BİRDEN FAZLA ÜLKEDE GÖRÜLEN M. ÇİÇEK (MPOX) HASTALIĞI SALGINI

26 Mart 2026 Perşembe

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Şubat 2026 itibarıyla mpox vakaları küresel ölçekte devam etmekte olup, özellikle Afrika Bölgesi’nde yoğunlaşırken Avrupa Bölgesi’nde de artış eğilimi göstermektedir. M-Pox hastalığı salgını kontrol altına alınmadığı ve insandan insana bulaş devam ettiği sürece, toplum bulaş riski bulunmaktadır.

 

Önemli Rakamlar

Bölge

Rapor edilen doğrulanmış vaka sayısı

Doğrulanmış vakalar içindeki ölüm vakası sayısı

Raporlayan ülke sayısı

Küresel

(1 Ocak 2025–28 Şubat 2026)*

56.356

227

100

Afrika’da Önemli Ülkeler (2 Şubat-15 Mart 2026)**

Madagaskar

368

1

-

Kongo Demokratik Cumhuriyeti

288

0

-

Kenya

78

4

-

Burundi

34

0

-

Liberya

24

0

-

           

*Mevcut olan en güncel küresel sürveyans verileri.

** Son 6 hafta içinde en çok teyit edilmiş vaka sayılarını rapor etmiş olan ülkeler.

 

Önemli Olaylar

 

  • Maymun çiçeği virüsünün bulaşması çoğunlukla cinsel ilişki ağları içinde devam etmekte olup hem kadınları hem de erkekleri etkilemekte, ardından hane içi bulaşma ve bazı tarihsel olarak endemik bölgelerde tüm yaş gruplarını etkilemektedir. Maymun çiçeği virüsünün (MPXV) tüm kladları dolaşımdadır. Maymun çiçeği salgınları hızla kontrol altına alınmadığı ve insandan insana bulaşma kesintiye uğratılmadığı takdirde, tüm ortamlarda sürekli topluluk bulaşması riski vardır.
  • Şubat 2026'da, tüm DSÖ bölgelerindeki 46 ülke, dört ölüm de dahil olmak üzere toplam 1.184 doğrulanmış maymun çiçeği vakası bildirmiştir (vaka ölüm oranı [CFR] %0,3). Bu vakaların %58,6'sı DSÖ Afrika Bölgesi'nde rapor edilmiştir.
  • Dört DSÖ bölgesi – Amerika Bölgesi ve Afrika, Güneydoğu Asya ve Batı Pasifik bölgeleri – Şubat ayında, Ocak 2026'ya kıyasla doğrulanmış vakalarda bir düşüş bildirirken, Avrupa Bölgesi doğrulanmış vakalarda bir artış bildirmiştir. Doğu Akdeniz Bölgesi, Ocak ve Şubat 2026'da aynı aylık vaka sayısını bildirmiştir.
  • Afrika'daki on yedi ülke, son altı haftada (1 Şubat-15 Mart 2026) aktif mpox bulaşması bildirmiştir; 907 doğrulanmış vaka ve yedi ölüm (ölüm oranı %0,8) kaydedilmiştir. Bu dönemde en yüksek vaka sayısını bildiren ülkeler Madagaskar, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kenya, Burundi ve Liberya'dır.
  • Arjantin, Avusturya ve Orta Afrika Cumhuriyeti olmak üzere üç ülke, ilk kez Ib kladı MPXV'ye bağlı mpox vakası bildirdi.
  • Afrika dışında, Ib kladı MPXV'nin topluluk içi bulaşması DSÖ Avrupa Bölgesi'nde devam etmektedir; Avusturya,
  • Belçika, Portekiz, İspanya ve Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı, erkeklerle cinsel ilişkiye giren erkeklerin oluşturduğu cinsel ilişki ağları da dahil olmak üzere topluluk içi bulaşma rapor etmiştir.
  • Bu rapor, farklı kladlar ve ortamlarda mpox salgını bulaşma dinamikleri hakkında bir güncelleme sunmaktadır.
  • 7 Nisan 2026 Dünya Sağlık Günü'nde, DSÖ, Fransa Hükümeti tarafından düzenlenen Tek Sağlık/One Health zirvesine katılacaktır.
  • Zirve, insan, hayvan, bitki ve ekosistem sağlığının birbirine bağımlılığını ve acil durum yanıtı da dahil olmak üzere ortak sağlık tehditlerine yönelik koordineli, bilime dayalı yaklaşımlara duyulan ihtiyacı vurgulamak için uluslararası ve disiplinlerarası diyaloğu teşvik edecektir.

 

Epidemiyolojik Güncelleme

 

Bu durum raporu, maymun çiçeği salgınları ve yanıt faaliyetleri hakkında en önemli yeni bilgileri içermektedir. Ayrıntılı epidemiyolojik analizler ve veriler, DSÖ maymun çiçeği sürveyans raporunda mevcuttur.

Küresel maymun çiçeği virüsü (MPXV) dağılımı

Son durum raporundan bu yana ve 15 Mart 2026 itibarıyla, Arjantin, Avusturya ve Orta Afrika Cumhuriyeti olmak üzere üç ülke, ilk kez klad Ib MPXV'ye bağlı mpox vakası bildirmiştir (Şekil 1). Kladlara özgü bulaşma dinamikleri hakkında detaylı bilgi bir sonraki bölümde bulunabilir.

