İSVİÇRE’DE ÇİKUNGUNYA VİRÜSÜ HASTALIĞI
İsviçre'nin Ticino kantonundaki sağlık yetkilileri, 4 Kasım 2026'da yerel kaynaklı dört chikungunya virüsü vakası bildirmiştir. Bunlar, İsviçre'de bildirilen ilk yerel kaynaklı chikungunya vakalarıdır. İlk semptom başlangıcı 10 Ağustos 2026 olarak bildirilmiş olsa da, tüm vakalarda enfeksiyon geriye dönük olarak, Ekim 2026'da tespit edilmiştir. Etkilenen bireylerin chikungunya virüs bulaşı bilinen bir bölgeye yakın zamanda seyahat etmediği ve aynı coğrafi bölgede ikamet ettikleri bildirilmiştir.
17 Kasım 2026
Durumun Özeti
İsviçre'nin Ticino kantonundaki sağlık yetkilileri, federal yetkililerle koordinasyon içinde, 4 Kasım 2026'da yerel kaynaklı dört chikungunya virüsü vakası bildirmiştir. Bunlar, İsviçre'de bildirilen ilk yerel kaynaklı chikungunya vakalarıdır. En erken semptom başlangıcı 10 Ağustos 2026 olarak bildirilmiş olsa da, bu enfeksiyon geriye dönük olarak tespit edilmiş ve enfeksiyon kaynağı belirlenememiştir. Tüm vakalar Ekim 2026'da tespit edilmiştir. Etkilenen bireylerin hiçbiri, chikungunya virüsü bulaşmasının bilindiği bölgelere yakın zamanda seyahat etmediğini bildirmiş olup, dördü de aynı coğrafi bölgede ikamet etmekteydi. Tüm vakalar olumlu bir klinik seyir göstermiştir, ancak bazı bireylerde eklem semptomları devam etmiştir. Chikungunya virüsü için yetkin bir vektör olan Asya kaplan sivrisineği (Aedes albopictus), Ticino da dahil olmak üzere birçok İsviçre kantonunda yerleşmiştir. Halk sağlığı yetkilileri, aktif vaka tespiti, sağlık hizmeti sağlayıcılarının farkındalığının artırılması, entomolojik araştırmalar, hedefli vektör kontrol müdahaleleri ve risk iletişimi uygulamıştır. Etkilenen bölgeye hizmet veren sağlık çalışanları ve iki acil servis arasında yapılan gelişmiş sürveyans ve aktif vaka tespiti çalışmalarıyla ek şüpheli vaka tespit edilmemiştir. Mevcut bilgilere ve sivrisinek aktivitesindeki mevsimsel düşüşe dayanarak, yerel bulaşma riskinin düşük olduğu düşünülmektedir. Bununla birlikte, bu olay, yetkin Aedes sivrisinek popülasyonlarının yerleştiği bölgelere virüsün girmesinin ardından İsviçre'de yerel chikungunya bulaşmasının mümkün olduğunu göstermektedir.
Durumun Tanımlanması
İsviçre'nin Ticino kantonundaki sağlık yetkilileri, federal yetkililerle koordinasyon içinde, 4 Kasım 2026'da yerel kaynaklı dört chikungunya virüsü vakası bildirmiştir.
Bildirilen en erken semptom başlangıcı 10 Ağustos 2026'dır. Bu enfeksiyon geriye dönük olarak tespit edilmiş olup, enfeksiyon kaynağı bilinmemektedir. İlk laboratuvar pozitif vaka, 9 Ekim'de chikungunya virüsüne özgü immünoglobulin M (IgM) serolojisinin pozitif olmasıyla tespit edilmiştir. Ek vakalar 13, 22 ve 23 Ekim'de tespit edilmiş olup doğrulanmıştır. Laboratuvar incelemeleri, chikungunya virüsüne özgü serolojik testleri ve polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile moleküler tespiti içerdiği bilinmektedir. Üç vakada chikungunya virüsüne özgü IgM antikorları pozitif çıkmıştır; bunlardan biri aynı zamanda PCR pozitif olduğu görülmüş olup dördüncü vakada ise chikungunya virüsüne özgü immünoglobulin G (IgG) antikorları pozitif çıkmıştır.
Dört bireyin hiçbirinde yakın zamanda chikungunya virüsü bulaşmasının bilindiği bölgelere seyahat bildirilmemiştir. Aynı coğrafi bölgede ikamet ettikleri görülmüştür. Mekânsal ve zamansal yakınlıkları, yakın zamanda seyahat etmemiş olmalarıyla birlikte, yerel olarak bulaşmış sivrisinek kaynaklı enfeksiyonu güçlü bir şekilde düşündürmektedir. Bununla birlikte, tüm vakalar arasında ortak bir kaynak veya doğrudan epidemiyolojik bağlantı kurulamamıştır.
