Seyahat Sağlığı - HaberDetayi

KONGO DEMOKRATİK CUMHURİYETİ'NDE BUNDİBUGYO VİRÜSÜNÜN NEDEN OLDUĞU EBOLA HASTALIĞI

10 Eylül 2026 Perşembe

7 Eylül 2026 itibarıyla, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 3.267 ölüm de dahil olmak üzere 6.757 doğrulanmış vaka bildirilmiştir. Vakaların geç tespit edilmesi, hane halkları, topluluklar ve sağlık kuruluşları içinde yayılma riskini artırmaya devam etmektedir.

Durumun Özeti

28 Ağustos 2026'da yayınlanan son Hastalık Salgını Haberleri'nden bu yana, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki Bundibugyo virüsü salgını, Kuzey Kivu'daki Kayna adlı bir sağlık bölgesine daha yayılmıştır. Sökonusu artış, etkilenen sağlık bölgelerinin toplam sayısını ülkenin 26 ilinden altısında (Bas-Uele, Haut-Uele, Ituri, Kuzey Kivu, Güney Kivu ve Tshopo) 61'e çıkarmıştır. 7 Eylül 2026 itibarıyla, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 3.267 ölüm de dahil olmak üzere 6.757 doğrulanmış vaka bildirilmiş ve bu da %48,3'lük kaba vaka ölüm oranına (CFR) yol açmıştır. Bulaşma dinamikleri etkilenen bölgeler arasında değişkenlik göstermekte olup, bazı sağlık bölgelerinde devam eden coğrafi genişleme ve vakalarda sürekli artış olduğuna dair kanıtlar mevcuttur. Sürekli yüksek CFR, hastalığın ciddiyetini ve zamanında vaka tespiti, erken ve yeterli hasta bakımına erişim ve bulaşmanın etkili bir şekilde durdurulmasındaki sürekli zorlukları vurgulamaktadır. Vakaların geç tespit edilmesi, hane halkları, topluluklar ve sağlık kuruluşları içinde yayılma riskini artırmaya devam etmektedir.

Durumun Tanımlanması

28 Ağustos 2026'da yayınlanan önceki Salgın Hastalık Haberleri'nden bu yana, Bundibugyo virüs hastalığı (BVD) ile ilgili ek doğrulanmış vakalar ve ölümler yalnızca Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde bildirilmiştir.

7 Eylül 2026 itibarıyla, toplam 6778 doğrulanmış vaka bildirilmiştir: Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 6.757 (Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde teşhis edilen ve daha sonra Almanya'da tedavi edilen iki vaka dahil), Uganda'da 20 vaka ve Fransa'da bir vaka. Genel olarak, Uganda'da iki ölüm dahil olmak üzere 3.269 ölüm bildirilmiştir. 7 Eylül itibarıyla, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 1590, Uganda'da 18, Almanya'da iki ve Fransa'da bir olmak üzere en az 1.611 hasta iyileşmiştir.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki sürekli bulaşma seviyesi, sınır ötesi yayılma riskini oluşturmaya devam etmektedir. Havaalanlarında, limanlarda ve resmi kara sınır geçiş noktalarında sağlık tarama ve gözetim faaliyetleri devam etmektedir; ancak gayri resmi geçiş yolları üzerinden seyahat devam etmekte ve virüsün ihracatını, ithalatını ve ardından bulaşmasını kolaylaştırabilir. Bu bağlamda, devam eden gözetim ve hazırlık çalışmalarıyla birlikte güçlendirilmiş sınır ötesi koordinasyon, bölgesel yayılımı sınırlamak ve etkili bir halk sağlığı yanıtını desteklemek için kritik önem taşımaktadır.

Şekil 1. 7 Eylül itibariyle Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Bundibugyo virüs hastalığının kümülatif doğrulanmış vakalarının dağılımı

Kongo Demokratik Cumhuriyeti

Önceki Salgın Haberleri'nin 28 Ağustos 2026'da yayınlanmasından bu yana, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 481'i ölümle sonuçlanan 963 yeni vaka daha bildirilmiştir. Bu artışın bir kısmı, güçlendirilmiş gözetim faaliyetlerine, gelişmiş laboratuvar testlerine, iyileştirilmiş tanı kapasitesine ve daha önce bildirilmemiş verilerin derlenmesine bağlanabilirken, hem vaka hem de ölüm sayılarındaki sürekli artış, aynı zamanda devam eden topluluk içi bulaşmayı ve salgının önemli ölçüde coğrafi olarak yayılmasını da yansıtmaktadır. 7 Eylül itibariyle, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde toplam 6.757 doğrulanmış vaka ve 3.267 ölüm (ölüm oranı %48,3) bildirilmiştir. Bugüne kadar toplam 1.590 hasta iyileşmiştir.