Şekil 1. DSÖ'ye bildirilen MPXV kladelerinin ülkelere göre coğrafi dağılımı, 1 Ocak 2022 - 15 Mart 2026.(2)

Orta ve Doğu Afrika dışında, klad  MPXV3'ün toplum içi bulaşmasına ilişkin raporlar (Şekil 2), DSÖ Avrupa Bölgesi'nde, Avusturya, Belçika, Portekiz, İspanya ve Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı'nda (bundan sonra "Birleşik Krallık" olarak anılacaktır) devam etmektedir; bu durum, erkeklerle cinsel ilişkiye giren erkeklerin oluşturduğu cinsel ilişki ağları da içermektedir, ancak bunlarla sınırlı değildir. Durum özellikle İspanya'da endişe vericidir; burada DSÖ'ye klad Ib MPXV'ye bağlı 87 mpox vakası ve klad I  MPXV'ye bağlı 16 mpox vakası (klade alt tip analizi henüz yapılmamıştır) bildirilmiştir. Bu raporun son baskısından bu yana, DSÖ Avrupa Bölgesi'ndeki üç ek ülke, Avusturya, Belçika ve Birleşik Krallık, klad Ib MPXV'nin toplum içi bulaşmasını bildirmiştir.

 

(1) Birleşik Krallık ve Hindistan'dan, Ib/IIb kladı rekombinant MPXV suşunun seyahatle ilişkili iki vakası bildirilmiştir (daha fazla ayrıntı için raporun bu bölümüne bakınız). Bugüne kadar, bunlar bu rekombinant suşun tek bildirimlerini temsil etmektedir ve bu haritaya dahil edilmemiştir.

(2) Gösterilen MPXV kladlarının coğrafi dağılımı, doğrulanmış mpox vakalarının klinik örneklerinden elde edilen dizilere dayanmaktadır. Atık su ve çevresel örneklerden elde edilen diziler bu analizden hariç tutulmuştur.

(3) Bir ülke, son altı hafta içinde o ülkede bildirilen vakalardan en az birinin, kuluçka döneminde bilinen mpox bulaşmasının olduğu bir ülkeden gelen bir yolcuyla seyahat geçmişi veya epidemiyolojik bağlantısı bulunmadığını bildirmesi halinde, topluluk bulaşması olan bir ülke olarak sınıflandırılır. Bu sınıflandırma, ülkede bildirilen toplam vaka sayısından bağımsız olarak geçerlidir.

Şekil 2. 15 Mart 2026 (4)  itibarıyla son altı hafta içinde ülkelere göre Klad Ib MPXV bulaş durumu

Virüs Kladelerine Göre MPOX Salgınlarının Bulaşma Dinamikleri Hakkında Güncelleme

Bu bölüm, MPXV alt kladlarına göre mpox salgınlarına genel bir bakış sunmaktadır. Tüm ortamlardaki salgınların kapsamlı bir listesi olması amaçlanmamıştır; bunun yerine, bazı salgınların ana özelliklerini ve etkilenen popülasyonları vurgulamaktadır. Şu ana kadar farklı MPXV suşlarının doğuştan gelen bulaşabilirliğinde belgelenmiş bir fark olmamasına rağmen, bazı suşlar farklı ortamlarda farklı popülasyonları etkileyerek farklı salgın dinamiklerine yol açmaktadır.

Klad Ia MPXV

Klad Ia MPXV öncelikle Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin endemik bölgelerinde bulunur ve 2023'ten beri başkent Kinşasa da dahil olmak üzere daha önce etkilenmemiş bölgelere yayılmıştır. Komşu Orta Afrika Cumhuriyeti ve Kongo Cumhuriyeti'nde de, salgınların boyutu daha küçük olmakla birlikte, ara sıra vakalar bildirilmeye devam etmektedir. Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Orta Afrika Cumhuriyeti vakalar arasında çocukların oranının daha yüksek olduğunu bildirirken, Kongo Cumhuriyeti'nde vakaların çoğu yetişkinler arasındadır. Genomik dizileme analizi, bu suşun daha yüksek bir çeşitliliğe sahip olduğunu göstermekte ve tipik olarak zoonotik maruziyet yoluyla insan popülasyonlarında ortaya çıktığını düşündürmektedir. Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde zaman içinde bildirilen vaka sayısındaki artışın yanı sıra, Kinşasa'da 2024'ten itibaren, çoğunlukla cinsel temas yoluyla,  Klad Ia MPXV'nin en az bir soyunun insan-insan bulaşmasının devam etmesi, bu suşun uygun koşullar altında mpox'un sürekli topluluk bulaşmasına yol açabileceğini düşündürmektedir. Ülkenin en az üç başka eyaletinde (Kongo-Central, Kwilu ve Kwango) bu soy tespit edildi, bu da coğrafi yayılıma işaret ediyor ve Çin'de (iki vaka), İrlanda'da (bir vaka) ve Türkiye'de (bir vaka) dört ithal vaka bildirilmiştir. Orta Afrika Cumhuriyeti'nde veya Kongo Cumhuriyeti'nde klad Ia MPXV'nin insandan insana sürekli bulaşması henüz belgelenmemiştir.

(4) Bu raporun yayınlanmasından önce,  klad Ib MPXV'ye bağlı son mpox vakasının DSÖ'ye bildirildiği tarih.