Dört bireyin de klinik seyri olumlu görülmüş bildirim sırasında sağlık durumları iyi olduğu görülmüş olup bazı vakalarda eklem semptomları devam etmiştir. Sağlık çalışanları ve yerel acil servisler arasında yapılan aktif vaka tespiti, ek şüpheli vakaları ortaya çıkarmamıştır.
Etkilenen bölgede entomolojik araştırmalar yapılmıştır. Ae. albopictus'un nispeten düşük bir bolluğu gözlemlenmiş olup toplanan ve test edilen sivrisineklerde ters transkripsiyon polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) ile chikungunya virüsü ribonükleik asit (RNA) tespit edilmemiştir. Bu olumsuz sonuçlar, yerel bulaşmayı dışlamaz.
İsviçre'de yerel kaynaklı enfeksiyonların saptanması, 2026 yaz ve sonbahar aylarında Avrupa'nın diğer bölgelerinde yerel kaynaklı chikungunya bulaşmasıyla eş zamanlı olmuştur. 4 Kasım 2026 itibarıyla Fransa 207 yerel kaynaklı vaka bildirmiştir. İtalya ise Ağustos ayında semptom başlangıcı olan Roma'da bir yerel kaynaklı vaka bildirmiştir.
Epidemiyoloji
Çikungunya, Togaviridae ailesinin Alphavirus cinsine ait bir RNA virüsü olan çikungunya virüsünün neden olduğu, sivrisinek kaynaklı viral bir hastalıktır. Virüs, öncelikle enfekte dişi Aedes aegypti ve Aedes albopictus sivrisineklerinin ısırıklarıyla insanlara bulaşır. Bu sivrisinek türleri, dang humması ve Zika virüsleri de dahil olmak üzere diğer arbovirüsleri de bulaştırabilir ve çoğunlukla gündüz saatlerinde ısırırlar.
Belirtiler genellikle enfekte bir sivrisineğin ısırığından 4 ila 8 gün sonra ortaya çıkar, ancak kuluçka süresi 2 ila 12 gün arasında değişebilir. Çikungunya, sıklıkla şiddetli eklem ağrısıyla birlikte ani başlayan ateşle karakterizedir. Diğer belirtiler arasında eklem sertliği, artrit, baş ağrısı, yorgunluk ve döküntü yer alabilir. Hastaların çoğu tamamen iyileşir, ancak eklem ağrısı haftalar, aylar veya bazı durumlarda yıllarca sürebilir.
Şiddetli hastalık ve ölümler nadirdir, ancak özellikle doğum sırasında enfekte olan yenidoğanlarda, yaşlılarda ve altta yatan sağlık sorunları olan kişilerde görülebilir. Çikungunya virüsü enfeksiyonu için spesifik bir antiviral tedavi bulunmamaktadır. Klinik yönetim semptomatik ve destekleyici olup, özellikle ağrı yönetimine dikkat edilmektedir.
Çikungunya, 2026 yılında DSÖ bölgelerinde halk sağlığı tehdidi oluşturmaya devam etmektedir. DSÖ küresel çikungunya gözetim panosuna göre, 1 Ocak - 30 Eylül 2026 tarihleri arasında dünya genelinde 83.660 doğrulanmış vaka ve 98 ölüm dahil olmak üzere 327.086 vaka bildirilmiştir. Bildirilen vakaların en büyük oranları DSÖ Amerika Bölgesi ve DSÖ Güneydoğu Asya Bölgesi'nde görülmüştür.
Halk Sağlığı Yanıtı
Ticino Kantonal Tıp Ofisi, Güney İsviçre Uygulamalı Bilimler ve Sanatlar Üniversitesi, belediye yetkilileri ve ilgili federal yetkililerle işbirliği içinde aşağıdaki önlemleri uygulamıştır:
- Epidemiyolojik araştırma ve aktif vaka tespiti: Üçüncü vakanın tespit edilmesinin ardından 22 Ekim 2026 tarihinde daha geniş kapsamlı bir epidemiyolojik araştırma başlatılmıştır. Etkilenen bölgede çalışan sağlık çalışanları ve yerel halka hizmet veren iki acil servis ile iletişime geçilerek farkındalık artırılmış ve potansiyel olarak fark edilmemiş enfeksiyonların tespiti kolaylaştırılmıştır. Daha sonra Ticino'daki tüm hekimlere resmi bir bildirim gönderilerek klinik uyanıklığın artırılması teşvik edilmiştir. Aktif vaka tespiti yoluyla ek şüpheli vaka tespit edilmemiştir.
