BİRDEN FAZLA ÜLKEDE GÖRÜLEN M. ÇİÇEK (MPOX) HASTALIĞI SALGINI

 

8 Aralık 2025'te yayınlanmış Dış Durum Raporu

 

Önemli Rakamlar
Bölge	Rapor edilen doğrulanmış vaka sayısı	Doğrulanmış vakalar içindeki ölüm vakası sayısı		Raporlayan ülke sayısı
Küresel (1 Ocak – 31 Ekim 2025)*	47.980	201		94
Afrika’da Önemli Ülkeler (19 Ekim-23 Kasım 2025)**
Kongo Demokratik Cumhuriyeti	584		0		-
Liberya	332		2		-
Gana	157		0		-
Kenya	150		3		-
Uganda	140		1		-

*Mevcut olan en güncel küresel sürveyans verileri.

** Son 6 hafta içinde en çok  teyit edilmiş vaka sayılarını rapor etmiş olan ülkeler.

Önemli Olaylar

• Maymun çiçeği virüsünün (MPXV) tüm türleri dolaşımda kalmaya devam etmektedir. Maymun çiçeği salgınları hızla kontrol altına alınmadığında ve insandan insana bulaşma engellenemediğinde, toplumda sürekli bulaşma riski bulunmaktadır.
• Ekim 2025'te, tüm DSÖ bölgelerindeki 44 ülke, 12 ölüm de dahil olmak üzere toplam 2.501 yeni doğrulanmış maymun çiçeği vakası bildirmiştir (vaka ölüm oranı [CFR] %0,5). Bu vakaların yaklaşık %75'i Afrika Bölgesi'nde bildirilmiştir. Güneydoğu Asya Bölgesi hariç tüm bölgelerde, Eylül 2025'e kıyasla Ekim ayında doğrulanmış vakalarda bir düşüş gözlemlenmiştir.
• Afrika'daki yirmi bir ülke, son altı haftada (12 Ekim - 23 Kasım 2025) aktif maymun çiçeği bulaşı bildirmiş ve bu dönemde 10 ölüm de dahil olmak üzere 1734 doğrulanmış vaka bildirilmiştir (CFR %0,6). Bu dönemde en fazla vaka bildiren ülkeler Kongo Demokratik  Cumhuriyeti, Liberya, Gana, Kenya ve Uganda olmuştur; bu ülkelerin hepsinde son haftalarda vakalarda düşüş eğilimi görülmüştür.
• Mali, ilk kez mpox vakası bildirmiştir. Vakada yakın zamanda Gine'ye seyahat öyküsü olduğu bildirilmiştir. MPXV vakasını belirlemek için genomik dizileme analizi devam etmektedir.
• Yunanistan, ilk kez Ib MPXV kladını tespit ettiğini bildirmiştir.
• Belçika, Almanya, Yunanistan ve Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı'nda seyahat edenler arasında Ib MPXV kladından kaynaklanan yeni ithal mpox vakaları tespit edilmiştir.
• Son rapordan bu yana, erkeklerle cinsel ilişkiye giren erkek olarak kendilerini tanımlayan kişiler arasında Ib MPXV kladından kaynaklanan en az 15 mpox vakası tespit edilmiştir.
• Afrika dışında, İtalya, Hollanda, Portekiz, İspanya, Amerika Birleşik Devletleri ve Malezya'da Ib MPXV kladından kaynaklanan yerel bulaşma vakaları görülmektedir.

Epidemiyolojik Güncelleme

Bu durum raporu, mpox salgınları ve müdahale faaliyetleri hakkında en güncel yeni bilgileri içermektedir.

Ayrıntılı epidemiyolojik analizler ve veriler, DSÖ mpox sürveyans raporunda mevcuttur.

Küresel maymun çiçeği virüsü (MPXV) dağılımı

Son durum raporundan bu yana, Mali ilk mpox vakasını bildirmiştir (klad belirlenecek) (ayrıntılı açıklama aşağıda) ve Yunanistan ilk kez Ib MPXV kladını tespit ettiğini bildirmiştir (Şekil 1). Kladlara özgü bulaşma dinamikleri hakkında ayrıntılı bilgi, 53 numaralı durum raporunda bulunabilir.