Klad Ib MPXV

Klad Ib MPXV, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde, komşu ülkelerinde ve bazı Avrupa ülkelerinde yayılmaya devam etmektedir. Bildirildiği diğer yerlerde vakalar öncelikle uluslararası seyahatle ilişkilidir (Şekil 2). Bugüne kadar, klad Ib MPXV'ye bağlı mpox'un hayvan maruziyetinden kaynaklandığına dair hiçbir insan vakası kanıtlanmamıştır. Genomik dizileme verileri, bugüne kadar tespit edilen tüm vakaların, 2023 yılında Güney Kivu'da ilk kez tespit edilen suşla genomik olarak bağlantılı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle mevcut kanıtlar, bu virüs alt kladı için yalnızca insan-insan teması yoluyla bulaşmayı göstermektedir. İmporte mpox, kuluçka döneminde veya erken semptomlarla seyahat eden ve bildirim ülkesine varışta teşhis edilen yetişkinler arasında doğrulanmıştır. Bu kişiler, seyahatleri sırasında mpox'lu olduğu bilinen veya şüphelenilen kişilerle sıklıkla cinsel temasta bulunduklarını bildirmişlerdir. Genellikle bağlantılı cinsel ilişki ağları içindeki cinsel temas yoluyla yeni ortamlara bulaşan klade Ib MPXV vakaları, daha geniş salgınlara ve ev içi yayılım da dahil olmak üzere gelişen bulaşma modellerine yol açabilir. Bu durum, vakaların yaş ve cinsiyet dağılımında kademeli bir kaymaya, çocuklarda artan bir orana ve iki tepe noktalı bir dağılıma neden olmuş, en yüksek insidans genç çocuklar ve genç yetişkinlerde gözlemlenmiştir. Cinsel temaslar arasında ikincil bulaşma oranı yaklaşık %75 olarak tahmin edilirken, cinsel olmayan ev içi temaslar arasında bu oran yaklaşık %20'dir. Ev içi ve mesleki maruziyetler dışında önemli bir risk vurgulanmamıştır.

IIa Klad MPXV

IIa klad MPXV'ye bağlı mpox salgınları çoğunlukla hayvanlarda gözlemlenmiş olup, insan popülasyonlarında sınırlı sayıda enfeksiyon görülmüştür. Bunlar arasında Fildişi Sahili'ndeki Tai milli parkında maymunlar arasında görülen son bir salgın ve 2003 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde Gana'dan importe olmuş küçük memelilerle bağlantılı olarak evcil çayır köpeği sahipleri arasında görülen bir salgın yer almaktadır. 2024 yılından bu yana Fildişi Sahili, Gana, Gine ve Liberya, başkentleri de dahil olmak üzere farklı yerlerde IIa kladesi MPXV'ye bağlı insan mpox vakaları bildirmiştir. Bu ülkelerde, IIa kladesi MPXV ile bağlantılı mpox vakaları yetişkinlerde ve çocuklarda bildirilmiş olup, birçoğunun bilinen bir epidemiyolojik bağlantısı bulunmamaktadır. Sınırlı epidemiyolojik araştırmalar, bu salgınlardaki bulaşma yollarının anlaşılmasını kısıtlamış ve insanlarda IIa klad MPXV enfeksiyonu bilimsel literatürde en az tanımlanan konu olmaya devam etmektedir. Bununla birlikte, genomik sekanslama analizinden elde edilen ön bulgular, tekrarlanan zoonotik bulaşma olaylarının ardından ikincil insan-insan bulaşmasının meydana geldiğini düşündürmektedir. Bu suş için cinsel temas yoluyla bulaşma resmi olarak belgelenmemiş olsa da, diğer MPXV suşlarında olduğu gibi, yakın temasın tüm biçimlerinin yayılmasına katkıda bulunması muhtemeldir. IIa ve IIb klade MPXV'nin birlikte dolaşımı ilk olarak 2024 yılında Fildişi Sahili, Gana ve Liberya'da bildirilmiştir.

IIb Klad MPXV

Batı Afrika'da ve 2022'den bu yana etkilenen diğer tüm ülkelerde görülen mpox salgınlarının çoğu, o yıl başlayan küresel çok uluslu salgının devamı niteliğindeki IIb klad MPXV'den kaynaklanmaktadır. Genomik dizileme analizi, bu suşun 2014 gibi erken bir tarihte Güney Nijerya'daki hayvanlardan ortaya çıktığını ve o zamandan beri insanlar arasında dolaşmaya devam ederek farklı soylara ayrıldığını tahmin etmektedir. Çoğu ülke IIb klad B.1 soyunun dolaşımını bildirirken, A.1 soyu Nijerya'da, komşu ülkelerde ve DSÖ Doğu Akdeniz Bölgesi'ndeki bazı ülkelerde tespit edilmiştir. Afrika dışında, düşük bulaşma seviyelerinin devam ettiği en çok etkilenen nüfus, öncelikle cinsel temas yoluyla maruz kalan, erkeklerle cinsel ilişkiye giren erkeklerdir. Afrika dışında kadınlar ve çocuklar gibi diğer demografik grupların etkilendiği durumlarda, bu durum sürekli bulaşmaya yol açmamıştır. Batı Afrika'da vakalar farklı yaş gruplarında bildirilmekte olup, erkek ve kadınları içermekte ve heteroseksüel cinsel ağlar ile bazı hane içi bulaşmayı da kapsayan bulaşma dinamiklerini vurgulamaktadır.

2022'den beri IIb soyuna ait MPXV'nin küresel çok uluslu salgını, yalnızca cinsel temasın MPXV'nin topluluk içi bulaşmasını uzun süreler boyunca sürdürebileceğini göstermiştir. Benzer şekilde, Ia ve Ib alt soylarının da cinsel temas yoluyla yayıldığı ve bulaşmalarının farklı ortamlarda sürdürüldüğü gösterilmiştir. Tüm soylar için cinsel olmayan doğrudan fiziksel temas yoluyla bulaşabilirlik ve bulaşmanın sürdürülebilirliği hakkında anlaşılması gereken çok şey vardır. İnsan-insan bulaşmasının devam ettiği ortamlarda, bunun muhtemelen cinsel, hane içi ve topluluk temasının bir kombinasyonundan kaynaklandığı düşünülmektedir.