- Vektör kontrol önlemleri: Hedefli vektör kontrol önlemleri 26 Ekim'de başlamış olup, yetişkin sivrisinekleri öldürmek ve larvaları öldürmek için durgun suları arıtmak gibi kapıdan kapıya müdahaleleri içermiştir. Bu acil müdahaleler, Ticino genelinde uygulanan rutin sivrisinek kontrol programını desteklemiştir.
- Entomolojik sürveyans: Etkilenen bölgeden toplanan sivrisinekler RT-PCR ile test edilmiş olup chikungunya virüsü RNA'sı tespit edilmemiştir. Ticino'daki birden fazla izleme noktasında kurulan entomolojik sürveyans devam etmektedir.
- Risk iletişimi ve önleme: Genel halk ve sağlık çalışanları arasında farkındalığı artırmak için kamu iletişimi faaliyetleri uygulanmıştır. Mesajlarda sivrisinek ısırıklarına karşı kişisel korunma ve Ae. albopictus'un önlenmesi ve kontrolü için devam eden çalışmalar vurgulanıştır. Etkilenen bölgelerden dönen yolculara, yerel bulaşma olasılığını azaltmak için dönüşlerinden sonraki 14 gün boyunca sivrisinek ısırıklarından korunmaları tavsiye edilmiştir.
DSÖ risk değerlendirmesi
İsviçre'de şu anda bildirilen olayın halk sağlığı üzerindeki etkisinin sınırlı olması beklenmektedir. Coğrafi olarak tanımlanmış bir alanda dört yerel kaynaklı vaka tespit edilmiştir. Dört bireyin de klinik seyri olumlu seyretmiş ve aktif vaka tespiti ve artırılmış epidemiyolojik gözetime rağmen ek şüpheli vaka tespit edilmemiştir. Kalıcı yerel bulaşmaya dair hiçbir kanıt bulunamamıştır.
İsviçre'de belgelenen ilk yerel kaynaklı chikungunya virüsü enfeksiyonlarının ortaya çıkması, yetkin Ae. albopictus popülasyonlarının yerleştiği bölgelere virüsün girmesinin ardından yerel bulaşmanın mümkün olduğunu göstermektedir. Bu, klinik farkındalığın, sürveyansın, hazırlığın, erken teşhisin ve uygun vaka yönetiminin önemini vurgulamaktadır.
Kalıcı bulaşma olasılığı, sivrisinek bolluğunu, hayatta kalmasını ve vektör yetkinliğini etkileyen mevsimsel ve iklimsel koşullardan etkilenir. 2026 yazında Ticino'daki iklim koşulları, özellikle en erken şüpheli yerel kaynaklı enfeksiyonun meydana gelmiş olabileceği Ağustos ayında, Ae. albopictus gelişimi ve virüs bulaşması için oldukça elverişli olmuştur. Diğer vakaların tespit edildiği Ekim başlarında ise meteorolojik koşullar sivrisinek gelişimi ve aktivitesi için önemli ölçüde daha az elverişli olmuştur. Sonbahar ilerledikçe sivrisinek aktivitesi tipik olarak azaldığından, mevcut epidemiyolojik ve mevsimsel koşullar altında daha fazla bulaşma riski düşük kabul edilmekte ve ek yerel kaynaklı vakaların olasılığı düşük görülmektedir. Yerleşik yetkin vektörlerin varlığı, enfekte seyahat edenler tarafından gelecekteki girişlerin, sivrisinek aktivitesi dönemlerinde yerel bulaşmaya yol açabileceği anlamına gelir.
2000 yılından beri yürürlükte olan Ticino'daki yerleşik Ae. albopictus sürveyans ve kontrol programı, nispeten düşük ve istikrarlı sivrisinek yoğunluklarını korumuştur ve yerel bulaşma ve yayılma potansiyelini sınırlayan önemli bir faktör olarak kabul edilmektedir. Daha uzun vadede, sıcaklık, yağış ve mevsimsellikteki değişiklikler, İsviçre'de Ae. albopictus ve Aedes kaynaklı virüs bulaşması için uygun coğrafi alanları ve dönemleri genişletebilir.
