Seyahat Sağlığı - HaberDetayi

KONGO DEMOKRATİK CUMHURİYETİ'NDE BUNDİBUGYO VİRÜSÜNÜN NEDEN OLDUĞU EBOLA HASTALIĞI

08 Ekim 2026 Perşembe

25 Eylül 2026'dan bu yana, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki Bundibugyo virüsü salgını, Kuzey Kivu'daki Alimbongo sağlık bölgesine de yayılarak, ülkenin doğu kesiminde yoğunlaşan salgının coğrafi alanını genişletmiştir.

Durumun Özeti

DSÖ, 5 Ekim 2026'da Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nden Kenya'ya seyahat öyküsü olan ve laboratuvar tarafından doğrulanmış bir Bundibugyo virüsü hastalığı (BVD) vakası hakkında bilgilendirilmiştir. Hasta, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nden Uganda üzerinden Kenya'ya seyahat etmiştir. Söz konusu hasta Kenya'da hastaneye yatırılmış ve tedavi edilmiştir ancak daha sonra hasta 5 Ekim'de hayatını kaybetmiştir. Kenya ve Uganda'da temaslı takibi de dahil olmak üzere halk sağlığı yanıtı önlemleri başlatılmıştır. 25 Eylül 2026'da yayınlanan son Hastalık Salgını Haberleri'nden bu yana, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki Bundibugyo virüsü salgını, Kuzey Kivu'daki Alimbongo sağlık bölgesine de yayılarak, ülkenin doğu kesiminde yoğunlaşan salgının coğrafi alanını genişletmiştir. 6 Ekim 2026 itibarıyla ülke, %48,2'lik kaba vaka ölüm oranına (CFR) karşılık gelen 8.728 doğrulanmış vaka ve 4.205 doğrulanmış ölüm vakası kaydetmiştir. Vakalar, ülkenin 26 ilinden yedisinde (Bas-Uele, Haut-Uele, Ituri, Kuzey Kivu, Güney Kivu, Sud Ubangi ve Tshopo) bulunan 64 sağlık bölgesinden rapor edilmiştir. Ulusal düzeyde, bulaşma yoğunluğu yüksek kalmakla birlikte yük eşit olmayan bir şekilde dağılmış durumdadır. Bazı bölgelerde salgının yavaşladığına dair açık işaretler varken, diğerlerinde büyümeye devam etmektedir. Geçtiğimiz üç epidemiyolojik haftada, ülke genelinde haftalık yeni vakalar %2,5 artarak 475'ten 487'ye yükselirken, haftalık yeni ölümler 222'ye kıyasla 224'te sabit kalmıştır. Sürekli yüksek ölüm oranı ve tedavi merkezleri dışında meydana gelen çok sayıda ölüm, hastalığın teşhisinde ve uygun bakıma ulaşmada gecikmelere işaret etmektedir. Son Salgın Haberleri'nden bu yana, bildirilen 372 ölümün 264'ü toplumlarda, 108'i ise tedavi merkezlerinde meydana gelmiştir. 1 Ekim'de Hollanda, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Bundibugyo virüsü (BDBV) için PCR testi pozitif çıkan bir sağlık çalışanının tıbbi tahliyesini rapor etmiştir. Haberin yayınlandığı sırada söz konusu hastanın Hollanda'da tedavi gördüğü bildirilmiştir.

Durumun Tanımlanması

Önceki Salgın Haberleri'nin 25 Eylül 2026'da yayınlanmasından bu yana, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 379'u ölümle sonuçlanan 775 yeni vaka daha bildirilmiştir.

Son 24 saatlik dönemde, 6 Ekim itibarıyla, 62 yeni vaka bildirilmiştir; bunların 33'ü Ituri'de, 30'u Kuzey Kivu'da kaydedilmiştir. Bu dönemde Bas-Uele, Güney Kivu veya Sud-Ubangi'de yeni vaka bildirilmemiştir. Önceki yedi gün boyunca, günlük ortalama yeni vaka sayısı 72'ye yükselmiştir.

6 Ekim itibarıyla, toplam vaka sayısı 8.728'e ulaşmıştır; bunların 4.205'i ölümle sonuçlanmış ve 2.269'u iyileşmiştir. Genel kaba ölüm oranı %48,2'dir.