Doğrulanmış vakalar, altı ildeki 61 sağlık bölgesinden (Sağ. Böl.) bildirilmiş olup, son 21 günde beş ildeki 51 Sağlık Bölgesinde en az bir vaka bildirilmiştir. Ituri, 36 sağlık bölgesinden 28'inde vaka bildirilmesiyle en çok etkilenen il olmaya devam ediyor; onu Kuzey Kivu (16/34), Tshopo (7/23), Haut-Uele (6/13), Bas-Uele (3/11) ve Güney Kivu (1/34) takip etmektedir. Güney Kivu ilinden 29 Mayıs 2026'dan beri yeni vaka bildirilmemiştir. Kuzey Kivu ilindeki Kayna Sağlık Bölgesi en son etkilenen bölge olmuştur. 7 Eylül itibarıyla, Ituri, Kuzey Kivu ve Haut-Uele illerinde bulunan 17 sağlık bölgesinden önceki 24 saat içinde 71 yeni doğrulanmış vaka bildirilmiştir.

Ituri, salgının başlangıcından bu yana 5.406 doğrulanmış vakayla salgının merkez üssü olmaya devam etmektedir; 7 Eylül itibarıyla önceki 21 günde bildirilen 1.114 yeni doğrulanmış vaka da buna dahil. Kuzey Kivu, 7 Eylül itibarıyla toplam 1.066 doğrulanmış vaka ile en çok etkilenen ikinci il konumunda olup, bu vakaların 453'ü son 21 günde bildirilmiştir. Bu salgında gözlemlenen en yüksek ölüm oranlarından biri (%65,4) Kuzey Kivu ilinden bildirilmiştir; ve bu yüksek ölüm oranına katkıda bulunan faktörleri daha iyi anlamak için araştırmalar devam etmektedir.

Salgının yayılmasıyla birlikte, temaslı olarak takip edilmesi gereken bireylerin sayısı da önemli ölçüde arttı. 7 Eylül itibarıyla, tespit edilen temaslıların %85,3'ü önceki 24 saat içinde başarıyla izlendi ve takip edilmesi gereken 24.719 kişiden 21.359'u görüldü. Gözetim altındaki temaslıların büyük hacmi, etkilenen topluluklardaki potansiyel maruz kalma boyutunu ve müdahale operasyonlarına yüklenen önemli talepleri vurgulamaktadır.

Salgın, güvensizlik, silahlı çatışma ve yaygın nüfusun yer değiştirmesiyle karakterize edilen karmaşık bir insani ortamda yayılmaya devam etmektedir. 26 milyondan fazla insan akut gıda güvensizliği yaşamaktadır, yaklaşık bir milyon iç göçmen ise yalnızca Ituri Eyaleti'nde ikamet etmektedir. Süregelen güvensizlik ve nüfusun yer değiştirmesi, sağlık hizmetlerine ve temel hizmetlere erişimi sınırlmakta, müdahale ekiplerinin etkilenen bölgelere ulaşma yeteneğini kısıtlamakta ve sürveyans, vaka araştırması ve temas takibi faaliyetlerini engellamektedir. Madencilik topluluklarında, gayri resmi yerleşim yerlerinde ve iç göçmenlerin bulunduğu bölgelerde aşırı kalabalık, sınırlı su, sanitasyon ve hijyen hizmetleri ile sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlı olması, erken vaka tespiti, enfeksiyon önleme ve kontrol önlemleri ile zamanında sağlık bakım hizmeti sağlanmasını daha da baltalamaktadır. Bu koşullar ayrıca yanıt çalışmalarının ve bilgilendirme çabalarının etkinliğini de azaltmaktadır.