DSÖ tavsiyesi
DSÖ, etkilenen ve etkilenmeyen Taraf Devletlerin, özellikle de yetkin Aedes vektörlerinin bulunduğu ülkelerin, chikungunya virüsü enfeksiyonunun zamanında tespiti ve doğrulanması için epidemiyolojik sürveyans ve laboratuvar kapasitesini sürdürmelerini önermektedir. Epidemiyolojik ve entomolojik sürveyans, şüpheli veya doğrulanmış yerel kaynaklı vakalar çevresinde zamanında vektör kontrol önlemleriyle entegre edilmelidir.
Önleme ve kontrol önlemleri, sivrisinek üreme alanlarını azaltmaya ve insanları sivrisinek ısırıklarından korumaya odaklanmalıdır. Önerilen önlemler arasında, cilt maruziyetini en aza indiren giysiler giymek, ürün talimatlarına uygun olarak uygun sivrisinek kovucular uygulamak ve uygun yerlerde fiziksel bariyerler kullanmak yer almaktadır.
Şüpheli veya doğrulanmış chikungunya virüsü enfeksiyonu olan kişiler, sivrisineklerin virüsü alıp daha sonra diğer insanlara bulaştırma olasılığını azaltmak için viremik dönemde sivrisinek ısırıklarından kaçınmalıdır.
Chikungunya virüsü bulaşmasının olduğu bölgelere seyahat edenler, sivrisinek ısırıklarına karşı önlem almalıdır. Yetkin vektörlerin bulunduğu bölgelere geri dönen yolcular, virüsü yerel sivrisinek popülasyonlarına bulaştırma riskini azaltmak için geri döndükten sonra da kendilerini sivrisinek ısırıklarına karşı korumaya devam etmelidir.
Çikungunya aşıları birçok ülkede düzenleyici onay almıştır, ancak aşı bulunabilirliği ve ulusal öneriler farklılık göstermektedir. İsviçre'de Vimkunya® aşısı, Nisan 2026'dan beri 12 yaş ve üzeri kişiler için onaylanmıştır. İsviçre önerilerine göre, devam eden bir çikungunya salgını yaşayan bölgelere seyahat edenler için aşılama önerilir ve bireysel risk değerlendirmesinin ardından çikungunya riskinin yüksek olduğu bölgelerde uzun süreli veya tekrarlanan konaklamalar için düşünülebilir.
Mevcut bilgilere dayanarak, DSÖ, halk sağlığı olayını yaşayan veya buna yanıt veren Taraf Devletlere herhangi bir seyahat veya ticaret kısıtlaması getirilmesini önermemektedir.
Ayrıntılı Bilgi İçin Aşağıdaki Bağlantılara Bakınız:
- World Health Organization. Chikungunya fact sheet. Updated 14 April 2025.
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/chikungunya - World Health Organization. Global chikungunya surveillance. Updated 13 October 2026
https://worldhealthorg.shinyapps.io/chikungunya_global/ - World Health Organization. Rapid Risk Assessment: Chikungunya virus disease, Global, version 2. Published 1 May 2026.
https://www.who.int/publications/m/item/who-rapid-risk-assessment---chikungunya-virus-disease--global-v.2 - European Centre for Disease Prevention and Control. Seasonal surveillance of chikungunya virus disease in the EU/EEA – 2026. Updated 30 October 2026.
https://www.ecdc.europa.eu/en/public-health-events/2026-evd-00016/2026-10-30 - European Centre for Disease Prevention and Control. Invasive mosquitoes: surveillance and distribution maps. Updated 3 June 2026.
https://www.ecdc.europa.eu/en/disease-vectors/surveillance-and-disease-data/invasive-mosquito-maps - Swiss Federal Office of Public Health. Chikungunya. Accessed 11 November 2026
https://www.bag.admin.ch/en/chikungunya - Goepp L, Riou J. Projecting the future risk of Aedes-borne diseases in Switzerland. NCCS-Impacts, February 2026.
https://www.bag.admin.ch/dam/de/sd-web/88JGcdvj6ijJ/EN_NCCS_Factsheet_4.2_final.pdf - Repubblica e Cantone Ticino, Dipartimento della sanità e della socialità. Quattro casi autoctoni di febbre Chikungunya in Ticino – rischio attuale molto basso. Published 4 November 2026.
https://www4.ti.ch/tich/area-media/comunicati/dettaglio-comunicato?NEWS_ID=261508&cHash=e51a19616b794a18582fd1af6ba53b78 - Walss M, Haase-Meneghetti C, Sydow V, et al. Chikungunya case cluster with nonspecific symptoms: implications for primary care in Switzerland. Swiss Med Wkly. 2026;156:5575.
https://doi.org/10.57187/5575