Vakalar artık yedi ildeki 64 sağlık bölgesinde tespit edilmiştir. Etkilenen 64 bölgenin 48'inde önceki 21 gün içinde en az bir yeni vaka bildirilirken, 16'sında son zamanlarda vaka bildirilmemiştir. Ituri, bu salgın sırasında 36 sağlık bölgesinin 28'inde vaka bildirilmesiyle en çok etkilenen il olmaya devam etmektedir; bunu Kuzey Kivu (17/34), Haut-Uele (7/13), Tshopo (7/23), Bas-Uele (3/11), Güney Kivu (1/34) ve Sud-Ubangi (1/16) takip etmektedir. Kuzey Kivu'daki Alimbongo, en son etkilenen sağlık bölgesidir ve iki ölüm de dahil olmak üzere dört doğrulanmış vaka bildirmiştir.

Şekil 1. Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 6 Ekim 2026 tarihi itibariyle Bundibugyo virüs hastalığının kümülatif doğrulanmış vakalarının dağılımı

Ituri, toplam 6.480 doğrulanmış vaka ve 2.989 ölümle salgının merkez üssü olmaya devam etmektedir. Kuzey Kivu, 1.755 doğrulanmış vaka ve 1.013 ölümle ikinci sırada yer almakta olup %57,7 ile en yüksek eyalet ölüm oranını (CFR) kaydetmeye devam etmektedir. Haut-Uele 364 vaka ve 153 ölüm, Tshopo ise 51 vaka ve 17 ölüm vakası bildirmiştir. Daha az etkilenen eyaletlerde vaka sayısı önemli ölçüde azalmaya devam etmekte olup bulaşma birçoğunda sürmektedir. En çok etkilenen sağlık bölgeleri Kuzey Kivu'da Beni ve Katwa, Ituri'de ise Rwampara, Bunia ve Mandima olmuştur. Birden fazla eyalette vakaların devam etmesi, salgının sağlık bölgeleri arasında yoğunluk değişse bile coğrafi olarak aktif kaldığını göstermektedir.

Temaslı takibi önemli bir operasyonel baskı olmaya devam etmektedir ve son haftalarda yanıt hedefinin altında seyretmektedir. 16 Eylül'de kapsama oranı %87,6 olmuş olup kısa bir süre için %85'lik hedefin üzerine çıkmıştır ancak 25 Eylül'de %74,7'ye düşmüştür. Kapsama oranı daha sonra 27 Eylül'de %82,0'ye yükselse de, hedefin altında kalmış ve son raporlama döneminde %80,4'te yer almıştır; 4 Ekim itibariyle 29.535 kişiden 23.741'ine ulaşılmıştır. Bu nedenle mevcut seviye, 21 günlük takip süresi boyunca maruz kalan kişilerin tutarlı bir şekilde izlenmesindeki kalıcı bir açığı yansıtmaktadır.

Şekil 2: Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 6 Ekim 2026 tarihi itibariyle bildirim tarihine göre teyit edilmiş Bundibugyo virüsü hastalığı vakalarının sayısı

Şekil 3: 6 Ekim 2026 tarihi itibarıyla Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde bildirim tarihine göre doğrulanmış Bundibugyo virüsü hastalığı vakaları arasında ölüm sayısı.

6 Ekim 2026'da Kenya Sağlık Bakanlığı, Kenya'da laboratuvar tarafından doğrulanmış ilk ithal BVD vakasını bildirmiştir.

Sağlık Bakanlığı'ndan yapılan resmi açıklamaya göre, söz konusu kişi Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde yaşamış bir yetişkindir. Hasta yaklaşık bir ay önce hastalanmış ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeyken çeşitli hastanelerde tedavi görmüştür. Söz konusu hasta, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nden karayoluyla Kampala, Uganda'ya, ardından 3 Ekim'de hava yoluyla Nairobi, Kenya'ya gelmiştir. Bu seyahatler sırasında semptom gösterip göstermediği ve ne zaman gösterdiği şu anda belirsizdir, ancak Kenya'ya hasta olarak vardığında, bir akrabası tarafından doğrudan Nairobi Hastanesi'ne götürülmüş ve tesiste izole edilmiştir. 5 Ekim'de hastadan alınan bir örnek, aynı gün hem Ulusal Viroloji Referans Laboratuvarı'nda hem de Kenya Tıbbi Araştırma Enstitüsü Laboratuvarı'nda BVD için pozitif bulunmuştur. Hastaya destekleyici tedavi uygulanmış ancak daha sonra hayatını kaybetmiştir.