Şekil 2: Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 7 Eylül 2026 tarihi itibariyle, bildirim tarihine göre teyit edilmiş Bundibugyo virüsü hastalığı vakalarının sayısı

Şekil 3: 7 Eylül 2026 tarihi itibarıyla Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde bildirim tarihine göre doğrulanmış Bundibugyo virüsü hastalığı vakaları arasında ölüm sayısı

Epidemiyoloji

Bundibugyo virüs hastalığı (BVD), Orthoebolavirus türlerinden biri olan Bundibugyo virüsünün neden olduğu şiddetli bir Ebola hastalığıdır. Hayvanlardan insanlara bulaşan bir hastalıktır ve meyve yarasalarının doğal rezervuarı olduğu düşünülmektedir.

İnsan enfeksiyonunun, yarasalar veya insan dışı primatlar gibi enfekte vahşi hayvanların kanı veya salgılarıyla yakın temas yoluyla meydana geldiği ve daha sonra enfekte bireylerin kanı, salgıları, organları veya diğer vücut sıvılarıyla veya kontamine yüzeyler ve malzemelerle doğrudan temas yoluyla kişiden kişiye yayıldığı düşünülmektedir. Bulaşma, özellikle enfeksiyon kontrol önlemlerinin yetersiz olduğu sağlık kuruluşlarında ve ölü bireylerle doğrudan temas içeren güvenli olmayan defin uygulamaları sırasında artmaktadır.

BVD'nin kuluçka süresi 2 ila 21 gün arasında değişir ve enfekte bireyler semptom başlangıcına kadar bulaşıcı değildir. Ateş, yorgunluk, kas ağrısı, baş ağrısı ve boğaz ağrısı gibi erken semptomlar spesifik değildir, bu da klinik tanıyı zorlaştırır ve tespitini geciktirebilir. Bu belirtiler daha sonra gastrointestinal semptomlara, organ disfonksiyonuna ve bazı durumlarda kanama belirtilerine dönüşür.

Uganda ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde 2007 ve 2012 yıllarında bildirilen son iki BVD salgınında ölüm oranları sırasıyla %30 ve %50 olmuştur.

BVD'yi sıtma gibi diğer endemik ateşli hastalıklardan ayırt etmek, PCR veya antijen veya antikor bazlı testler kullanılarak laboratuvar onayı olmadan zordur. Salgın kontrolü, hızlı vaka tespiti, izolasyon ve bakım, temaslı takibi, güvenli defin ve güçlü topluluk katılımına dayanmaktadır, çünkü BVD için şu anda onaylanmış aşı veya özel tedavi bulunmamaktadır.

Mayıs 2026'da ilk tespit edildiğinden beri, bu BVD salgını Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde hızla büyük ve coğrafi olarak genişleyen bir salgına dönüşmüş, sürekli bulaşma, yüksek ölüm oranı ve daha fazla uluslararası yayılma riski artmıştır. Mevcut salgın, 2012 salgınından sonra ülkede belgelenen ikinci Bundibugyo virüsü hastalığı salgınıdır ve Ebola virüsü türünden bağımsız olarak Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde kaydedilen en büyük Ebola hastalığı salgınıdır. Maruz kalma riski en yüksek olan nüfus, aktif bulaşmanın olduğu bölgelerde yaşayan ve bu bölgelerden geçen topluluklarda yoğunlaşmıştır.

Halk Sağlığı Yanıtı

Sağlık Bakanlığı, DSÖ ve ortaklarının devam eden halk sağlığı yanıt eylemleri hakkında ayrıntılı bilgi için lütfen DSÖ Afrika Bölge Ofisi tarafından yayınlanan en son durum raporlarına bakınız: Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Devam Eden Salgın | DSÖ | Afrika Bölge Ofisi

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki sağlık yetkilileri, DSÖ ve ortaklarıyla işbirliği içinde, hastalık gözetimi, laboratuvar testleri, enfeksiyon önleme ve kontrolü, klinik bakım, topluluk katılımı, araştırma, lojistik ve yanıtlar ile temel sağlık hizmetleri için destek de dahil olmak üzere kapsamlı halk sağlığı önlemlerini uygulamaya ve koordine etmeye devam etmektedir; kritik finansman açıklarını gidermek ve etkilenen ve risk altındaki bölgelerde yanıt operasyonlarını sürdürmek için bağışçıları dahil etmekte olup ek kaynakları seferber etmektedirler. Salgının önüne geçmek için tüm yanıt alanlarında önemli bir ölçeklendirme devam etmektedir.