Şekil 1. 1 Ocak 2022 - 23 Kasım 2025 tarihleri ​​arasında DSÖ'ye bildirilen MPXV kladlarının ülkelere göre coğrafi dağılımı. (1)

Klad Ib MPXV'nin toplum içi bulaşı (Şekil 2), Orta ve Doğu Afrika dışındaki üç DSÖ bölgesinde daha bildirilmeye devam etmektedir: Avrupa Bölgesi (İtalya, Hollanda, Portekiz ve İspanya), Amerika Bölgesi (Amerika Birleşik Devletleri) ve Batı Pasifik Bölgesi (Malezya). Bu raporun son baskısından bu yana başka hiçbir ülke toplum içi bulaş bildirmemiş olsa da, toplum içi bulaşın ilk kez bildirildiği bu ülkelerin bazılarında yakın zamanda seyahat geçmişi olmayan ek vakalar bildirilmiştir: Hollanda (sekiz vaka) ve İspanya (beş vaka).

Şekil 2. 21 Kasım 2025 itibarıyla son altı hafta içinde ülkelere göre Klad Ib MPXV bulaş durumu

Gösterilen MPXV kladlarının coğrafi dağılımı, doğrulanmış mpox vakalarının klinik örneklerinden elde edilen dizilere dayanmaktadır. Atık su ve çevre örneklerinden elde edilen diziler bu analizin dışında tutulmuştur.

Küresel durum

Küresel sürveyans verileri aylık olarak güncellenmektedir; mevcut en son veriler 31 Ekim 2025 tarihi itibarıyladır. Ekim 2025'te, dünya genelinde 44 ülke toplam 2.501 yeni doğrulanmış vaka bildirmiştir (Şekil 3), bunlardan 12'si ölümdür (vaka ölüm oranı [CFR] %0,5) (2).

Şekil 3. DSÖ'ye 1-31 Ekim 2025 tarihleri arasında bildirilen mpox vakalarının ülke bazında coğrafi dağılımı

Geçtiğimiz ayda en fazla vaka görülen ülkeler, Ekim 2025'te küresel olarak bildirilen doğrulanmış vakaların %75'ini (2501 vakadan 1868'i) bildiren Afrika Bölgesi'ndedir (Şekil 3). Doğrulanmış mpox vakalarının bölgesel eğilimi, Mayıs 2025'teki zirvenin ardından azalmaya devam etmektedir (Şekil 4). Daha fazla ayrıntı Afrika bölümünde bulunabilir.

Ekim 2025'te doğrulanmış vakalarda Eylül 2025'e kıyasla artış bildiren tek bölge Güneydoğu Asya Bölgesi'dir (%57, 36'ya karşı 23 doğrulanmış vaka). Amerika Bölgesi, Doğu Akdeniz, Afrika, Avrupa ve Batı Pasifik bölgeleri, Eylül 2025'e kıyasla Ekim 2025'te vakalarda sırasıyla %52, %50, %38, %25 ve %19 oranında aylık bir düşüş bildirmiştir.

Şekil 4. DSÖ'ye bildirilen doğrulanmış mpox vakalarının sayısının, aylara ve DSÖ bölgelerine göre, 1 Kasım 2024–31 Ekim 2025 tarihleri ​​arasındaki salgın eğrisi

 (2) Aylık raporlanan veriler gecikmelere ve eksikliklere maruz kalabilir ve bu nedenle, daha fazla veri elde edildikçe zaman içinde geriye dönük düzeltmelere tabi tutulabilir.

Afrika'daki Durum

1 Ocak - 23 Kasım 2025 tarihleri ​​arasında, Afrika'daki 28 ülke 192 ölüm (CFR %0,5) de dahil olmak üzere 42.147 doğrulanmış mpox vakası bildirmiştir. Kıtadaki yirmi bir ülke son altı haftada aktif mpox bulaşı bildirmiştir (Şekil 5). Bu dönemde bildirilen 10 ölüm (CFR %0,6) de dahil olmak üzere 1.734 doğrulanmış vaka bulunmaktadır. Mali, Kasım 2025'te ilk kez mpox vakası bildiren en son ülkedir. Son altı haftada en fazla doğrulanmış vaka bildiren ülkeler Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Liberya, Gana, Kenya ve Uganda'dır; bu ülkelerin hepsinde son haftalarda vaka sayılarında düşüş eğilimi görülmektedir.