Güvenli ve insan onuruna uygun bir şekilde defnedilmiştir. Halk sağlığı müdahale önlemleri derhal başlatılmıştır. Uluslararası uçuş da dahil olmak üzere temaslı takibi devam etmektedir.

Hastalığın seyrine ve ilk belirtilerden ölüme kadar geçen bir aylık süreye bakıldığında, başlangıçta BVD hastalığına yakalanmadığı, bunun yerine başka bir rahatsızlık için tedavi ararken bir sağlık kuruluşunda veya toplumda BVD'ye yakalandığı varsayılmaktadır.

Hollanda

1 Ekim 2026'da Hollanda, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Ebola salgını müdahalesinde çalışan ve PCR testiyle BDBV pozitif çıkan bir sağlık çalışanının tıbbi tahliyesini bildirmiştir. Teşhisin doğrulanmasının ardından, hasta Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Hollanda'daki ilgili sağlık otoriteleriyle yakın koordinasyon içinde, sıkı tıbbi ve enfeksiyon önleme prosedürleri altında güvenli bir şekilde Hollanda'ya geri getirilmiştir. Daha önceki tıbbi tahliye vakalarında olduğu gibi, bu vaka da Hollanda'da yerel bir BVD vakası olarak bildirilmeyecektir.

Epidemiyoloji

Bundibugyo virüs hastalığı (BVD), Orthoebolavirus türlerinden biri olan Bundibugyo virüsünün neden olduğu şiddetli bir Ebola hastalığıdır. Meyve yarasalarının doğal rezervuarı olduğu düşünülen, hayvanlardan insanlara bulaşan bir hastalıktır.

İnsan enfeksiyonunun başlangıçta, yarasalar veya insan dışı primatlar gibi enfekte vahşi hayvanların kanı veya salgılarıyla yakın temas yoluyla meydana geldiği ve daha sonra enfekte bireylerin kanı, salgıları, organları veya diğer vücut sıvılarıyla veya kontamine yüzeyler ve malzemelerle doğrudan temas yoluyla kişiden kişiye yayıldığı düşünülmektedir. Bulaşma, özellikle enfeksiyon önleme ve kontrol (IPC) önlemlerinin yetersiz olduğu sağlık kuruluşlarında ve ölü bireylerle doğrudan teması içeren güvenli olmayan gömme uygulamaları sırasında artmaktadır.

BVD'nin kuluçka süresi iki ila 21 gün arasında değişir ve enfekte bireyler semptom başlangıcına kadar bulaşıcı değildir. Ateş, yorgunluk, kas ağrısı, baş ağrısı ve boğaz ağrısı gibi erken semptomlar spesifik değildir, bu da klinik tanıyı zorlaştırır ve tespitin gecikmesine neden olabilir. Bu belirtiler daha sonra gastrointestinal semptomlara, organ yetmezliğine ve bazı durumlarda kanama belirtilerine dönüşür.

Uganda ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde 2007 ve 2012 yıllarında bildirilen önceki iki BVD salgınının ölüm oranları sırasıyla %30 ve %50 olmuştur.

Laboratuvar onayı olmadan BVD'yi sıtma gibi diğer endemik ateşli hastalıklardan ayırt etmek zordur. Salgın kontrolü, hızlı vaka tespiti ve soruşturması, izolasyon ve bakım, temaslı takibi, güvenli defin ve güçlü topluluk katılımına dayanmaktadır, çünkü BVD için şu anda onaylanmış aşı veya özel tedavi bulunmamaktadır.

Mayıs 2026'da ilk tespit edildiğinden beri, bu BVD salgını Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde hızla büyük ve coğrafi olarak genişleyen bir salgına dönüşmüş, sürekli bulaşma, yüksek ölüm oranı ve daha fazla uluslararası yayılma riski artmıştır. Mevcut salgın, 2012 salgınından sonra ülkede belgelenen ikinci Bundibugyo virüsü hastalığı salgınıdır ve virüs türünden bağımsız olarak Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde kaydedilen en büyük Ebola hastalığı salgınıdır. Maruz kalma riski en yüksek olan nüfus, aktif bulaşmanın olduğu sağlık bölgelerinde yaşayan ve bu bölgelerden geçen topluluklarda yoğunlaşmıştır.

