Marburg Humması

31 Marburg Humması Marburg-Hummasi

Marburg Kanamalı Ateşi hem insan hem de primatları (goril, orangutan, şempanze, gibon, maymunlar, lemurlar) etkileyen, nadir ama ciddi kanamalı ateşlerdendir. Filovirüs ailesinden bir RNA virüsü olan, genetik olarak benzeri bulunmayan, hayvan kaynaklı Marburg virüsü tarafından meydana getirilir. Filovirüs ailesinin bilinen diğer üyeleri sadece Ebola virüsünün 5 türüdür. Marburg virüsü ilk kez 1967 yılında, Yugoslavya Belgrad( şimdi Sırbistan) ve Almanya Frankfurt ve Marburg şehirlerindeki laboratuvarlarda aynı anda kanamalı ateş salgını ortaya çıktığında tanımlanmıştır. Başlangıçta laboratuvar çalışanları, birkaç tıbbi personel ve onların bakımıyla ilgilenen aile üyeleri olmak üzere 31 kişi hastalanmış ve 7 ölüm rapor edilmiştir. İlk enfekte olan insanlar araştırma yaparken ithal Afrika yeşil maymunlarına veya onların dokularına temas etmişlerdi.Marburg virüsünün rezervuarı Rousettus aegytiacus denilen Afrika meyve yarasasıdır. Yarasalarda hastalığın bariz belirtileri görülmez. İnsan ve primatlar virüsle enfekte olabilirler ve yüksek ölüm oranına sahip ciddi hastalık gelişebilir. Virüse ev sahipliği yapan başka türler olup olmadığını belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Bulaşma

Marburg virüsünün ilk olarak hayvanlardan insanlara nasıl bulaştığı bilinmemektedir ancak 2008 yılında Uganda’yı ziyaret eden turistler arasında görülen 2 vakadan dolayı, korunmasız olarak enfekte yarasa dışkısıyla temas edilmesi veya yarasaların yaşadığı ortamlarda ki havanın solunması enfeksiyonun en muhtemel yolları olarak düşünülmektedir. Virüsün konak hayvandan insana ilk bulaşmasından sonra enfeksiyon kişiden kişiye temasla yayılır. Bu birkaç yolla olabilir: Enfekte kişilerin vücut sıvılarının damlacıklarıyla doğrudan temas ya da enfekte kan veya dokularla kirlenmiş malzemeler ve diğer nesnelerle temas.

Önceki salgınlarda kişiler enfekte primatlara elle dokunmakla veya onların hücre kültürlerine ya da vücut sıvılarına doğrudan temasla hastalanmışlardı. Virüsün insanlar arasında yayılması kapalı ortamlarda ve doğrudan temasla meydana gelir. En sık örnek hastanede veya evde hastabakıcılar üzerinden enfeksiyonun yayılmasıdır.

Belirtiler

5-10 günlük kuluçka süresinden sonra başlangıç semptomları aniden başlar ve ateş, titreme, başağrısı, kas ağrısı şeklindedir. Semptomların başlamasından sonra 5. gün civarında en fazla gövdede (göğüs, sırt, karın) olmak üzere makülopapüler döküntüler ortaya çıkabilir. Mide bulantısı, kusma, göğüs ağrısı, boğaz ağrısı ve ishal görülebilir. Semptomlar gittikçe şiddetlenerek sarılık, pankreas iltihabı, ciddi kilo kaybı, hezeyanlar, şok, karaciğer yetmezliği, yaygın kanamalar ve çoklu organ yetmezliği gelişebilir.

Belirti ve bulguların çoğu tifo veya sıtma gibi diğer bulaşıcı hastalıklara benzediğinden, özellikle tek vakayla sınırlıysa Marburg Kanamalı Ateşi’nin klinik teşhisi zor olabilir. Hastalığın vaka ölüm oranı %23-90 arasındadır.

Tanı ve Tedavi

Hastada erken semptomlar varsa ve Marburg Kanamalı Ateşi olabileceği düşünülüyorsa hasta izole edilmeli ve bildirimi yapılmalıdır. Hastalığın seyri esnasında ve iyileştikten sonra yapılan kan testleriyle tanı konur. Virüs izolasyonu sadece özel laboratuvarlarda yapılmalıdır. Ölen hastalarda kan ve doku örneklerinde immünohistokimyasal testler ve virüs izolasyonuyla geriye dönük olarak Marburg Kanamalı Ateşi teşhisi konulabilir.

Hastalığın özel bir tedavisi yoktur. Hastanede destek tedavisi uygulanmalıdır. Uygulama hastanın kaybettiği kan ve pıhtılaşma faktörlerinin yerine konulması, kan basıncı ve oksijen durumunun takibi, sıvı ve elektrolit dengesinin düzeltilmesi ve herhangi bir ilave enfeksiyonun tedavisini kapsar.

Yolcular için Risk

Uganda ve Orta Afrika’nın diğer bölümlerini kapsayan endemik bölgeleri ziyaret eden yolcular için enfeksiyona maruziyet riski yüksektir. Marburg virüsüyle enfekte primatlarla, Afrika meyve yarasalarıyla ve hasta insanlarla yakın teması olan insanlar risk altındadır.

Korunma

Marburg virüsü enfeksiyonuna karşı korunma önlemleri çok iyi tanımlanmamıştır. Hastalıktan tek korunma yolu Orta Afrika’da hasta primatlar ve meyve yarasalarından uzak durmaktır. İkinci derece korunma veya kişiden kişiye bulaşın önlenmesi diğer kanamalı ateşlerle aynıdır. Marburg Kanamalı Ateşi çok nadir görülen bir hastalıktır. Ancak görüldüğünde diğer insanlara, özellikle de hastanın bakımıyla ilgilenen aile üyelerine ve sağlık personeline bulaşma potansiyeli yüksektir.

Hastalığın görüldüğü bölgelere seyahat edecekler şunlara mutlaka dikkat etmelidirler:

  • Canlı ya da ölü meyve yarasaları, primatlar ve bunların çıkartılarıyla temastan kaçınmak,
  • Vahşi hayvan eti yememek,
  • Hasta olduğu düşünülen insanlarla yakın temastan kaçınmak,
  • Elleri sık sık su ve sabunla yıkamak veya alkol bazlı el dezenfektanlarıyla temizlemek.

Seyahat Dönüşü Öneriler

  • Ani başlayan, ateş, titreme, başağrısı, kas ağrısı, döküntü şikayetleriniz varsa derhal bir sağlık kuruluşuna başvurun.
  • Doktorunuza seyahatinizden mutlaka bahsedin.

Kaynaklar:

Son Güncelleştirme Tarihi: 21 Ağustos 2019 Çarşamba