Rekombinant MPXV Suşları

Son aylarda MPXV suşlarının rekombinasyonu belgelenmiştir ve Ib ve IIb klade MPXV'nin genomik unsurlarını içeren iki rekombinant suş vakası bildirilmiştir. İlk vaka, yakın zamanda Güneydoğu Asya'daki bir ülkeye seyahat öyküsü olan Birleşik Krallık'ta, ikincisi ise yakın zamanda Arap Yarımadası'ndaki bir ülkeye seyahat öyküsü olan Hindistan'da tespit edilmiştir. Virüs genomlarının ayrıntılı analizi, iki bireyin aynı rekombinant suşla birkaç hafta arayla hastalandığını göstermekte ve ortak bir evrimsel geçmişe işaret etmektedir. Bu bilginin iki önemli sonucu vardır: i) rekombinant suşun kökeni bilinmemektedir; ve ii) bu rekombinant virüsün bulaşması halihazırda üç DSÖ bölgesindeki en az dört ülkeyi kapsamaktadır ve bu nedenle şu anda belgelenenden daha yaygın olması muhtemeldir.

Her iki vaka da diğer kladlar için gözlemlenenlere benzer klinik tabloya sahip olduğu görülmüştür. Her iki hastada da ciddi sonuçlar görülmemiştir. Bildirim yapılan ülkelerdeki her iki vaka için de temaslı takibi tamamlanmış ve ikincil vaka tespit edilmemiştir. Bugüne kadar tespit edilen vaka sayısının azlığı göz önüne alındığında, rekombinant suşlardan kaynaklanan mpox'un bulaşabilirliği veya klinik karakterizasyonu hakkında sonuç çıkarmak erken olacaktır ve bu gelişmeye ilişkin teyakkuzda kalmak son derece önemlidir. Tüm ülkeler MPXV genetik rekombinasyon olasılığına karşı tetikte olmalıdır. Yeni tespit edilen herhangi bir rekombinant suşun oluşturduğu halk sağlığı riski, mevcut epidemiyolojik, klinik ve genomik bilgiler dikkate alınarak vaka bazında değerlendirilmelidir.

Küresel durum

Küresel sürveyans verileri aylık olarak güncellenmektedir; burada sunulan veriler 28 Şubat 2026 tarihine aittir.

Şubat 2026'da 46 ülke 1.184 doğrulanmış vaka bildirmiştir (Şekil 3), bunlardan dördü ölümle sonuçlanmıştır (vaka ölüm oranı [CFR] %0,3) (5).

Son ayda en yüksek sayıda doğrulanmış vakaya sahip ülkeler, Şubat 2026'da doğrulanmış vakaların %58,6'sını (1184 vakanın 694'ü) bildiren DSÖ Afrika Bölgesi'ndedir (Şekil 3). DSÖ Afrika Bölgesi'nde doğrulanmış mpox vakalarındaki düşüş eğilimi, Mayıs ayındaki zirveyi takiben devam etmektedir (Şekil 4). Daha fazla ayrıntı Afrika bölümünde bulunabilir.

Şekil 3. 1 – 28 Şubat 2026 tarihleri arasında DSÖ'ye bildirilen mpox vakalarının ülkelere göre coğrafi dağılımı.

DSÖ Avrupa Bölgesi, Şubat 2026'da teyit edilen vakalarda Ocak 2026'ya kıyasla %5,6'lık bir artış (284'ten 300'e) bildirmiştir.

Üç DSÖ bölgesinde Şubat 2026'da bildirilen teyit edilen vakalarda Ocak 2026'ya kıyasla düşüş gözlemlenmiştir: Batı Pasifik Bölgesi (%98, 49'dan bire), Amerika Bölgesi (%34, 261'den 173'e) ve Güneydoğu Asya Bölgesi (%20, 15'ten 12'ye).

DSÖ Doğu Akdeniz Bölgesi, Ocak ve Şubat 2026'da dörder teyit edilmiş vaka bildirmiştir.

(5) Aylık veriler ayrıca eksik ve gecikmeli raporlamayı da yansıtmaktadır ve zaman içinde geriye dönük düzeltmelere tabidir.

Şekil 4. DSÖ bölgesine göre ve aylara göre bildirilen teyit edilmiş mpox vakaları, 1 Şubat 2025 – 31 Ocak 2026.

Afrika'daki Durum

Bu bölüm, 15 Mart 2026 itibarıyla sağlanan verileri raporlamaktadır. 1 Ocak 2025 ile 15 Mart 2026 tarihleri ​​arasında Afrika'daki 30 ülke, 214 ölüm de dahil olmak üzere 46.476 doğrulanmış mpox vakası bildirmiştir (Ölüm Oranı %0,5). Son altı haftada, 17 ülke aktif mpox bulaşması bildirmiştir (Şekil 5) ve 7 ölüm de dahil olmak üzere 907 doğrulanmış vaka bildirilmiştir (Ölüm Oranı %0,8); son altı haftada en yüksek sayıda doğrulanmış vaka Madagaskar'da (368 doğrulanmış vaka), Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (288), Kenya'da (78), Burundi'de (34) ve Liberya'da (24) bildirilmiştir.

Şekil 5. Son altı haftadaki doğrulanmış mpox vakalarının coğrafi dağılımı, Afrika,  1 Şubat – 15 Mart 2026.

