toplam 17 konuşlandırmayı desteklemiştir. Bu konuşlandırmalar, Angola, Güney Sudan ve Myanmar'a teknik destek sağlamanın yanı sıra, DSÖ Genel Merkezi'ndeki Olay Yönetimi Destek Ekibi (IMST) aracılığıyla epidemiyoloji ve sürveyansa odaklanarak küresel kolera yanıtına uzaktan destek sağlamıştır. Ayrıca, Çad'daki kolera salgınına destek olmak üzere bir risk iletişimi ve toplum katılımı uzmanı ve bir epidemiyolog olmak üzere iki uzmanın konuşlandırılması süreci devam etmektedir.
- GOARN Operasyonel Destek Ekibi, Alman Uluslararası İşbirliği Teşkilatı (GIZ) GmbH – SEEG, Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu (IFRC), Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF) ve Birleşik Krallık Kamu Sağlığı Hızlı Destek Ekibi'nin (UK-PHRST) desteğiyle Kolera Dağıtım Panosu'nu sürdürmektedir. Pano, dağıtımları izlemek için merkezi bir platform sağlamakta ve kolera müdahalesi boyunca teknik ve operasyonel yardımın koordinasyonunun güçlendirilmesine katkıda bulunmaktadır.
- DSÖ, GOARN ve Destek Ortakları tarafından salgın müdahalesine sağlanan kritik desteği takdir etmektedir.
Halk sağlığı sürveyansı
- Etkilenen ülkelere sürveyans verilerinin kalitesini ve kullanımını iyileştirmek için doğrudan destek sağlanmaktadır. Bu destek, yeni analitik gösterge panellerinin devreye alınmasını, epidemiyolojik tahmin konusunda teknik yardım sağlanmasını ve operasyonel karar alma süreçlerini bilgilendirmek için haftalık istihbarat brifinglerinin oluşturulmasını içermektedir.
- Komşu ülkeler (örneğin, Kongo Demokratik Cumhuriyeti / Kongo Cumhuriyeti ve Çad / Sudan) arasında düzenli bilgi paylaşım görüşmeleri ve bulaşma dinamiklerini daha iyi izlemek için sürveyans göstergelerinin uyumlu hale getirilmesi yoluyla önemli sınır ötesi bölgelerde ortak sürveyans kolaylaştırılmaktadır.
- Kolera sürveyans sistemlerini güçlendirmek için ülkeler ve ortaklarla koordinasyon devam etmektedir. Bu, ülkelerin GTFCC halk sağlığı sürveyans kılavuzunu uygulamalarına yardımcı olmayı, teknik araçlar sağlamayı ve çok sektörlü müdahaleler (PAMI'ler) için öncelikli alanların belirlenmesini desteklemeyi içermektedir.
Laboratuvar
- Mozambik'te iki haftalık bir eğitmen eğitimi gerçekleştirilmektedir. Eğitim kapsamında, yaklaşık 25 laboratuvar çalışanına kolera teşhisinin temelleri konusunda ve 100'e kadar sağlık çalışanına kolera testi, numune toplama ve hızlı tanı testlerinin (RDT) kullanımı için GTFCC stratejisi konusunda eğitim verilecektir.
- Ülkelere salgınlar sırasında test stratejileri belirleme ve uygulama konusunda teknik destek sağlanmaktadır.
- Ülkeler için laboratuvar güçlendirme planlarının geliştirilmesinde destek ve yardım sağlanmaktadır.
- Laboratuvar teşhis malzemesi ihtiyaçlarının belirlenmesi, akut ve aktif salgınların görüldüğü ülkelerde laboratuvar malzemelerinin dağıtımı ve risk altındaki ülkelerde malzemelerin önceden konumlandırılması için destek sağlanmaktadır.
- Salgın izleme de dahil olmak üzere kolera sürveyansı için Gavi'ye uygun ülkeler için kolera RDT'lerinin tedariki konusunda Gavi ile iş birliği devam etmektedir.
Aşılama
- Küresel OCV stoğu Ekim ayında ortalama 7,9 milyon doz olduğu bildirilmiştir. Ay boyunca, stok seviyesi salgın yanıtı için her zaman mevcut olması gereken beş milyon doz hedefinin üzerinde kalmıştır.
- 2025'in ilk on ayında, Angola (3), Çad (4), Kongo Cumhuriyeti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (6), Fildişi Sahili, Etiyopya (2), Gana (4), Kenya, Mozambik, Myanmar, Nepal, Nijerya (4), Güney Sudan (11) ve Sudan (10) tarafından Aşı Tedariki Uluslararası Koordinasyon Grubu'na (ICG) elli yeni acil durum talebi sunulmuştur. Bu talepler tek turluk kampanyalar için toplam 67 milyon dozluk talep oluşturmuştur. Kırk altı talep ve 49 milyon OCV dozu onaylanırken, dördü ICG tarafından onaylanmamıştır.