Şekil 5. Afrika’da son altı haftada, doğrulanmış mpox vakalarının coğrafi dağılımı, 12 Ekim-23 Kasım 2025 

Genel olarak, haftalık doğrulanmış vaka bildirimleri azalmaya devam etmektedir (Şekil 6). Ancak, en son haftalara ait veriler dikkatli yorumlanmalıdır; çünkü bildirim gecikmeleri genellikle geriye dönük düzeltmelere yol açar. Genel olarak, son dört haftada haftada 500'den az yeni doğrulanmış vaka bildirilmiştir. Bu kıtasal eğilim, büyük ölçüde Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Liberya ve Gana'da bildirilen vaka sayılarındaki düşüşten etkilenmiştir. Sürekli düşüş eğilimi ve düşük bulaşma oranı gösteren diğer ülkeler Burundi ve Uganda'dır. Sierra Leone, mevcut verilerin bulunduğu son dört haftada doğrulanmış vaka bildirmemiştir; bu da salgının kontrol altına alındığına dair erken işaretler göstermektedir. Ülke çapındaki vaka eğilimleri hakkında daha fazla bilgiye DSÖ Küresel mpox eğilimleri sayfasından ulaşılabilir.

Şekil 6. Afrika'da son 12 ayda bildirilen doğrulanmış mpox vakaları, ülkelere göre, 16 Kasım 2024 - 23 Kasım 2025

Seçilmiş ülkelere odaklanmak

Gana

23 Kasım 2025 itibarıyla Gana, üç ölüm vakası da dahil olmak üzere toplam 891 doğrulanmış mpox vakası bildirmiştir (Ölüm Oranı %0,3). 2024 sonlarında ve 2025 başlarında ara sıra doğrulanmış vakalar tespit edilirken, Mayıs 2025'te büyük bir salgın başlamış ve sonraki aylarda haftalık vaka bildirimleri devam etmiştir (Şekil 7). Haftalık vaka sayısı dalgalanma gösterse de, Gana haftada birkaç düzine doğrulanmış vaka bildirmeye devam etmektedir ve Eylül 2025 sonlarında haftalık yaklaşık 80 vaka ile son bir zirve gözlemlenmiştir. Genomik dizileme, şimdiye kadar dolaşımda olan suşun yalnızca IIb kladesi MPXV olduğunu doğrulamıştır.

En çok etkilenen bölgeler arasında Batı, Büyük Accra, Ashanti, Bono Doğu ve Volta bölgeleri yer almaktadır. Vakalar 16 bölgenin tamamında doğrulanmış olup, en az 112 ilçe etkilenmiştir ve bu da yaygın coğrafi bulaşmayı yansıtmaktadır. Yeni etkilenen bölgeler arasında Adansi–Asokwa ve Agotime–Ziope bulunmaktadır.

Ayrıntılı bulaşma zinciri araştırmaları sınırlı olsa da, genel salgın modeli, Batı Afrika bölgesinde bildirilen diğer IIb kladesi MPXV salgınlarıyla tutarlı görünmektedir; burada cinsel temasın, hali hazırda gözlemlenen sürekli bulaşmaya katkıda bulunması muhtemeldir. Aşılama faaliyetleri devam etmekte olup, Batı Bölgesi'nde 17.000'den fazla doz uygulanmıştır; bu, kilit nüfus gruplarına yönelik hedefli uygulamayı da içermektedir.

Şekil 7. Gana'da 16 Kasım 2024 – 23 Kasım 2025 tarihleri arasında bildirilen doğrulanmış mpox vakaları

Gine

23 Kasım 2025 itibarıyla Gine'de 1.736 doğrulanmış mpox vakası bildirilmiştir; bunlardan altısı ölümle sonuçlanmış (Ölüm Oranı %0,3). 2024 yılının sonlarında yalnızca seyrek doğrulanmış vakalar tespit edilirken, Haziran 2025'te belirgin bir artış ve sürekli bulaşma başlamış olup ardından Temmuz ayında hızlı bir ivme kazanmıştır. Haftalık doğrulanmış vakalar, Ağustos ve Eylül ayları arasında haftada 110'un üzerinde vakaya ulaşarak zirve yaptı, ardından Ekim ayında düşüş göstermış ve son haftalarda daha düşük seviyelerde kalmıştır (Şekil 8). Genomik dizileme, bugüne kadar dolaşımda olan suşun yalnızca IIb klad MPXV olduğunu doğrulamıştır.

