BİRDEN FAZLA ÜLKEDE GÖRÜLEN M. ÇİÇEK (MPOX) HASTALIĞI SALGINI
Monkeypox virüsünün (MPXV) tüm kladları çeşitli ülkelerde dolaşmaya devam etmektedir. MPXV salgınları hızla kontrol altına alınmadığında ve insandan insana bulaşma kesintiye uğramadığında, toplumda sürekli bulaşma riski oluşturmaya devam etmektedir.
31 Temmuz 2025'te yayınlanmış Dış Durum Raporu-56
|
Temel Rakamlar |
|||||
|
Bölge |
Rapor edilen doğrulanmış vaka sayısı |
Doğrulanmış vakalar içindeki ölüm vakası sayısı |
Raporlayan ülke sayısı |
||
|
Küresel (1 Ocak – 30 Haziran 2025)* |
30.022 |
119 |
79 |
||
|
Önemli Ülkeler (1 Ocak - 20 Temmuz 2025) |
|||||
|
Kongo Demokratik Cumhuriyeti |
13.927 |
42 |
- |
||
|
Uganda |
6.230 |
35 |
- |
||
|
Sierra Leone |
4.876 |
32 |
- |
||
|
Burundi |
1.243 |
0 |
- |
||
*Mevcut son küresel sürveyans verileri
Önemli Olaylar
- Monkeypox virüsünün (MPXV) tüm kladları çeşitli ülkelerde dolaşmaya devam etmektedir. MPXV salgınları hızla kontrol altına alınmadığında ve insandan insana bulaşma kesintiye uğramadığında, toplumda sürekli bulaşma riski oluşturmaya devam etmektedir.
- Bu raporun son baskısından bu yana, yeni bir ülke, Gambiya, ilk kez bir mpox vakası bildirmiştir. Genomik dizileme analizi klad IIb MPXV'yi tanımlamıştır.
- Ayrıca Mozambik, klad Ib MPXV'ye bağlı mpox vakalarını ilk kez rapor etmiştir.
- Afrika'da yirmi bir ülke son altı hafta içinde devam eden mpox bulaşması bildirmiştir. Batı Afrika'da klad IIb MPXV rapor edilmeye devam ederken, Orta Afrika ülkeleri hem klad Ia hem de klad Ib MPXV, Doğu Afrika ülkeleri ise klad Ib MPXV rapor etmektedir.
- Kıta genelinde teyit edilen vakalarda son dönemde görülen genel düşüş eğilimi Sierra Leone ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki vakalardaki düşüşten kaynaklanmaktadır.
- Kıtada laboratuvar tarafından doğrulanmış üçüncü en yüksek vaka sayısını bildiren Uganda, klad Ib MPXV'nin toplumda bulaşmasını yaşamaya devam etmektedir. Vakalar öncelikle her iki cinsiyetten genç yetişkinler arasında rapor edilmeye devam etmektedir ve ölümlerin %48'i HIV ile yaşayan kişiler arasındadır. Bu raporun bir önceki baskısında bildirilen haftalık vakalardaki hafif artış, son haftalarda bildirilen düşüş eğilimi ile kısa sürmüş gibi görünmektedir.
- Avustralya, Çin ve Birleşik Krallık, son durum raporundan bu yana klad Ib MPXV'ye bağlı ek mpox vakaları bildirmiştir. Bu vakalar seyahatle ilişkilendirilmiştir ve klad Ib MPXV'nin toplumdan bulaşması yalnızca Orta ve Doğu Afrika'daki ülkelerde rapor edilmeye devam etmektedir.
Epidemiyolojik Güncelleme
Bu durum raporu, mpox salgınları ve müdahale faaliyetleri hakkında yalnızca en ilgili yeni bilgileri içermektedir.
Daha detaylı epidemiyolojik analizler ve veriler DSÖ mpox sürveyans raporunda mevcuttur.
Küresel monkeypox virüsü (MPXV) dağılımı
Son durum raporundan bu yana, Mozambik klad Ib MPXV'ye bağlı ilk mpox vakalarını (aşağıda ayrıntılı açıklama) ve Gambiya klad IIb MPXV'ye bağlı ilk mpox vakasını bildirmiştir (Şekil 1). Klada özgü bulaşma dinamikleri hakkında ayrıntılı bilgi için 53 numaralı durum raporuna bakınız.