Genel olarak, kıtada bildirilen doğrulanmış vakalar haftada 200'ün altına düşerek azalmaya devam etmiştir (Şekil 6). Son haftalara ait veriler, raporlama gecikmeleri genellikle geriye dönük düzeltmelere yol açtığı için dikkatle yorumlanmalıdır. Ayrıca, sürveyans faaliyetlerindeki azalmayla birlikte, vaka sayısı olduğundan düşük tahmin edilmiş olabilir.

Azalma eğilimi büyük ölçüde Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Gana, Gine ve Liberya'da bildirilen vaka sayılarındaki düşüşten etkilenmektedir. Ayrıntılar DSÖ Küresel mpox trendlerinde mevcuttur.

Şekil 6. Afrika'da son 12 ayda (8 Mart 2025 - 15 Mart 2026 tarihleri ​​arasında) ülkelere göre bildirilen doğrulanmış mpox vakaları.

Seçilmiş ülkelere odaklanmak

Orta Afrika Cumhuriyeti

2024 yılından 15 Mart 2026 tarihine kadar Orta Afrika Cumhuriyeti'nde sekiz ölüm de dahil olmak üzere 169 vaka bildirilmiştir (Ölüm Oranı – %4,7).

Son altı haftada, üç bölge: Bangui 1, Bangui 2 ve Haute-Kotto (ülkenin kuzeybatısında), devam eden bulaşmayı bildirmiş ve aktif salgın bölgeleri olarak kabul edilmiştir. Bu bölgelerin hiçbiri tarihsel olarak mpox için endemik olarak kabul edilmemektedir, bu da mevcut bulaşmanın insandan insana olduğunu düşündürmektedir.

2026 yılında toplam 53 şüpheli vaka bildirilmiş olup, bunlardan yedisi (%13) laboratuvar tarafından doğrulanmış olup herhangi bir ölüm vakası bildirilmemiştir. Bildirilen şüpheli ve doğrulanmış vakalarda azalan bir eğilim görülmektedir (Şekil 7), bu da kısmen son vakalar etrafındaki aşılama da dahil olmak üzere sağlık müdahalelerinin etkisini yansıtıyor olabilir.

Son zamanlarda ülke, seyahat geçmişi olmayan bir bireyde ilk kez klad Ib MPXV'nin tespit edildiğini bildirmiştir.

Bu bulgunun ardından, daha önce doğrulanmış vakaların retrospektif genomik dizilemesi, Aralık 2025'te ilk kez tespit edilen bir bireyde en erken klad Ib MPXV enfeksiyonunu belirlemiştir. Bugüne kadar, aşağıdaki bölgelerde dokuz klad Ib MPXV vakası tespit edilmiştir: Bangui 1 (altı vaka), Bangui 2 (iki vaka) ve Berberati (bir vaka). Mevcut dizileme verileri, Aralık 2025'ten önce ülkede klad Ib MPXV bulunmadığını göstermektedir.

En son raporlama döneminde (epidemiyolojik hafta 12, 2026), altı aylık ve bir yaşındaki çocuklarda klad Ib MPXV'ye bağlı iki mpox vakası doğrulanmış olup raporlama sırasında herhangi bir bulaşma zinciri tespit edilmemiştir. Bu bulgu, klad Ib MPXV'nin devam eden topluluk içi bulaşmasını göstermektedir.

Tarihsel olarak klad Ia MPXV'nin endemik olduğu Orta Afrika Cumhuriyeti, şu anda hem klad Ia hem de klade Ib MPXV suşlarının birlikte dolaşımını yaşamaktadır.

(6) Bu şeklin açıklaması, dönem için en yüksek kümülatif vaka sayısını bildiren ilk yedi ülkeye farklı bir renk atamaktadır. Diğer ülkeler “Diğer” grubu altında toplanmıştır.

Şekil 7. Orta Afrika Cumhuriyeti'nde son 12 ayda bildirilen doğrulanmış mpox vakaları (13 Mart 2025 – 15 Mart 2026)

Komor Adaları

2026 yılında ve 15 Mart 2026 itibarıyla Komor Adaları'nda toplam 28 doğrulanmış mpox vakası bildirilmiş olup, ölüm vakası kaydedilmemiştir. Ülke, ilk mpox vakasını 23 Ocak 2026'da doğrulamış ve genomik dizileme analizi, Ib kladesi MPXV'yi ortaya çıkarmıştır. Bildirilen ilk beş vaka Madagaskar'dan gelen yolcular arasında tespit edilmiş olup, o zamandan beri bildirilen tüm vakalar, yakın zamanda seyahat etmediğini bildiren kişiler arasında görülmüştür; bu da devam eden yerel bulaşmayı göstermektedir.

En çok etkilenen bölge, %96,4'lük (28 doğrulanmış vakanın 27'si) oranla Ngazidja bölgesidir. Erkekler ağırlıklı olarak etkilenmiştir (%82,1, 28 doğrulanmış vakanın 23'ü) ve 15 yaş ve altı en çok etkilenen yaş grubudur (%42,9, 28 doğrulanmış vakanın 12'si).

Ülke, ulusal bir müdahale başlatmış ve müdahalenin tüm alanlarında faaliyetler yürütmektedir. Erişim ve Tahsis Mekanizması (AAM), ülkenin mpox aşısı talebine yanıt olarak 10.000 doz MVA-BN aşısı tahsis etmiştir.

Şekil 8. Komor Adaları'nda son 12 ayda bildirilen doğrulanmış mpox vakaları (8 Mart 2025 – 15 Mart 2026)

İlk kez Mpox bildiriminde bulunan ülkeler

Bu raporun son baskısından bu yana, ilk kez mpox bildiriminde bulunan ülke olmamıştır.