Bulaşma coğrafi olarak yaygınlığını korumaktadır; ülkenin 38 sağlık bölgesinin 18'inde (%46) en az bir doğrulanmış vaka bildirilmiştir. Yeni etkilenen bir bölge olan Boffa, Kasım ortasında vakalar bildirmeye başlamıştır. En çok etkilenen bölgeler, Conakry'deki Ratoma ve Matoto belediyeleri olmaktadır. Vakalar ağırlıklı olarak genç yetişkinleri, özellikle 20-39 yaş arası kişileri etkilemekte olup erkeklerde kadınlara göre daha fazla vaka görülmektedir.

Bulaşma yollarına ilişkin ayrıntılı analizler sınırlı olsa da, 2025 ortalarında gözlemlenen epidemiyolojik profil ve hızlı büyüme, Batı Afrika'daki diğer IIb klad MPXV salgınlarında belgelenen modellerle tutarlıdır.

Gine yakın zamanda ulusal mpox aşılama planını onaylamış olup yüksek risk gruplarının aşılanmasına yakında başlanması beklenmektedir.

Şekil 8. Gine'de 16 Kasım 2024 – 23 Kasım 2025 tarihleri ​​arasında bildirilen doğrulanmış mpox vakaları.

İlk Kez MPOX Bildiren Ülkeler

Bir ülke, Mali, durum raporunun 59. baskısından bu yana ilk kez mpox bildirdi. 22 Kasım 2025'te Mali Sağlık Bakanı, Koulikoro bölgesinden doğrulanmış bir mpox vakası bildirdi. Vaka, muhtemelen maruz kaldığı Gine'ye seyahat geçmişi bildiren yetişkin bir erkektir. Kladeyi belirlemek için genomik dizileme analizi devam etmektedir. Halk sağlığı yetkilileri vaka araştırmaları ve temas takibi yürütmekte ve halk sağlığı önlemlerini başlatmıştır.

İlk Kez Ib MPXV Kladesi Bildiren Ülkeler

Bir ülke, Yunanistan, son durum raporundan bu yana ilk kez Ib MPXV kladesine bağlı mpox bildirdi. 29 Ekim 2025'te ülke, Orta Doğu'ya yakın zamanda seyahat geçmişi bildiren yetişkin bir erkek olan Ib MPXV kladesine bağlı ilk mpox vakasının tespitini DSÖ'ye bildirdi. Vaka araştırması, temas takibi ve diğer halk sağlığı müdahale önlemleri devam etmektedir.

Ib MPXV soyuna ait yeni importasyon bildiren ülkeler

Son durum raporundan bu yana dört ülke, Ib soyundan MPXV importasyonu bildirmiştir:

• Belçika: 21 Kasım 2025'te Belçika, DSÖ'ye Hollanda'ya yakın zamanda seyahat etmiş bir yetişkin erkekte Ib soyundan MPXV'ye bağlı mpox vakası bildirmiştir. Bu, ülkede bildirilen Ib soyundan MPXV'ye bağlı mpox'un sekizinci vakasıdır.
• Almanya: 5 Kasım 2025'te Almanya, DSÖ'ye Vietnam'a yakın zamanda seyahat etmiş bir yetişkin erkekte Ib soyundan MPXV'ye bağlı bir mpox vakası bildirmiştir. Bu, Ib soyundan MPXV'ye bağlı mpox vakalarının toplam sayısını 15'e çıkarmıştır.
• Yunanistan: 29 Ekim 2025'te Yunanistan, DSÖ'ye Doğu Akdeniz Bölgesi'ne yakın zamanda seyahat ettiğini bildiren bir yetişkin erkekte Ib soyundan MPXV'ye bağlı bir mpox vakası bildirmiştir. Bu, ülkenin DSÖ'ye bildirdiği, Ib soyundan gelen MPXV virüsüne bağlı ilk mpox vakasıdır.
• Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı: Son durum raporundan bu yana, Birleşik Krallık, DSÖ'ye Ib soyundan gelen MPXV virüsüne bağlı üç mpox vakası bildirmiştir; bunların tümü yetişkin erkeklerde görülmüş olup, yakın zamanda DSÖ Avrupa, Afrika ve Güneydoğu Asya Bölgeleri içindeki ülkelere seyahat geçmişi bulunmaktadır.