Şekil 1. 1 Ocak 2022 - 20 Temmuz 2025 (1) tarihleri arasında DSÖ'ye bildirilen MPXV kladlarının ülkelere göre coğrafi dağılımı
Klad Ib MPXV'nin topluma bulaşması Afrika'daki ülkelerle sınırlı kalmaktadır (Şekil 2). Daha önce sporadik ithalatların görüldüğü ülkelerin çoğunda klad Ib MPXV'nin aktif bulaşması rapor edilmemektedir. Çin yakın zamanda seyahat edenler ve temaslıları arasında klad Ib MPXV'ye bağlı mpox kümeleri bildirmiştir. Bu raporun son baskısından bu yana ülkedeki sağlık yetkilileri tarafından yürütülen vaka incelemelerinin bulgularına dayanarak, Çin'in bulaşma seviyesi “Bilinmiyor ”dan “Seyahatle bağlantılı vakalar” olarak yeniden sınıflandırılmıştır (daha fazla ayrıntı aşağıda).
Şekil 2. Son altı hafta içinde, 20 Temmuz 2025 itibariyle, ülkelere göre Klad Ib MPXV bulaşma durumu
1) Gösterilen MPXV kladlarının coğrafi dağılımı, doğrulanmış mpox vakalarının klinik örneklerinden elde edilen sekanslara dayanmaktadır. Atık su ve çevresel örneklerden elde edilen diziler bu analizin dışında tutulmuştur.
Küresel Durum
Küresel sürveyans aylık olarak güncellenmektedir ve en son veriler 30 Haziran 2025 itibariyle mevcuttur.
Haziran 2025'te, tüm DSÖ bölgelerindeki 50 ülke, 21 ölüm dahil olmak üzere toplam 4.798 doğrulanmış vaka bildirmiştir (Şekil 3) (vaka ölüm oranı [CFR] % 0,4). Haziran 2025'te hiçbir ülke ilk kez bir vaka bildirmemiştir.
Şekil 3. DSÖ'ye 1 - 30 Haziran 2025 tarihleri arasında bildirilen mpox vakalarının ülkeye göre dağılımı
En çok vaka, çoğunlukla Sierra Leone'deki salgından kaynaklanan Mayıs 2025'teki artışın Haziran 2025'te devam etmediği Afrika Bölgesi'nde rapor edilmeye devam etmektedir (Şekil 4). Tüm DSÖ bölgeleri Haziran 2025'te vakalarda bir düşüş bildirmiştir (2) .
Şekil 4. DSÖ bölgesine göre 1 Temmuz 2024 - 30 Haziran 2025 tarihleri arasında DSÖ'ye bildirilen aylık doğrulanmış mpox vaka sayısının salgın eğrisi
(2) Aylık olarak raporlanan veriler gecikmelere ve eksikliklere açık olabilir ve bu nedenle daha fazla veri elde edildikçe zaman içinde geriye dönük ayarlamalara tabidir.
Afrika'daki Durum
1 Ocak - 20 Temmuz 2025 tarihleri arasında Afrika'daki 24 ülke, 133 ölüm dahil olmak üzere toplam 28.152 doğrulanmış mpox vakası bildirmiştir (CFR %0,5). Kıtadaki yirmi bir ülke son altı hafta içinde aktif mpox bulaşının devam ettiğini bildirmiştir (Şekil 3).
Şekil 5. Afrika’da 9 Haziran - 20 Temmuz 2025 tarihleri arasında son altı hafta içinde teyit edilen mpox vakalarının coğrafi dağılımı
Genel olarak, son haftalarda teyit edilmiş vakalarda, büyük ölçüde Sierra Leone ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki düşüşten kaynaklanan, azalan bir salgın eğilimi söz konusudur (Şekil 6). Bu raporun bir önceki baskısında Burundi ve Uganda tarafından bildirilen haftalık vakalardaki hafif artış, son haftalarda bildirilen düşüş eğilimi ile kısa ömürlü olmuş gibi görünmektedir. Ulusal vaka eğilimleri hakkında daha fazla ayrıntı DSÖ Küresel mpox eğilimlerinde mevcuttur.