DSÖ risk değerlendirmesi

14 Ağustos 2026'da DSÖ, gelişen duruma ilişkin yeni bilgileri de dikkate alarak Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola hastalığı salgını riskini yeniden değerlendirmiştir. Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile kara sınırı paylaşan ülkeler için risk, Afrika Bölgesi'ndeki diğer ülkeler için riskten ayrı olarak değerlendirilmiştir.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki risk çok yüksek, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile kara sınırı paylaşan ülkeler için risk tekrar yüksek ve Afrika bölgesinin geri kalanı ve küresel düzeydeki riskler tekrar düşük olarak değerlendirilmiştir.

Daha fazla bilgi için lütfen DSÖ Hızlı Risk Değerlendirmesi - Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola hastalığı, Kongo Demokratik Cumhuriyeti v4'e bakınız.

DSÖ tavsiyesi

Mevcut bilgilere dayanarak, DSÖ etkilenen ülkelere seyahat veya ticaretin kısıtlanmasını önermemektedir.. DSÖ, bu olayla ilgili seyahat ve ticaret önlemlerini yakından izlemeye ve gerektiğinde doğrulamaya devam etmektedir.

24 Ağustos 2026'da Taraf Devletlere yayınlanan güncellenmiş Geçici Tavsiyeler, bölgesel yayılımı önlemek ve etkili bir halk sağlığı müdahalesi sağlamak için koordineli salgın kontrolünün, güçlendirilmiş sınır ötesi işbirliğinin ve sürekli gözetim ve hazırlığın önemini vurgulamaktadır. Vakaların hızlı bir şekilde tanınması, test yapılması ve optimize edilmiş destekleyici bakım, ölüm oranlarını azaltabilir ve toplumun sağlık hizmetlerine ilişkin algısını ve kabulünü iyileştirebilir.

7 Ağustos'ta, DSÖ Aday Aşı Önceliklendirme Teknik Danışma Grubu, Bundibugyo virüs hastalığı için olası aday aşılarla ilgili bir rapor yayınlamıştır. Üyeler, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki devam eden salgın bağlamında, ruhsatlı tek Ebola aşısı olan Ervebo'nun (önceden ebolavirus Zaire olarak biliniyordu) randomize bir klinik çalışmaya dahil edilmesi için önceliklendirilmesini tavsiye etmiştir. 19 Ağustos 2026'da ek kanıtların incelenmesinin ardından, DSÖ Bağışıklama Stratejik Danışma Uzmanlar Grubu (SAGE), Ervebo'nun BVD'nin önlenmesi için programatik kullanımını desteklemek için mevcut kanıtların yetersiz kaldığı ve insanlarda BVD'ye karşı etkinliğinin bilinmediği sonucuna varmıştır. Bu nedenle DSÖ, Ervebo'nun BVD için yalnızca bir araştırma protokolü bağlamında kullanılmasını önermektedir. Sağlık çalışanları ve ön saflarda görev yapanların Ervebo aşılama çalışmaları devam etmektedir. 6 Eylül 2026 itibarıyla, üç ildeki (Tshopo, Bas-Uele ve Ituri) altı sağlık bölgesinde toplam 2007 kişi aşılanmıştır.

2 Temmuz'da, BVD'ye karşı etkili tedaviler bulmak için bir klinik çalışma başlatılmış olup hasta kaydı başlamıştır. PARTNERS çalışması olarak bilinen bu çalışma, Ituri ilindeki beş farklı klinik yönetim tesisinde devam etmekte olup, doğrulanmış vaka olan 300'den fazla kişiyi kaydetmiştir.

Ayrıntılı Bilgi İçin Aşağıdaki Bağlantılara Bakınız:

Bundibugyo virüs hastalığı salgını hakkında düzenli bilgilendirme ürünleri

Günlük güncelleme: Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki BVD salgınına ilişkin epidemiyolojik güncelleme

Haftalık yayın: Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde devam eden salgın | DSÖ | Afrika Bölge Ofisi | DSÖ | Afrika Bölge Ofisi

İki haftada bir yayın: Hastalık Salgını Haberleri | Tüm Tehlikeler Halk Sağlığı Olayları, Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola hastalığı, Demokratik Kongo Cumhuriyeti

Ek Bilgiler

Current outbreak: declarations and status