Afrika dışında, özellikle de eşcinsel erkeklerin oluşturduğu ağlarda, Ib soyundan gelen MPXV virüsünün yerel dolaşımı

5 Eylül 2025'te mpox için ilan edilen ikinci uluslararası halk sağlığı acil durumunun (PHEIC) kaldırılmasından bu yana ve 24 Kasım 2025 itibarıyla, bu virüs suşunun sürekli topluluk bulaşmasının görüldüğü alanların dışında, altı DSÖ bölgesinde Ib soyundan gelen MPXV'ye bağlı 43 yeni doğrulanmış mpox vakası bildirilmiştir (Tablo 1). Bu bölgelerin dördünde (Amerika Bölgesi, Güneydoğu Asya Bölgesi, Avrupa Bölgesi ve Batı Pasifik Bölgesi), 24 vakanın yakın zamanda uluslararası seyahat bildirmediği, bu durumun yerel bulaşmayı gösterdiği belirtilmiştir. Buna dayanarak, İtalya, Malezya, Hollanda, Portekiz, İspanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nin artık Ib soyundan gelen MPXV virüsünün topluluk bulaşmasını yaşadığı düşünülmektedir. Ayrıca, birçok ülkede seyahatle ilgili vakalar bildirilmeye devam etmektedir (Şekil 2).

43 vakanın yarısı (22) erkeklerle cinsel ilişkiye giren erkekler arasında belgelenmiştir (Tablo 1), diğer vakalar ise bilinen Ib kladesi MPXV'nin topluluk içi bulaşmasının olduğu ülkelere seyahatle veya seyahatle ilgili vakalara (hane halkı temasları ve/veya cinsel partnerler) bağlı olarak ortaya çıkmıştır.

Tablo 1. 5 Eylül - 24 Kasım 2025 tarihleri ​​arasında ülkelere göre Ib kladesi MPXV'ye bağlı mpox vakalarının özeti.

*Bir yeni vaka henüz doğrulanmadığı için tabloya dahil edilmemiştir.

**Son zamanlarda seyahat etmemiş olan ve alt klad bilgisi bulunmayan, erkeklerle sex yapan erkekler arasında klad I MPXV'ye bağlı iki  yeni mpox vakası

DSÖ, Ib soyundan gelen MPXV virüsünün, yeni ve/veya birden fazla partneri olan eşcinsel erkekler için oluşturduğu halk sağlığı riskini orta düzeyde, genel nüfus için ise düşük olarak değerlendirmektedir.

Son epidemiyolojik gelişmeler, yanıt faaliyetleri ve ilgili küresel halk sağlığı riski hakkında ayrıntılı bir rapor için lütfen Hastalık Salgını Haberleri: Ib soyundan gelen MPXV virüsü nedeniyle mpox virüsünün daha geniş yayılımı – Küresel durum başlıklı habere bakınız.

Sağlık acil durumlarının önlenmesi, hazırlığı, müdahalesi ve dayanıklılığı (HEPR) çerçevesi, mpox'un önlenmesi ve kontrolünün geliştirilmesine yönelik Stratejik Çerçeve (2024-2027) ve DSÖ Küresel Stratejik Hazırlık ve Yanıt Planı (SPRP) doğrultusunda DSÖ, küresel mpox salgınına beş temel bileşeni (5C: Acil Durum Koordinasyonu, İşbirliğine Dayalı Sürveyans, Toplum Koruması, Güvenli ve Ölçeklenebilir Bakım ve Karşı Önlemlere Erişim ve Uygulama) güçlendirmeye odaklanarak yanıt vermektedir. Bu yaklaşım, veri üretmek ve müdahalelerin geliştirilmesi ve etkinliği hakkında bilgi edinmek için devam eden araştırma işbirlikleriyle desteklenmektedir.

Bu bölüm, 24 Kasım 2025 tarihi itibariyle DSÖ'nün küresel mpox müdahalesine ilişkin güncellemeleri sunmaktadır.

1. Acil Durum Koordinasyonu

• DSÖ ve Afrika CDC'nin Afrika'daki mpox yanıtı için koordinasyonu, Kıtasal Olay Yönetimi Destek Ekibi aracılığıyla devam etmektedir.
• DSÖ, Küresel Salgın Uyarı ve Müdahale Ağı (GOARN) dahil olmak üzere ortaklarla yanıt çabalarını aktif olarak koordine etmektedir. 24 Kasım 2025 itibarıyla, GOARN aracılığıyla Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Kenya'ya, veri yönetimi ve analizi, epidemiyoloji ve gözetim, laboratuvar, vaka yönetimi, enfeksiyon önleme ve kontrolü, risk iletişimi ve topluluk katılımı gibi alanlarda müdahaleyi desteklemek üzere 17 uzman görevlendirilmiştir. mpox yanıtı için küresel ortak görevlendirmeleri hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşılabilir.