Şekil 6. Afrika'da ülkelere göre, 13 Temmuz 2024 - 20 Temmuz 2025 tarihleri arasında son 12 ayda rapor edilen doğrulanmış mpox vakaları
Seçilmiş ülkelere odaklanmak
Mozambik
11 Temmuz 2025 tarihinde, Mozambik Sağlık Bakanlığı, Niassa halk sağlığı laboratuvarında ilk üç vakanın laboratuvar tarafından doğrulanmasının ardından, kuzeybatı Niassa Eyaletinin Lago bölgesinde bir mpox salgını görüldüğünü ilan etmiştir. 20 Temmuz 2025 itibariyle Mozambik, teyit edilmiş 13 mpox vakası bildirmiştir
Teyit edilen ilk üç vakadan ikisi Lago'daki bir maden sahasında çalışan kamyon şoförü personel arasında görülürken üçüncü vaka bu vakalardan birinin temaslısıdır. Söz konusu kamyon şoförü personelden biri, Temmuz 2025'in başlarında semptomların ortaya çıkması üzerine tıbbi bakım için Malavi'deki Likoma adasına gitmiştir.
Malavi'deki sağlık yetkilileri tarafından tespit edilmesinin ardından vaka, sınır ötesi koordinasyon mekanizmaları aracılığıyla Mozambik sağlık yetkililerine şüpheli bir mpox vakası olarak bildirilmiştir.
8 Temmuz 2025'te Lago bölgesine incelemeleri ve numune toplamayı desteklemek üzere bir hızlı yanıt ekibi gönderilmiştir. Niassa Halk Sağlığı Laboratuvarı'nda 10 Temmuz'da yapılan testler sonucunda üç kişide de mpox için RT-PCR sonuçları pozitif çıkmıştır. Maputo Ulusal Halk Sağlığı Laboratuvarı'nda 18 Temmuz'da yapılan genomik dizileme sonucunda bu ilk vakalarda klad Ib MPXV tespit edilmiştir.
Niassa, Mozambik'in silahlı çatışma, sosyal huzursuzluk ve tekrarlanan doğal afetlerden (siklonlar) kaynaklanan karmaşık bir insani krizden etkilenen ve komşu ülkelere (özellikle Malavi ve Tanzanya) iç ve sınır ötesi göçlere neden olan üç kuzey eyaletinden biridir. Söz konusu il ayrıca kolera ve kızamık salgınları da dahil olmak üzere eş zamanlı halk sağlığı acil durumlarıyla karşı karşıyadır. Lago, madenin bulunduğu Niassa'nın 16 ilçesinden biridir ve Lichinga'ya (Niassa eyaletinin başkenti) yaklaşık 150 km uzaklıktadır. Maden, Mozambik, Malavi, Tanzanya ve Çin de dahil olmak üzere birçok ülkeden gelen ve zaman zaman maden sahasından kendi ülkelerine geri dönen zanaatkar madenciler tarafından işletilmektedir.
Bundan önce, 2022 yılında Mozambik'te, klad IIb'den etkilenen bir ülkeye uluslararası seyahat öyküsü olan yetişkin bir kadında sadece bir doğrulanmış mpox vakası bildirilmiştir. Dolayısıyla mevcut olay, Mozambik'te klad Ib MPXV tespitinin ve mpoksun yerel topluma bulaşmasının ilk örneğine işaret etmektedir. Yukarıda belirtilen insani bağlam, diğer ortamlarda da görüldüğü gibi, mpox'un tespiti ve kontrolü için özel dikkat gerektiren ek zorluklar getirmektedir.
Uganda
Temmuz 2024'te salgının başlamasından bu yana ve 20 Temmuz 2025 itibariyle Uganda, 48 ölüm dahil olmak üzere toplam 7.582 doğrulanmış vaka bildirmiştir (CFR - %0,6). Bugüne kadar ülkede yalnızca klad Ib MPXV tespit edilmiştir. Uganda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Sierra Leone'den sonra son altı hafta içinde kıtada laboratuvar tarafından doğrulanmış üçüncü en yüksek vaka sayısını (843 doğrulanmış vaka) bildirerek toplumda bulaşma yaşamaya devam etmektedir. Özellikle Mart 2025'ten bu yana ülkede, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Sierra Leone ve Burundi gibi diğer yüksek yüke sahip ülkelerde gözlemlenene benzer şekilde, haftalık teyit edilmiş vakalarda genel bir düşüş eğilimi gözlemlenmektedir (Şekil 7). Bu raporun bir önceki baskısında ülke tarafından bildirilen ve bazı bölgesel şehirlerdeki canlanmayla bağlantılı olan haftalık vakalardaki hafif artış, son üç hafta içinde bildirilen haftalık doğrulanmış vakalardaki düşüşle birlikte kısa ömürlü olmuş gibi görünmektedir.