Halk Sağlığı Yanıtı

Sağlık Bakanlığı, DSÖ ve ortaklarının devam eden halk sağlığı yanıt eylemleri hakkında ayrıntılı bilgi için lütfen DSÖ Afrika Bölge Ofisi tarafından yayınlanan en son durum raporlarına bakınız: Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde Devam Eden Salgın | DSÖ | Afrika Bölge Ofisi.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki sağlık yetkilileri, DSÖ ve ortaklarıyla işbirliği içinde, hastalık sürveyansı, laboratuvar testleri, enfeksiyon önleme ve kontrolü, klinik bakım, topluluk katılımı, araştırma, lojistik ve yanıtlar ile temel sağlık hizmetleri için destek de dahil olmak üzere kapsamlı halk sağlığı önlemlerini uygulamaya ve koordine etmektedir; kritik finansman açıklarını gidermek ve etkilenen ve risk altındaki bölgelerde yanıt operasyonlarını sürdürmek için bağışçıları dahil etmekte ve ek kaynakları seferber etmektedir. Salgının önüne geçmek için tüm yanıt alanlarında önemli bir ölçeklendirme devam etmektedir.

DSÖ risk değerlendirmesi

14 Ağustos 2026'da DSÖ, gelişen duruma ilişkin yeni bilgileri de dikkate alarak Bundibugyo Virüsü kaynaklı Ebola hastalığının (BVD) salgını riskini yeniden değerlendirmiştir. Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile kara sınırı paylaşan ülkeler için risk, Afrika Bölgesi'ndeki diğer ülkeler için riskten ayrı olarak değerlendirilmiştir.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki risk çok yüksek, Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile kara sınırı paylaşan ülkeler için risk yüksek ve Afrika bölgesinin geri kalanı ve küresel düzeydeki riskler yine düşük olarak değerlendirilmiştir.

Kenya'daki riski değerlendirmek için ayrıntılı bir hızlı risk değerlendirmesi şu anda devam etmektedir ve sonuçlar hazır olduğunda bildirilecektir.

Daha fazla bilgi için lütfen DSÖ Hızlı Risk Değerlendirmesi - Bundibugyo Virüsü kaynaklı Ebola hastalığı, Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ne (v4) bakınız.

DSÖ tavsiyesi

Mevcut bilgilere dayanarak, DSÖ etkilenen ülkelere seyahat veya ticaretine yönelik herhangi bir kısıtlama getirilmesini önermemektedir. DSÖ, bu olayla ilgili seyahat ve ticaret önlemlerini yakından izlemeye ve gerektiğinde doğrulamaya devam etmektedir.

24 Ağustos 2026 tarihinde Taraf Devletlere yayınlanan güncellenmiş Geçici Tavsiyeler, bölgesel yayılımı önlemek ve etkili bir halk sağlığı yanıtı sağlamak için koordineli salgın kontrolünün, güçlendirilmiş sınır ötesi işbirliğinin ve sürekli sürveyans ve hazırlığın önemini vurgulamaktadır. Vakaların hızlı bir şekilde tanınması, test yapılması ve optimize edilmiş destekleyici bakım, ölüm oranlarını azaltabilir ve toplumun sağlık hizmetlerine ilişkin algısını ve kabulünü iyileştirebilir.

Ayrıntılı Bilgi İçin Aşağıdaki Bağlantılara Bakınız:

Bundibugyo virüs hastalığı salgını hakkında düzenli bilgilendirme ürünleri

Günlük güncelleme: Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki BVD salgınına ilişkin epidemiyolojik güncelleme
Haftalık yayın: Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde devam eden salgın | DSÖ | Afrika Bölge Ofisi | DSÖ | Afrika Bölge Ofisi
İki haftada bir yayın: Hastalık Salgını Haberleri | Tüm Tehlikeler Halk Sağlığı Olayları, Bundibugyo virüsünün neden olduğu Ebola hastalığı, Demokratik Kongo Cumhuriyeti

Ek Bilgiler

Current outbreak: declarations and status