- 2025 yılında 19 ülkede (Angola, Bangladeş, Çad, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Fildişi Sahili, Etiyopya, Gana, Haiti, Kenya, Malavi, Mozambik, Myanmar, Nepal, Nijer, Nijerya, Güney Sudan, Sudan, Yemen ve Zambiya) 64 reaktif aşılama kampanyası yürütülmüştür.
Risk iletişimi ve toplum katılımı (RCCE)
- Talep üzerine ülkelere teknik destek sağlanmaktadır (örneğin Çad, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Güney Sudan).
- IMST bünyesinde ve bölgesel ve ülke düzeyindeki RCCE odak noktalarıyla düzenli koordinasyon ve bilgi paylaşımı sürdürülmektedir.
- RCCE Toplu Hizmetleri (UNICEF ve IFRC) aracılığıyla haftalık ortak koordinasyon toplantıları düzenlenmektedir.
- Çad'da toplum merkezli bir kolera müdahalesi için hızlı nitel bir değerlendirmenin planlanması ve hazırlanması için destek sağlanmakta ve Birleşik Krallık Halk Sağlığı Merkezi (PHRST) aracılığıyla bu süreci desteklemek üzere yedek bir ortağın görevlendirilmesine destek verilmektedir. Bu değerlendirme, Çad Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsü (INSAPT) ile birlikte yürütülmektedir.
- Sudan'a bir DSÖ değerlendirme misyonunun (Aralık ayında gerçekleşecek) hazırlıkları için destek sağlanmaktadır.
- Güney Sudan'da sağlık iyileştirmesi için toplum odaklı WASH ve RCCE müdahalelerini güçlendirmeye yönelik bir pilot girişimin başlatılmasına destek sağlanmıştır. Bu girişim, Ekim-Aralık 2025 tarihleri arasında 10 ilçede uygulanacaktır. Amacı, Kolera ve Hepatit E salgınlarının yoğun olduğu bölgelerde sürdürülebilir hijyen uygulamalarını, güvenli suya erişimi ve iyileştirilmiş halk sağlığı sonuçlarını teşvik edecek, entegre, toplum odaklı bir WASH ve RCCE yaklaşımının pilot uygulamasını gerçekleştirmektir.
- Bölgelerden ve ülkelerden mevcut RCCE materyalleri, kılavuzları ve araçları merkezi bir havuzda birleştirilmiştir.
Temel zorluklar
Birkaç zorluk, koleranın küresel yayılımına ve artışına karşı verilen yanıtı zorlaştırmaktadır:
- Kolera'nın son derece bulaşıcı yapısı, doğal afetler ve iklimsel etkilerden kaynaklanan felaketlerle birleşince, kontrol çabalarını önemli ölçüde engellemektedir.
- Yetersiz WASH altyapısı ve güvenilir veri eksikliği, etkilenen bölgelerde kolera bulaşmasını sürdürmektedir.
- Önleyici aşılamanın uygulanmasını engelleyen ve kampanyaların yalnızca en çok etkilenen bölgelerde uygulanmasına izin veren yetersiz OCV stokları, savunmasız popülasyonları sürekli bulaşmaya maruz bırakmaktadır.
- Kırılgan, çatışma ve şiddet bölgelerinde veya sosyal huzursuzluk yaşanan bölgelerde bakıma yönelik engeller, etkilenen popülasyonların tedavi ve önleme hizmetlerine erişimini zorlaştırmaktadır.
- Sınırlı kapasite ve siyasi ve ekonomik zorluklar nedeniyle gecikmiş verilerle sürveyans ve raporlama açıkları, zamanında yanıtı engellemektedir.
- Geçiş kontrolünün düzgün sağlanamadığı sınırlar, yetersiz sürveyans ve düşük toplum farkındalığı tarafından körüklenen sınır ötesi bulaşma riskinin artması.
- Hükümetler, sivil toplum örgütleri ve uluslararası kuruluşlar arasındaki yetersiz koordinasyon, müdahale çabalarının genel etkinliğini etkilemektedir.
- Acil durumlarda konuşlandırılmak üzere yeterli deneyimli personel bulunmamasıyla personel eksikliği, müdahale çabalarını daha da karmaşık hale getirmektedir.
- Ülkeler aynı anda büyük ölçekli kolera salgınları ve diğer acil durumlarla karşı karşıya kaldıkça tükenen ulusal yanıt kapasiteleri, kaynakları zorlamaktadır.
- Finansman ve kaynak açıkları, kilit donör desteğinin geri çekilmesinin yüksek yüke sahip bazı ülkelerdeki yanıt çabalarını etkilemesiyle birlikte bir sorun olmaya devam etmektedir; önleme, hazırlık ve salgın yönetimi için sürekli uluslararası ve ulusal yatırıma ihtiyaç vardır.
Atılacak adımlar
Yukarıda belirtilen zorlukları ele almak için DSÖ, UNICEF, IFRC ve ortaklar birlikte çalışmaktadır.
- Kolera senaryosu planlaması ve tahmini, küresel, bölgesel ve ulusal düzeylerde şiddetli iklim olaylarının etkisi göz önünde bulundurularak güncellenmeye devam edecektir.