Kümülatif olarak ülkedeki ilçelerin %82'sinde (146 ilçeden 120'sinde) vaka bildirilmiştir. Salgın başlangıçta başkent Kampala ve çevresinde yoğunlaşmıştır, ancak son haftalarda yeniden canlanma gözlenen Wakiso, Hoima ve Masaka gibi bölgesel şehirlerde artan bir mpox yükü olmuştur. Her iki cinsiyetten genç yetişkinler en çok etkilenen yaş grubu olmaya devam etmekte olup, vakaların çoğu 20-29 yaşları arasında bildirilmiştir. Doğrulanmış vakalar arasındaki ölümlerin %48'i HIV ile yaşayan kişiler arasında gerçekleşmiştir.
Şekil 7. Uganda'da 13 Temmuz 2024 - 20 Temmuz 2025 tarihleri arasında son 12 ayda bildirilen doğrulanmış mpox vakaları
İlk kez mpox bildiren ülkeler
Bu raporun son baskısından bu yana, Gambiya ilk kez mpox vakası bildirmiştir. Vaka, genç bir yetişkin kadın olup, 18 Temmuz 2025 tarihinde tespit edilmiştir. Genomik sekans analizi, clade IIb MPXV'yi tanımlamıştır. Ülkedeki sağlık yetkilileri, ulusal müdahale koordinasyon mekanizmalarının devreye sokulması, aktif vaka araştırması, temaslıların takibi ve yayılmayı önlemek için topluluk katılımı dahil olmak üzere çeşitli müdahale faaliyetlerinin devam ettiğini bildirmiştir.
Klad Ib MPXV ilgili yeni importasyonu bildiren ülkeler
Son durum raporundan bu yana, üç ülke klad Ib MPXV'nin importasyonunu bildirmiştir:
- Avustralya: 19 Temmuz 2025 tarihinde Avustralya, klad Ib MPXV'ye bağlı iki mpox vakasını DSÖ'ye bildirmiştir. Bir vaka, yakın zamanda Uganda'ya uluslararası seyahat geçmişi olduğunu bildirirken, diğer vaka ise seyahat eden kişinin ev halkından biri olmuştur. Ülkedeki sağlık yetkilileri, temaslıların izlenmesi ve diğer yanıt önlemlerini uygulamış ve durumu yakından izlemeye devam etmektedir.
- Birleşik Krallık: 22 Temmuz 2025 tarihinde Birleşik Krallık, DSÖ’ye klad Ib MPXV'ye bağlı bir mpox vakası bildirmiştir. Vaka, yakın zamanda Kenya'ya seyahat ettiğini bildiren yetişkin bir erkektir. Ülkedeki sağlık yetkilileri temaslı kişilerin takibini gerçekleştirmiş, temaslı kişilere uygun halk sağlığı tavsiyeleri vermiş, uygun kişilere aşı sunmuş ve temaslı kişileri mpox semptomları açısından izlemektedir.
Çin'de görülen klad Ib MPXV
Daha önce bildirildiği üzere, Çin son haftalarda gezginler ve onların temaslıları arasında birkaç clade Ib MPXV kümesi olduğunu DSÖ-WHO'ya bildirmiştir. Buna yanıt olarak WHO, Uluslararası Sağlık Tüzüğü Ulusal Odak Noktası (IHR NFP) ve Çin Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (China CDC) ile Guangdong Eyaleti Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi temsilcileriyle bir toplantı düzenleyerek epidemiyolojik durumu gözden geçirmiştir.
Toplantı sırasında, Çin CDC ve Guangdong Eyaleti CDC, her bir klad Ib MPXV tespitine ilişkin kapsamlı araştırmaların ayrıntılı bulgularını sunmuştur. Bu araştırmalar, hem geriye dönük hem de ileriye dönük temaslı izlemeyi ve artık semptomatik olmayan ve PCR ile viral varlığın kanıtı bulunamayan vakaların serolojik doğrulamasını içermektedir. Tespit edilen tüm kümelerde, indeks vaka epidemiyolojik olarak aktif klad Ib MPXV bulaşması bildiren bir ülkeden veya şu anda bulaşma bildirmeyen bir ülkeden (Nepal) gelen bir yolcuyla bağlantılı olabileceği görülmüştür.