2. İşbirliğine Dayalı Gözetim

• Afrika'daki mpox ile ilgili epidemiyolojik veriler haftalık olarak güncellenmeye devam edilmektedir, küresel epidemiyolojik veriler ise aylık olarak güncellenmekte olup her ikisine de DSÖ'nün çevrimiçi kontrol paneli üzerinden erişilebilinmektedir.
• DSÖ, mpox için hızlı antijen testlerinin performansına ilişkin yeni verilerin değerlendirilmesi de dahil olmak üzere, etkilenen ülkeler için laboratuvar tanı desteğini koordine etmek amacıyla küresel bir mpox tanı konsorsiyumu aracılığıyla ortaklarıyla çalışmaya devam ediyor.
• DSÖ, mpox tanı ve test stratejileri için bir Kılavuz Geliştirme Grubu oluşturuyor ve 3 Aralık 2025 tarihine kadar yorumlara açık bir kamuoyu duyurusu yayınlamıştır.

3. Toplum Koruması

• Toplum koruması, risk iletişimi ve toplum katılımı (RCCE), bilgi salgını yönetimi ve toplum tabanlı enfeksiyon önleme ve kontrolü (IPC) ve Su, Sanitasyon ve Hijyen (WASH) dahil olmak üzere birçok teknik alanda koordinasyon sağlamaktadır.
• Toplum hizmeti sunumu, halk sağlığı ve sosyal önlemler, sınır sağlığı ve toplu etkinlikler, hayvan-insan etkileşiminin araştırılması ve sosyal ve ekonomik koruma için çok sektörlü eylem, diğer önemli çalışma alanlarıdır.

• Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin Tshopo eyaletinde yürütülen topluluk koruma amaçlı hızlı değerlendirmeler, topluluk algıları, ihtiyaçları, endişeleri, kaynakları ve çözümlerine ilişkin kritik veriler ve analizler üreterek müdahale eylemlerini bilgilendirmiştir. Topluluklar ve yanıt ile birlikte geliştirilen öneriler, topluluk merkezli, entegre bir halk sağlığı müdahalesini desteklemek üzere uygulamaya konulmaktadır.
• Liberya'da yürütülen topluluk koruma amaçlı hızlı değerlendirmeler saha çalışmalarını tamamlamıştır. Bu çalışma, toplulukların algılarına, ihtiyaçlarına, yaşam deneyimlerine ve çözümlerine göre uyarlanmış mpox halk sağlığı müdahalelerini güçlendirmek için veri ve kanıt sağlamaktadır. Ön bulgular, doğrulama için yanıt ile paylaşılacak ve ardından önerileri birlikte geliştirmek için yapılandırılmış topluluk geri bildirim oturumları düzenlenecektir.
• DSÖ, mpox yanıtında sosyal ve davranışsal kanıtların uygulanmasını tartışmak üzere Üye Devletleri, operasyonel ortakları, sivil toplum kuruluşlarını ve akademiyi bir araya getiren dördüncü ve son uygulama topluluğu toplantısını gerçekleştirmiştir.

4. Güvenli ve Ölçeklenebilir Bakım

• DSÖ, DSÖ Küresel Klinik Platformunu kullanarak mpox'un klinik özelliklerinin belirlenmesini kolaylaştırmak için veri toplama araçlarının kullanımını teşvik etmeye devam etmektedir. Platform, Araştırma Elektronik Veri Yakalama (REDCap) ve Açık Veri Kiti (ODK) veri platformlarında geliştirilen açık erişimli araçları içermektedir. Bu araçlar, özellikle Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Sierra Leone, Uganda ve Zambiya'da olmak üzere Afrika'daki salgının klinik özelliklerini anlamak için kullanılabilir.