- DSÖ, kolera hazırlık ve müdahaleye yönelik yatırımları savunmaya devam edecek ve sürdürülebilir çözümler için uzun vadeli yatırımların gerekli olduğunu vurgularken, mevcut vaka artışına hızlı acil müdahale için acil yatırımların gerekli olduğunu vurgulayacaktır.
- DSÖ ve UNICEF, ortaklarıyla işbirliği içinde, aşılar da dahil olmak üzere temel kolera malzemelerinin tedarikini kolaylaştırmaya devam edecek ve ihtiyaçların önceliklendirilmesine dayalı olarak bu malzemelerin bulunabilirliğini sağlayacaktır.
- DSÖ, GTFCC gibi ortaklarla birlikte, kısıtlı bir ortamda önleme ve yanıt faaliyetlerini mümkün kılmak için Sağlık Bakanlıklarını ve uygulayıcı ortakları en son bilgiler ve kaynaklarla destekleyecektir.
- Ülke düzeyinde yanıt planlamasını iyileştirmek, verimliliği artırmaya ve daha etkili kolera müdahalelerini garantilemeye yardımcı olacaktır.
- Sınır ötesi koordinasyonun iyileştirilmesi, verileri paylaşabilen, sürveyans sistemlerini uyumlu hale getirebilen ve son derece hareketli nüfuslara hizmet etmek için ortak yanıtlar uygulayabilen koordinasyon yapıları kurularak önceliklendirilecektir.
Ek 1. Veri, tablo ve şekillere ait notlar
Sunulan tüm veriler yorumlanırken dikkatli olunmalıdır. DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve farklı dahil etme kriterleri ve farklı veri kesme süreleri kullanan diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenebilir. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulamaya ve değişikliğe tabidir. Vaka tespiti, tanımlar, test stratejileri, raporlama uygulaması ve gecikme süreleri ülkeler/bölgeler/yönetim bölgeleri arasında farklılık göstermektedir. Diğerlerinin yanı sıra bu faktörler, gerçek vaka ve ölüm sayılarının değişken eksik tahmin edilmesi ve bu verilerin küresel düzeyde yansıtılmasındaki değişken gecikmelerle sunulan sayıları etkilemektedir.
"Ülkeler", benzer statüdeki ülkeleri, bölgeleri, yönetim bölgelerini veya diğer yargıları ifade edebilir. Kullanılan gösterimler ve bu materyallerin sunumu, herhangi bir ülkenin, bölgenin veya alanın veya yetkililerinin yasal statüsü veya sınırlarının veya hudutlarının sınırlandırılmasına ilişkin olarak DSÖ adına herhangi bir görüş ifade ettiği anlamına gelmez. Haritalardaki noktalı ve kesikli çizgiler, henüz tam olarak anlaşılamamış olabilecek yaklaşık sınır çizgilerini temsil eder. Ülkeler, bölgeler ve yönetim bölgeleri, DSÖ idaresi altında düzenlenmiştir. Belirli şirketlerden veya belirli üreticilerin ürünlerinden bahsedilmesi, bunların DSÖ tarafından bahsi geçmeyen benzer nitelikteki diğer ürünlere tercih edilerek onaylandığı veya önerildiği anlamına gelmez. Hatalar ve eksiklikler dışında, tescilli ürünlerin adları büyük harflerle ayırt edilir.
Ek 2. Teknik Rehberlik ve Diğer Kaynaklar
Genel
- Cholera fact sheet
- Ending Cholera, A Global Roadmap To 2030
- Global cholera strategic preparedness, readiness, and response plan 2023/24
- WHO’s Call for urgent and collective action to fight cholera
- Disease outbreak news Cholera – Multi-country with a focus on countries experiencing current surges
- Global Task Force on Cholera Control (GTFCC)
- AFRO Weekly outbreaks and emergency bulletin
- WHO AFRO Cholera Dashboard
- Cholera upsurge (2021-present) web page
Eğitim
- GTFCC Laboratory training on Sample collection and testing with Rapid Diagnostic Tests for cholera for health care workers available in English, French, Portuguese and Arabic.
- GTFCC Laboratory job aids and fact sheets available in English, French, Portuguese and Arabic.
- GTFCC Cholera surveillance for health authorities as well as on cholera surveillance health care workers. These courses are available in English and French.
- Countries are encouraged to periodically self-assess their cholera surveillance systems using the GTFCC method to assess cholera surveillance to identify key activities for strengthening surveillance in line with GTFCC recommendations.
Teknik rehberlik
- GTFCC fixed ORP interim guidance and planning
- Public health surveillance for cholera, Guidance document, 2024 including tools and job aids. These recommendations are available in English, French, Arabic and Portuguese.
- Recommendations for reporting cholera to the regional and global levels, 2025 GTFCC updated recommendations for cholera reporting to the regional and global levels. This comes along with a reporting template in Excel. It is available in English, Arabic, French and Portuguese.