Bu kanıtlara dayanarak, DSÖ Çin'deki Ib MPXV kladının bulaşma sınıflandırmasını “Bilinmiyor”dan “Seyahatle bağlantılı vakalar” olarak revize etmiştir. Bununla birlikte, tespit edilemeyen bulaşma olasılığı göz ardı edilemez. Birkaç vakada, bir küme içinde tespit edilen ilk (indeks) vakanın seyahat eden kişi değil, ikincil veya üçüncül temaslı kişi olduğu belirtilmiş olup bu da zamanında tespit ve vaka araştırmasının önemini vurgulamıştır. Bu vakaların birçoğu, Çin'de yaşayan Afrika diasporasından yabancı uyruklular arasında görülmüştür.
Çin CDC, en çok etkilenen bölgelerde mpox için atık su gözetimi uygulamış ve semptomatik bireylerin kendi kendilerine ilaç tedavisi için başvurabilecekleri klinisyenlere ve eczanelere halk sağlığı iletişim materyalleri dağıtmıştır.
Küresel operasyonel güncellemeler
Sağlık acil durum önleme, hazırlık, yanıt ve esneklik (HEPR) çerçevesi, mpox'un önlenmesi ve kontrolünün geliştirilmesi için Stratejik Çerçeve (2024-2027) ve DSÖ Küresel Stratejik Hazırlık ve Yanıt Planı (SPRP) doğrultusunda DSÖ, mpox salgınına 5C olarak adlandırılan beş temel bileşeni güçlendirmeye odaklanarak yanıt vermektedir: Acil durum koordinasyonu, İşbirlikçi sürveyans, Toplumun korunması, Güvenli ve ölçeklendirilebilir bakım, Karşı önlemlere erişim ve karşı önlemlerin teslimatı.
Bu bölümde 23 Temmuz 2025 itibariyle DSÖ küresel mpox yanıtı ile ilgili güncellemeler sunulmaktadır.
1. Acil durum koordinasyonu
- Afrika'da mpox yanıtı için DSÖ ve Afrika CDC koordinasyonu Kıta Olay Yönetimi Destek Ekibi aracılığıyla devam etmektedir.
- DSÖ, Küresel Salgın Uyarı ve Yanıt Ağı (GOARN) dahil olmak üzere ortaklarıyla müdahale çabalarını aktif olarak koordine etmektedir. 21 Temmuz 2025 itibarıyla, GOARN aracılığıyla 15 uzman, veri yönetimi ve analizi, epidemiyoloji ve sürveyans, laboratuvar, vaka yönetimi, enfeksiyon önleme ve kontrolü, risk iletişimi ve toplum katılımı gibi alanlarda yanıtı desteklemek üzere Kongo Demokratik Cumhuriyeti ve Kenya'ya gönderilmiştir. Görevlendirmelerle ilgili daha fazla bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.
2. İşbirliğine dayalı sürveyans
- Afrika'daki mpox ile ilgili epidemiyolojik verilerin güncellemeleri haftalık olarak, küresel epidemiyolojik verilerin güncellemeleri aylık olarak devam etmektedir ve her ikisine de çevrimiçi DSÖ gösterge tablosundan erişilebilir.
- Laboratuvar teşhisleri için koordinasyon, Afrika kıtasal Olay Yönetimi Destek Ekibinin laboratuvar yanıt ayağı ve aylık teşhis konsorsiyumu toplantıları aracılığıyla ülkeleri destekleyen tüm ortaklarla ve DSÖ'nün üç seviyesinde devam etmektedir.
3. Toplulukların korunması
- Risk iletişimi ve toplum katılımı, infodemi yönetimi, toplum temelli enfeksiyon önleme ve kontrolü dahil olmak üzere birçok teknik alanda koordinasyon devam etmektedir. Toplum hizmeti sunumu, halk sağlığı ve sosyal önlemler, sınır sağlığı ve kitlesel toplantılar, hayvan-insan arayüzünün araştırılması ve sosyal ve ekonomik koruma için çok sektörlü eylem, kilit çalışma alanlarıdır.
- DSÖ, üye devletler, operasyonel ortaklar, sivil toplum ve akademi ile birlikte, mpox halk sağlığı yanıtında hızlı topluluk kanıtlarının üretilmesini destekleyen araştırma ekosistemini güçlendirmeye yönelik stratejileri araştırmak üzere üçüncü bir uygulama topluluğu toplantısı düzenlemiştir.
4. Güvenli ve ölçeklenebilir bakım
- DSÖ, DSÖ Küresel Klinik Platformunu kullanarak mpox klinik karakterizasyonunu kolaylaştırmak için veri toplama araçlarının alımını desteklemeye devam etmektedir. Bunlar, Araştırma Elektronik Veri Yakalama (REDCap) ve Açık Veri Kiti (ODK) veri platformlarında geliştirilen açık araçları içermektedir. Bunlar Afrika'da, özellikle Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Sierra Leone, Uganda ve Zambiya'da salgını anlamak için kullanılmaktadır.