İlk Kez Ib Klad MPXV'ye Bağlı MPox Vakalarını Bildiren Ülkeler

Bu raporun son baskısından bu yana, Arjantin, Avusturya ve Orta Afrika Cumhuriyeti olmak üzere üç ülke, ilk kez Ib klad MPXV'ye bağlı mpox vakalarını bildirmiştir.

Arjantin

16 Mart 2026'da Arjantin, ülkede Ib klad MPXV'ye bağlı ilk mpox vakasının tespit edildiğini duyurmuştur. Vaka, yakın zamanda seyahat geçmişi olmayan yetişkin bir erkektir. En olası maruz kalma kaynağını belirlemek için vaka soruşturması devam etmektedir.

Avusturya

21 Şubat 2026'da Avusturya, DSÖ'ye Ib klad MPXV'ye bağlı iki mpox vakasını bildirdi; her ikisi de yetişkin erkeklerdeydi. Bir vaka Avusturya'da yüksek riskli maruz kalma olasılığını bildirirken, diğer vaka yüksek riskli maruz kalmanın meydana geldiğinden şüphelenilen İtalya'ya yakın zamanda seyahat ettiğini bildirdi. Bunlar, ülkede bildirilen Ib klad MPXV'ye bağlı ilk mpox vakalarıdır.

Orta Afrika Cumhuriyeti

2026 yılında Orta Afrika Cumhuriyeti ilk kez Ib klad MPXV'yi bildirdi. 15 Mart 2026 itibarıyla, Ib klad MPXV'ye bağlı dokuz mpox vakası tespit edildi; bu da Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Kongo Cumhuriyeti'nde bildirildiği gibi, Ia ve Ib klad MPXV'nin birlikte dolaşımına doğru bir kaymaya işaret etmektedir.

Ib Klade MPXV'nin Yeni İthalatlarını Bildiren Ülkeler

Son durum raporundan bu yana, altı ülke Ib klade MPXV'nin yeni ithalatlarını bildirmiştir:

• Arjantin: 16 Mart 2026'da Arjantin, seyahat geçmişi olmayan yetişkin bir erkek bireyde Ib klad MPXV'ye bağlı mpox vakasının tespit edildiğini duyurdu. Bu, ülkede bildirilen Ib klad MPXV'ye bağlı ilk mpox vakasıdır.

• Avusturya: 21 Şubat 2026'da Avusturya, DSÖ'ye ülkede bildirilen Ib klad MPXV'ye bağlı iki mpox vakasını bildirdi. Vakaların her ikisi de yetişkin erkektir: biri muhtemelen ülkede maruz kalmıştır, diğeri ise yakın zamanda İtalya'ya seyahat ettiğini bildirmiştir ve maruz kalmanın orada gerçekleştiğinden şüphelenilmektedir.

Toplamda, ülke Ib klade MPXV'ye bağlı üç mpox vakası bildirmiştir.

• Kanada: 6 Mart 2026'da Kanada, Ib klad MPXV'ye bağlı iki mpox vakasının tespit edildiğini DSÖ'ye bildirdi. Vakaların biri, yüksek riskli maruz kalma olasılığının yüksek olduğu Almanya'ya yakın zamanda seyahat ettiğini bildiren yetişkin bir erkek; diğeri ise seyahat eden vakanın temaslısı. Toplamda, Kanada Ib klad MPXV'ye bağlı dört mpox vakası bildirmiştir.

• Çek Cumhuriyeti: 26 Şubat 2026'da Çek Cumhuriyeti, Ib kladesi MPXV'ye bağlı üç mpox vakasının tespit edildiğini DSÖ'ye bildirmiştir. Tüm vakalar yetişkin erkeklerdir: iki vaka, yüksek riskli maruz kalma olasılığının yüksek olduğu Almanya'ya yakın zamanda seyahat ettiğini bildirmiştir ve bir vaka, seyahat eden vakalardan biriyle yüksek riskli temas halinde olduğu bildirilmiştir.

Toplamda, Çek Cumhuriyeti Ib klad MPXV'ye bağlı dört mpox vakası bildirmiştir.

• Yunanistan: 27 Şubat 2026'da Yunanistan, yakın zamanda Fransa'ya seyahat ettiğini bildiren yetişkin bir erkekte, muhtemelen yüksek riskli maruziyetin gerçekleştiği, Ib klad MPXV'ye bağlı bir mpox vakasını DSÖ'ye bildirmiştir. Ülke, toplamda Ib kladesi MPXV'ye bağlı iki mpox vakası bildirmiştir.

• Birleşik Krallık: 23 Şubat - 15 Mart 2026 tarihleri ​​arasında Birleşik Krallık, Almanya'ya (iki vaka), İrlanda'ya (bir vaka), Hollanda'ya (bir vaka), İspanya'ya (bir vaka) ve Vietnam'a (bir vaka) seyahat etmiş erkeklerde Ib klad MPXV'ye bağlı altı mpox vakasını DSÖ'ye bildirmiştir ve böylece Ib klad MPXV'ye bağlı mpox vakalarının toplam sayısı 33'e ulaşmıştır.

 

(7) Bu sayım, Aralık 2025'te bildirilen Ib/IIb kladına ait rekombinant suş nedeniyle ortaya çıkan mpox vakasını hariç tutmaktadır.