5. Karşı Önlemlere Erişim ve Dağıtım

Erişim ve Tahsis Mekanizması (AAM) ve mpox aşısı dağıtımı

Aşılar

• DSÖ, özellikle yeni vakaların görüldüğü coğrafi bölgelere ve bu bölgelerde yerel epidemiyolojiye göre maruz kalma riski taşıyan kişilere odaklanarak, mpox aşılama stratejileri konusunda ülkelere rehberlik ve teknik destek sağlamaya devam etmektedir. Ayrıca, finansman kısıtlamaları nedeniyle sınırlı olan aşı tedarikini optimize etme amacıyla DSÖ, ülkeleri MVA-BN aşısının doz tasarrufu sağlayan seçeneklerinin (tek doz veya intradermal fraksiyonel dozlama) kullanımına yönelik planlama konusunda desteklemektedir.
• İlk altı dağıtım turunda tahsis edilen tüm MVA-BN aşısı teslim edilmiştir. Yedinci turda tahsis edilen ek 150.000 dozdan 110.000'i Uganda'ya teslim edilmiş olup Kenya ve Liberya'ya tahsis edilen dozların teslimatı ise 9 Aralık ve 10 Aralık 2025 tarihlerinde planlanmaktadır.
• MVA-BN aşısı ile 14 ülkede (Angola, Fildişi Sahili, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Gana, Kenya, Liberya, Malavi, Mozambik, Nijerya, Ruanda, Sierra Leone, Güney Afrika ve Uganda) Mpox aşılama faaliyetlerine başlanmıştır. Bunların çoğu, yüksek risk altındaki nüfus gruplarını hedefleyen tek dozluk bir MVA-BN stratejisi uygulamaktadır. Bu ülkelerde 1,2 milyondan fazla MVA-BN aşısı dozu uygulanmıştır.
• Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 1.462.000'den fazla doz (687.016 doz MVA-BN ve 775.862 doz LC16) uygulanmıştır; bu da Afrika ülkelerinde aşılanan kişilerin %73'ünden fazlasını oluşturmaktadır.
• Son zamanlarda mpox vakalarını bildiren diğer ülkeler, ulusal mpox aşılama planları geliştirmekte ve MVA-BN aşısının doz tasarrufu sağlayan seçeneklerini değerlendirmeye teşvik edilmektedir.
• Ek dozlar bağışlanmış ve temin edilmiştir; üreticilerden ek aşı temini için hala fon gerekmektedir. AAM ortakları, mpox aşılarına erişimi desteklemek ve ulusal mpox aşılama planlarının uygulanması için operasyonel fon sağlamak üzere birlikte çalışmaya devam etmektedir.

Tanı

• 30 Ekim 2025'te, bir başka MPXV nükleik asit testi, DSÖ tarafından Acil Kullanım Listesi'ne (EUL) alınmıştır: Taizhou Cowingene Biotech Co. tarafından üretilen Cowingene Maymunçiçeği Virüsü Tip Belirleme Tespit Kiti.
• 26 Kasım 2025 itibarıyla, 72 teşhis üreticisi, MPXV nükleik asit amplifikasyon testlerinin (NAAT) Acil Kullanım Listesi'ne (EUL) alınması konusunda bilgi almak için DSÖ ile iletişime geçmiştir ve DSÖ, 43 üreticiyle ön başvuru görüşmeleri gerçekleştirmiştir. 14 üretici tarafından sunulan 16 NAAT test dosyasından on bir ürün EUL için listelenmiş, iki ürün değerlendirme aşamasında, üç ürün EUL yenileme sürecinde ve sekiz ürün için kamuya açık raporlar yayınlanmıştır.

Mpox ana kaynakları

Stratejik planlama ve küresel destek

Uluslararası Sağlık Tüzüğü Acil Durum Komitesi, Gözden Geçirme Komitesi ve Genel Müdürün Geçici Tavsiyeleri

Sürveyans

Laboratuvar ve Tanı

Klinik Yönetim Enfeksiyon Önleme ve Kontrol

Aşılama

Toplum koruma halk sağlığı tavsiyeleri ve risk iletişimi ve toplum katılımı (RCCE) kaynakları

Eğitim ve Öğretim

Mpox kaynaklarının daha kapsamlı bir listesine buradan ulaşabilirsiniz.

Açıklama: Sunulan tüm veriler yorumlanırken dikkatli olunmalıdır ve DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve verilerle ilgili olarak farklı veri ekleme kriterleri ve farklı veri kesme süreleri kullanan diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenir. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişime tabidir. Tüm sayımlar, ülkeler, eyaletler ve bölgeler arasında vaka tespiti, tanımlar, laboratuvar testleri ve raporlama stratejilerindeki değişikliklere tabidir.