- DSÖ, 23 Haziran 2025 tarihinde, mpox için klinik yönetim ve enfeksiyon önleme ve kontrolüne ilişkin güncellenmiş kılavuzları hakkında bilgi yaymak amacıyla bir EPI-WIN web semineri düzenlemiştir. Web seminerine 965 katılımcı katılmış ve destekleyici bakım, evde tedavi, sağlık çalışanları için koruyucu önlemler ve HIV'li kişiler, emziren bebekler ve komplikasyon riski taşıyan kişiler için özel hususlar gibi konularda iyileştirilmiş öneriler ele alınmıştır.
- DSÖ, mpox salgınına müdahale sırasında enfeksiyon önleme ve kontrolü ile su, sanitasyon ve hijyen için eylemlerin uygulanmasına yönelik stratejik bir kılavuz belge yayınlamıştır. Stratejik eylemler, ülkelerin hem sağlık tesislerinde hem de toplum ortamlarında kapsamlı IPC ve WASH müdahale planları geliştirmelerine ve uygulamalarına destek olmayı amaçlamaktadır.
5. Karşı önlemlere erişim ve bunların sunumu
Erişim ve Tahsis Mekanizması (AAM)
Aşılar
- DSÖ, en fazla yeni vakanın görüldüğü coğrafi bölgelere ve yerel epidemiyolojiye dayalı olarak maruz kalma riski yüksek olan kişilere odaklanarak mpox hedefli aşılama stratejileri konusunda ülkelere rehberlik ve teknik destek sağlamaya devam etmektedir.
- Mpox aşılama faaliyetleri, MVA-BN aşısı ile sekiz ülkede (Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Liberya, Nijerya, Ruanda, Sierra Leone, Güney Afrika ve Uganda) başlamıştır. Bu ülkelerin çoğu, maruz kalma riski yüksek nüfus gruplarını hedefleyen tek doz stratejisi uygulamaktadır. 869.000'den fazla MVA-BN aşı dozu uygulanmış olup, bunun %69'undan fazlası Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde uygulanmıştır. Son zamanlarda mpox vakaları bildiren diğer ülkeler ulusal mpox aşılama planlarını geliştirmektedir. Ek MVA-BN aşı dozlarına erişimi kolaylaştırmak için finansman gereklidir.
- WHO AFRO ve Afrika CDC, 16-17 Temmuz 2025 tarihlerinde Etiyopya'nın Addis Ababa kentinde mpox aşılama durum değerlendirme toplantısı düzenlemiştir. On beş ülke, hedef ülkelerin mpox aşılama stratejilerinin optimizasyonu, doz tasarrufu seçenekleri ve çıkarılan derslere odaklanan tartışmalara katılmıştır.
- AAM ortakları, ülkelerin ulusal mpox aşılama planlarının uygulanması için operasyonel fonları güvence altına almak üzere rehberlik ve destek almalarını sağlamak için birlikte çalışmaya devam etmektedir.
Mpox kaynakları
Stratejik planlama ve küresel destek
Uluslararası Sağlık Tüzüğü Acil Durum Komitesi, Gözden Geçirme Komitesi ve Genel Müdürün Geçici Tavsiyeleri
Sürveyans
Laboratuvar ve Tanı
Klinik Yönetim Enfeksiyon Önleme ve Kontrol
Aşılama
Toplum koruma halk sağlığı tavsiyeleri ve risk iletişimi ve toplum katılımı (RCCE) kaynakları
Eğitim ve Öğretim
Mpox kaynaklarının daha kapsamlı bir listesine buradan ulaşabilirsiniz.
Açıklama: Sunulan tüm veriler yorumlanırken dikkatli olunmalıdır ve DSÖ, ulusal halk sağlığı yetkilileri ve verilerle ilgili olarak farklı veri ekleme kriterleri ve farklı veri kesme süreleri kullanan diğer kaynaklar tarafından yayınlanan bilgi ürünleri arasında farklılıklar olması beklenir. Doğruluk ve güvenilirliği sağlamak için adımlar atılırken, tüm veriler sürekli doğrulama ve değişime tabidir. Tüm sayımlar, ülkeler, eyaletler ve bölgeler arasında vaka tespiti, tanımlar, laboratuvar testleri ve raporlama stratejilerindeki değişikliklere tabidir.