 

 

Küresel Operasyonel Güncellemeler

Sağlık acil durumlarının önlenmesi, hazırlığı, yanıt ve dayanıklılığı (HEPR) çerçevesi, mpox'un önlenmesi ve kontrolünün geliştirilmesine yönelik Stratejik Çerçeve (2024-2027) ve DSÖ Küresel Stratejik Hazırlık ve Yanıt Planı (SPRP) doğrultusunda DSÖ, devam eden araştırma işbirlikleriyle desteklenen ve veri üreterek müdahalelerin geliştirilmesini ve etkinliğini bilgilendirmeyi amaçlayan beş temel bileşeni (5C: Acil Durum Koordinasyonu, İşbirliğine Dayalı Sürveyans, Toplum Koruması, Güvenli ve Ölçeklenebilir Bakım ve Karşı Önlemlere Erişim ve Bunların Uygulanması) güçlendirmeye odaklanarak küresel mpox salgınına yanıt vermektedir.

Bu bölüm, 18 Mart 2026 tarihi itibariyle DSÖ'nün küresel mpox yanıtına ilişkin güncellemeleri sunmaktadır.

1. Acil Durum Koordinasyonu

  • 2026 Dünya Sağlık Günü'nün (7 Nisan) teması, insan, hayvan ve çevre sağlığı alanlarında kanıta dayalı eylem ve işbirliğini vurgulamak için "Sağlık için birlikte. Bilimin yanındayız." olarak belirlenmiştir. Bu kampanya, bilime olan güveni yeniden tesis etmeyi ve ortak küresel zorluklara yönelik Tek Sağlık yaklaşımını teşvik etmeyi amaçlamaktadır.
  • 5-7 Nisan 2026 tarihleri ​​arasında DSÖ, Fransa Hükümeti tarafından düzenlenen Tek Sağlık/One Health Zirvesi'ne katılacaktır. Zirve, insan, hayvan, bitki ve ekosistem sağlığının karşılıklı bağımlılığını ve ortak sağlık tehditlerine yönelik koordineli, bilime dayalı yaklaşımlara duyulan ihtiyacı vurgulamak için uluslararası ve disiplinlerarası diyaloğu ve işbirliğini teşvik edecektir. Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), DSÖ ve Dünya Hayvan Sağlığı Örgütü (WOAH) arasındaki Dörtlü Ortaklığı ve DSÖ'nün ulusal, bölgesel ve küresel çalışmalarını sergileyecek ve acil durum hazırlığı ve müdahalesi için kamu-özel sektör ortaklıklarının rolünü vurgulayacaktır. DSÖ, Tek Sağlık Zirvesi sırasında Dörtlü Ortaklığın Başkanlığını üstlenecektir.
  • DSÖ ve Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Afrika CDC), tüm ortaklarla koordineli müdahale çabalarına devam etmektedir. 9-13 Mart 2026 tarihleri ​​arasında, Afrika CDC ve DSÖ Afrika Bölge Ofisi, Afrika'da mpox yanıtı için ilk kez kurulan ortak Kıtasal Olay Yönetim mekanizmasının Eylem Sonrası Değerlendirmesine (AAR) ev sahipliği yapmıştır. Bu değerlendirmenin sonuçları, kıtadaki diğer halk sağlığı acil durumları için müdahalenin koordine edilmesine yönelik ortak çabalara bilgi sağlayacak ve olay sonrası geçiş planlaması için bir yol haritası geliştirecektir.
  • DSÖ koordinasyonunda Küresel Salgın Uyarı ve Müdahale Ağı (GOARN) aracılığıyla, 1 Ocak 2025 ile 18 Mart 2026 tarihleri ​​arasında, veri yönetimi ve analizi, epidemiyoloji ve sürveyans, laboratuvar, vaka yönetimi, enfeksiyon önleme ve kontrolü, risk iletişimi ve topluluk katılımı gibi alanlarda müdahaleyi desteklemek üzere Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Kenya, Malavi, Kongo Cumhuriyeti, Güney Sudan ve Uganda'ya 18 uzman görevlendirilmiştir. DSÖ ayrıca bulaşma çalışmaları ve aşı güvenliği ve etkinliği araştırmaları gibi alanlarda da destek sağlamaya devam etmektedir. mpox müdahalesi için küresel ortak görevlendirmeleri hakkında daha fazla bilgiye buradan ulaşılabilir.

 

 

2. İşbirliğine dayalı sürveyans

  • Afrika'daki mpox ile ilgili epidemiyolojik veriler haftalık olarak güncellenmeye devam ediyor, küresel epidemiyolojik veriler ise aylık olarak güncellenmekte olup her ikisine de DSÖ'nün çevrimiçi kontrol paneli üzerinden erişilebilmektedir.
  • DSÖ, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde yeni bir mpox bulaşma çalışmasının uygulanması için teknik, mali ve operasyonel destek sağlamaktadır.
  • DSÖ, MPXV tanılamaları ve tanı testlerinin performansı ile ilgili halk sağlığı hususlarını değerlendirmekte olup MPXV tanılamaları konusunda uzman Kılavuz Geliştirme Grubu (GDG) ile istişare yoluyla MPXV testine ve test stratejilerine ilişkin teknik kılavuzlar oluşturmaktadır.
  • DSÖ, mpox için yerinde testlerin değerlendirilmesi amacıyla çok ülkeli bir çalışmanın uygulanmasını koordine etmektedir. İlgili ülkeler arasında Belçika, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Gana ve Madagaskar yer almaktadır.

3. Toplumun korunması

  • Topluluk koruma kümesi, ülkeler için risk iletişimi ve topluluk katılımı (RCCE), bilgi salgını yönetimi, topluluk tabanlı enfeksiyon önleme ve kontrolü (IPC), su, sanitasyon ve hijyen (WASH) ve aşılar ve bağışıklama konularında destek koordinasyonu sağlamaktadır. Diğer önemli çalışma alanları arasında sınır sağlığı ve etkinlikler ve toplantılar için rehberlik ile hayvan-insan arayüzünde soruşturma desteği yer almaktadır.
  • DSÖ, mpox salgınlarının görüldüğü ülkelerde, özel olarak hazırlanmış rehberlik, RCCE araç setleri, topluluk tabanlı gönüllüler için entegre eğitim paketleri ve risk altındaki nüfus grupları için halk sağlığı tavsiyelerinin paylaşılması yoluyla topluluk merkezli eylemi desteklemeye devam etmektedir. Bu destek, Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF), Uluslararası Kızılhaç ve Kızılhaç Dernekleri Federasyonu (IFRC) ve Afrika CDC ile ortaklaşa RCCE Kolektif Hizmeti ve RCCE Mpox Kıtasal Koordinasyon grubu aracılığıyla koordine edilmektedir. Bu raporun son baskısından bu yana, destek, Komorlar ve Madagaskar da dahil olmak üzere mpox'tan yeni etkilenen ülkelere ve mpox aşılama uygulayan ülkelere odaklanmıştır.
  • DSÖ, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Liberya'da yakın zamanda gerçekleştirilen hızlı değerlendirmelerin bulgularını ve önerilerini uygulamak için topluluklarla birlikte çalışarak ve en iyi uygulamaları yayınlayarak, ülkelerin yerelleştirilmiş ve kapsayıcı mpox müdahale programlarına rehberlik etmek amacıyla topluluk verilerini toplamalarına ve kullanmalarına destek vermeye devam etmektedir.

4. Güvenli ve Ölçeklenebilir Bakım

  • DSÖ, ülkeleri, ortaklarını ve klinisyenleri DSÖ Küresel Klinik Platformunu kullanmaya davet etmektedir. Platform, farklı ülkelerdeki ve bağlamlardaki vakaların klinik özelliklerinin daha iyi anlaşılmasını desteklemek amacıyla Araştırma Elektronik Veri Yakalama (REDCap) ve Açık Veri Kiti (ODK) içinde geliştirilen açık erişimli araçları içermektedir.

5. Karşı Önlemlere Erişim ve Dağıtım

Erişim ve Tahsis Mekanizması (AAM) ve mpox aşısı dağıtımı

Aşılar

  • DSÖ, yerel epidemiyolojiye dayalı olarak risk altındaki kişiler için mpox aşılama stratejileri geliştirmeleri konusunda ülkeleri desteklemektedir.
  • Mevcut aşıların kullanımını optimize etmek için ülkeler, tek doz yanıt stratejileri uygulamakta ve ilgili ve mümkün olan yerlerde DSÖ tarafından önerilen diğer doz tasarrufu seçeneklerini (intradermal fraksiyonel dozlama) değerlendirmektedir.
  • Sekiz tahsis turu aracılığıyla tahsis edilen tüm MVA-BN aşı dozları 17 ülkeye (21 Şubat 2026'da Madagaskar dahil) teslim edilmiştir.
  • 9 Mart 2026'da, MVA-BN aşısının 20.000 dozu Kamerun'a (10.000) ve Komor Adaları'na (10.000) tahsis edilerek ülkelere yapılan dokuzuncu tahsis turu gerçekleştirilmiştir.
  • DSÖ ve ortakları, Uluslararası Aşı Temini Koordinasyon Grubu (ICG) 8 kapsamında Ağustos 2026'ya kadar faaliyete geçecek bir acil durum mpox aşısı stoğu oluşturmaktadır.

 Tanı

  • 18 Mart 2026 itibarıyla, 72 tanı üreticisi, MPXV nükleik asit amplifikasyon testlerinin (NAAT) Acil Kullanım Listesine (EUL) alınması konusunda bilgi almak için DSÖ ile iletişime geçti ve DSÖ, 43 üreticiyle ön görüşme görüşmeleri gerçekleştirmiştir. 14 üretici tarafından sunulan 16 NAAT dosyasından on iki ürün EUL listesine alınmış, bir ürün EUL yenileme değerlendirmesi devam ederken değerlendirme aşamasında bulunmakta olup sekiz ürün için kamuya açık raporlar yayınlanmıştır.

(8) Daha fazla bilgi için lütfen buraya bakınız: https://www.who.int/groups/icg

Mpox ana kaynakları

Hastalık Salgını Haberleri

 

Stratejik planlama ve küresel destek

Uluslararası Sağlık Tüzüğü Acil Durum Komitesi, Gözden Geçirme Komitesi ve Genel Müdürün Geçici Tavsiyeleri

Sürveyans

Laboratuvar ve Tanı

 

Klinik Yönetim Enfeksiyon Önleme ve Kontrol

 

Aşılama

 

Toplum koruma halk sağlığı tavsiyeleri ve risk iletişimi ve toplum katılımı (RCCE) kaynakları

 

Eğitim ve Öğretim

Mpox kaynaklarının daha kapsamlı bir listesine buradan ulaşabilirsiniz.

 

Açıklama: Sunulan tüm veriler yorumlanırken dikkatli olunmalıdır ve DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve verilerle ilgili olarak farklı veri ekleme kriterleri ve farklı veri kesme süreleri kullanan diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenir. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişime tabidir. Tüm sayımlar, ülkeler, eyaletler ve bölgeler arasında vaka tespiti, tanımlar, laboratuvar testleri ve raporlama stratejilerindeki değişikliklere tabidir.

 

Etiketler:

Habere Dahil Ülkeler: